Η πολιτική σημασία του ορθολογισμού σήμερα – The Analyst

Η πολιτική σημασία του ορθολογισμού σήμερα

Email this page.
Print Friendly, PDF & Email

(To άρθρο αποτελείται από 4 Σελίδες).

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Ο ορθολογισμός δεν ήταν ποτέ και πολύ στη μόδα στη Νεώτερη Ιστορία της Χώρα μας.

Κάπως έτσι δεν είναι και τόσο σαφές το τι είναι ορθολογισμός. Στην πραγματικότητα, οι περισσότεροι θεωρούμε ορθολογικό αυτό που απλώς είναι η δική μας άποψη. «Η καμήλα βλέπει μόνο την καμπούρα της άλλης καμήλας» – λένε.

Σπεύδω να δηλώσω ότι προσωπικά εκτιμώ ιδιαιτέρως αυτούς που μου απαντούν ελεύθερα σε ερωτήσεις του στυλ «Τι γνώμη έχεις για  … ;». Ακόμη περισσότερο, αυτούς που παίρνουν την πρωτοβουλία για υποδείξεις. Δεν είναι βέβαιο ότι θα αλλάξω γνώμη, αλλά δεν αγνοώ απολύτως κανέναν.

Σε αυτά τα πλαίσια, μία ολόκληρη αρμάδα fb-φιλενάδων ξέρουν καλά ότι θέλω να μου λένε αυτό που πιστεύουν – ό,τι και αν είναι. Αυτή η αρμάδα, ασύντακτη για την ώρα, αλλά ήδη ενεργή, πρόκειται να κάνει την επιβλητική εμφάνισή της σύντομα. Χαλαρά.

Απευθυνόμενος κυρίως σε αυτές τις «Κυρίες με το κάπα κεφαλαίο και bold» – όπως συνηθίζω να λέω – θα παραθέσω επιχειρήματα και μόνον. Ανοίγοντας τη συζήτηση επί καιρίων θεμάτων της σημερινής πραγματικότητας. Θα τα συμπληρώσω απλώς με θεωρία. Γνωσιολογία, κλάδος της Επιστήμης της Φιλοσοφίας, όπως μου τη μεταλαμπάδευσε ο συμπολίτης μου Κορίνθιος Νίκος Καλογερόπουλος.

Στόχος του άρθρου είναι η ιδεολογική προετοιμασία της επόμενης πράξης της «Επιχείρησης ΑΣΤΡΑΠΗ» που αρχίζει να γίνεται ορατή και σε αμύητους. Και αυτή η επόμενη κίνηση κατευθύνεται σε ένα φορέα που με ξέρει καλά. Η ιστορική ALPHABANK θα κληθεί, όχι τόσο να αποδείξει και με αποφάσεις την εκτίμησή της στο πρόσωπό μου και τον αγώνα μου, όσο να σταθμίσει το συμφέρον της.

 

Ευχαριστίες

Ο αειθαλής Νίκος Καλογερόπουλος, οικονομολόγος-συγγραφέας, διδάκτωρ Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου της Γενεύης, με τιμά με το δικαίωμα να του απευθύνομαι στον ενικό. Ως «δάσκαλος της αλήθειας», όπως επιγράφεται ένα υπέροχο ποίημά του.

Και – επί του προκειμένου – είναι εύγλωττο το από Σεπτεμβρίου ’13 κείμενο «Ο Νίκος Καλογερόπουλος ως θεωρητικός της Ελληνικής Αναγέννησης», όπου σταχυολογώ καίρια αποσπάσματα από 10 βιβλία του, χρονολογούμενα από τον προηγούμενο αιώνα.

Από πλευράς μου, έχω επιτυχώς φροντίσει να σφυγμομετρήσω με τρόπο την αντίδρασή του στο γνωστό : «Άσχημα ανταμείβει τον δάσκαλό του, όποιος παραμένει για πάντα μαθητής».

 .

Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΣΗΜΕΡΑ

ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΤΟΥ ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

  • Αλήθειες ή ψέματα;

Προφανώς ο ορθολογισμός είναι άχρηστος για όσους αρέσκονται στα ψέματα. Όπως, λόγου χάριν, η καθαριότητα είναι περιττή στα γουρούνια.

Αλλά, η αλλόκοτη κρίση δείχνει ότι «Ο κόσμος έφθασε στο χτένι». Όχι;

  • Αλήθειες ή αυταπάτες;

Προφανώς, επίσης, δεν αρκεί να θέλει κανείς να προσεγγίζει την αλήθεια. Χρειάζεται και να προσπαθεί με αποτελεσματική μέθοδο. Οι παιδαριώδεις αναλύσεις και ερμηνείες δεν φθάνουν. Και, από την άλλη, δεν υπάρχει λόγος για άγχη του στυλ «και ποια είναι η αλήθεια;».

Αυτή που προσπαθούμε φιλότιμα να προσεγγίσουμε. Τα υπόλοιπα είναι αμπελοφιλοσοφία.

  • Σύντηξη εννοιών

Ο εύγλωττος όρος του Νίκου Καλογερόπουλου αποδίδει την σύγχυση στο μυαλό των ανεγκέφαλων. Μπερδεύουν τα παρόμοια. Εστιάζουν στα κοινά σημεία τους και δεν δίνουν καμία σημασία στις κρίσιμες διαφορές τους.

Το γνωστό «Όλοι μαζί τα φάγαμε» αυτό ακριβώς κάνει. Ισοπεδώνει τις αναμφισβήτητες ευθύνες όλων μας στο επίπεδο των ευθυνών των πρωταιτίων. Πόσο μάλλον που βάζει στο ίδιο τσουβάλι και όσους απλώς δεν τα καταφέραμε να αντισταθούμε αποτελεσματικά.

Ο όρος «σύντηξη» είναι από το βιβλίο «Η πολιτική σημασία του βλακός». Περί αυτού ακριβώς πρόκειται.

  • Συλλογισμός

Είναι γνωστές οι δηλώσεις του απελθόντος πρωθυπουργού «Οι εκλογές είναι εθνικός κίνδυνος» και «Αν και με βολεύουν οι εκλογές, θέλω να βγει πρόεδρος». Ίσως η κοινή γνώμη δεν τις συνδύασε, ώστε να τις αξιολογήσει σοβαρά.

Ένας απλός συλλογισμός, στα πρότυπα της Λογικής του Αριστοτέλη, είναι: Αν το Α οδηγεί στο (συνεπάγεται – με άλλα λόγια) Β, και το Β πάει μαζί (ταυτίζεται) με το Γ, τότε το Α οδηγεί στο Γ.

Αυτό σημαίνει, ούτε λίγο ούτε πολύ, ότι εκμυστηρεύτηκε ακριβώς αυτό: με βολεύει ο εθνικός κίνδυνος. Εκπλήσσει το – λογικά τελείως ασφαλές ! – συμπέρασμα. Αλλά σύντομα θα το συνειδητοποιήσουν οι φανατικοί υποστηρικτές του. Και, βεβαίως, θα το εκμεταλλευθούν οι εσωκομματικοί αντίπαλοί του. Οι άλλοι δεν θα ασχοληθούν – κι αυτό βέβαιο.

  • Υποθετική σκέψη

Στα δύσκολα, πολλές φορές, η απλή διέξοδος είναι η ορθολογική εξέταση χωριστά των πιθανών ενδεχομένων. Αν στεναχωριέται κανείς, π.χ., μπορεί να εφαρμόσει την συμβουλή της κινέζικης σοφίας : «Μην στεναχωριέσαι γι’ αυτά που γίνονται και γι’ αυτά που δεν γίνονται».

Δηλαδή : Αν γίνεται, θα δω πώς θα το κάνω, άρα να μην στεναχωριέμαι. Αν δ-ε-ν γίνεται, θα το πάρω απόφαση, άρα να μην στεναχωριέμαι. Συνεπώς, ένα το συμπέρασμα. Σωστά ;

Άρα ο λόγος στεναχώριας υπάρχει όσο βασανιζόμαστε αν γίνεται ή όχι. Και πράγματι κάποια ζητήματα χρειάζονται το χρόνο τους. «Πένθος». Ανθρώπινα φαινόμενα.

  • Σειρά συλλογισμών

Ο Μέγας Ηράκλειτος έχει αποφανθεί : «Ο βλάκας χάνει το θάρρος του μπροστά σε μία σειρά συλλογισμών». Παρά τον γνωστό σνομπισμό του, ήταν μάλλον επιεικής – τουλάχιστον για σήμερα. Ο σημερινός ευφυής προχειρολόγος αδιαφορεί επιδεικτικά για οποιοδήποτε συλλογισμό. Ακόμη και απλό. Αρνείται «με το έτσι θέλω» το συμπέρασμα, χωρίς να μπορεί να στοιχειοθετήσει αντιρρήσεις στα επί μέρους επιχειρήματα του συλλογισμού.

Ας θυμηθούμε και την προειδοποίηση του Einstein : «Δύο πράγματα είναι άπειρα : το σύμπαν και η βλακεία. Αν και για το σύμπαν δεν είμαι και τόσο σίγουρος …».

Συνεχίστε στη 2η σελίδα (…)
Ανοιχτή Συνδρομή
Εμείς την ορεξη και την εργατικότητα την έχουμε. ‘Οραμα διαθέτουμε. Γνώσεις αρκετές. Στηρίξτε τη προσπάθειά μας να γίνουμε ο καταλύτης, για τη συλλογική εξέλιξη της κοινωνίας και της χώρας μας.
*Σχεδιάζουμε να "ανταμείψουμε" τους Συνδρομητές μας σύντομα για την υποστήριξή τους.
Αντιαμβανόμαστε πως δεν μπορεί ο καθένας να γίνει συνδρομητής. Για το λόγο αυτό, όσοι από εσάς είσαστε σε θέση να υποστηρίξετε το όραμά μας, θα βοηθάτε και εκείνους που δεν μπορούν να συνδράμουν άμεσα.
×