Οι παραπάνω εξελίξεις καθιστούν με τη σειρά τους πολύ δύσκολη την αύξηση των βασικών επιτοκίων εκ μέρους της Fed – παράλληλα, όχι απίθανο ένα τέταρτο πακέτο ποσοτικής διευκόλυνσης. Ο ορειβάτης θα συνεχίσει λοιπόν να ανεβαίνει στο βουνό, με πολύ πιο αργά βήματα και με διαλείμματα, καθιστώντας διαρκώς πιο θανατηφόρα την πτώση του – ενώ θα αναπνέει όλο και με μεγαλύτερη δυσκολία.
Σε κάθε περίπτωση, οι τιμές των αμερικανικών μετοχών είναι αρκετά ακριβές, ενώ το ισχυρό δολάριο δεν είναι θετικό για τα κέρδη τους – οπότε δεν φαίνεται να υπάρχουν σημαντικές προϋποθέσεις μεγάλης ανόδου τους.
(β) Η Κίνα: Ο ασιατικός γίγαντας κατάφερε έναν πολύ μεγάλο άθλο – να αυξήσει το συνολικό χρέος του από τα 17 τρις $ στα 27 τρις $ περίπου, μέσα σε επτά μόλις έτη! Σήμερα όμως η ανάπτυξη περιορίζεται, ενώ οι δαπάνες που αφορούν τους τόκους αυξάνονται πιο γρήγορα, από την οικονομία. Εάν δε επιλέξει να καταπολεμήσει την υπερχρέωση μέσω της υποτίμησης του νομίσματος, πληθωριστικά δηλαδή, θα θέσει σε κίνδυνο τις προσπάθειες της κυβέρνησης να γίνει ένα παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα.
Επειδή όμως η κυβέρνηση επιθυμεί να γίνει το γουάν παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα, δεν θα επιλέξει πιθανότατα την υποτίμηση – οπότε η υπερχρέωση θα λειτουργήσει αποπληθωριστικά, εις βάρος του ρυθμού ανάπτυξης της. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να βυθίσει ολόκληρο τον πλανήτη στην ύφεση και στον αποπληθωρισμό – καθιστώντας επομένως απαραίτητα νέα πακέτα ποσοτικής διευκόλυνσης, εκ μέρους των κεντρικών τραπεζών της Δύσης.
(γ) Η Ιαπωνία: Η χώρα έχει ένα τεράστιο πρόβλημα δημοσίου χρέους, ανάλογο αλλά πολύ μεγαλύτερο της Ευρωζώνης, το οποίο μπορεί να λυθεί μόνο πληθωριστικά. Στο γράφημα που ακολουθεί φαίνεται η εξέλιξη του ΑΕΠ της Ευρωζώνης (αριστερή κάθετος), συγκριτικά με αυτό της Ιαπωνίας (διακεκομμένη γραμμή, δεξιά κάθετος) – όπου στην Ιαπωνία διαπιστώνεται η κατάρρευση του, μετά το 2012.
.
.
Επομένως, προβλέπεται πληθωρισμός, καθώς επίσης μία μεγάλη υποτίμηση του νομίσματος – το οποίο, απέναντι στο ευρώ και υπό την προϋπόθεση της μη διάλυσης της Ευρωζώνης, θα ξεπεράσει κατά πολύ το 1:150. Επίσης, πιθανολογείται η περαιτέρω αύξηση του χρηματιστηριακού δείκτη (Nikkei), όπως και των άλλων παγίων που σχετίζονται με τον πληθωρισμό (άρθρο) – ακριβώς αντίθετα, από ότι συμβαίνει με τον αποπληθωρισμό.
(δ) Γερμανία: Η χώρα οδηγείται σε πληθωρισμό, λόγω του ότι εισρέουν μεγάλες ποσότητες χρημάτων από τα υπόλοιπα υπερχρεωμένα κράτη της Ευρωζώνης – ενώ το πακέτο ποσοτικής διευκόλυνσης της ΕΚΤ λειτουργεί επιπρόσθετα. Εύλογα λοιπόν είναι ήδη υπερτιμημένο το χρηματιστήριο της, ενώ οι επιχειρήσεις της επιβοηθούνται παράλληλα από την πτώση της ισοτιμίας του ευρώ – η οποία δεν οφείλεται μόνο στην ΕΚΤ, αλλά και στα προβλήματα χρέους της Ευρωζώνης, ιδιαίτερα σε αυτά της Ελλάδας.
Ειδικά όσον αφορά την Ασία, η οποία είναι μία μεγάλη εξαγωγική αγορά της, με δεδομένο το ότι ο σημαντικότερος ανταγωνιστής της είναι η Ιαπωνία, η μείωση της ισοτιμίας του ευρώ απέναντι στο γεν, παρά την εκτύπωση χρημάτων εκ μέρους της BoJ, τη διευκολύνει σε μεγάλο βαθμό. Η Γερμανία ωφελείται επίσης απέναντι στην Κορέα, η οποία δεν τυπώνει χρήματα – οπότε χάνει σε ανταγωνιστικότητα τόσο απέναντι στην ίδια, όσο και σε σχέση με την Ιαπωνία.
(ε) Ευρωζώνη: Οι περισσότερες χώρες κινδυνεύουν να βυθιστούν σε αποπληθωρισμό, παρά το πρόγραμμα της ΕΚΤ, επειδή δεν είναι καθόλου εύκολο στην εφαρμογή του – ειδικά ο υπερχρεωμένος Νότος, λόγω της μείωσης της πιστοληπτικής ικανότητας νοικοκυριών και επιχειρήσεων, η οποία περιορίζει συνεχώς την ποσότητα χρήματος.
.
.
Εν τούτοις τα χρηματιστήρια τόσο της Ισπανίας, όσο και της Ιταλίας είναι πολύ φθηνά, αρκεί να καταφέρουν να ξεφύγουν από την ύφεση – προτιμότερα ίσως από το γερμανικό, το οποίο είναι αρκετά υπερτιμημένο.
(στ) Υπόλοιπες χώρες: Η Ινδία φαίνεται να είναι σε καλή θέση, λόγω των μεταρρυθμίσεων που επιβλήθηκαν στην οικονομία της (άρθρο) – επίσης η Ρωσία, επειδή οι επιχειρήσεις της είναι πολύ υποτιμημένες, μετά τις οικονομικές επιθέσεις που δέχθηκε από τις Η.Π.Α. (αν κι θα έπρεπε να επιλέγει κανείς αυτές που δεν είναι κοντά στην κυβέρνηση, οπότε δεν χρησιμοποιούνται για γεωπολιτικούς στόχους).
Υποτιμημένες είναι και οι επιχειρήσεις της Βραζιλίας, η οποία όμως αντιμετωπίζει μεγάλα προβλήματα – πολιτικά και οικονομικά (άρθρο), μεταξύ άλλων λόγω της υπερχρέωσης της σε δολάρια. Γενικότερα πάντως, όλες οι αναπτυσσόμενες οικονομίες είναι προβληματικές, για τους ίδιους λόγους – οπότε αποφεύγονται από τους διεθνείς επενδυτές, ενώ θα υπάρξουν μαζικές αθετήσεις πληρωμών.
Ολοκληρώνοντας, όσον αφορά τα νομίσματα, ασφαλέστερο φαίνεται η νορβηγική κορώνα (άρθρο), παρά τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα από την πτώση της τιμής του πετρελαίου – με πλέον επικίνδυνο το γεν.
Σε κάθε περίπτωση, τα περισσότερο υποτιμημένα πάγια στον πλανήτη (μετοχές, ακίνητα) ευρίσκονται στην Ελλάδα – μία χώρα που θα μπορούσε να αντιστρέψει άμεσα την τάση, εάν τα πολιτικά της κόμματα είχαν την ευστροφία να συνεργασθούν μεταξύ τους.
.
Επίλογος
Όπως φαίνεται από την παραπάνω ανάλυση, ο πλανήτης απειλείται τόσο από τον πληθωρισμό, όσο και από τον αποπληθωρισμό – με πιθανότερο ενδεχόμενο να βυθιστεί πρώτα στον αποπληθωρισμό, όπου στη συνέχεια θα ακολουθούσε ένας επικίνδυνα υψηλός πληθωρισμός.
Προφανώς σε εποχές αποπληθωρισμού, μία κατάσταση που βιώνουμε στην Ελλάδα για έκτη συνεχή χρονιά, η καλύτερη επένδυση είναι τα μετρητά χρήματα – αφού οι τιμές των παγίων περιουσιακών στοιχείων μειώνονται συνεχώς.
Επίσης τα ασφαλή κρατικά ομόλογα, γεγονός στο οποίο οφείλεται η συνεχής πτώση των αποδόσεων τους (μείωση των επιτοκίων δανεισμού), ακόμη και στις προβληματικές χώρες της Ευρωζώνης (Ιρλανδία, Πορτογαλία), οι οποίες όμως δεν κινδυνεύουν να χρεοκοπήσουν.
Τέλος ο χρυσός και τα υπόλοιπα ευγενή μέταλλα, όταν δεν χειραγωγούνται οι τιμές τους – ενώ οι μετοχές, οι ασφάλειες, τα ακίνητα, τα εμπορεύματα κοκ. δεν συνιστώνται καθόλου.
Κορυφαία αιτία του κινδύνου να βυθιστεί ο πλανήτης στον αποπληθωρισμό, ο οποίος θεωρείται η πλέον θανατηφόρα ασθένεια μίας οικονομίας, είναι η υπερχρέωση – η οποία δεν θα ήταν καθόλου απίθανο να εξελιχθεί σε εσωτερικές αναταραχές, καθώς επίσης σε μικρές και μεγάλες «στρατιωτικές συρράξεις».
Εάν θα ήθελε λοιπόν να αποφύγει κανείς την «περιπέτεια» θα έπρεπε, όπως έχουμε ήδη αναφέρει, να δρομολογήσει μία παγκόσμια σύσκεψη, με θέμα τη διαγραφή χρεών – παράλληλα με την υιοθέτηση ενός καινούργιου, σωστού ρυθμιστικού πλαισίου για το χρηματοπιστωτικό σύστημα, στα πλαίσια του Bretton Woods που ακολούθησε μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο.
.
