Ο θάνατος του νεοφιλελευθερισμού – Σελίδα 3 – The Analyst
ΓΕΩΟΙΚΟΝΟΜΙΑ & ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΑΚΡΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ

Ο θάνατος του νεοφιλελευθερισμού

Η αναδιανομή

Πολύ στενά συνδεδεμένη με τη «χρηματιστικοποίηση», είναι μία επόμενη «τάση» της νεοφιλελεύθερης εποχής – η «ανακατανομή» της εργασίας στο κεφάλαιο, καθώς επίσης εντός του προς διανομή εισοδήματος, από τους φτωχούς στους πλούσιους. Το σημαντικότερο στοιχείο εδώ ήταν το γεγονός ότι, τα εισοδήματα των εργαζομένων έπαψαν να συμβαδίζουν με την αύξηση της παραγωγικότητας τους.

Η «τάση» αυτή είχε σαν αποτέλεσμα τη ραγδαία μείωση του μεριδίου των εισοδημάτων των μαζών, σε σχέση με το εθνικό εισόδημα, σε όλες τις βιομηχανικές χώρες – με την αντίστοιχη αύξηση του μεριδίου των κεφαλαιακών εισοδημάτων. Απλούστερα, το εισόδημα από την εργασία μειώθηκε δραματικά, ενώ το εισόδημα του κεφαλαίου αυξήθηκε ανάλογα – οπότε οι εργαζόμενοι έγιναν φτωχότεροι και οι κάτοχοι κεφαλαίων πλουσιότεροι.

Ταυτόχρονα, τα έσοδα από την εργασία των υψηλότερων εισοδηματικών τάξεων αυξήθηκαν, ενώ αυτά των χαμηλότερων μειώθηκαν σε όλες τις βιομηχανικές χώρες – όπου όμως τα αυξανόμενα έσοδα του κεφαλαίου ή των ανώτερων εισοδηματικών τάξεων δεν επενδύθηκαν, αφενός λόγω της μειωμένης κατανάλωσης και ζήτησης (κυρίως επειδή οι φτωχοί, οι οποίοι καταναλώνουν όλο το εισόδημα τους, έγιναν φτωχότεροι), αφετέρου λόγω του κορεσμού, όσον αφορά την κάλυψη των αναγκών των πλουσίων.

Η παραπάνω διαστρέβλωση είχε σαν αποτέλεσμα να οδηγηθούν τεράστια ποσά στις διεθνείς χρηματαγορές. Έτσι δημιουργήθηκαν απίστευτα μεγάλα κερδοσκοπικά κεφάλαια, τα οποία μετέτρεψαν τις χρηματαγορές σε καζίνο – γεγονός που οφείλεται στην αναδιανομή των χρημάτων από τους φτωχούς στους πλούσιους και από την εργασία στο κεφάλαιο, την οποία δρομολόγησε ο νεοφιλελευθερισμός.

.

Η πραγματική οικονομία

Όλες οι παραπάνω κύριες συνισταμένες του νεοφιλελευθερισμού, είχαν πολύ σημαντικά επακόλουθα στην επενδυτική συμπεριφορά των επιχειρήσεων. Οι «πτυχές» δε αυτές από την πλευρά της προσφοράς ολοκληρώθηκαν, κατά τη διάρκεια της μεγαλύτερης ίσως ιστορικά αναδιανομής εισοδημάτων, η οποία έλαβε χώρα στη νεοφιλελεύθερη εποχή, από την πλευρά της ζήτησης.

Ειδικότερα, λόγω της «χρηματιστικοποίησης», καθώς επίσης της διατήρησης των μισθών σε χαμηλότερα επίπεδα, συγκριτικά με την παραγωγικότητα των εργαζομένων (οι πραγματικοί μισθοί, αφαιρουμένου του πληθωρισμού, μειώθηκαν σε πολλές χώρες), οι επενδύσεις περιορίσθηκαν, σε σχέση με τα κέρδη, στις βιομηχανικές χώρες (γράφημα).

  .

Η εξέλιξη των κερδών των μεγάλων επιχειρήσεων (μπλε γραμμή) σε σχέση με τις επενδύσεις σε εξοπλισμό και λογισμικό (γκρι γραμμή).

Η εξέλιξη των κερδών των μεγάλων επιχειρήσεων (μπλε γραμμή) σε σχέση με τις επενδύσεις σε εξοπλισμό και λογισμικό (γκρι γραμμή). Οι γκρίζες επιφάνειες αντιπροσωπεύουν περιόδους ύφεσης.

 .

Παράλληλα, η αναδιανομή οδήγησε στην αύξηση των χρεών των νοικοκυριών – αφού σε πολλές χώρες, όπως στις Η.Π.Α., τα στάσιμα εισοδήματα της πλειοψηφίας του πληθυσμού «εξισορροπήθηκαν» με τη λήψη δανείων, ειδικά λόγω της σκόπιμης ώθησης των ανθρώπων προς τον καταναλωτισμό.

Ο επί πιστώσει όμως καταναλωτισμός έφτασε κάποια στιγμή στα όρια του, οι οφειλέτες αδυνατούσαν να εξοφλήσουν τα δάνεια τους, οι τράπεζες βυθίστηκαν στις επισφάλειες, τα κράτη τις διέσωσαν και τα ίδια υπερχρεώθηκαν.

Την ίδια στιγμή οι τράπεζες αδυνατούσαν να δανείσουν τις επιχειρήσεις, οι οποίες δεν μπορούσαν ως εκ τούτου να επενδύσουν – πόσο μάλλον όταν η ζήτηση εκ μέρους των καταναλωτών περιορίσθηκε δραστικά. Όλα αυτά οδήγησαν στη μείωση του ΑΕΠ, στον αντίστοιχο περιορισμό των δημοσίων εσόδων, σε ελλείμματα τους προϋπολογισμούς των κρατών, τα οποία εκβάλλουν νομοτελειακά στα χρέη κοκ.

.

Συμπέρασμα

Όλοι οι οικονομικοί παράγοντες οδηγήθηκαν σε συνθήκες εκτός ισορροπίας, προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση – ενώ το κενό μεταξύ των εσόδων και των εξόδων αυξάνεται συνεχώς.

Τα προβλήματα που παρουσιάστηκαν από το σπάσιμο της φούσκας των ενυπόθηκων δανείων χαμηλής εξασφάλισης ήταν αναμφίβολα αυτά που πυροδότησαν το κραχ του 2007/2008.

Εν τούτοις, πέντε χρόνια αργότερα τίποτα δεν έχει επιλυθεί – αντίθετα, η κατάσταση έχει επιδεινωθεί σε όλους σχεδόν τους τομείς της οικονομίας των βιομηχανικών χωρών, ενώ έχει «μολύνει» και τις αναπτυσσόμενες οικονομίες.

Βρισκόμαστε λοιπόν πριν από το σημείο μηδέν – πριν από την ολοκληρωτική και με πάταγο κατάρρευση του νεοφιλελεύθερου μοντέλου, η οποία είναι μάλλον νομοτελειακή. «Λογικά», οι  οικονομικές «διαστρεβλώσεις» αυτού του μεγέθους είναι αδύνατον να «ιαθούν» ειρηνικά – ενώ όσο πιο πολύ μεταφέρονται οι αποφάσεις στο μέλλον, τόσο πιο επικίνδυνες γίνονται οι παρενέργειες τους.


Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα μας εκφράζουν αποκλειστικά τους συγγραφείς τους. Η ιστοσελίδα μας δεν λογοκρίνει τις γνώμες των συνεργατών της.

Συντάξτε την άποψή σας

Σχόλια

Γίνε Μέλος
Αγοράζοντας μια συνδρομή, στηρίζεται τη προσπάθειά μας και γίνεστε ενεργό μέλος της ομάδας μας (κίνημα). Θα λάβετε και τα δύο παρακάτω πλεονεκτήματα:

1. Θα μπορείτε να μελετάτε τα άρθρα/αναλύσεις χωρίς να βλέπετε διαφημίσεις (χωρίς περισπασμούς δηλαδή).

2. Θα μπορείτε να τα εκτυπώνετε ή/και να τα αποθηκεύετε σε μορφή PDF (για να τα έχετε πάντα δικά σας).

Αντιαμβανόμαστε πως δεν μπορεί ο καθένας να γίνει συνδρομητής. Για το λόγο αυτό, όσοι από εσάς είσαστε σε θέση να υποστηρίξετε το όραμά μας, θα βοηθάτε και εκείνους που δεν μπορούν να συνδράμουν άμεσα.
×
Don`t copy text!