Η ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
“Η Ευρώπη υποφέρει από ένα συνδυασμό δύο ασθενειών: από μόλυνση των πνευμόνων και από διαβήτη. Η θεραπεία λοιπόν με τη βοήθεια της αυστηρής δίαιτας και της έντονης γυμναστικής, για την αντιμετώπιση του διαβήτη, είναι άσκοπη – αφού σε μία τέτοια περίπτωση ο ασθενής θα πεθάνει από τη μόλυνση των πνευμόνων” (Nomura).
Αυτό που κατά πολλούς χρειάζεται σήμερα η Ευρώπη είναι μία πολιτική εκ μέρους της ΕΚΤ, με τη βοήθεια της οποίας θα μπορούσαν αφενός μεν να μειωθούν τα επιτόκια δανεισμού των χωρών του Νότου (αγορά ομολόγων εκ μέρους της ΕΚΤ, ευρωομόλογα κλπ.), αφετέρου να πλησιάσει η ισοτιμία του ευρώ το 1:1, ως προς το δολάριο (αύξηση της ποσότητας χρήματος κοκ.).
“Με τον τρόπο αυτό θα μπορούσε να θεραπευθεί η μόλυνση των πνευμόνων και να υπάρξει χρόνος, για να καταφέρει η Ευρώπη να δρομολογήσει εκείνες τις διαρθρωτικές αλλαγές, με τη βοήθεια των οποίων θα ξέφευγε από την κρίση”, αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Η Γερμανία όμως επιμένει ότι, οφείλουν να προηγηθούν οι διαρθρωτικές αλλαγές, όσον αφορά τα δομικά και δημοσιονομικο-πολιτικά προβλήματα των ελλειμματικών κρατών της Ευρωζώνης – καθώς επίσης ότι, η υπερβολική ποσότητα χρήματος, σε συνδυασμό με την αύξηση των πιστώσεων, είναι η αιτία για την παρούσα κρίση.
Την ίδια στιγμή βέβαια οι ηγέτες της ΕΕ θέλουν να χρησιμοποιήσουν την κρίση για να επιτύχουν αλλαγές, οι οποίες θα ήταν αδύνατες σε άλλες εποχές – γεγονός που ίσως σημαίνει ότι, επιχειρείται βίαια η εγκατάσταση μίας νέας τάξης πραγμάτων, όπως αναφέρθηκε στον πρόλογο μας.
Παράλληλα η BIS, η κεντρική τράπεζα των κεντρικών τραπεζών έγραψε στην τελευταία αναφορά της ότι η ΕΚΤ, μαζί με τους «δυτικούς» συνοδοιπόρους της (Fed, BoJ, BoE), έχει φτάσει στα ανώτατα όρια των δυνατοτήτων της. Με μηδενικά σχεδόν επιτόκια, με τριπλάσιο του κανονικού ισολογισμό και με πακέτα στήριξης των εμπορικών τραπεζών που ξεπερνούν το 1 τρις €, οι κεντρικές αυτές τράπεζες ρισκάρουν καταστροφικές παρενέργειες – όπως για παράδειγμα υπερπληθωρισμό και φούσκες τιμών, ιδίως στις αναπτυσσόμενες οικονομίες.
Εκτός αυτού, είναι δυνατόν να προκληθούν ξανά συναλλαγματικοί πόλεμοι, εάν γίνει προσπάθεια τεχνητής υποτίμησης του ευρώ, με τη βοήθεια της επέκτασης της ποσότητας χρήματος κλπ. – όπως συνέβη το 2010, όταν η Fed άρχισε να τυπώνει με γρήγορο ρυθμό μεγάλες ποσότητες χρήματος, με αποτέλεσμα να ακολουθήσουν το «παράδειγμα» της πολλές άλλες κεντρικές τράπεζες ανά τον κόσμο.
.
ΟΙ ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ
Κατά τη διάρκεια της τελευταίας συνόδου κορυφής (Ιούνιος 2012), οι ηγέτες τη Ευρωζώνης ανακοίνωσαν ότι, συμφώνησαν να κόψουν τον «ομφάλιο λώρο», ο οποίος συνδέει τις τράπεζες με τα κράτη – οπότε θα μπορούσαν να διασωθούν οι τράπεζες της Ισπανίας, με απ’ ευθείας ενίσχυση τους από το μηχανισμό στήριξης ESM, χωρίς τα ποσά που θα διατεθούν να έχουν επίπτωση στο δημόσιο χρέος της χώρας τους.
Εν τούτοις, η συγκεκριμένη βοήθεια δεν επεξηγήθηκε αναλυτικά, ως όφειλε, ενώ είναι σε όλους μας γνωστό το ότι, ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες. Ειδικότερα, τι σημαίνει απ’ ευθείας ενίσχυση των τραπεζών; Θα γίνει πρακτικά με δάνεια ή με αύξηση των ιδίων κεφαλαίων τους; Ποιος θα είναι υπεύθυνος για την περίπτωση της αδυναμίας πληρωμής αυτού του είδους των ενισχύσεων;
Περαιτέρω, στις επόμενες ημέρες διαπιστώθηκε ότι υπήρχε σοβαρή διάσταση απόψεων μεταξύ της Γερμανίας και των υπολοίπων, όσον αφορά τι ακριβώς αποφασίσθηκε κατά τη σύσκεψη κορυφής – όπου
(α) η μεν Γερμανία ισχυρίζεται πως συμφωνήθηκε να είναι υπεύθυνη (εγγυήτρια) η Ισπανία, για τα ποσά που θα δοθούν στις τράπεζες της (οπότε δεν θα υπήρχε ουσιαστικά καμία διαφορά με το παρελθόν), ενώ
(β) όλοι οι άλλοι ισχυρίζονται ότι, για τη βοήθεια προς τις ισπανικές τράπεζες συμφωνήθηκε πως θα εγγυόταν ο μηχανισμός στήριξης (επομένως από κοινού όλες οι χώρες της Ευρωζώνης).
Εάν επικρατήσει τελικά η γερμανική πλευρά, κάτι εξαιρετικά πιθανόν, θα σημαίνει προφανώς ότι δεν άλλαξε απολύτως τίποτα στην Ευρωζώνη – απλά και μόνο επιδιώχθηκε και επιτεύχθηκε βραχυπρόθεσμα η «παραπλάνηση» των αγορών. Οι αγορές όμως εκδικούνται, όπως έχουμε διαπιστώσει πολλές φορές στο παρελθόν – ενώ η Γερμανία δεν είναι δυνατόν να μην το γνωρίζει. Η υπαναχώρηση της καγκελαρίου λοιπόν δεν είναι τόσο εύκολο να εξηγηθεί, όσο θα επιθυμούσαμε όλοι μας, έτσι ώστε να καταλάβουμε ακριβώς τις επιδιώξεις της.
Κλείνοντας, υπάρχει μία ακόμη «διαβολική λεπτομέρεια», όσον αφορά την απ’ ευθείας ενίσχυση των τραπεζών: θα έπρεπε να γίνει με αύξηση των ιδίων κεφαλαίων τους και όχι απλά με το δανεισμό τους – αφού εδώ ακριβώς υποφέρουν, έχοντας την ανάγκη να αποσβέσουν τις ζημίες τους από τα ενυπόθηκα και λοιπά κόκκινα δάνεια τους. Άλλωστε, οι ισπανικές τράπεζες έχουν τη δυνατότητα να δανείζονται φθηνά από την ΕΚΤ – οπότε δεν είναι αυτό το πρόβλημα τους.
Σε τελική ανάλυση λοιπόν, το τεράστιο πρόβλημα των ευρωπαϊκών τραπεζών (άρθρο μας) συνεχίζει να αναζητεί τη λύση του – γεγονός το οποίο, σε συνδυασμό με τη συνεχώς επιδεινούμενη οικονομική θέση της υπερδύναμης (Η.Π.Α., ο χάρτινος πύργος), με την κακή κατάσταση της Μ. Βρετανίας και της Ιαπωνίας, καθώς επίσης με την επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης των χωρών της BRICS (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα, Ν. Αφρική), δεν επιτρέπει μεγάλη αισιοδοξία για το μέλλον του πλανήτη.
Άλλωστε, δεν πρέπει να υποτιμούμε καθόλου τις γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μ. Ανατολή (Συρία, Ιράν), τις τεράστιες πολιτικές αλλαγές στη Β. Αφρική, καθώς επίσης το «θρησκευτικό σκέλος» της κρίσης – όπου στην Ευρώπη (Ολλανδία, Νορβηγία κλπ.) ήδη παρατηρούνται ξανά διωγμοί των Εβραίων, κυρίως από τις μουσουλμανικές μειονότητες που την έχουν κατακλύσει.
.
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Υπάρχουν δυστυχώς μεγάλες διαφορές στον τομέα της ανταγωνιστικότητας μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωζώνης, οι οποίες θα μπορούσαν να αντιμετωπισθούν σε κάποιο βαθμό, εάν σε μερικές χώρες αυξάνονταν οι αμοιβές των εργαζομένων – έτσι ώστε τα επί πλέον εισοδήματα τους να ενισχύουν την εσωτερική κατανάλωση, με προϊόντα των ελλειμματικών οικονομιών της κοινής νομισματικής ζώνης.
Εν τούτοις, παρά τις φυγόκεντρες δυνάμεις που αναπτύσσονται, σαν αποτέλεσμα των πάσης φύσεως ευρωπαϊκών ασυμμετριών, η Γερμανία δεν θέλει να αποδεχθεί τέτοιου είδους αλλαγές – με τη δικαιολογία του φόβου της για υπερπληθωρισμό. Τα διλήμματα όμως, οι αποφάσεις και οι συμβιβασμοί αυτού του τύπου είναι ουσιαστικά το τίμημα της υιοθέτησης ενός κοινού νομίσματος, το οποίο είναι πολύ δύσκολο να επιβιώσει διαφορετικά. Ειδικότερα,
(α) Οι ευέλικτες συναλλαγματικές ισοτιμίες (εποχή πριν το ευρώ) δίνουν τη δυνατότητα στις οικονομίες να διαχειρίζονται με επιτυχία καταστάσεις, στις οποίες ο πληθωρισμός, η παραγωγικότητα κλπ. έχουν ξεφύγει από τον έλεγχο. Με τη βοήθεια της υποτίμησης του νομίσματος εξισορροπείται η απώλεια της ανταγωνιστικότητας σε εκείνες τις χώρες, στις οποίες οι υψηλές τιμές και η αύξηση των μισθών συνοδεύονται από μειωμένη παραγωγικότητα.
(β) Αντίθετα, οι σταθερές συναλλαγματικές ισοτιμίες (εποχή μετά το ευρώ) υποχρεώνουν τις οικονομίες σε «εσωτερικές υποτιμήσεις», οι οποίες προϋποθέτουν δυσβάστακτες πολιτικές λιτότητας – όπου οι κυβερνήσεις μειώνουν δαπάνες, μισθούς και τιμές των προϊόντων, έτσι ώστε να διατηρηθεί η αξία του νομίσματος ως έχει. Μέτρα αυτού του είδους όμως δεν είναι εύκολο να επιβληθούν σε Δημοκρατίες – ακόμη και αν υποθέσουμε ότι θα είχαν αυτό το σκοπό (η δυσανάλογη αύξηση της φορολογίας στην Ελλάδα, η οποία λειτούργησε προσθετικά στις τιμές, μειώνοντας δραματικά τα πραγματικά εισοδήματα των εργαζομένων, τεκμηριώνει εντελώς διαφορετικές προθέσεις).
Κατά την άποψη μας λοιπόν, αυτό που σήμερα απαιτείται, έτσι ώστε να αποφευχθούν οι πάσης φύσεως αντιθέσεις των ευρωπαϊκών κρατών μεταξύ τους, οι οποίες θα οδηγήσουν σύντομα στην ανεξέλεγκτη διάλυση της ΕΕ, είναι η επιστροφή στην αφετηρία: στην εποχή δηλαδή πριν το 2000, όπου τα εθνικά νομίσματα ήταν (ελαφρά) συνδεδεμένα μεταξύ τους, με μία διακύμανση της τάξης του +-15%.
Κάτι τέτοιο θα λειτουργούσε θετικά και για τη Δημοκρατία, η οποία είναι αδύνατον να επιβιώσει στα πλαίσια της ευρωπαϊκής ένωσης – πόσο μάλλον εάν πράγματι επιχειρείται η δημιουργία μίας παγκόσμιας διακυβέρνησης και η εγκατάσταση μίας νέας τάξης πραγμάτων, υπό την αιγίδα της σκιώδους Τρόικας (Ελίτ, Τράπεζες, Πολιτική).
Σε παγκόσμιο επίπεδο τώρα φαίνεται να υπάρχει άμεση ανάγκη ενός νέου «New Deal» (Bretton Woods κλπ.), φυσικά σε συνδυασμό με μία ευρύτερη διαγραφή μέρους των χρεών της Δύσης (κρατών, επιχειρήσεων και νοικοκυριών). Στα πλαίσια αυτά, ας ελπίσουμε ότι δεν θα χρειαστεί ξανά ένας παγκόσμιος πόλεμος για να μας συνετίσει – αφού δεν είναι λογικό να επαναλαμβάνουμε τα ίδια λάθη.
ΥΓ: ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ ΛΑΘΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΩΝ – ΣΚΕΨΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
(α) Η Μ. Βρετανία δεν φορολογεί τα κέρδη εκείνων των εταιρειών, τα εισοδήματα των οποίων προέρχονται από το εξωτερικό:
Η Βρετανία δεν φορολογεί τα εισοδήματα των ξένων που μένουν στη Μ. Βρετανία, όταν προέρχονται από μερίσματα εταιρειών τους στο εξωτερικό – με την προϋπόθεση ότι, τα χρήματα μένουν στο εξωτερικό και δεν εισρέουν στη M. Βρετανία, για κάποια χρόνια.
(β) Όπως των εφοπλιστών:
Των εφοπλιστών τα φορολογεί με το σύστημα του «tonnage tax» – ένα καθεστώς το οποίο είναι τόσο ευνοϊκό που είναι σαν να μην τα φορολογεί. Κι άλλες χώρες στην ΕΕ έχουν αντίστοιχο σύστημα.
(γ) Η Ελλάδα ουσιαστικά απαγορεύεται να «συμπεριφερθεί» φορολογικά στους δικούς της εφοπλιστές, όπως η Βρετανία:
Στην Ελλάδα οι εφοπλιστές δεν φορολογούνται σχεδόν καθόλου. Το που εγκαθίσταται η κάθε εταιρεία δεν έχει να κάνει τόσο με τη φορολογία, όσο με άλλα κριτήρια – τα οποία είναι προϊόν συνεχούς διαπραγμάτευσης με τις κυβερνήσεις (απαιτήσεις για γραφεία, επενδύσεις, απασχόληση στη στεριά και στη θάλασσα κλπ.).
Είναι άλλωστε ανόητο να προσπαθείς να φορολογήσεις εταιρείες, όπως οι ναυτιλιακές, οι οποίες μπορούν να αλλάξουν χώρα σε μία εβδομάδα. Δεν είναι μόνο οι ναυτιλιακές, αλλά και άλλες επιχειρήσεις – όπως, για παράδειγμα, οι εταιρείες του διαδικτύου, οι οποίες όμως ακόμα δεν έχουν «lobbying» αντίστοιχο με αυτό των εφοπλιστών, έτσι ώστε να εξασφαλίζουν αντίστοιχα προνόμια (όποια χώρα της ΕΕ θα το καταλάβει πρώτη, θα τις συγκεντρώσει όλες).
(δ) Η φορολογία στην Ιρλανδία είναι 12,5% και όχι 15%, όπως γράφτηκε εκ παραδρομής:
Ο συντελεστής δεν άλλαξε, παρά τις πιέσεις της Τρόικα – οπότε, με αυτό το προηγούμενο, μπορεί και η Κύπρος να ελπίζει ότι θα διατηρήσει το 10%. Κυρίως δε επειδή, σε αντίθεση με τους Έλληνες οι Κύπριοι, στην μεγάλη πλειοψηφία τους, αντιλαμβάνονται τα οφέλη του 10% και παίζουν σωστά το «παιχνίδι» της συμμετοχής τους στην ΕΕ (με την έκδοση διαβατηρίων στους Ρώσους κλπ.).
Αντίθετα στην Ελλάδα, καλώς ή κακώς, εάν τυχόν ρωτήσεις τους ανθρώπους, αν προτιμούν η φορολογία των επιχειρήσεων να πάει στο 10% ή στο 70%, είμαστε σίγουροι ότι, η πλειοψηφία θα διαλέξει το 70%.
(ε) Η αδικία εντός της ΕΕ, η οποία προκαλείται με το συντελεστή φορολόγησης 10% της Βουλγαρίας:
Μήπως πρέπει να ερευνήσουμε εδώ, εάν προκαλεί επίσης αδικία η ενίσχυση των Ελληνικών επιχειρήσεων, με απίστευτες επιχορηγήσεις και με εντελώς αδιαφανείς διαδικασίες;
Ο κοινός συντελεστής φόρων και γενικότερα η φορολόγηση, δεν ισχύει ούτε στις Η.Π.Α. – όπου υπάρχουν τεράστιες διαφορές ανάμεσα στις Πολιτείες, ακόμα και εντός περιοχών της ίδιας Πολιτείας. Το ίδιο ισχύει και στην Ελβετία, καθώς επίσης σε άλλες χώρες. Εκτός αυτού, υπάρχουν άπειρα κίνητρα και διατάξεις, που αλλάζουν πάλι τους φόρους – οπότε ένας και μοναδικός εταιρικός φόρος σε όλη την Ευρώπη δεν πρόκειται να υπάρξει, αφού είναι ένα εξαιρετικά πολύπλοκο θέμα.
Συμπερασματικά λοιπόν, αντί να προσπαθούμε να δημιουργήσουμε μία «Ελλάδα παράδειγμα τέλειας φορολόγησης», μήπως θα έπρεπε να παίξουμε και εμείς το παιχνίδι της ΕΕ και να εκμεταλλευτούμε τα παράδοξα, όπως κάνουν οι άλλες μικρές χώρες;
