.
Για να επανέλθουμε, οι Κανονισμοί, που ψηφίζονται από μη εκλεγμένα όργανα, έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα στη νομοθετική ιεραρχία ακόμα και από το Νόμο. Με ένα παράδειγμα από την εγχώρια νομοθεσία. Ο βασικός νόμος 1650/86 για το περιβάλλον είναι ένα ωραίο όραμα και ευχολόγιο, που είναι εύκολο να περάσει από τη βουλή με συναίνεση. Αλλά, αυτό που τον καθιστά πρακτικά ενεργό είναι οι εκατοντάδες Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις που θα τον θέσουν σε εφαρμογή (που υπογράφουν οι υπουργοί και δεν περνάνε από τη Βουλή). Κι εκεί αρχίζουν τα δύσκολα για τη βιομηχανία, ή θα επενδύσει σε νέα απορρυπαντικά συστήματα, ενέργεια κλπ ή θα κλείσει και όποιος αντέξει. Όσο πιο αυστηρά είναι τα πρότυπα, τόσο πιθανότερο είναι να κλείσει καθώς δεν θα μπορεί να στηρίξει αντίστοιχες επενδύσεις.
Κατ΄ αντιστοιχία λειτουργούν οι εφαρμοστέοι Κανονισμοί της Ε.Ε, που έχουν σε αντίθεση με τις Οδηγίες Υποχρεωτικό χαρακτήρα. Στα παραρτήματα- Annexes- δηλαδή στα ψιλά γράμματα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενός μη εκλεγμένου οργάνου, κρίνονται όλα.
Συμφώνησαν λοιπόν, ως μέχρι πρόσφατα, οι σύμμαχοι της δύσης οι ισχυροί της τεχνολογίας, ΗΠΑ και Ε.Ε (Γερμανία) ότι, για να μπουν φραγμοί στις εισαγωγές από τρίτες χώρες και να προωθηθούν οι εξαγωγές, τα προϊόντα πρέπει να φέρουν ένα minimum προδιαγραφών. Οι προδιαγραφές, όπως γίνεται εύκολα κατανοητό, περιγράφουν εμμέσως τεχνολογίες, δηλαδή στηρίζονται στη γνώση, στις εφαρμοσμένες τεχνολογίες που μπορεί να προσδώσουν στο κάθε προϊόν ή διαδικασία ή υπηρεσία, κάποια χαρακτηριστικά. Άλλα μπορεί να σχετίζονται με την ασφάλεια, άλλα με την ευκολία χρήσης, άλλα με την εξοικονόμηση ενέργειας που επιτυγχάνουν κοκ Οι τεχνολογίες των ΗΠΑ και της Ε.Ε προσδίδουν χαρακτηριστικά, με άλλη βαρύτητα η κάθε μια. Οι χώρες που δεν έχουν αναπτύξει τεχνολογίες μέσα στην Ε.Ε είναι αναγκασμένες να τις αγοράζουν από τη Γερμανία για να μπορούν να πωλούν προϊόντα τους στο διακοινοτικό εμπόριο.
Για το διατλαντικό εμπόριο, μεταξύ ΗΠΑ και Ε.Ε, όταν οι δύο τεχνολογικές δυνάμεις είχαν πάνω κάτω παρόμοια τεχνολογική βάση, υπέγραψαν ένα Μemorandum of Understanding και έτσι οι εισαγωγές- εξαγωγές έβαιναν στα επιθυμητά επίπεδα, μέσα και από νομοθετήσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Όταν οι ΗΠΑ σταμάτησαν να την έχουν δηλαδή είτε επειδή έμειναν πίσω τεχνολογικά σε ένα τομέα, είτε επειδή είναι πιο μετριοπαθείς οι Αγγλοσάξονες έναντι των Γερμανών, όπως έχουμε εξηγήσει σε άλλο γραπτό και οι Γερμανοί σήκωσαν παντιέρα, φτάνουμε στην ΤΤΙΡ και τον Τράμπ.
Εν ολίγοις, όταν οι σύμμαχοι μπορούν να δράσουν από κοινού, ώστε οι κοινές προδιαγραφές να επικρατήσουν, κανένα πρόβλημα, αν όχι, υπάρχει πρόβλημα στον κόσμο κι αλλάζουν οι συμμαχίες.
Εκτός αυτού, να λάβουμε υπόψη δυο ακόμα παράγοντες, που νομίζουμε ότι ισχύουν. Οι τεχνολογίες πληροφορικής δεν αποδίδουν σήμερα τα αναμενόμενα κέρδη, ενώ οι τεχνολογίες κλιματικής αλλαγής είναι πολύ πιο προσοδοφόρες. Επί πλέον, οι χώρες που κερδίζουν στην κλιματική αλλαγή, κερδίζουν και στο χρηματιστήριο των ρύπων πουλώντας τα δικαιώματα τους σε λιγότερο προηγμένες τεχνολογικά οντότητες και σύμφωνα με τις αλλαγές της 3ης φάσης 2013-2020 στο μηχανισμό δικαιωμάτων ETS της Ε.Ε, η Ε.Ε θα κερδίζει περισσότερα.
Οι διατλαντικές εμπορικές συναλλαγές ανέρχονται σε 5,5 τρις δολάρια ετησίως και αποτελούν το 35% του παγκόσμιου ΑΕΠ, σε όρους αγοραστικής αξίας.
Οι ΗΠΑ έχουν στην Ε.Ε επενδύσεις 2,3 τρις και η Ε.Ε στις ΗΠΑ 1,7 τρις, που παράγουν 5,5τρις πωλήσεις ετησίως. Αλλά τα προϊόντα παράγονται με διαφορετικά πρότυπα για την κάθε αγορά και αυτό αποβαίνει μη αποδοτικό και δεν αποφέρει τον ίδιο βαθμό κερδοφορίας για τους δυο εταίρους της συναλλαγής.
Τα τεχνολογικά εμπόδια που προαναφέραμε, μεταξύ ΗΠΑ και Ε.Ε σήμερα αποτιμώνται σε 15-72% στα βιομηχανικά προϊόντα και στην αγροδιατροφή, ανάλογα με τον κλάδο. Με την ΤΤΙΡ υπολογίζεται να μειωθούν στο 50% που θα οδηγήσει σε αύξηση 56% των οικονομικών οφελών. Με άλλα λόγια η Ε.Ε θέτει υψηλά εμπόδια στις εξαγωγές των ΗΠΑ στην αγροδιατροφή, στα περιβαλλοντικά standards και στις μεταφορές, στο διατλαντικό εμπόριο. Ο πρόεδρος Ομπάμα εξέδωσε την Order 13609 με την οποία προτρέπει «το σώμα που καταρτίζει τους Κανονισμούς να γίνει πιο ενεργό, ειδικά στις σχέσεις με την Ε.Ε». (πηγή: Rule-Makers or Rule-Takers? Exploring the Transatlantic Tradeand Investment Partnership, Daniel S. Hamilton & Jacques Pelkmans)
Αυτό που δεν εκτίμησαν οι Γερμανοί, ήταν η στρατηγική που ακολουθούν οι αγγλοσάξονες, κάτω από συνθήκες μεγάλης αβεβαιότητας σε πολύ ευμετάβλητες αγορές. Αυτή, σύμφωνα με την καθηγήτρια του Πανεπιστημίου της Columbia, Gunther,είναι ότι οποιαδήποτε ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα θα πρέπει να είναι παροδικά.
Για να συνοψίσουμε τις διεργασίες που εξέλεξαν τον Τραμπ και τη στροφή του κόσμου, που αναμένεται στο νέο έτος: οι ΗΠΑ πίεζαν τη «σύμμαχο» Γερμανία να συγκλίνουν κοινά οι προδιαγραφές, αλλά η Γερμανία έχει ισχυροποιηθεί στις περιβαλλοντικές/ενεργειακές τεχνολογίες και αντιθέτως θέτει αυστηρότερα περιβαλλοντικά κριτήρια που γονατίζουν πρώτα απ’ όλα τους Ευρωπαίους και τις μεγάλες επιχειρήσεις , συμπεριλαμβανομένων των διυλιστηρίων Έτσι, οι Άγγλοι φεύγουν γιατί πλήττεται η ανεξαρτησία τους και το εμπόριο από τους περιορισμούς των προδιαγραφών.
Στις ΗΠΑ εκλέγεται ο Τράμπ , με σύνθημα τη δραστική αλλαγή στρατηγικής των ΗΠΑ (τον χαρακτηρίζουν μισότρελο, θυμηθείτε ότι το ίδιο λέγανε τρελό τον Χίτλερ, γιατί έτσι βόλευε) και λέει τέρμα το παραμύθι, το μοντέλο δεν προχωράει, ενισχύει την Κίνα και γι αυτό αλλάζουμε στρατηγική. Αλλάζουμε πλεύση και συμμάχους, γι’ αυτό η στροφή στη Ρωσία. Θα βγάζουμε κέρδος από τη βελτίωση του καυσίμου κι όχι από την υποκατάσταση του με βιοκαύσιμα. Οι Γερμανοί πανικοβάλλονται που δεν μπορούν να κατευθύνουν τους κανόνες εκεί που θέλουν, όπως π.χ στα βιοκαύσιμα και αναμένουμε να γίνουν πιο επιθετικοί
Ο φτωχός καταναλωτής μπορεί να καταναλώσει μόνο φθηνά προϊόντα και με τα σήμερα ισχύοντα κερδισμένη θα βγεί η Κίνα. Και αντιδρούν οι δημοκρατικοί γιατί ποιος ξέρει που έχουν επενδύσει και ποιος τους στήριξε. Και έρχεται η ΤΤΙΡ, τεχνοκρατική, αλλά πρωτίστως πολιτική διμερής συμφωνία να διορθώσει τα πράγματα, τους Κανονισμούς , με αξιώσεις να ρυθμισθούν και θέματα μισθών, ωραρίου κλπ Η Γερμανία, σαν καλός μαθητής αντιδρά γιατί δε θέλει να πάθει από τις ΗΠΑ ότι έκανε η ίδια (με την καθοδήγηση των ΗΠΑ) στις άλλες χώρες της Ευρώπης. Και όλη η Ευρώπη αντιδρά, χωρίς να ξέρει ακριβώς το γιατί, επειδή η συμφωνία δεν έχει δει το φως της δημοσιότητας, είναι πολύπλοκη και αναφέρεται σε προδιαγραφές.
Και οι μικρές χώρες της Ευρώπης αντιδρούν και στους δυο αποικιοκράτες, τα πράγματα είναι ακόμα θολά, οι μικρές χώρες είναι εγκλωβισμένες στην Ε.Ε και έχουν το δίλημμα τι να διαλέξουν: ΔΝΤ (ΗΠΑ) ή θεσμοί (Ε.Ε Γερμανία,) που είναι αντίστοιχο με το δίλημμα: ποιον να διαλέξω να μου πάρει το σπίτι, την τράπεζα ή την εφορία, τι να πληρώσω πρώτα τη δόση ή τη ρύθμιση. Το σίγουρο είναι ότι εν τέλει οι άνθρωποι παίρνουν μια απόφαση, όποια κρίνουν ως πιο επωφελή, όπως έκαναν και οι Άγγλοι. Αν δεν κάνεις κάτι είναι σίγουρο ότι κάποιοι άλλοι το κάνουν για σένα.
Για όλα τα παραπάνω, έχουμε την άποψη ότι αν δεν αλλάξει το δυτικό μοντέλο ανάπτυξης, οι μελλοντικές επαναστάσεις αφενός στις αδύναμες χώρες θα έχουν εθνικοαπελευθερωτικά χαρακτηριστικά απέναντι στις δυνάμεις κατοχής για την ελεύθερη οικονομία και το εμπόριο με δημοκρατική κατεύθυνση, όπως επέλεξε πρόσφατα η Αγγλία. Στις δε ισχυρές χώρες θα επαναληφθεί η βίαια Γαλλική επανάσταση για την απελευθέρωση του εμπορίου και κατά της ανθρώπινης απαξίας, με τα ίδια συνθήματα: Ελευθερία, Ισότητα, Αδελφοσύνη (Liberté, égalité, fraternité)
Αν κάποια από τις ισχυρές δυνάμεις καταφέρει να γίνει εγγυητής της δημοκρατικής ανάπτυξης, θα κερδίσει το παγκόσμιο παιχνίδι και θα αποτρέψει την ακραία βία.
Ένα Νέο Μοντέλο Ανάπτυξης έχει ανάγκη σήμερα ο κόσμος και πρέπει να αναζητηθεί, με μετριοπαθείς προβλέψεις (με μικρότερο ρίσκο, γιατί όποιος πάει για τα πολλά χάνει και τα λίγα) και επενδύσεις των κρατών στην επιστημονική έρευνα. Αλλιώς, θα επικρατήσει στον πλανήτη ο αυταρχισμός, με τραγικά αποτελέσματα στη μείωση του δυτικού πληθυσμού, καταγράφοντας μια μελανή σελίδα στην ανθρωπότητα. Οι ισχυροί αποφασίζουν και οι ανίσχυροι πολίτες ως ορθολογικοί καταναλωτές μπορούν να πιέζουν και να επηρεάζουν, με όπλο τις προτιμήσεις τους στα προϊόντα που θέλουν και μπορούν να αγοράσουν.
Κατερίνα Μπερλή
