Ελλάδα και ευρώ. Μια σχέση δύσκολη. – The Analyst

Ελλάδα και ευρώ. Μια σχέση δύσκολη.

Email this page.

Ευρώ,-σημίτης-2002

Οι κινήσεις του πολιτικού προσωπικού που διεκδικεί την εξουσία της χώρας, οφείλουν να είναι πιο μελετημένες παρά ποτέ, εδραιωμένες σε ρεαλιστικές βάσεις και κυρίως να έχουν ως τελικό αποδέκτη τον πολίτη και εν προκειμένω τον ευρωπαίο πολίτη.

.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι τίποτα άλλο παρά η μακρά και συνεχής επιβεβαίωση της κοινής επιθυμίας της πλειοψηφίας των λαών που κατοικούν στην ευρωπαϊκή ήπειρο, για συνεργασία και αλληλοϋποστήριξη με την ταυτόχρονη προσπάθεια για επίτευξη γενικότερων στόχων κοινής ωφελείας. Κάπως έτσι μας ήρθε και το κοινό νόμισμα στις αρχές της δεύτερης χιλιετίας.

Και ποιος δεν θυμάται λοιπόν τον τότε πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη, λίγα λεπτά μετά την υποδοχή του νέου χρόνου το 2002, να βγάζει από ένα ΑΤΜ της Εθνικής Τράπεζας τα πρώτα ευρώ και να τα υψώνει ως βραβείο μέσα στην αίθουσα της Τράπεζας της Ελλάδος, όπου έλαβε χώρα και το από κάθε άποψη και οπτική, ιστορικό αυτό σκηνικό.

Πέντε ολόκληρα χρόνια λιτότητας είχε περάσει άλλωστε σχεδόν αγόγγυστα ο ελληνικός λαός για τον μεγάλο αυτό στόχο! «Να πιάσουμε τα κριτήρια σύγκλισης» άκουγες τότε σε όλες τις συζητήσεις, ανεξαρτήτως επιπέδου και χώρου. Είχε γίνει εθνική ψύχωση. Ένα είδος ομαδικής αυτοεπιβεβαίωσης. Επιτέλους θα αισθανόμασταν ισότιμοι με τους λαούς της κεντρικής Ευρώπης και δεν θα ήμασταν πια οι φτωχοί συγγενείς, υποστήριζαν κάποιοι, τότε. Ποια ήταν όμως τα κριτήρια στα οποία ήμασταν υποχρεωμένοι να συγκλίνουμε και εν τέλει τα καταφέραμε σε όλα άραγε;

Τα κριτήρια σύγκλισης βάσει της Συνθήκης του Μάαστριχτ (7 Φεβρουαρίου 1992) [1]:

check1. Σταθερότητα τιμών: Το ποσοστό πληθωρισμού ενός συγκεκριμένου κράτους μέλους δεν πρέπει να υπερβαίνει κατά ποσοστό μεγαλύτερο του 1,5% εκείνο των τριών κρατών μελών με τις καλύτερες επιδόσεις από άποψη σταθερότητας τιμών για το έτος που προηγείται εκείνου κατά το οποίο εξετάζεται η κατάσταση του εν λόγω κράτους μέλους.

2. Δημοσιονομική κατάσταση: Ετήσια εξέταση δημοσιονομικής πειθαρχίας βάσει των δύο τιμών αναφοράς:

checkα) το Ετήσιο Δημοσιονομικό Έλλειμμα: Ο λόγος μεταξύ του ετήσιου δημοσιονομικού ελλείμματος και του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) δεν πρέπει να είναι ανώτερος του 3% στο τέλος του προηγούμενου οικονομικού έτους και

uncheckβ) το Δημόσιο Χρέος: Ο λόγος μεταξύ του ακαθάριστου δημόσιου χρέους και του ΑΕΠ δεν πρέπει να υπερβαίνει το 60% στο τέλος του προηγούμενου οικονομικού έτους.

check3. Συναλλαγματική ισοτιμία: Το κράτος μέλος πρέπει να έχει συμμετάσχει ανελλιπώς στο μηχανισμό συναλλαγματικών ισοτιμιών του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Συστήματος κατά τα δύο έτη που προηγούνται της εξέτασης της κατάστασής του, χωρίς το νόμισμά του να έχει υποστεί σοβαρές πιέσεις. Εξάλλου, το κράτος μέλος δεν πρέπει να έχει υποτιμήσει το νόμισμά του με δική του πρωτοβουλία κατά την ίδια αυτή περίοδο.

check4. Μακροπρόθεσμα επιτόκια δανεισμού: Τα ονομαστικά μακροπρόθεσμα επιτόκια δεν πρέπει να υπερβαίνουν κατά ποσοστό μεγαλύτερο του 2% εκείνα των τριών κρατών μελών, το πολύ, με τις καλύτερες επιδόσεις από άποψη σταθερότητας τιμών.

Καταρχήν να σημειώσουμε πως η επικύρωση της συνθήκης του Μάαστριχτ (ή αλλιώς Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση) έγινε από την ελληνική βουλή στις 29 Ιουλίου του 1992 αφού υπερψηφίστηκε από Ν.Δ., Π.Α.Σ.Ο.Κ., ΠΟΛ.ΑΝ [2] και ΣΥΝ και καταψηφίστηκε μόνο από το Κ.Κ.Ε., ενώ είχε υπογραφεί στην αντίστοιχη ολλανδική πόλη, το Φεβρουάριο του ίδιου έτους από τον τότε υπουργό Εξωτερικών Αντώνη Σαμαρά και τον υπουργό Οικονομικών Ευθ. Χριστοδούλου.

Επίσης να ξεκαθαρίσουμε πως το έτος κρίσης της ελληνικής οικονομίας για το αν πληρούσε τα κριτήρια ήταν το 1999. Το έτος εκείνο λοιπόν καλύπταμε σύμφωνα με την ελληνική κυβέρνηση και τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς ελέγχου τα 4 από τα 5 κριτήρια που ήταν αναγκαία (Σημειωτέον ότι το 1998 δεν καλύπταμε κανένα κριτήριο, ενδεικτικό της επίπονης προσαρμογής). Στο μόνο που δεν μπορέσαμε να πιάσουμε τα όρια ήταν ο λόγος δημοσίου χρέους προς ΑΕΠ κάτω του 60% αφού το 1999 διαμορφώθηκε στα 96.6%.

Αργότερα βέβαια προέκυψε και το ζήτημα του κατά πόσο ήταν αληθινά τα στοιχεία που αφορούσαν τον λόγο ετήσιου δημοσιονομικού ελλείμματος και ΑΕΠ και αν ήταν πραγματικά στο 2.5% με την τιμή αναφοράς στο 3%, αφού αποκαλύφθηκαν αποκρύψεις ελλειμμάτων και δανείων από τον προϋπολογισμό, πρακτική που ονομάστηκε «δημιουργική λογιστική» και για να είμαστε δίκαιοι εφαρμοζόταν τότε και σε άλλες χώρες της Ε.Ε. Ακόμα και με εκείνα μέσα πάντως, ο λόγος δεν ξεπερνούσε το 3,1%.

 .

Ελλάδα, χρέος – η εξέλιξη του χρέους ως ποσοστό επί του ΑΕΠ, τη περίοδο 1996-2005.

.

Σήμερα εν έτη 2015 και μετά από 5 χρόνια συμπόρευσης της χώρας μας με εταίρους και δανειστές υπό συνθήκες εσωτερικής υποτίμησης και έντονης λιτότητας, ο φόβος και η πιθανότητα της εξόδου της Ελλάδας από το κοινό νόμισμα παραμένουν εξόχως συζητήσιμα σενάρια και ακούγονται από τα πιο επίσημα χείλη.

Η κυβέρνηση Σαμαρά από τον Ιούνιο του ’12 κατάφερε να αντιστρέψει και τις τότε δυνατές Κασσάνδρες που μιλούσαν για Grexit και να κρατήσει την χώρα μέσα στα πλαίσια του ευρώ, παίρνοντας όμως ταυτόχρονα και τις ευθύνες των πολιτικών που έπρεπε να ακολουθηθούν και οι οποίες ήταν και παραμένουν σε μεγάλο βαθμό αντιλαϊκές και μη δημοφιλείς, ενώ πολλές από αυτές μπορούν να χαρακτηριστούν έως και ευθέως αντίθετες προς τα αποτελέσματα που σκοπεύουν να πετύχουν. Είναι γεγονός με άλλα λόγια πως μηχανισμός εξόδου μιας χώρας από το ευρώ δεν υπάρχει. Αυτό που μπορεί να γίνει είναι να εξέλθει των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη συμφωνία του κοινού νομίσματος, οικιοθελώς ή έστω «οικιοθελώς εξαναγκαζόμενη».

Τα επιχειρήματα που ακούγονται μια εβδομάδα πριν την λαϊκή ετυμηγορία και από τις δύο πλευρές που διεκδικούν την εξουσία δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ούτε εποικοδομητικά αλλά ούτε και φαίνεται να έχουν ξεκαθαρίσει τι ακριβώς ζητάνε οι δύο «μονομάχοι» από το κοινό νόμισμα.

Η Ν.Δ. ομνύει στην ευρωπαϊκή παράδοση του κόμματός της και είναι έτοιμη και ικανή να πάρει όσα μέτρα χρειάζονται αρκεί να μείνει η χώρα εντός της ζώνης του ευρώ, χωρίς όμως ταυτόχρονα να έχει ένα ξεκάθαρο σχέδιο εξόδου από την αβεβαιότητα, όπως και απαντήσεις σε καίρια ερωτήματα του τύπου: που βρίσκεται το όριο λήψης νέων μέτρων, ποιο μοντέλο θέλει να ακολουθήσει η χώρα για να κερδίσει την χαμένη της ανταγωνιστικότητα κ.α.

Αντίστοιχα ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α. προτάσσει την ανάγκη για τερματισμό της λιτότητας και προσπαθεί να δημιουργήσει ένα κοινωνικό ρεύμα αλλαγής πολιτικών, εκμεταλλευόμενος την εκ των ων ουκ άνευ κόπωση που παρουσιάζει η ελληνική κοινωνία τόσο από τις πολιτικές που ακολουθήθηκαν τα τελευταία χρόνια, όσο κυρίως –κατά την προσωπική μου άποψη- από την έλλειψη ξεκάθαρου δρόμου πορείας για τα αμέσως επόμενα χρόνια που έρχονται.

Με τη σειρά του όμως και αυτός δεν φαίνεται διατεθειμένος να δώσει σαφείς απαντήσεις σε καίρια ερωτήματα που προκύπτουν αβίαστα από την ρητορική που έχει αναπτύξει, όπως: τι θα συμβεί σε περίπτωση απομόνωσης της χώρας από την διαπραγμάτευση που ευαγγελίζεται και ουσιαστικά πως θα αντιμετωπιστεί εθνικά μια προσπάθεια απομόνωσης από τους εταίρους μας;

.

Ελλάδα, χρέος – η εξέλιξη του χρέους της χώρας ως ποσοστό επί του ΑΕΠ, τη περίοδο 2006 – 2014.

 .

Τώρα, τη στιγμή που ο λόγος χρέους / ΑΕΠ βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο από οποτεδήποτε, οι κινήσεις του πολιτικού προσωπικού που διεκδικεί την εξουσία της χώρας, οφείλουν να είναι πιο μελετημένες παρά ποτέ, εδραιωμένες σε ρεαλιστικές βάσεις και κυρίως να έχουν ως τελικό αποδέκτη τον πολίτη και εν προκειμένω τον ευρωπαίο πολίτη. Γιατί σε αυτή την ένωση ούτε μόνοι μας είμαστε, ούτε πάντα κερδισμένοι ή χαμένοι μπορούμε ή πρέπει να είμαστε.

Η καθυστέρηση της πλήρους ομοσπονδοποίησης της Ευρώπης δεν πρέπει να μας αφήνει δυσαρεστημένους με τη ίδια την έννοια της ενωμένης Ευρώπης. Είναι γεγονός πως σε όλες τις συνθήκες που έχουν συναφθεί μέχρι σήμερα δεν προβλέπεται π.χ. σε κάποιο σημείο ρητά μια κοινή πολιτική ανάπτυξης κάτι που πλέον πληγώνει ανεπανόρθωτα τους νότιους ευρωπαίους. Όλα αυτά είναι προς διεκδίκηση και το πεδίο που ανοίγεται μπροστά μας, δόξης λαμπρό, αν καταλάβουμε την ιστορικότητα της περιόδου που διανύουμε και παραμείνουμε ψύχραιμοι και σοβαροί.

[1] Πηγή: http://europa.eu/legislation_summaries/other/l25014_el.htm

[2] Η ΠΟΛ.ΑΝ. ιδρύθηκε μεν τον Ιούνιο του 1993 αλλά ο Αντώνης Σαμαράς ήταν ανεξάρτητος βουλευτής από τις 13 Απριλίου του 1992, μέχρι και τον Οκτώβριο του ίδιου έτους και σαν τέτοιος ψήφισε υπέρ της Συνθήκης.

.

Ανοιχτή Συνδρομή
Εμείς την ορεξη και την εργατικότητα την έχουμε. ‘Οραμα διαθέτουμε. Γνώσεις αρκετές. Στηρίξτε τη προσπάθειά μας να γίνουμε ο καταλύτης, για τη συλλογική εξέλιξη της κοινωνίας και της χώρας μας.
*Σχεδιάζουμε να "ανταμείψουμε" τους Συνδρομητές μας σύντομα για την υποστήριξή τους.
Αντιαμβανόμαστε πως δεν μπορεί ο καθένας να γίνει συνδρομητής. Για το λόγο αυτό, όσοι από εσάς είσαστε σε θέση να υποστηρίξετε το όραμά μας, θα βοηθάτε και εκείνους που δεν μπορούν να συνδράμουν άμεσα.
×

Συμφωνείτε ή διαφωνείτε; Συντάξτε την άποψή σας

Απόψεις και σχόλια

/* ]]> */