Συνεχίζοντας, η Ρωσία αναπτύχθηκε σε μεγάλο βαθμό τα τελευταία χρόνια, αλλά όχι με τον τρόπο που συνηθίζεται από άλλες χώρες – οι οποίες δημιουργούν μία εξελιγμένη μεταποιητική βιομηχανία που αντιπροσωπεύει τουλάχιστον το 20% του ΑΕΠ, όπως στο παράδειγμα της Νότιας Κορέας.
Έτσι, η βιομηχανία στη Ρωσία περιορίσθηκε στο 15% του ΑΕΠ, από 18% το 2005 – ενώ οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις κάθε είδους, συμπεριλαμβανομένων των τραπεζών, αγωνίζονται για να κερδίσουν μία θέση δίπλα από τους κρατικούς κολοσσούς, αφού διαφορετικά δεν μπορούν να επιβιώσουν.
Σαν αποτέλεσμα όλων αυτών, το ρωσικό κράτος έχει λίγες νέες πηγές εισοδήματος εκτός του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, ενώ εξαρτάται όλο και περισσότερο από τις εισαγωγές ξένων προϊόντων. Πρόβλημα αποτελούν επίσης τα δημογραφικά του στοιχεία, επειδή κάθε χρόνο συνταξιοδοτούνται περίπου 1 εκ. Ρώσοι, τους οποίους αντικαθιστούν πολύ λιγότεροι νέοι άνθρωποι, σε ένα εργατικό δυναμικό μόλις 75 εκατομμυρίων.
Ο κύκλος εργασιών του πετρελαίου υπολογίζεται από το ΔΝΤ στα 220 δις $ ή στο 10% περίπου της χώρας – ενώ, λόγω της επιβράδυνσης της ανάπτυξης, καθώς επίσης της επιδείνωσης του εμπορίου, το δημόσιο έλλειμμα εκτός των καυσίμων είναι της τάξης του -11%. Με τα καύσιμα έχει περιορισθεί στο -0,5% στις αρχές του έτους, από +9,88% το 2006.
Σε μία αντίστοιχη θέση είναι και το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της χώρας, το οποίο είναι φαινομενικά πλεονασματικό, αφού χωρίς το πετρέλαιο θα παρουσίαζε ένα τεράστιο έλλειμμα της τάξης του -10% (έχοντας συρρικνωθεί, συμπεριλαμβανομένου του πετρελαίου, από +11,1% του ΑΕΠ το 2006, στο +1,56%τον Ιανουάριο του 2014). Το εξωτερικό χρέος της δε, στα 714,2 δις $ στα τέλη του 2013, είναι της τάξης του 34% του ΑΕΠ της (2,1 τρις $) – αρκετά υψηλό δηλαδή για μία αναπτυσσόμενη οικονομία.
Έτσι φτάνουμε στην Αχίλλειο πτέρνα της χώρας, την οποία έχουμε επισημάνει στο παρελθόν (ανάλυση) – έχοντας από τότε την πεποίθηση πως εκεί ακριβώς θα δεχόταν την επίθεση εκ μέρους των Η.Π.Α., στα πλαίσια του οικονομικού πολέμου που διεξάγεται μεταξύ των δύο στρατιωτικών υπερδυνάμεων.
Ειδικότερα, για να διατηρήσει ισοσκελισμένο τον κρατικό προϋπολογισμό της η Ρωσία, έχει ανάγκη από μία τιμή πετρελαίου της τάξης των 110 $ το βαρέλι – ειδικά επειδή οι τιμές των άλλων εμπορευμάτων που διαθέτει έχουν μειωθεί σημαντικά. Όσο χαμηλότερη είναι λοιπόν η τιμή από τα 110 $, τόσο αυξάνουν τα οικονομικά της προβλήματα – τα οποία επιδεινώνονται ακόμη περισσότερο, από τις κυρώσεις της Δύσης εναντίον της, καθώς επίσης από τα κεφάλαια που δαπανάει στις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, στις προσπάθειες ειρηνικής διείσδυσης και «προσάρτησης» τους (άρθρο).
.
Η καινούργια πετρελαϊκή δύναμη του πλανήτη
Σύμφωνα με τα στοιχεία της «U.S. Energy Information Administration», οι Η.Π.Α. παράγουν σήμερα περίπου 13 εκ. βαρέλια πετρέλαιο την ημέρα (και φυσικό αέριο, το οποίο μετράται σε ισοδύναμα του πετρελαίου). Έχουν λοιπόν ξεπεράσει τη Σαουδική Αραβία, ενώ μεγεθύνουν διαρκώς την απόσταση τους από τη Ρωσία (γράφημα).
.
.
Η αύξηση της παραγωγής πετρελαίου των Η.Π.Α. είναι εντυπωσιακή μετά το 2009 – έχοντας διπλασιαστεί, με τη βοήθεια της καινούργιας μεθόδου εξόρυξης από σχιστόλιθο. Προφανώς δε η υπερδύναμη αδιαφορεί για τα περιβαλλοντικά προβλήματα που προκαλούνται στη χώρα, η οποία ενδεχομένως θα αντιμετωπίσει μεγάλα προβλήματα στην ύδρευση της (Καλιφόρνια), με πολύ σοβαρές συνέπειες για τη γεωργική της παραγωγή.
Βέβαια, οι Η.Π.Α. δεν εξάγουν περισσότερο πετρέλαιο και φυσικό αέριο, από ότι εισάγουν – κάτι που προβλέπεται να συμβεί μετά το 2020. Η πτώση τώρα της τιμής του πετρελαίου κάτω από 80 $ το βαρέλι, η οποία έχει αυξήσει τις καταναλωτικές δαπάνες στις Η.Π.Α. (άρα το ρυθμό ανάπτυξης, αφού η κατανάλωση συμμετέχει με πάνω από 70% στο ΑΕΠ της χώρας), οδηγεί σε μικρότερες επενδύσεις στον ενεργειακό κλάδο – ενώ δημιουργεί μεγάλα προβλήματα στις εταιρείες εξόρυξης πετρελαίου από σχιστόλιθο, οι οποίες χρηματοδοτούνται με «Junk Bonds», έχοντας υπολογίσει μία τιμή πετρελαίου της τάξης των 100 $ το βαρέλι.
Εάν τώρα το πετρέλαιο διατηρηθεί κάτω από 80 $, τότε η αναχρηματοδότηση των εταιρειών αυτών από τις αγορές ομολόγων θα είναι πολύ δύσκολη – με κίνδυνο να χρεοκοπήσουν. Φυσικά ελάχιστοι πιστεύουν πως η πτώση της τιμής του πετρελαίου στα 75 $ σήμερα, από 107 $ πριν από τέσσερις μήνες, οφείλεται στην αύξηση της αμερικανικής παραγωγής – αφού η προσφορά δεν είναι δυνατόν να έχει διαφοροποιηθεί δραματικά μέσα σε 120 μόλις ημέρες. Δεν μπορεί επίσης να οφείλεται στις προβλέψεις περιορισμού του ρυθμού ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας – αν και υπάρχει μεγάλη σχέση μεταξύ τους.
.
Οι συσχετισμοί της πτώσης της τιμής του πετρελαίου
Εάν μελετήσει κανείς σωστά τις πληροφορίες, θα διαπιστώσει πως το πιθανότερο όλων είναι η σκόπιμη μείωση της τιμής του πετρελαίου εκ μέρους των Η.Π.Α., με τη βοήθεια της Σαουδικής Αραβίας – παράλληλα με την επίσης σκόπιμη αύξηση της ισοτιμίας του δολαρίου, έτσι ώστε να μην περιοριστούν δραματικά τα έσοδα των χωρών παραγωγής πετρελαίου, οι οποίες πουλούν το μαύρο χρυσό σε δολάρια (συμφωνία πετροδολαρίων).
Ειδικά η Σαουδική Αραβία έχει πάρει ως αντάλλαγμα αφενός μεν τη στρατιωτική ενίσχυση των Η.Π.Α, στις ανακατατάξεις που σημειώνονται στην περιοχή (άρθρο), αφετέρου εμποδίζει την ενδυνάμωση της ISIS – η οποία χρηματοδοτεί τις δραστηριότητες της πουλώντας στη μαύρη αγορά κλεμμένο ουσιαστικά πετρέλαιο από το Ιράκ, με τη βοήθεια της Τουρκίας.
