Μια «επίθεση πανικού» ξεκινάει πολύ συχνά με σωματικά συμπτώματα, όπως η επιτάχυνση του καρδιακού παλμού. Στη συνέχεια γίνεται αντιληπτός ο φόβος, καθώς επίσης διάφορες άλλες σωματικές αλλαγές, διαταραχές κατά κάποιον τρόπο, όπως η δύσπνοια. Αμέσως μετά, το άτομο συνδέει την έντονη λειτουργία της καρδιάς του με σκέψεις όπως «Έχω μια καρδιακή προσβολή». Αυτές οι σκέψεις ενεργοποιούν και ενισχύουν το αίσθημα του άγχους [3].
Περαιτέρω, η ψυχοθεραπεία έχει ως στόχο την «οικοδόμηση» μιας συμπεριφοράς, η οποία να ηρεμεί τον άνθρωπο – ενώ συνεργάζεται με τον ασθενή, όσον αφορά την ανάπτυξη μιας υγιούς ερμηνείας των σωματικών του αισθήσεων [4].
Εάν δεν μπορεί κανείς να αναπνεύσει επί 30 δευτερόλεπτα μέσα από ένα καλαμάκι ή εάν δεν έχει τη δυνατότητα να τρέξει αφού σηκωθεί γρήγορα από τη θέση του, χωρίς συμπτώματα πανικού, τότε συνιστάται, προτείνεται καλύτερα, η άμεση αναζήτηση μίας επαγγελματικής, ψυχοθεραπευτικής συμβουλής. Η ψυχοθεραπεία, κυρίως όμως η γνωστική «συμπεριφοριστική θεραπεία», έχει πολύ μεγάλες επιτυχίες σε τέτοιου είδους περιπτώσεις [5].
.
Απόσπασμα από την κλινική διαγνωστική συνέντευξη με την Ναταλία
Στη Ναταλία είχε διαγνωστεί διαταραχή πανικού. Τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή, αντιμετωπίζει την ασθένεια με τη βοήθεια της ψυχοθεραπείας, σε εξωτερικά ιατρεία. Έχει συμφωνήσει να διηγηθεί ένα μέρος από την προσωπική της ιστορία. Προτείνει την άμεση αντιμετώπιση των συμπτωμάτων, με την επαγγελματική υποστήριξη ενός ψυχολόγου.
- Πότε βιώσατε για πρώτη φορά τα συμπτώματα του πανικού;
Ήταν μια ημέρα όπως όλες οι άλλες. Ήμουν για ψώνια στο σουπερμάρκετ και ο σύζυγός μου είχε πάρει το αυτοκίνητο μας. Έπρεπε επομένως να μεταφέρω μόνη μου τα ψώνια στο σπίτι, με τα χέρια. Πρώτα πήρα το λεωφορείο. Την ώρα εκείνη ήταν ακόμα όλα εντάξει. Μετά όμως, ξαφνικά, όταν περπατούσα από τη στάση του λεωφορείου προς το σπίτι, η καρδιά μου άρχισε να χτυπάει έντονα.
Στην αρχή νόμιζα πως η αιτία ήταν οι σακούλες, οι οποίες με βάραιναν πολύ. Εν τούτοις, δεν ήταν τόσο βαριές. Τις άφησα κάτω στον πεζόδρομο, για να αναπνεύσω. Δεν μπορούσα όμως να ηρεμήσω. Η καρδιά μου κυριολεκτικά με σφυροκοπούσε – χτυπούσε τόσο δυνατά, που νόμιζα ότι θα πεταχτεί έξω από το στήθος μου. Αισθανόμουν ένα μεγάλο βάρος στο στήθος μου, σαν να είχε περάσει ένα φορτηγό από πάνω του.
Δεν μπορούσα να αναπνεύσω, να πάρω αέρα, ενώ ήμουν σίγουρη ότι θα έπεφτα στον πεζόδρομο. Νόμιζα ότι θα πέθαινα. Η αντίδρασή μου εκείνη τη στιγμή ήταν να καλέσω το σύζυγό μου στο τηλέφωνο. Αλλά δεν μπορούσα να τον βρω, δεν απαντούσε. Οι σωματικές μου δυνάμεις δεν μου επέτρεπαν να προσπαθήσω ξανά να τον πάρω τηλέφωνο. Έτσι, κάθισα κάτω, στο παγωμένο έδαφος, ελπίζοντας πως κάποιος θα καλούσε ένα ασθενοφόρο. Δύο άνθρωποι όμως πέρασαν αδιάφορα από δίπλα μου, χωρίς να με βοηθήσουν.
- Πώς καταφέρατε να πάτε στο σπίτι σας τελικά;
Δεν ξέρω πόσον καιρό καθόμουν εκεί. Κάποια στιγμή όμως, κατάφερα να σηκωθώ. Ήμουν πάλι εντάξει. Κουβάλησα τα ψώνια στο σπίτι, αλλά περπατούσα πολύ αργά και άφηνα συχνά τις σακούλες κάτω. Όταν είχε συμβεί το περιστατικό, ήμουν ευτυχώς σχεδόν στην πόρτα του σπιτιού μου.
- Από τότε έχετε ξαναπάει για ψώνια;
Ναι, αλλά μόνο με το αυτοκίνητο. Δεν θα κουβαλήσω ποτέ ξανά σακούλες, ακόμα κι αν είναι μόνο λίγα μέτρα μέχρι το σπίτι. Και σίγουρα όχι, χωρίς το σύζυγό μου στο πλάι μου.
- Υπήρχαν κι άλλα παρόμοια περιστατικά;
Στην πολυκατοικία μας μια φορά το ασανσέρ δεν λειτουργούσε. Μένουμε στον 3ο όροφο, οπότε ήμουν αναγκασμένη να ανεβώ από τις σκάλες. Έφτασα μέχρι τον πρώτο όροφο και δεν μπορούσα να συνεχίσω, έπρεπε να χτυπήσω το κουδούνι του γείτονα. Όταν άρχισα να αισθάνομαι καλύτερα, με συνόδευσε η γειτόνισσα, σιγά–σιγά, μέχρι επάνω. Αν κάποια στιγμή τύχει ξανά να είναι το ασανσέρ εκτός λειτουργίας, θα καθίσω στην πρώτη σκάλα και θα περιμένω, μέχρι να έρθει κάποιος να με συνοδεύσει. Αυτό το έχω αποφασίσει πλέον.
- Έχετε ορισμένα πράγματα κοντά σας που σας δίνουν ασφάλεια, όπως φάρμακα, το τηλέφωνο ή ανθρώπους που είναι διαθέσιμοι για εσάς [6];
Ναι, το κινητό μου για να καλέσω τον σύζυγό μου. Επίσης, ένα μπουκάλι νερό για το κυκλοφοριακό μου σύστημα. Αυτή τη συμβουλή μου την έδωσε μια φίλη. Θα ήθελα να είχα και κάποιο φάρμακο, αλλά ο γιατρός μου είπε ότι δεν μπορεί να μου προτείνει κάτι, όταν με είχε εξετάσει, επειδή δεν είχε διαγνώσει τίποτα, όλα ήταν εντάξει.
Συχνότητα ψυχικών ασθενειών
Στο γράφημα που ακολουθεί απεικονίζεται η συχνότητα ψυχικών διαταραχών σε 12μηνη βάση, ως ποσοστό στον πληθυσμό, για την ηλικιακή ομάδα από 18 έως τα 65 έτη – από το μικρότερο έως το μεγαλύτερο. Διατροφικές διαταραχές, παράνομα ναρκωτικά, ψυχαναγκαστικές διαταραχές, ψυχώσεις, διπολικές διαταραχές, αγοραφοβία, γενικευμένοι φόβοι, κρίσεις πανικού, κοινωνικές φοβίες, αλκοολισμός, «σωματομορφικές» διαταραχές, συγκεκριμένες φοβίες και κατάθλιψη – η συχνότερη όλων.
>
Βιβλιογραφία:
[1] Hiller, W. (2014). Klinische Psychologie: Panikstörung. Vorlesungsmaterial: Klinische Psychologie an der Universität Mainz.
[2] Kapfhammer, H. P., Laux, G. (2008). Symptomatologie: Panikstörung. Psychiatrie und Psychotherapie. Springer Verlag. 594 ff.
[3] Lang T, Helbig-Lang S, Westphal D, Gloster AT, Wittchen H-U (2012). Expositionsbasierte Therapie der Panikstörung mit Agoraphobie. Göttingen, Hogrefe.
[4] Heinrichs N, Alpers GW, Gerlach A (2009). Evidenzbasierte Leitlinie zur Psychotherapie der Panikstörung und Agoraphobie. Göttingen, Hogrefe.
[5] Schneider S, Margraf J (1998). Agoraphobie und Panikstörung. Fortschritte der Psychotherapie. Göttingen, Hogrefe.
[6] Margraf, J. Schneider, S. (2011). DIPS: Diagnostisches Interview bei Psychischen Störungen. 4 Auflage. Springer Verlag.
