Επίγονοι
Οι Ρωμαίοι πρόσθεσαν απλώς την οργάνωση και τα συστήματα – μαζί και την γραφειοκρατία. Επέβαλλαν κάτι αδιανόητο και απαράδεκτο για την Αρχαία Ελλάδα : λεπτομερές γραπτό δίκαιο. Ο κόσμος έμπαινε στην εποχή που το νόμιμο είναι δίκαιο.
Η Ευρωπαϊκή Αναγέννηση επανέφερε την Ελληνική ατομικότητα και δημιούργησε περιβάλλον ελευθερίας και ανταγωνισμού, ανάλογο του αρχαιοελληνικού. Αυτό, πάνω στις ελληνικές βάσεις, οδήγησε στις ραγδαίες εξελίξεις στην επιστήμη και την τεχνολογία.
Αυτές οι ραγδαίες εξελίξεις δεν ακολουθήθηκαν από ανάλογη πρόοδο στη σκέψη, στην πολιτική Φιλοσοφία. Η Δύση κατάφερε να πάρει από τον μεγάλο θετικό μας φιλόσοφο Αριστοτέλη αποκλειστικά και μόνο την Λογική. Σε αυτήν βασίσθηκε όλη η επιστημονική και τεχνολογική επανάσταση.
Η Δυτική Φιλοσοφία, η πνευματική πρωτοπορία, περιορίσθηκε κατ’ ουσίαν σε σχόλια στην Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία, και μάλιστα επιλεκτικά στην πλατωνική. Απέτυχε παταγωδώς στο να ανταποκριθεί στο βασικό φιλοσοφικό ζητούμενο : την ενοποιητική θέαση των επιστημών και της εγκόσμιας ζωής. Μοιραία, οι επιστημονικές ανακαλύψεις έφερναν τον άνθρωπο όλο και πιο μακριά από την αίσθηση του μέτρου, του όλου και του τελικού σκοπού.
Ποτέ δεν κατάλαβαν οι Δυτικοί τι σημαίνει «άνθρωπος».
Κανένας δυτικός λαός, όση γνώση και δύναμη και αν απέκτησε, δεν είχε ανάστημα λαού-ηγέτη. Αυτού που έχει το ήθος ώστε, παρ’ ό,τι υπερέχει καταφανώς των άλλων, να φροντίζει – παράλληλα με την δική του πρόοδο και ανέλιξη – το κοινό καλό.
Υπό αυτές τις συνθήκες, με ραγδαίες αλλαγές χωρίς ηγεσία δηλαδή, διαμορφώθηκαν οι βασικοί σύγχρονοι θεσμοί.. Και διαπιστώνεται ότι έχουν θεμελιώδη λάθη στις κύριες αντιλήψεις που τους διαπνέουν. Είναι σε σαθρές βάσεις όλα τα συστήματα. Το πολιτικό σύστημα, το οικονομικό – ο καπιταλισμός δηλαδή –, το νομισματικό, το φορολογικό, το δίκαιο, το κράτος, η ενημέρωση, η Παιδεία, η Υγεία – τα πάντα.
Και «ο κόμπος έφτασε στο χτένι». Εμφανώς.
.
Και οι νεοέλληνες τι σχέση έχουμε με όλα αυτά;
Σαφώς έχουμε. Απλώς «τα φαινόμενα απατούν».
Από την θετική πλευρά, εξάρσεις όπως η Επανάσταση του ’21, το ’12-’13, καθώς και το έπος του ’40 με την πανεθνική αντίσταση είναι ξεκάθαρες αποδείξεις της μέχρι πρόσφατα ελληνικότητάς μας. Το ίδιο και οι ατομικές παγκόσμιες διακρίσεις Ελλήνων, σε ποικίλους τομείς και σε εκπληκτική ένταση και συχνότητα.
Από την αρνητική πλευρά, η μεγαλύτερη τρέχουσα απόδειξη της ελληνικότητάς μας είναι τα ελαττώματα της φυλής που φέρουμε επαξίως, και μάλιστα σε ιδιαίτερη έξαρση. Ιδού πώς το αναδεικνύει ο Νίκος Καλογερόπουλος, διδάκτωρ Φιλοσοφίας του Παν. της Γενεύης :
.
Φθόνος ή άμιλλα ; από KostasTzanavaras
.
Κληρονομιά
Ως Έλληνες, λοιπόν, είμαστε ο Λαός που έχει τη γνώση και το ήθος ώστε, παρ’ ό,τι υπερέχει καταφανώς των άλλων, να φροντίζει – παράλληλα με την δική του πρόοδο και ανέλιξη – το κοινό καλό. Αυτή είναι η ελληνική αρχοντιά. Γι’ αυτό ουδέποτε ακούσθηκε «Έλληνες GO HOME !».
Ως λαός-ηγέτης, δεν κάναμε αυτά που κάνουν σήμερα οι Αμερικάνοι, που έκαναν παλιότερα οι Άγγλοι, που έκαναν πολύ παλιότερα οι Ρωμαίοι : ιμπεριαλισμός. Μόνη εξαίρεση, αυτό που πρωτοδίδαξαν οι Αθηναίοι : το κράτος-κηφήνα.
Εν ολίγοις, όλοι αυτοί δεν αντιλήφθηκαν ποτέ αυτό που υποδεικνύει ο Αριστοτέλης : «Η κακή άσκηση της δεσποτείας είναι γι’ αμφότερους ασύμφορη»
Ως λαός-ηγέτης, πρώτα απ’ όλα ανοίγαμε νέους δρόμους στον πολιτισμό. Τα πάντα ξεκίνησαν από κάποιο Έλληνα. Ακόμη και όταν παίρναμε ιδέες από άλλους, χωρίς κανένα σύμπλεγμα ή ενοχές, φτιάχναμε κάτι ποιοτικά ανώτερο. Δεν αντιγράφαμε – παίρναμε ιδέες.
Πήραμε π.χ. από την Ινδία την Φιλοσοφία – το πιο βασικό μας «δάνειο». Αλλά, αντί να φιλοσοφούμε για να υποστούμε την μοίρα μας, φιλοσοφούμε για να εξηγήσουμε και να ανελίσουμε τον κόσμο. Έχει ποιοτική διαφορά.
Με το ίδιο πνεύμα συμπεριφερθήκαμε ως κατακτητές. Η δική μας ανάγκη για ζωτικό χώρο συνδυαζόταν με τη δημιουργία, αλλά και τον σεβασμό στον εκάστοτε τοπικό πολιτισμό. Σε αυτό το πνεύμα έγιναν οι διάφορες ελληνικές αποικίες, σε αυτό το πνεύμα δόξασε αργότερα την Ελλάδα ο Μέγας Αλέξανδρος. Γι’ αυτό τον θυμούνται ακόμη στα βάθη της Ανατολής. Οι πόλεμοι που κάναμε ήταν πάντα οι απολύτως απαραίτητοι. Η μόνη παραφωνία ήταν – από κάποια στιγμή – οι Αθηναίοι.
Συνεπώς, έχουμε κληρονομιά όχι μόνο την ικανότητα να φέρουμε μία μεγάλη παγκόσμια αλλαγή, αλλά έχουμε και «δημόσιες σχέσεις αλήθειας», σε βάθος χιλιετιών. Ασυναγώνιστο image.
.
Αναγέννηση
«Η σήψις που επέφερε η ένδεια του πολιτικού κόσμου σαν «ολικό κοινωνικό φαινόμενο» δεν είναι μόνο πολιτική. Είναι πνευματική, ηθική και, γενικώτερα, κοινωνική. Με τα «πρότυπα» που έδωσε ο πολιτικός κόσμος έχει φθάσει στο έσχατο σημείο της καταπτώσεως της παρακμής. Και αυτό ακριβώς το «έσχατο σημείο» είναι ο οιωνός που δίνει το σημείο ότι η ελληνική κοινωνία βρίσκεται στα πρόθυρα μίας Αναγεννήσεως.»
Αυτή τη θέση διατύπωσε, στα τέλη του προηγούμενου αιώνα, ο Νίκος Καλογερόπουλος. Αναφέρεται στο βιβλίο του «Οι Ασθένειες της Δημοκρατίας και η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΙΣ» (σ.13).
Είναι θέση αντίθετη με την γνώμη των διαφόρων προχειρολογούντων ή απογοητευμένων. Η σημερινή εικόνα αποσάθρωσης είναι ένδειξη και όχι αντένδειξη για την Ελληνική Αναγέννηση. Το ελληνικό δόγμα είναι αμείλικτα κατηγορηματικό, για όσους έχουν την Ιστορία ως πηγή διδαγμάτων. Θα έχουμε Αναγέννηση ακριβώς επειδή η Ελλάδα είναι κατεστραμμένη.
Στις 16 Φεβρουαρίου 2011, είχα το προνόμιο να απευθύνω τα ύστατα λόγια στον ιστορικό Δήμαρχο της γενέτειράς μου Νίκο Κουΐνη. Εις επήκοον ολόκληρης της ηγεσίας της πόλης τόνισα μεταξύ άλλων:
«Και αυτοί που πάνε να εκμεταλλευθούν τις αλλόκοτα δύσκολες περιστάσεις της χώρας μας για να κάνουν, με ανάρμοστο τρόπο, καριέρες και περιουσίες, ας λάβουν υπ’ όψιν τους : “Όταν δεν θα υπάρχουν πια λαγοί, θα μαγειρευτούν τα κυνηγόσκυλα που τους έψαχναν”.
Οι υπόλοιποι, αυτοί που είναι έτοιμοι ίσως για τον πιο δύσκολο αγώνα αυτού του λαού, ας εκτιμήσουν μια ακόμα Κινέζικη ρήση : “Το κύμα θα φθάσει όσο χαμηλότερα γίνεται πριν γυρίσει”».
.
Επίλογος
Παρουσίασα μία στοιχειοθετημένη και αιτιολογημένη άποψη για την ανάλυση της κρίσης. Η ελληνοκεντρική θεώρηση της κρίσης οδηγεί σε πλήρη αναπλαισίωση της σκέψης μας απέναντι στα δύσκολα. Ακόμη και αυτοί που θα διαφωνήσουν, ή θα πεισμώσουν, θα δουν μία άλλη όψη της πραγματικότητας.
Είδαμε, λοιπόν, τον Όμηρο να «χτυπάει το καμπανάκι», εδώ και τρεις χιλιετίες. Είδαμε την Αθήνα να θεσμοποιεί τον φθόνο που υπεδείκνυε το Εθνικό μας Έπος. Είδαμε την Αθηναϊκή τραγωδία και ήττα, με τα μάτια του Περικλή. Είδαμε και το πρόβλημα της φιλοσοφίας της παρακμής, τον πλατωνισμό.
Είδαμε και πώς έφτασε στα σημερινά χάλια ο πλανήτης.
Λίγα από αυτά τα «έχει ακουστά» η σημερινή κοινωνία. Πολύ περισσότερο «πιάνουν» αντιλήψεις επανόδου σε παλαιά πρότυπα και αρχές. Εδώ παρουσιάζω πρωτότυπες ανατρεπτικές – αλλά και δημιουργικές ! – αντιλήψεις. Παραθέτω σαφή επιχειρήματα, ώστε ο προσεκτικός αναγνώστης να μπορεί να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα.
Ταυτόχρονα, η σύγχρονη Επιστήμη παρέχει γνώση για να ξεπεράσουμε τα φυλετικά μας προβλήματα, τα οποία μας υποδεικνύει παραστατικά ο Όμηρος. Μπορούμε να ξεπεράσουμε τον φθόνο και τον ατομικισμό. Ομοίως, το πρόβλημα στις σχέσεις των δύο φύλων, και ιδιαίτερα στη συμπεριφορά των ανδρών.
Απευθύνομαι σε όσους συνυπογράφουν υπεύθυνα την δήλωση «Δεν θα γίνουμε Γερμανοί. Θα ξαναγίνουμε Έλληνες !». Όσους, στα πρότυπα του Περικλή, «τολμούμε να υπολογίσουμε για όσα πρόκειται να επιχειρήσουμε».
Αν έχω δίκιο, απλή σωτηρία δεν υπάρχει. «Ο κόμπος έχει φθάσει στο χτένι» και «Αν δεν σπάσουν αυγά, ομελέτα δεν γίνεται». Απλά πράγματα.
Έχουμε ανταπεξέλθει σε μεγάλες δοκιμασίες και αλλεπάλληλες υποδουλώσεις, αλλά ποτέ δεν έχουμε αποτολμήσει να σκεφθούμε καν να ξεπεράσουμε τα περασμένα μεγαλεία ή να χτυπήσουμε στη ρίζα τους τα φυλετικά μας ελαττώματα.
Άρα : λύνουμε θεωρητικά το ελληνο-ελληνικό, αναγεννιόμαστε έμπρακτα, και ξαναγινόμαστε αφεντικά στον πλανήτη. Όσοι αντέχουμε να αντικρύσουμε τον «πήχη» στην «στρατόσφαιρα», όσο υπάρχει χρόνος, και όσοι αντέξουμε …
Οδηγός μας πολύτιμος στα δύσκολα, λοιπόν, τα Ομηρικά Έπη. Κάπως έτσι θα βρούμε την «άκρη της κλωστής». Και με αυτή την εδραία γνώση, θα νικήσουμε τη δική μας Τροία, και θα βρούμε το δρόμο για την δική μας Ιθάκη.
