ENISA, Ομιλία στη Βουλή – The Analyst

ENISA, Ομιλία στη Βουλή

745 total views, 1 views today

.

Για κάποιο λόγο που μόνο η κυβέρνηση γνωρίζει, συζητήθηκε το νομοσχέδιο με συνοπτικές διαδικασίες, οπότε δεν μας δόθηκε χρόνος ούτε για ολόκληρη την παρακάτω μικρή μας εισήγηση – ενώ αποφασίσθηκε να μεταφερθεί ο οργανισμός στην Αθήνα, λίγους μήνες μετά τη ανέγερση των νέων εγκαταστάσεων του στο Ηράκλειο, οι οποίες φαίνονται στην εικόνα.  

.

Ομιλία

Αν και το παρόν νομοσχέδιο (πηγή) φαίνεται ανώδυνο, αφορώντας μόνο την απλή μεταφορά έδρας του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Κυβερνοασφάλειας από την Κρήτη στην Αθήνα, όπου φυσικά είμαστε αντίθετοι αφού θεωρούμε απαραίτητη την αποκέντρωση, θέλουμε να επιστήσουμε την προσοχή σε ορισμένα μέρη του. Θα τα χωρίσουμε δε σε τρεις βασικές ενότητες: (α) σε θέματα φιλοσοφίας του Νόμου (β) σε θέματα οικονομικής επιβάρυνσης ή ωφέλειας και (γ) στις θετικές ή αρνητικές συνέπειες για την Οικονομία.

Ξεκινώντας από το πρώτο, από τα θέματα φιλοσοφίας του Νόμου, τα εξής:

1.Σε γενικές γραμμές φαίνεται σαν μία συμφωνία για την εγκατάσταση μίας ευρωπαϊκής βάσης στην Ελλάδα, εκτός της εθνικής μας κυριαρχίας, χωρίς έλεγχο και με πλήρη ασυλία. Κάτι δηλαδή σαν τις αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις.

2. Η μεταφορά της έδρας στην Αθήνα φαίνεται να έχει ήδη συμφωνηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπου όμως ο ευρωβουλευτής της ΝΔ κ. Μανώλης Κεφαλογιάννης δήλωσε πως θα την καταψηφίσει (πηγή).

Επομένως, μάλλον δεν υπάρχει δυνατότητα να μη γίνει αποδεκτή από τη Βουλή, παρά το ότι και άλλοι βουλευτές Ηρακλείου της ΝΔ, όπως ο κ. Αυγενάκης που θεώρησε τη μεταφορά ως ένδειξη αλαζονείας, είναι αντίθετοι (πηγή).

3. Στο Άρθρο 7.1 αναφέρεται ότι, εάν υπάρξει ευθύνη της Ελληνικής Δημοκρατίας από τις δραστηριότητες του ENISA, τότε θα μπορεί να διεκδικηθεί πρόστιμο. Ερωτάμε λοιπόν εδώ: υπάρχει εκτίμηση σχετικά με τον κίνδυνο που διατρέχει σε αυτήν την περίπτωση το Δημόσιο;

Σημειώνουμε ότι το συγκεκριμένο νομοσχέδιο έρχεται μετά από εκείνο για τα προσωπικά δεδομένα, το οποίο ψηφίστηκε με τη διαδικασία του κατεπείγοντος και με αρκετή προχειρότητα. Σύμφωνα δε με δημοσιεύματα, αναμένεται η ραγδαία αύξηση διεθνώς του κόστους παραβίασης των προσωπικών δεδομένων τα επόμενα χρόνια, φτάνοντας στα 5 τρις $ συμπεριλαμβανομένων των προστίμων (πηγή).

Τι θα συμβεί λοιπόν σε περιπτώσεις που τυχόν υπάρξουν διαρροές δεδομένων από τον ENISA, σε συνεργασία με κατοίκους του εσωτερικού; Με βάση την ελληνική νομοθεσία οι ποινές θα είναι μεν μικρές, αλλά ίσως επιβληθούν πολύ μεγαλύτερες από τη διεθνή κοινότητα.

Θυμίζουμε εδώ πως στο παρελθόν η Γερμανική Υπηρεσία Πληροφοριών, η BND, είχε κατηγορηθεί για συλλογή πληροφοριών στην Ευρώπη, για λογαριασμό της Αμερικανικής NSA (πηγή). Επίσης πως είχε αναφερθεί ότι, η BND παρακολουθεί τους Έλληνες, με υποκλοπές μέσω του διαδικτύου (πηγή).

Στο νομοσχέδιο πάντως δεν υπάρχουν ασφαλιστικές δικλείδες προστασίας ευαίσθητων δεδομένων και πληροφοριών που άπτονται της εθνικής μας άμυνας και ασφάλειας – κάτι που πρέπει να προσεχθεί ιδιαίτερα.

Όσον αφορά τώρα τη δεύτερη βασική ενότητα, τα θέματα οικονομικής επιβάρυνσης ή ωφέλειας, τα εξής:

1. Το ελληνικό δημόσιο θα πρέπει να καλύπτει το ενοίκιο του ENISA στην Αθήνα, με τη διατήρηση ενός παραρτήματος στο Ηράκλειο. Εν προκειμένω, έχει δημοσιευτεί μία διαμαρτυρία του πρώην ιδιοκτήτη των γραφείων που χρησιμοποιούσε ο ENISA στο Μαρκόπουλο, όταν αποφασίστηκε η μεταφορά του στο Μαρούσι, στην οποία αναφέρεται πως το ενοίκιο στο Μαρούσι κοστίζει πιο πολύ στο κράτος! Ισχύει αυτό; (πηγή)

Συμπεραίνεται επίσης από το δημοσίευμα πως ο ENISA θα νοικιάσει περί τα 1300 τμ. Με μέσο κόστος 15 ευρώ/τμ. για γραφεία στην περιοχή του Αμαρουσίου (πηγή), το ενοίκιο μπορεί να ανέρχεται σε 234.000 € ετησίως που θα καλύπτεται από το κράτος. Όμως άρθρο του EURACTIV (πηγή) αναφέρει ότι, το ποσόν των ενοικίων των γραφείων του Ηρακλείου που πρόκειται να κλείσουν ανέρχεται σε 250.000 € και αποτελεί το 40% του συνόλου.

Επομένως υποθέτουμε πως το ενοίκιο για τα γραφεία στην Αθήνα είναι περί τις 400.000 €. Γιατί είναι τόσο υψηλό; Με το ποσό αυτό μπορεί να κατασκευάζεται σχεδόν ένα σχολείο. Είναι λογικό να επιβαρύνεται η χρεοκοπημένη Ελλάδα;

2. Το 2017 και το 2018 η συνολική δαπάνη του Δημοσίου για τα ενοίκια του ENISA, σύμφωνα με την έκθεση του ΓΛΚ, ήταν 640.000 € ετησίως και ενδέχεται να υπάρξει αύξηση από τη μεταφορά της έδρας στην Αθήνα. Όμως, στο ίδιο άρθρο του EURACTIV, αναφέρεται πως τα έξοδα ενοικίων του οργανισμού θα μειωθούν έως 250.000 € ετησίως, από το κλείσιμο των γραφείων του Ηρακλείου. Σε περίπτωση που δεν υπάρξει μείωση της δαπάνης, τα ενοίκια για το παράρτημα του Ηρακλείου θα παραμείνουν στα 250.000 € που θεωρούμε πάρα πολλά; Υπάρχει δυνατότητα μείωσης τους;

Το δημοσίευμα αναφέρει επίσης πως, λόγω πολιτικών σκοπιμοτήτων, τα γραφεία στο Ηράκλειο παραμένουν, παρά το ότι δεν χρησιμοποιούνται – κάτι που έχει κοστίσει περί το 1 εκ. € στο Ελληνικό Δημόσιο από το 2013! Το θέμα αυτό πρέπει να διερευνηθεί, αφού οι Έλληνες Πολίτες δεν έχουν την πολυτέλεια τέτοιας σπατάλης.

Εκτός αυτού αναφέρεται στην έκθεση αξιολόγησης των συνεπειών (στο σημείο 2.3) ότι, θα γίνει προσπάθεια να φιλοξενηθεί ο ENISA σε κτίρια του Δημοσίου, έτσι ώστε να εξοικονομηθεί ολόκληρο το ενοίκιο. Θα θέλαμε να γνωρίζαμε εδώ εάν πράγματι θα συμβεί κάτι τέτοιο.

3. Στο ίδιο άρθρο του EURACTIV αναφέρεται πως με τη μεταφορά στην Αθήνα θα εξοικονομηθούν περί τα 100-200.000 €, τα οποία αναλογούν στο 6% περίπου των λειτουργικών εξόδων του ENISA, χωρίς το μισθολογικό κόστος. Συμπεραίνεται λοιπόν πως τα λειτουργικά έξοδα του οργανισμού, χωρίς τους μισθούς, κυμαίνονται από 1,7 εκ. € έως 3,3 εκ. €.

Με 24% ΦΠΑ επί των εξόδων αυτών που θα καταβάλλονταν εάν ο ENISA δεν απαλλασσόταν, οι απώλειες του δημοσίου είναι της τάξης των 400.000 € έως 800.000 €. Παραλληλίζοντας το με την παρατήρηση του υπουργού ανάπτυξης κ. Γεωργιάδη (πηγή), σχετικά με το πόσο ΕΚΑΣ χάνεται από τη διατήρηση του γραφείου του πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη, το χαμένο ΦΠΑ αντιστοιχεί με το ΕΚΑΣ 2.800 – 5.500 συνταξιούχων. Δεν γνωρίζουμε βέβαια ποιές είναι γενικότερα οι δαπάνες του ENISA, αλλά είδαμε από έναν διαγωνισμό του 2009 πως ενδέχεται να συμπεριλαμβάνουν ακόμη και εκμάθηση ξένων γλωσσών για τα στελέχη του και τα μέλη των οικογενειών τους. Ισχύει κάτι τέτοιο;

Θεωρούμε πάντως πως η Ευρώπη δεν θα έπρεπε να απαιτήσει την απαλλαγή του ENISA από τον ΦΠΑ – αλλά να επιδείξει μεγαλύτερη αλληλεγγύη στη χρεοκοπημένη Ελλάδα.

Όσον αφορά τώρα την τρίτη βασική ενότητα, τις θετικές ή αρνητικές συνέπειες για την Οικονομία, τα εξής:

1.Υπολογίζουμε πως το μισθολογικό κόστος του ENISA είναι περί τα 3,6 εκ. € (60 εργαζόμενοι με ένα μέσο μισθό 60.000 € ετησίως σύμφωνα με τον μέσο μισθό ενός διευθυντή πληροφορικής στη Γερμανία), τα λειτουργικά έξοδα κατά μέσον όρο 2,5 εκ. € και η κατανάλωση ενέργειας γύρω στα 4 εκ. € (αντιστοιχεί σε 40 GWh περίπου, με ένα κόστος 0,12 € ανά κιλοβατώρα), με κριτήριο τα συνολικά 10 εκ. € του προϋπολογισμού του που αναφέρονται στο άρθρο του EURACTIV.

2. Με βάση τα παραπάνω, αναρωτιόμαστε εάν τα μικρά αυτά μεγέθη και ο περιορισμένος προϋπολογισμός, επαρκούν για τη μεγάλη ευθύνη που έχει ο ENISA ή μήπως πρόκειται απλά για μια «υπηρεσία βιτρίνας» – με τις πραγματικές ενέργειες κυβερνοασφάλειας να δρομολογούνται από κάθε ευρωπαϊκή χώρα χωριστά.

Εάν συμβαίνει δηλαδή κάτι ανάλογο με την κοινή υπηρεσία πολιτικής προστασίας, την rescEU, η οποία διαθέτει μόνο 15 πτητικά μέσα για την πυρόσβεση σε ολόκληρη την Ευρώπη, εκ των οποίων τα δύο είναι ελληνικά. Σχεδόν όσα έχει μόνο η Ελλάδα, οπότε είναι εξαιρετικά ανεπαρκής σε στιγμές έκτακτης ανάγκης.

3. Για σύγκριση, το κέντρο που χρησιμοποιούν οι ΗΠΑ για την κυβερνοασφάλειά τους στη Γιούτα (πηγή), έχει έκταση 90.000-140.000 τμ., ενώ εκτιμάται πως έχει κοστίσει 1,5 δις $. Μόνο ο ηλεκτρισμός που καταναλώνει κοστίζει 40 εκ. $ ετησίως, ενώ  χρησιμοποιεί 6.500 κυβικά νερού ημερησίως.

Η κατανάλωση ενέργειας του ENISA δεν είναι γνωστή, ενώ πολλά άλλα στοιχεία του είναι απόρρητα. Συνήθως όμως τα κέντρα αυτά καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες για τη λειτουργία των διακομιστών (servers) και για την ψύξη τους επί 24ώρου βάσεως.

Βέβαια, τα 40 GWh περίπου που υπολογίσαμε πιο πάνω για τον ENISA, αντιστοιχούν σε μικρή σχετικά υπολογιστική ισχύ και μόνο στο 2% της ζήτησης του νησιού – αν και δεν γνωρίζουμε εάν τα servers είναι εγκατεστημένα στην Κρήτη. Η κατανάλωση όμως αυτών των κέντρων δεδομένων αναμένεται να κλιμακωθεί ραγδαία τα επόμενα χρόνια.

4. Η παραμονή του ENISA στην Κρήτη θα στήριζε την προοπτική ηλεκτρικής διασύνδεσης της με την ηπειρωτική Ελλάδα, σημειώνοντας πως ευρίσκεται σε εξέλιξη διαγωνισμός για σύνδεση του νησιού με την Πελοπόννησο έως το 2020 και με την Αττική έως το 2022 (πηγή).

Θεωρούμε δηλαδή πως η παραμονή του ENISA στο νησί θα υποστήριζε και σε Κοινοτικό επίπεδο την εκτέλεση του μεγάλου αυτού στρατηγικού έργου για την Ελλάδα. Θα είχε επίσης στρατηγική σημασία όσον αφορά την Κύπρο, εν μέσω διεκδικήσεων της Τουρκίας στις ΑΟΖ.

5. Διαβάζοντας την έκθεση αξιολόγησης των συνεπειών (σημείο 3.9), απορούμε με την αναφορά της για στήριξη της ανάπτυξης – όταν την ίδια στιγμή συζητείται η μείωση των δαπανών του οργανισμού, οπότε των πολλαπλασιαστικών ωφελειών.

Εν τούτοις, ακόμη και αυτή η μικρή συμβολή στην οικονομία θα ήταν πιο σημαντική στην περιφέρεια, στην Κρήτη δηλαδή, παρά στην Αθήνα – κυρίως επειδή η απασχόληση θα είναι μόνιμη και όχι εποχιακή, ενδεχομένως με κάποια υψηλότερη προστιθέμενη αξία.

6. Τέλος στην έκθεση συνεπειών αναφέρεται ότι, η μεταφορά της υπηρεσίας στην Αθήνα θα συμβάλλει στην αμεσότερη συνεργασία και στην ενίσχυση της ασφάλειας των δεδομένων. Πως θα γίνει αλήθεια αυτό, δεδομένης της σχετικά απομονωμένης λειτουργίας της υπηρεσίας, όπου δεν επιτρέπεται καν η είσοδος στα γραφεία της (άρθρο 5.2) ή του μικρού αριθμού των υπαλλήλων;

Κλείνοντας, ελπίζουμε να απαντηθούν οι ερωτήσεις μας από τον υπουργό, καθώς επίσης να ψηφίσουν οι βουλευτές της Κρήτης κατά συνείδηση.

 

Advertisements

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα μας εκφράζουν αποκλειστικά τους συγγραφείς τους. Η ιστοσελίδα μας δεν λογοκρίνει τις γνώμες των συνεργατών της.
Don`t copy text!