Ευρώ, ευχή ή κατάρα; – Σελίδα 2 – The Analyst

Ευρώ, ευχή ή κατάρα;

349 total views, 3 views today

.
Η Σουηδία

Η χώρα δεν είναι ούτε μέλος της Ευρωζώνης όπως η Φινλανδία, ούτε του μηχανισμού ERM II όπως η Δανία. Βέβαια, σε κάποια χρονική στιγμή στο μέλλον έχει προγραμματισθεί η συμμετοχή της, αλλά κατά κάποιον παράδοξο τρόπο καταφέρνει πάντοτε να μην πετυχαίνει τα κριτήρια σύγκλισης. Επομένως η σουηδική κορώνα μπορεί να κυμαίνεται ελεύθερα σε σχέση με όλα τα άλλα νομίσματα, συμπεριλαμβανομένου του ευρώ – κάτι που, σε αντίθεση με τη Φινλανδία και τη Δανία, της εξασφαλίζει έναν πολύ μεγαλύτερο έλεγχο της νομισματικής της πολιτικής.

Παρά το ότι τώρα έχει υπογράψει/επικυρώσει το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης της Ευρωζώνης (πηγή), έχει αρνηθεί να δεσμευθεί με τους όρους του για εκείνο το χρονικό διάστημα που δεν είναι μέλος του ευρώ – ενώ, αν και πρέπει να τηρεί τα κριτήρια του Μάαστριχτ, δεν απειλείται με κυρώσεις όταν δεν το κάνει. Επομένως, δεν έχει κανένα από τα μειονεκτήματα του ευρώ – οπότε αυτός είναι ο λόγος που κατάφερε να ξεφύγει από την ύφεση, σε αντίθεση με τη Φινλανδία και τη Δανία.

Η Νορβηγία

Η χώρα δεν είναι μέλος της Ευρωζώνης, ούτε της ΕΕ, αλλά της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Ζώνης (ΕΕΑ) – κάτι που την καθιστά έμμεσα μέλος της Ε.Ε. στα πλαίσια των εμπορικών σχέσεων που αναπτύσσει, αφού διέπεται από τους ίδιους ακριβώς νόμους και κανονισμούς με τα υπόλοιπα μέλη (αυτό θα προσπαθήσει και η Βρετανία, εάν τελικά φύγει από την ΕΕ).

Εκτός αυτού είναι μία χώρα παραγωγής πετρελαίου, οπότε το νόμισμα της διέπεται από τους κανόνες του, όπως συμβαίνει με τη Ρωσία – αν και η οικονομία της δεν στηρίζεται στο πετρέλαιο, επειδή έχει δημιουργήσει ένα επενδυτικό κεφάλαιο που συγκεντρώνει τα πετρελαϊκά έσοδα, για να τα διανείμει δίκαια σε όλες τις γενεές (ανάλυση), καθώς επίσης για να προστατεύει το νόμισμα της από τις υπερβολικές ανατιμήσεις.

Εν τούτοις, αντιμετώπισε μεν προβλήματα κατά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, κυρίως όμως από την πρόσφατη κατάρρευση των τιμών του πετρελαίου (άρθρο) – με αποτέλεσμα να εμφανίσει πρόσφατα αρνητικό ρυθμό ανάπτυξης, καθώς επίσης μείωση των πλεονασμάτων στον προϋπολογισμό της (γράφημα).

94

 

Επεξήγηση γραφήματος: Εξέλιξη του πραγματικού ΑΕΠ (μπλε στήλη, αριστερή κάθετος) και του προϋπολογισμού της Νορβηγίας (διακεκομμένη γραμμή, δεξιά κάθετος)

.

Περαιτέρω, η Νορβηγία αποσύρει για πρώτη φορά χρήματα από το επενδυτικό κεφάλαιο της, για να εκτελέσει τον προγραμματισμένο προϋπολογισμό της (πηγή) – οπότε δεν είναι σίγουρο εάν θα αποφύγει τελικά να βυθιστεί σε μία μεγάλη ύφεση. Εν τούτοις, τα προβλήματα της οφείλονται κυρίως σε εξωγενείς αιτίες (τιμές πετρελαίου, παγκόσμια ύφεση κλπ.) και όχι στην πολιτική λιτότητας – όπως συμβαίνει με τις χώρες της Ευρωζώνης, συμπεριλαμβανομένης της Δανίας.

Ολοκληρώνοντας, οφείλουμε να συμπληρώσουμε πως οι σκανδιναβικές χώρες χαρακτηρίζονται από μία μεγάλη φούσκα ακινήτων, τυχόν έκρηξη της οποίας θα προκαλέσει τραπεζική κρίση – πόσο μάλλον εάν συνδυαστεί με τον ιδιωτικό τους τομέα, ο οποίος είναι υπερχρεωμένος σε μεγάλο βαθμό, κυρίως της Δανίας (ανάλυση). Αυτά τα προβλήματα όμως οφείλονται σε άλλους παράγοντες, οι οποίοι δεν έχουν καμία σχέση με το ευρώ – οπότε δεν είναι σημαντικά για το θέμα μας.

Επίλογος

Όπως συμπεραίνεται καθαρά από την παραπάνω μικρή ανάλυση, η άσκηση μίας εθνικής νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής είναι εξαιρετικά σημαντική, ιδιαίτερα σε εποχές κρίσης – ενώ η Ευρωζώνη δεν έχει κανέναν απολύτως μηχανισμό διαχείρισης κρίσεων. Οι εθνικές κεντρικές τράπεζες των κρατών-μελών της είναι υποχρεωμένες να ακολουθούν την ΕΚΤ, έχοντας ως εκ τούτου ελάχιστες δυνατότητες να προστατευθούν από τα τοπικά σοκ – ενώ, λόγω της απώλειας της τραπεζικής εποπτείας, η οποία ανήκει επίσης στην ΕΚΤ, έχουν χάσει τον έλεγχο των εμπορικών τραπεζών.

Κάτι ανάλογο συμβαίνει με τους υπουργούς οικονομικών, οι οποίοι έχουν πλέον ελάχιστη αυτονομία όταν η χώρα τους πλήττεται από υπερβολικά ελλείμματα – ενώ ο πραγματικός στόχος των κρατών δεν είναι δυστυχώς ο πληθωρισμός 2% που έχει συμφωνηθεί, αλλά η διατήρηση των ελλειμμάτων κάτω από το 3% εις βάρος των θέσεων εργασίας. Όταν δε η ΕΚΤ προσπαθεί να αυξήσει τον πληθωρισμό με τη νομισματική της πολιτική, δεν τα καταφέρνει – επειδή την ίδια στιγμή η Κομισιόν, κατ’ εντολή της καγκελαρίου, πιέζει να μειωθούν τα ελλείμματα, εις βάρος της ζήτησης, προκαλώντας αποπληθωρισμό.

Στα πλαίσια αυτά, η οικονομική καταστροφή που βιώνει η Φινλανδία, όπως επίσης πολλές από τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης, οφείλεται στη συμμετοχή τους στην Ευρωζώνη – ενώ αυτή της Δανίας στη συμμετοχή της στο μηχανισμό ERM II.

Επομένως, δεν έχει σχέση ούτε με το κοινωνικό κράτος, ούτε με την υψηλή φορολόγηση, ούτε με την ανάγκη υιοθέτησης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων – αλλά με τη δομή της Ευρωζώνης η οποία, εάν δεν αλλάξει αμέσως, θα προκαλέσει σε όλα τα κράτη μεγάλες καταστροφές. Η άνοδος των ακροδεξιών κομμάτων, οι εσωτερικές κοινωνικές αναταραχές και εξεγέρσεις, οι διακρατικές συγκρούσεις κοκ. είναι μερικές μόνο από αυτές – ενώ δεν μπορούν να αποκλεισθούν πολύ πιο δυσάρεστες, τις οποίες καλύτερα να μην αναφέρει κανείς.

Ελπίδα βέβαια υπάρχει για να αποφευχθούν όλα αυτά – η οποία δεν είναι άλλη από την επιστροφή όλων των κρατών μαζί στην αφετηρία, όπως άλλωστε ζητάει μία κίνηση που έχει δημιουργηθεί στη Γερμανία (EUREXIT), με αντίθετη της τη «Restart Europe now». Βέβαια, αφού προηγουμένως διορθωθούν όλες εκείνες οι στρεβλώσεις που προκάλεσε η νομισματική ένωση από την ίδρυση της, η καταστροφική πολιτική λιτότητας, καθώς επίσης το προμελετημένο έγκλημα των μνημονίων σε ορισμένες χώρες, όπως η Ελλάδα (χωρίς ποτέ να υποτιμάμε τα δικά μας λάθη και τις δικές μας ευθύνες ως Έλληνες).

Βιβλιογραφία: Bofinger, Copola, Horn

Advertisements

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα μας εκφράζουν αποκλειστικά τους συγγραφείς τους. Η ιστοσελίδα μας δεν λογοκρίνει τις γνώμες των συνεργατών της.