Η προστασία του δολαρίου
Το δολάριο, μετά τη σύσκεψη του Bretton Woods, έχει αναδειχθεί στο πρώτο παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα του πλανήτη – αφού το 60% περίπου των συναλλαγματικών αποθεμάτων διεθνώς διατηρούνται στο νόμισμα των Η.Π.Α., το οποίο ακολουθείται από το κηδεμονευόμενο του ευρώ, με λιγότερο από το 25%. Σχεδόν όλες οι συναλλαγές στα βασικά εμπορεύματα (πετρέλαιο, φυσικό αέριο κλπ.) γίνονται σε δολάρια – ενώ το 85% των παγκοσμίων πληρωμών διενεργούνται επίσης σε δολάρια.
Η απώλεια της ηγεμονικής αυτής θέσης του δολαρίου είναι όμως νομοτελειακή – ακόμη και αν δεν αναγκαζόταν η υπερδύναμη, από τα εσωτερικά οικονομικά της προβλήματα ή εάν δεν σχεδίαζε ενδεχομένως, την αντικατάσταση του από ένα νέο νόμισμα (ανάλυση).
Η βασική αιτία είναι το ότι, «το νόμισμα ακολουθεί το εμπόριο» – με την έννοια πως εάν αναρριχηθεί η Κίνα στη νούμερο ένα οικονομία του πλανήτη, αργά ή γρήγορα, με κριτήριο την ιστορία, το νόμισμα της θα αντικαταστήσει το δολάριο. Φυσικά η υπερδύναμη θα αντισταθεί, προσπαθώντας να μετατρέψει σε χρήμα το ισχυρότερο προϊόν της: τη στρατιωτική της παντοδυναμία.
Ειδικότερα, για την προστασία, την οποία παρέχουν οι Η.Π.Α. στις χώρες της Ασίας, κυρίως στις πλουσιότερες από αυτές (Ιαπωνία, Νότια Κορέα), θα απαιτήσουν αντίτιμο – εμπορικές συμφωνίες δηλαδή, οι οποίες δεν θα ενισχύσουν μόνο την οικονομία, αλλά και το νόμισμα της υπερδύναμης.
Κάτι ανάλογο προβλέπεται και με την Ευρώπη, αφού προηγουμένως δημιουργηθεί μία σοβαρή απειλή για την ειρήνη στην ήπειρο – η ρωσική δηλαδή, η οποία θα κάνει απαραίτητη την παροχή προστασίας εκ μέρους των Η.Π.Α., έναντι αντιτίμου (όπως ήδη διαπιστώνεται, από τις συμφωνίες TTIP, TISA κλπ. – ανάλυση).
.
Η ανάδειξη του γουάν (CNY)
Η άνοδος του κινεζικού νομίσματος στον παγκόσμιο θρόνο απαιτεί προφανώς πολύ χρόνο – αφού ευρίσκεται μόλις στην 7η θέση των νομισμάτων με τη μεγαλύτερη διαπραγμάτευση. Συνολικά μόνο το 1,4% των παγκοσμίων συναλλαγών διεξάγονται σε γουάν – γεγονός που δεν θα αλλάξει, εάν η Κίνα δεν αναδιαρθρώσει το χρηματοπιστωτικό της σύστημα.
Οι αυστηροί έλεγχοι στη διακίνηση των κεφαλαίων, καθώς επίσης η προστασία του νομίσματος, δεν του επιτρέπουν να εξελιχθεί σε παγκόσμιο αποθεματικό – αν και εισρέουν περισσότερα χρήματα στην χώρα, από όσα εκρέουν, ως αποτέλεσμα των εμπορικών της πλεονασμάτων, καθώς επίσης του πλεονασματικού ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της (γράφημα).
.
Κίνα – ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.
.
Παρά το ότι λοιπόν το Λουξεμβούργο προσπαθεί να μετατραπεί στο παγκόσμιο κέντρο των συναλλαγών με το κινεζικό νόμισμα, με το οποίο διεκπεραιώθηκε το πρώτο τρίμηνο του 2014 το 18% του εξωτερικού εμπορίου της Κίνας, η κατάκτηση της πρώτης θέσης απαιτεί πολλά άλλα πράγματα – στα οποία η υπεροχή των Η.Π.Α. είναι σχεδόν εξοργιστική (ανάλυση).
.
Επίλογος
Η παραμονή των Η.Π.Α. στο θρόνο του πλανήτη είναι αδύνατη – παρά το ότι συνεχίζουν να είναι η μεγαλύτερη οικονομική και στρατιωτική δύναμη της εποχής μας. Η χώρα υποφέρει από τεράστια οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα, τα οποία την εμποδίζουν να ανακάμψει – ενώ η ηγεσία της είναι εξαιρετικά αδύναμη.
Σε αντίθεση όμως με το παρελθόν, στη σημερινή «αρχιτεκτονική» του πλανήτη οι υπερδυνάμεις είναι πολύ πιο εξαρτημένες μεταξύ τους – ενώ καμία δεν φαίνεται να επιδιώκει μία κατά μέτωπο σύγκρουση, παρά τα έντονα γεωπολιτικά προβλήματα που υπάρχουν.
Εάν κάποια από αυτές βέβαια ξεπεράσει τα όρια, ή υποχρεωθεί έμμεσα να τα ξεπεράσει (όπως συμβαίνει με τη Ρωσία σήμερα), τότε οι Η.Π.Α. θα δραστηριοποιηθούν στρατιωτικά και χρηματοπιστωτικά σε μεγάλο βαθμό – παρέχοντας «προστασία» στους αμυνομένους.
Το που θα καταλήξει μία τέτοια αντιπαράθεση, είναι πολύ δύσκολο να το προβλέψει κανείς – ενώ το ιδανικότερο θα ήταν η αντικατάσταση των Η.Π.Α. ειρηνικά, από έναν κόσμο με πολλούς διαφορετικούς «πόλους», οι οποίοι δεν θα ήταν σε τόσο μεγάλο βαθμό εξαρτημένοι ή εχθρικοί μεταξύ τους (περιορισμός της παγκοσμιοποίησης).
Ειδικά όσον αφορά την Ελλάδα, η οποία αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους της Κίνας, μεταξύ άλλων λόγω της πρόσβασης της στις αγορές της Ευρωζώνης και της ΕΕ (ανάλυση), καθώς επίσης της ναυτιλίας και των λιμανιών της, εάν τυχόν εκμεταλλευτεί σωστά τη «γεωπολιτική της σημασία», η οποία είναι μεγαλύτερη από ποτέ, θα αποκτήσει αρκετά πλεονεκτήματα – τα οποία θα συμβάλλουν ίσως στην έξοδο της από την ύφεση και την κρίση.
.
- Διαβάστε το πρώτο μέρος της ανάλυσης: «Μονομαχία Γιγάντων (α)»
.
Βασίλης Βιλιάρδος, για το Analyst.gr
Επισκεφθείτε το Blog του συγγραφέα. Πατήστε εδώ.
.
Βρείτε μας στο Facebook & Twitter:
