Εξαγγελίες ΥΠΕΚΑ και ΝΔ. Προς τι ο θόρυβος; Το θέμα δεν το εξετάζουμε υπό το πρίσμα της πολιτικής πλευράς αλλά γιατί ενδιαφέρει ως μια πολύ σημαντική τεχνολογική εξέλιξη που μπορεί να επηρεάσει τη ζωή μας αλλά και την οικονομία θετικά.
.
Η ανάλυση αποτελείται από 4 σελίδες
Του Παναγιώτη Χατζηπλή
Στις 13 Νοεμβρίου 2018, αναρτήθηκε προς διαβούλευση από το Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ)) το οποίο περιλαμβάνει και προτάσεις για την προώθηση των ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Ακολούθως στις 27 Νοεμβρίου έγινε η παρουσίαση του προγράμματος της Νέας Δημοκρατίας για την ηλεκτροκίνηση στο Ίδρυμα Σ. Νιάρχος, μετά από αρκετές τυμπανοκρουσίες. Η ηλεκτροκίνηση είναι όντως ένα πολύ σημαντικό θέμα που δεν είχε ουσιαστικά απασχολήσει τον πολιτικό διάλογο τα τελευταία χρόνια, αν και διακινείται στα κυβερνητικά γραφεία και επιτροπές από το 2010 τουλάχιστον, οπότε ξενίζει πως επιλέχτηκε να προβληθεί μέσα στο εντεινόμενο προεκλογικό κλίμα όπου συνήθως επικρατεί η παροχολογία. Πάντως, όσοι είναι στο χώρο του αυτοκινήτου, της ενεργείας ή του ηλεκτρικού αυτοκινήτου, ναι υπάρχουν και αυτοί, περίμεναν με αδημονία τις προτάσεις. Δυστυχώς το αποτέλεσμα δεν φαίνεται να δικαιολογεί τον θόρυβο μετά από μια προσεκτική εξέταση ενώ δημιουργεί ερωτηματικά και απογοήτευση. Θα προβούμε σε μια πρώτη εκτίμηση αντιπαραβάλλοντας τις κατευθύνσεις του ΕΚΕΣ με την πρόταση της Νέας Δημοκρατίας.
Να τονίσουμε ότι το θέμα δεν το εξετάζουμε υπό το πρίσμα της πολιτικής πλευράς αλλά γιατί ενδιαφέρει ως μια πολύ σημαντική τεχνολογική εξέλιξη που μπορεί να επηρεάσει τη ζωή μας αλλά και την οικονομία θετικά. Για να γίνει όμως αυτό πρέπει να μπει στις σωστές βάσεις.
Ιστορικό Πλαίσιο
Πριν προχωρήσουμε όμως στην ανάλυση θα κάνουμε μια αναδρομή για όσους δεν είναι σχετικοί με το αντικείμενο της ηλεκτροκίνησης και του αυτοκινήτου στην Ελλάδα γιατί πολλοί και τουλάχιστον στην παρουσίαση της Νέας Δημοκρατίας ακούγονται σαν να «κομίζουν γλαύκας εις Αθήνας». Και για να εξηγήσουμε… Το ηλεκτρικό αυτοκίνητο δεν είναι κάτι το καινούργιο σαν τεχνολογία. Εμφανίστηκε σχεδόν ταυτόχρονα με αυτό των κινητήρων εσωτερικής καύσης στα τέλη του 19ου αιώνα. Το γιατί δεν επικράτησε είναι άλλη συζήτηση. Πάντως έγιναν προσπάθειες για την επιστροφή του κυρίως με την πετρελαϊκή κρίση του 1973 αλλά και το 1996-1999 που παράχθηκε το EV1 της General Motors στην Καλιφόρνια λόγω της νομοθεσίας για μηδενικούς ρύπους εκεί. Το ηλεκτρικό αυτοκίνητο όμως επανήλθε δριμύτερο την τελευταία δεκαετία, πλέον μάλλον για να μείνει, μέσα από τις περιβαλλοντικές ανησυχίες, γεωπολιτικές αστάθειες, την αύξηση της τιμής των υγρών καυσίμων όπως και την ανησυχία για την εξάντλησή τους. Δεν είναι εύκολο όμως να αλλάξουν πρακτικές χρόνων πόσο μάλλον όταν συνδέονται με ισχυρά επιχειρηματικά συμφέροντα. Σε αυτό έχει συμβάλλει, τουλάχιστον στις ΗΠΑ, το θάρρος κάποιων επιχειρηματιών όπως ο Elon Musk μέσα από την ίδρυση της αυτοκινητοβιομηχανίας Tesla στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας. Από την άλλη το ηλεκτρικό αυτοκίνητο βρίσκει μεγάλη απήχηση στην Κίνα, περισσότερη απ’ότι στην Ευρώπη ή τις ΗΠΑ λόγω της ρύπανσης στις πόλεις εκεί, ίσως και λόγω άλλης σχέσης με την πετρελαϊκή βιομηχανία.
Στην Ελλάδα, όσο παράξενο και αν φαίνεται στους μη σχετικούς, κατασκευαζόταν, μεταξύ 1973-76, ένα από τα πρώτα ηλεκτρικά αυτοκίνητα της νεότερης εποχής: το Enfield-Neorion 8000. Αναπτύχθηκε αρχικά από τη Βρετανική εταιρία Enfield που ανήκε στον Γιάννη Γουλανδρή όπως και το Ναυπηγείο Νεώριο Σύρου, όπου και τελικά μετακόμισε η παραγωγή. Το αυτοκίνητο είχε αναπτυχθεί για ένα διαγωνισμό της Βρετανικής Υπηρεσίας Ηλεκτρισμού τον οποίο και κέρδισε. Στον σχεδιασμό του είχαν συμβάλλει σε μεγάλο βαθμό και Έλληνες επιστήμονες όπως ο Κωνσταντίνος Αδρακτάς που είχε και ηγετική θέση και αργότερα ο Γιώργος Μιχαήλ. Περίπου 120 αυτοκίνητα κατασκευάστηκαν μέσα από μια ενθουσιώδη προσπάθεια που στήθηκε από το μηδέν στο Νεώριο και δείχνει τις δυνατότητες που έχει το Ελληνικό εργατικό δυναμικό. Δυστυχώς δεν έτυχε έγκρισης τύπου ή φορολογικών ελαφρύνσεων για να μειωθεί η τιμή του και να κυκλοφορήσει και στην εγχώρια αγορά, οπότε εξαγόταν μόνο. Το 2013 έγινε και ντοκιμαντέρ για αυτό με τίτλο «Ανάμεσα σε Δυο Νησιά» από τον δημοσιογράφο του χώρου του αυτοκινήτου Μιχάλη Σταυρόπουλο. Τελικά η προσπάθεια έσβησε, ίσως δεν είχε έρθει ακόμα η εποχή της, όπως όμως αργότερα σβήσανε πολλές βιομηχανίες στην Ελλάδα. Θέμα άλλης συζήτησης επίσης.
Και αυτή την στιγμή που μιλάμε υπάρχουν επιχειρηματικές προσπάθειες από κάποιους ρομαντικούς ενδεχομένως που αποδεικνύουν ότι οι Έλληνες, παρά τα λεγόμενα, και προσπαθούν και μπορούν. Για παράδειγμα υπάρχει στα σκαριά πρόταση για δημιουργία ηλεκτρικού αυτοκινήτου από τον σχεδιαστή Ηλία Σελέκο και μια ομάδα συνεργατών που έχουν προχωρήσει σε βασικό σχεδιασμό με ίδια μέσα. Επίσης μια ομάδα startup σχεδίασε ένα ηλιακό όχημα, το Sunnyclist.
Συνεχίστε στη 2η σελίδα (…)
Προς τι ο θόρυβος;
Και προχωράμε στην παρουσίαση του προγράμματος της ΝΔ. Αυτή ξεκίνησε με την αγχωτική συνειδητοποίηση του άγους που προδιαγράφεται για την επικράτηση της ηλεκτροκίνησης! Φαντάζεται κανείς λοιπόν την αμηχανία που θα’πρεπε να νιώθανε στο παρελθόν με την αντικατάσταση των ενσύρματων τηλεφώνων από τα κινητά ή των αλόγων από τα αυτοκίνητα ή των ιστιοφόρων από τα ατμόπλοια ή όταν είχε πρωτοαπαγορευτεί η ελεύθερη είσοδος στον δακτύλιο της Αθήνας σχεδόν ξαφνικά…. Τι επιτροπές άραγε να είχαν συστήσει για αυτόν τον λόγο; Για να μην πούμε για πιο πρόσφατα που ολόκληροι κλάδοι αναγκάστηκαν να βάλλουν POS ή καταναλωτές να χρησιμοποιούν πιστωτικές κάρτες αντί για μετρητά.
Για να δούμε όμως, ως προς τι ο θόρυβος και η ανησυχία; Το πρόγραμμα της ΝΔ στοχεύει στην κυκλοφορία 3.500 Ηλεκτρικών Αυτοκινήτων (Η/Α) αθροιστικά ως το 2020 (σύμφωνα όπως λέχθηκε με το ΕΚΕΣ). Αυτή τη στιγμή υπάρχουν μόνο 260 ηλεκτρικά αυτοκίνητα που έχουν άδεια κυκλοφορίας και ίσως 60 σταθμοί φόρτισης. Υποψιαζόμαστε δε ότι ίσως να μην κυκλοφορούν και όλα από αυτά, κάποια ίσως είναι σε εκθέσεις μόνο ενώ θολή είναι και η κατάσταση με τους σταθμούς φόρτισης δηλαδή το κατά πόσο λειτουργούν όλοι ή είναι προσβάσιμοι (πχ φορτιστές σε πάρκινγκ) ενώ οι αυτοκινητιστές συχνά κάνουν την ανάγκη φιλοτιμία φορτίζοντας σε σπίτια γνωστών και σε εστιατόρια.
Αν φαίνεται δύσκολο να αυξηθούν οι πωλήσεις στο σημερινό οικονομικό περιβάλλον θα πούμε επίσης ότι όταν είχαν δοθεί στο παρελθόν κίνητρα για απόσυρση. οι πωλήσεις είχαν εκτοξευθεί κατά 70.000 (το 1990-1992). Με δεδομένο τον μεγάλο αριθμό αυτοκινήτων για τα οποία έχουν κατατεθεί πινακίδες ή της μεγάλης ηλικίας του στόλου(12 έτη κατά μέσο όρο) μια ανάλογη ρύθμιση θα βοηθούσε. Αυτό βέβαια και σε συνδυασμό με κάποια φορολογικά κίνητρα που προτείνονται.
Επίσης αν και επαναλήφθηκαν τα γνωστά κλισέ περί ασυνεννοησίας και αναποτελεσματικότητας της κρατικής μηχανής δεν αναφέρθηκε ότι ήδη έχει γίνει μελέτη από το Υπουργείο περιβάλλοντος το 2011 (με την επιτροπή ΥΠΕΚΑ/ΓΓΕΚΑ/6/21612/20.09.2011) για την διείσδυση των ηλεκτρικών αυτοκινήτων στην Ελλάδα. Την γνωρίζουν την μελέτη αυτή στην ΝΔ; Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε σε μια μελέτη που έγινε με δική του εμπλοκή το 2008 για την κλιματική αλλαγή όπως είπε λόγω των πυρκαγιών στην Ηλεία (από τότε φαίνεται είχε εντοπιστεί η κλιματική αλλαγή και παρόλα αυτά τα πυροσβεστικά μέσα μειώθηκαν, άλλη συζήτηση αυτή…). Όμως δεν αναφέρθηκε στην μελέτη αυτή. Την αναφέρουμε γιατί προέβλεπε πωλήσεις 5.300 ηλεκτρικών αυτοκινήτων για το 2018 μόνο (όταν ζήτημα είναι αν πουλήθηκαν 100 φέτος) και συνολικά 12.500 μέχρι σήμερα. Αυτά όλα για να εναρμονιστούμε με τις τάσεις στην Ευρώπη…
Επίσης η κα Σδούκου, παρουσιάστρια του προγράμματος για την Νέα Δημοκρατία παραπονέθηκε ότι υπήρχε νόμος που περιέγραφε το πλαίσιο για τους σταθμούς φόρτισης από το 2014 (Ν4227/2014, Άρθρο 53) και δεν έχει ληφθεί ακόμα Κοινή Υπουργική Απόφαση για να τεθεί σε ισχύ! Εκτός του ότι το 2014 ακόμα ήταν κυβέρνηση Ν.Δ., με βάση τέτοιες διαπιστώσεις απλά συνειδητοποιούμε ότι υπάρχει κυβερνητική ασυνέχεια, με επίρριψη ευθυνών από τον ένα στον άλλο, κάτι το οποίο να το κρατήσουμε υπόψη σε σχέση και με αυτές τις εξαγγελίες. Πάντως αυτή τη στιγμή, με την όλη τη συζήτηση εξαγγέλθηκε δημόσια διαβούλευση για τους σταθμούς φόρτισης! Και επειδή τέθηκε και το ερώτημα αν πρέπει κανείς να επενδύσει σε αυτούς πρώτα ενώ δεν κυκλοφορούν ηλεκτρικά αυτοκίνητα δηλαδή αν πρώτα έγινε το αυγό ή η κότα, θα απαντούσαμε ότι πρώτα μπήκαν τα ATM στις τράπεζες και μετά ξεκίνησε η χρήση των καρτών…
Ακούστηκαν επίσης πολλά στην παρουσίαση της ΝΔ αλλά και γενικά ακούγονται στα ΜΜΕ για την Ευρώπη, την ευαισθησία της στην κλιματική αλλαγή και τη Συνθήκη του Παρισιού. Συχνά δε σε αντιπαραβολή με αυτά που δεν κάνει η Ελλάδα ή άλλες χώρες. Όμως εκεί «στας Ευρώπας» μήπως έκαναν τίποτα για το Dieselgate; Αναφερόμαστε στο σκάνδαλο εξαπάτησης των καταναλωτών και των αρχών από την VW με την παραποίηση των εκπομπών των ντιζελοκίνητων αυτοκινήτων της. Δηλαδή κάποιοι ισχυροί στην «Ευρώπη» υποστηρίζουν τη Συμφωνία του Παρισιού αλλά ταυτόχρονα κλέβουν με τα μηχανάκια της VW στις μετρήσεις; Σαν να λέμε ότι κάποιος έχει πειράξεις το ρολόι της ΔΕΗ, ανάβει το αιρκοντίσιον στο φουλ, πληρώνει ψίχουλα και κάνει μάθημα στους άλλους που χρησιμοποιούν καλαμάκι γιατί καταστρέφουν το περιβάλλον… Για να μην μιλήσουμε για τα γενικότερα ηθικοπλαστικά μαθήματα από την Γερμανία προς την Ελλάδα για τα Greek Statistics και άλλα τέτοια περί τεμπέληδων, διεφθαρμένων Ελλήνων…
Συνεχίστε στη 3η σελίδα (…)
Πάμε όμως να δούμε το πρόγραμμα της ΝΔ αναλυτικά. Αποτελείται από 25 σημεία. Ακολουθεί παράθεση τους και σχολιασμός (τα σημεία είναι από απομαγνητοφώνηση, για αυτό ζητούμε κατανόηση αν υπάρχουν κάπου μικρές διαφορές, οι πίνακες που παρεμβάλλονται είναι από την παρουσίαση της ΝΔ).
Τα 25 Σημεία του Προγράμματος Ηλεκτροκίνησης της ΝΔ
Συνεχίστε στη 4η σελίδα (…)
Μια Ακόμα Χαμένη Ευκαιρία;
Και ερχόμαστε σε κάτι που προσωπικά το θεωρώ το επιστέγασμα τόσο των προτάσεων του Υπουργείου και της ΝΔ όσο και για την ηλεκτροκίνηση ως ευκαιρία ανάπτυξης. Στην παρουσίαση ΥΠΕΚΑ αναφέρθηκε ότι το όφελος από τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα θα πάει σε ξένους παραγωγούς αυτοκινήτων μια που η Ελλάδα δεν έχει αυτοκινητοβιομηχανία. Τόσο απλά… Απ’ότι φαίνεται από την απομαγνητοφώνηση κανείς δεν μπήκε στον κόπο να αμφισβητήσει το θέσφατο ότι η Ελλάδα δεν παράγει, και δεν θα παράγει. Δεν προξένησε στο υπουργείο καθόλου περιέργεια να εξετάσουν την δυνατότητα παραγωγής; Σε τέτοια επίπεδα απάθειας και παράδοσης έχουμε φτάσει;
Όσο για την ΝΔ, σε κάποια στιγμή όπου η κα Σδούκου αναφέρθηκε στην υποστήριξη της έρευνας και την προώθηση συνεργιών με τις επιχειρήσεις έκανε την βαρύγδουπη διαπίστωση ότι η Ελλάδα δεν έχει αυτοκινητοβιομηχανία και ούτε φαίνεται ότι θα΄χει με βάση τις προτάσεις της. Συγκράτησε δε και ένα μειδίαμα και μόνο στην σκέψη ότι μπορεί να έχει. Που το συμπέρανε αυτό η κα. Σδούκου!!;; Το έχει συζητήσει με τον αντίστοιχο υπεύθυνο της ΝΔ για την ανάπτυξη και την παραγωγή; Είναι θέση της ΝΔ;
Φαίνεται λοιπόν ότι δεν τους έχει απασχολήσει η αλληλεπίδραση της ηλεκτροκίνησης με την βιομηχανία, την ανάπτυξη και την οικονομία. Το θεωρούν ίσως αδύνατο να υπάρχει παραγωγή στην Ελλάδα. Έχουν όμως ενημερωθεί για τις τόσες προσπάθειες ανθρώπων που προσπαθούν ίσως από ρομαντισμό είτε από κάτι άλλο να ονειρεύονται και να προσπαθούν να παράγουν σε αυτή την χώρα; Τους έχουν ενημερώσει ότι είναι μάταιο; Πως θα γίνει η εκμετάλλευση των ταλέντων και της έρευνας των Πανεπιστημίων χωρίς βιομηχανία; Πως θα γίνει η παραγωγική ανασυγκρότηση, η αύξηση της προστιθέμενης αξίας, αύξηση της παραγωγικότητας του ΑΕΠ και η προσθήκη θέσεων εργασίας πλήρους απασχόλησης και υψηλών αποδοχών που χρειάζεται η Ελλάδα; Πως θα συγκρατηθούν οι νέοι επιστήμονες στον τόπο τους και θα αντιστραφεί το brain drain; Σχεδόν η μόνη χώρα της Ευρώπης χωρίς αυτοκινητοβιομηχανία είναι η Ελλάδα. Γιατί;;; Και για να διευκρινίσουμε δε αναφερόμαστε μόνο σε Ελληνική ανεξάρτητη βιομηχανία αλλά και παραγωγή κάποιας φίρμας του εξωτερικού, ενός εργοστασίου, κάτι που θα έπρεπε να είχε διεκδικηθεί στα πλαίσια της εξυγίανσης της οικονομίας και την αποπληρωμής του χρέους. Και όχι μόνο αυτό αλλά θα πρέπει επιχορηγηθεί η παραγωγή διεκδικώντας την εξαίρεση από τους σχετικές ευρωπαϊκούς κανονισμούς όπως η ΕΕ έχει εγκρίνει κάτι ανάλογο για την παραγωγή μπαταριών ηλεκτρικών αυτοκινήτων στην Γερμανία (και γιατί δηλαδή να μην μεταφερθεί η σχετική παραγωγή ή κάποιο άλλο νέο εργοστάσιο στην Ελλάδα). Τίποτα από όλα αυτά δεν έχει προβληματίσει όμως…. Γιατί όμως;
Όσο αφορά δε την εισηγήτρια της Νέας Δημοκρατίας την κα. Αλεξάνδρα Σδούκου η οποία είναι και ειδική Σύμβουλος του κ. Μητσοτάκη σε θέματα Ενέργειας, είναι νομικός…. Έχει υπηρετήσει σε διευθυντικές θέσεις στο παρελθόν σε κυβερνήσεις της ΝΔ αλλά σύμφωνα με δημοσιεύματα και επί κ. Μανιάτη (ΠΑΣΟΚ). Σε αυτή την περίπτωση δεν υπάρχει καμία συνάφεια με το γνωστικό αντικείμενο πέραν την προϋπηρεσίας σε κυβερνητικές θέσεις πόσο μάλλον όταν ο διαχωρισμός των θετικών και θεωρητικών επιστημών ξεκινούν από το Λύκειο ακόμα. Σε μερικές περιπτώσεις θα λέγαμε ότι η απόσταση φαίνεται.
Δεν τα αναφέρουμε αυτά από προκατάληψη. Σίγουρα όλοι οι προαναφερθέντες είναι για κάποιον λόγο στις θέσεις τους. Απλά μια συνάφεια ίσως δημιουργούσε μια ευαισθητοποίηση ή τουλάχιστον δεν θα έδινε λαβές για αμφισβήτηση. Όπως λέει και το γνωμικό «η γυναίκα του Καίσαρα δεν αρκεί να είναι τίμια αλλά και να φαίνεται». Θα μου πείτε ότι θα υπάρχουν επιστήμονες σε υποστηρικτικές θέσεις. Γιατί όχι και σε πρώτο πλάνο τότε;
Απ’την άλλη αν φαινόμαστε υπερβολικοί ας πούμε ένα παράδειγμα για το πως μπορεί να ακούγεται όλο αυτό στους ανθρώπους της παραγωγής. Ας πούμε ότι ξυπνάγαμε ένα πρωί και τα Ελληνικά δικαστήρια είχαν μετακινηθεί στο Στρασβούργο ή τις Βρυξέλλες ή όπου αλλού είναι η έδρα των Ευρωπαϊκών Δικαστηρίων γιατί όπως λένε τα διάφορα “think tank” εκεί λειτουργεί καλύτερα η Δικαιοσύνη (ή τέλος πάντως έτσι είχε αποφάσισε η «Ευρώπη» ή οι δανειστές δηλαδή μπορεί να μην είναι και τόσο υποθετικό σενάριο αυτό μια μέρα αν και ούτως ή άλλως εκεί κρίνονται πολλές δικαστικές αποφάσεις και σήμερα). Και όχι μόνο αυτό αλλά κάποιοι θα γελούσαν και μόνο στη σκέψη ότι θα μπορούσε να έχει δικαστήρια η Ελλάδα. Στην Ελλάδα θα είχαν μείνει μόνο δουλειές δικαστικού αντιπροσώπου. Οι δικηγόροι θα έπρεπε να μετακομίσουν στο εξωτερικό για να εξασκήσουν το επάγγελμά τους ή να μείνουν στην Ελλάδα και να κάνουν κάτι άλλο πάντως όχι ειδικοί σε τομείς εκτός της γνωστικού τους αντικειμένου. Πως θα σας φαινόταν αυτό;
Αναφέρθηκε η κα Σδούκου λοιπόν στο ΕΜΠ και στην ομάδα Πυρφόρος η οποία έγινε από πρωτοβουλία των φοιτητών κάποιοι από τους οποίους τώρα εργάζονται στις ΗΠΑ στη Tesla. Γιατί δεν εξηγείτε σε άτομα σαν αυτά, σε απόφοιτους των Τεχνικών σχολών γιατί δεν μπορούν να κάνουν κάτι παραγωγικό στο χώρο του αυτοκινήτου ή αλλού στην χώρα τους;
Με λίγα λόγια, για μένα τουλάχιστον, αυτές οι απαξιωτικές και απλουστευτικές εκ των προτέρων αναφορές στην Ελλάδα, στην βιομηχανία ειδικά αυτές τις στιγμές που συζητιέται η έξοδος από την κρίση, η παραγωγική ανασυγκρότηση και ανάσχεση του brain drain είναι απλά απαράδεκτη!
Εν κατακλείδι
Συμπερασματικά, ο στόχος του ΥΠΕΚΑ για 10% ηλεκτροκίνητα αυτοκίνητα μέχρι το 2030 είναι φιλόδοξος όπως φαίνεται από τα στοιχεία. Για να πραγματοποιηθεί λογικά θα πρέπει να υποστηριχτεί με σημαντικές παροχές τουλάχιστον κατά τα πρώτα χρόνια όπως και εξάπλωση του δικτύου φορτιστών και των συγκριτικών κινήτρων χρήσης των ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Όμως είναι ευκαιρία να συνδυαστεί με την παραγωγή ενώ ίσως και η μετατροπή συμβατικών αυτοκινήτων σε ηλεκτρικά που φαίνεται εκτός της διαβούλευσης θα βοηθούσε ως ένα μεταβατικό μέτρο χαμηλού κόστους και υποστηρικτικό της απασχόλησης.
Όσο αφορά το πρόγραμμα της Νέας Δημοκρατίας αν ο σκοπός του είναι η μείωση των εκπομπών και η βελτίωση των συνθηκών στις πόλεις τα 3.500 ηλεκτρικά αυτοκίνητα μέχρι το 2020 αποτελούν μια διακωμώδηση της όλης προσπάθειας (δηλ. 0.06% του στόλου). Αν ο σκοπός είναι η ανάπτυξη, τότε οι μόνοι που φαίνεται να την εισπράττουν είναι οι αντιπρόσωποι αυτοκινήτων, κάποτε όμως θα πρέπει να διαχωριστεί η βιώσιμη ανάπτυξη από την κατανάλωση. Δυστυχώς επίσης δεν παρέχει εγγυήσεις και για το δίκτυο φόρτισης. Μάλλον το πρόγραμμα αφορά λίγες φορολογικές παροχές σε εισαγωγείς, λίγες θέσεις εργασίας (χωρίς ενδεχομένως να προσμετρώνται οι απώλειες) και μία από τα ίδια. Δηλαδή θάψιμο την αυτοκίνησης σε επίπεδα κάτω από την Ευρώπη, πόσο μάλλον της Κίνας, και υποβάθμιση ή αγνόησή του αναπτυξιακού στοιχείου που μπορεί να έρθει με την παραγωγή
Συμπερασματικά οι εξαγγελίες παίρνουν άριστα ως προς την εμφάνιση αλλά όσο αφορά το περιεχόμενο μάλλον πρέπει να επανέλθουν τον Σεπτέμβριο…. (ή όποτε γίνουν εκλογές). Αλλά ίσως στην πολιτική της Ελλάδας δεν μετρά το περιεχόμενο. Η θέση και οι τίτλοι πιστοποιούν τα λεγόμενα. Ειδικά για τους πολιτικούς που δεν κρίνονται από το αποτέλεσμα αλλά την δημοφιλία και τον θόρυβο. Ούτως ή άλλως όπως δείχνουν και οι δημοσκοπήσεις ο κόσμος δεν εμπιστεύεται τα κόμματα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι και αδιαφορεί για το μέρισμα του από την εκλογική διαδικασία. Σήμερα το όραμα έχει ευτελιστεί κάτω από τη «ρεαλιστικότητα» που υπαγορεύει η οικονομική ανέχεια στην περιφέρεια της «Ευρώπης». Έτσι κι αλλιώς ότι κι αν ψηφιστεί, η εμπειρία έχει δείξει ότι η πολιτική θα καθορισθεί μετά τις εκλογές όταν έχει κοπάσει η φασαρία και οι βαρύγδουπες εξαγγελίες, σε διαβουλεύσεις με παράγοντες της «αγοράς» και σε «ευρωπαϊκές» επιτροπές, με «καθαρό μυαλό» και ευλύγιστη μέση. Για το καλό της χώρας πάντα…

