Επομένως,
Τα σημερινά χάλια της φορολογικής μας νομοθεσίας και του φοροεισπρακτικού μηχανισμού είναι λεπτομέρεια. Είναι ακραίας μορφής μοιραία κατάληξη της ριζικά λανθασμένης βασικής αντίληψής μας για το τί φορολογούμε άμεσα. Από εκεί πηγάζει τελικά και η γραφειοκρατία, και η φοροδιαφυγή, και η φοροαποφυγή, και η «παράγκα», και εν τέλει η απροθυμία επιχειρηματικών πρωτοβουλιών και η οικονομική μας ύφεση. Η βαθιά οικονομική μας κρίση.
.
Γιατί δεν υπάρχει αντίστοιχο πρόβλημα στο εξωτερικό;
Υπάρχει, αλλά απλώς όχι στα δικά μας χάλια. Διαφορά φάσεως. Το – γνωστό ως Fiscal Cliff – αντίστοιχο πρόβλημα των ΗΠΑ κρύφτηκε κάτω από το χαλί και τη χρηματιστηριακή φούσκα. Όχι ;
Απλώς στη χώρα μας είναι παραδοσιακά κοικωνικοποιημένη η γενική αντίδραση και ανυπακοή σε άδικους νόμους. Επί πλέον, στο εξωτερικό υπάρχουν ισχυρότεροι διωκτικοί μηχανισμοί.
Αλλά παντού υπάρχει επιθυμία φοροδιαφυγής και φοροαποφυγής. Παντού υπάρχει η κατακραυγή για το κράτος-συνεταίρο, μόνο στα κέρδη.
.
Πώς μπορεί να νομοθετηθεί αυτή η αλλαγή αντίληψης για την άμεση φορολογία;
Οι σχετικές προβλέψεις του Συντάγματος είναι οι εξής :
Άρθρο 4, παρ.5 : Οι Έλληνες πολίτες συνεισφέρουν χωρίς διακρίσεις στα δημόσια βάρη, ανάλογα με τις δυνάμεις τους. Και άρθρο 78, παρ. 1. Κανένας φόρος δεν επιβάλλεται ούτε εισπράττεται χωρίς τυπικό νόμο που καθορίζει το υποκείμενο της φορολογίας και το εισόδημα, το είδος της περιουσίας, τις δαπάνες και τις συναλλαγές ή τις κατηγορίες τους, στις οποίες αναφέρεται ο φόρος.
Αυτές οι διατάξεις δεν έχουν εμποδίσει ούτε την επιβολή του Ενιαίου Τέλους Ακινήτων (ΕΤΑΚ), ούτε το γνωστό «χαράτσι». Επομένως, αντίστοιχα, εκτιμάται ότι δεν εμποδίζουν και την εφαρμογή της παρούσας πρότασης.
Σίγουρα η έκφραση «ανάλογα με τις δυνάμεις τους» δεν προκύπτει λογικά ότι «φωτογραφίζει» τα εισοδήματα και ότι αποκλείει την αξία της επιχείρησης ή της περιουσίας διαβίωσης της οικογένειας. Τουναντίον, πολύ περισσότερο εκφράζονται οι «δυνάμεις» από την λεγόμενη περιουσιακή επιφάνεια, παρά από τα – ενδεχομένως μάλιστα περιστασιακά – εισοδήματα.
Εν πάσει περιπτώσει, είτε με νέα αντίληψη στην εφαρμογή του Συντάγματος είτε με απλή τροποποίησή του, απαιτείται ένας σχετικά απλός νόμος.
.
Πώς μπορεί να εφαρμοσθεί αυτή η αλλαγή αντίληψης για την άμεση φορολογία;
Απαιτούνται σχετικά απλά μεταπρογράμματα διαχείρισης βάσεων δεδομένων (περιουσιολόγιο κ.λ.π.) ήδη υφισταμένων στο σύστημα TAXIS του Υπουργείου Οικονομικών.
Εφαρμογές για απ’ ευθείας ηλεκτρονικές δηλώσεις κατ’ ευθείαν από φορολογούμενους χρησιμοποιούνται ήδη ευρέως.
.
Τι προτείνεται για τους έμμεσους φόρους;
Αντίστοιχη αλλαγή αντίληψης. Αναθεώρηση της λογικής που διαπνέει την επιβολή φόρων στην κατανάλωση. Σήμερα υπάρχει ο Φ.Π.Α., με μερικές διαβαθμίσεις ποσοστού.
Αντιπροτείνεται επιβολή μόνο Ειδικών Ανταποδοτικών Φόρων Κατανάλωσης (Ε.Α.Φ.Κ.). Φόροι που έχουν ειδική σχέση με το φορολογούμενο προϊόν και την κατανάλωσή του.
Αναλυτική παρουσίαση της πρότασης υπάρχει στο κείμενο «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΡΙΣΤΟΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ».
.
Όμως, τι θα γίνει με τα δημόσια έσοδα και τον κρατικό προϋπολογισμό;
Θα πάψουν σύντομα να είναι «πρωτοσέλιδο». Αυτό το αντιλαμβάνεται τελείως αβίαστα όποιος έχει στοιχειώδη διορατικότητα και επιχειρηματικό πνεύμα. Όποιος δεν είναι εγκλωβισμένος στη σημερινή μιζέρια.
.
Άρα, τι θα γινόταν αν αλλάζαμε εκ βάθρων αντίληψη για την άμεση φορολογία;
Σίγουρα δεν είναι καθόλου απλό ζήτημα η μετάβαση από το ένα σύστημα στο άλλο. Ακόμη και αν πραγματοποιούνταν ένα σενάριο επιστημονικής φαντασίας, με ευρεία κοινωνική συναίνεση, δεν θα ήταν καθόλου απλή η αλλαγή νοοτροπίας.
Και σε αυτή την αλλαγή νοοτροπίας είναι βέβαιο ότι δεν μπορεί να οδηγήσει το σημερινό πολιτικό σύστημα. Χρειάζεται εθνική στρατηγική – όχι μόνο στη φορολογία.
Το ζητούμενο – για την ώρα – είναι να τεθεί η παρούσα πρόταση σε πολιτικό διάλογο των προδιαγραφών του δεύτερου άρθρου μας στο φιλόξενο www.analyst.gr : «Τί θα γινόταν αν αλλάζαμε αντίληψη για τον πολιτικό διάλογο ;». Ελεύθερος, υπεύθυνος, εποικοδομητικός, γόνιμος, αποτελεσματικός.
Αλλά το αν θα βρεθεί χρόνος και διάθεση για διάλογο εξαρτάται από το πώς ο καθένας μας θα κρίνει το ατομικό του συμφέρον. Και σήμερα αυτό το ατομικό συμφέρον είθισται να κρίνεται και στενά, αλλά – κυρίως – και με πολύ βραχύ χρονικό ορίζοντα.
Ίδωμεν.
.
