Η ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΤΙΜΕΣ
Χωρίς καμία αμφιβολία η κερδοσκοπία συνετέλεσε στην αύξηση των τιμών – αν και σε μικρότερο βαθμό, από όσο υποθέτουν οι παγκόσμιοι οργανισμοί. Για παράδειγμα, οι επενδύσεις σε χρηματιστηριακά συμβόλαια που διαπραγματεύονται τρόφιμα αυξήθηκαν, από τα 32 δις € το 2008 στα 62 δις € το 2011.
Επειδή δε τα συμβόλαια αυτά είναι συνδεδεμένα με την εξέλιξη των τιμών των τροφίμων, όταν αυξάνονται οι τιμές τους γίνονται πιο ελκυστικά στους επενδυτές – οι οποίοι κερδίζουν χρήματα από την άνοδο της τιμής των συμβολαίων. Έτσι, μεταξύ των ετών 2007 και 2008, καθώς επίσης 2010 και 2011, υπήρξαν αφενός μεν αυξήσεις των τιμών των τροφίμων, αφετέρου μεγαλύτερες τοποθετήσεις στα συμβόλαια που διαπραγματεύονται στις αγορές.
Εάν λοιπόν συγκρίνει κανείς και τις δύο «τάσεις», θα μπορούσε να του δημιουργηθεί η εντύπωση ότι, οι κερδοσκόποι δεν αντιδρούν επενδύοντας, λόγω των αυξήσεων των τιμών, αλλά τις προκαλούν. Επειδή όμως οι επενδυτές αυτοί δεν έχουν στην ιδιοκτησία τους πραγματικά τρόφιμα αλλά μόνο χαρτιά (συμβόλαια), οπότε δεν τα καταναλώνουν, μπορούν μεν να αυξήσουν τις τιμές των τροφίμων, αλλά μόνο βραχυπρόθεσμα.
Μακροπρόθεσμα οι τιμές των τροφίμων θα μπορούσαν τότε μόνο να αυξηθούν από τους κερδοσκόπους, εάν αγόραζαν τα εμπορεύματα και τα αποθήκευαν – προσδοκώντας να τα πουλήσουν αργότερα σε υψηλότερες τιμές, όταν η ζήτηση θα ήταν μεγαλύτερη της προσφοράς. Η δυνατότητα όμως αυτή είναι περιορισμένη, ειδικά όσον αφορά τα τρόφιμα, επειδή δεν μπορούν να διατηρηθούν αποθηκευμένα για μεγάλο χρονικό διάστημα – όπως, για παράδειγμα, το πετρέλαιο.
.
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Η καταπολέμηση της έλλειψης τροφίμων, καθώς επίσης της φτώχειας στις αναδυόμενες χώρες έχει απόλυτη προτεραιότητα – ενώ η λύση δεν είναι η απαγόρευση της κερδοσκοπίας, αλλά η αύξηση της καλλιεργήσιμης γης, η μεγαλύτερη παραγωγικότητα της, η απαγόρευση των βιολογικών καυσίμων, η αύξηση των δημοσίων δαπανών για την απαιτούμενη επιστημονική έρευνα κοκ.
Εκτός αυτού, θα πρέπει να διενεργηθούν κατάλληλες επενδύσεις στις υποδομές των αναπτυσσομένων χωρών, μεταξύ άλλων σε καλύτερες μεταφορικές εγκαταστάσεις, έτσι ώστε να διευκολύνεται η ταχύτερη διακίνηση των τροφίμων – οπότε να μειώνεται η «φθορά» τους (σάπισμα κλπ.). Επί πλέον, θα πρέπει να παρέχονται στους αγρότες οι απαιτούμενες γνώσεις, με στόχο την αύξηση της παραγωγής τους.
Οι καταναλωτές θα μπορούσαν επίσης να συμβάλλουν στην όλη διαδικασία – μεταξύ άλλων με την αποφυγή της κατανάλωσης βιολογικών καυσίμων, με την αγορά αγροτικών προϊόντων από χώρες που δεν τα παράγουν εις βάρος των εργαζομένων τους, με την επιλογή προϊόντων ανάλογα με την ποιότητα και όχι με την τιμή τους, προτιμώντας τα δικά τους προϊόντα που δημιουργούν θέσεις εργασίας στη χώρα τους κα όχι τα ξένα κοκ.
Τα κράτη και οι τράπεζες μπορούν επίσης να βοηθήσουν, επιδοτώντας τα κράτη και παρέχοντας δάνεια οι τράπεζες, με καλύτερες προϋποθέσεις στους αγρότες – διευκολύνοντας παράλληλα την ίδρυση και τη λειτουργία των νέων αγροτικών επιχειρήσεων.
Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να δημιουργηθούν όλες εκείνες οι προϋποθέσεις, με βάση τις οποίες θα πάψουν να αυξάνονται οι τιμές των τροφίμων ή να υπάρχουν ελλείψεις – εάν θέλουμε να αποφευχθούν οι τεράστιες κοινωνικές αναταραχές και οι εμφύλιοι πόλεμοι που προβλέπονται να ξεσπάσουν, ειδικά στις φτωχότερες περιοχές του πλανήτη.
.
Υστερόγραφο: Έχουμε την άποψη ότι, θα αντιμετωπίσουμε σύντομα μεγάλες πληθωριστικές πιέσεις στα τρόφιμα – γεγονός που διαφαίνεται ήδη στις Η.Π.Α., όπου οι τιμές εμφανίζουν μία σχετικά έντονη ανοδική πορεία (γράφημα).
.
Πληθρωριστικές πιέσεις ανά εμπόρευμα
.
Η αύξηση των τιμών των τροφίμων, σε συνδυασμό με την κρίση χρέους, θα επηρεάσει σημαντικά και τις ανεπτυγμένες οικονομίες – αφού θα μειώσει τις πραγματικές αμοιβές των εργαζομένων, πόσο μάλλον σε εκείνες τις χώρες που περιορίζονται ακόμη και οι ονομαστικοί μισθοί, όπως για παράδειγμα στην Ελλάδα.
Επομένως, οι κίνδυνοι κοινωνικών αναταραχών και εξεγέρσεων δεν απειλούν μόνο τις αναδυόμενες χώρες, αλλά και τις ανεπτυγμένες – οι Πολίτες των οποίων θα αντιδράσουν αργά ή γρήγορα στις συνεχείς επιθέσεις εναντίον του βιοτικού επιπέδου τους, από όλες τις πλευρές.
