.
Οι πιθανότητες επανεμφάνισης του κομμουνισμού
Συνεχίζοντας, οι πιθανότητες επιστροφής ενός συστήματος που δεν θα στηρίζει την ιδιοκτησία, ενώ θα θελήσει να υιοθετήσει ξανά την κεντρικά κατευθυνόμενη οικονομία, είναι σχεδόν μηδενικές – τουλάχιστον με βάση τα σημερινά δεδομένα. Πόσο μάλλον όταν ο καπιταλισμός, ο οποίος ορίζεται ως η ατομική ιδιοκτησία του κεφαλαίου, της έμμισθης εργασίας και του αποκεντρωμένου συντονισμού τους, έχει αναδειχθεί για πρώτη φορά στην παγκόσμια ιστορία στο μοναδικό οικονομικό σύστημα που υπάρχει σε ολόκληρο τον πλανήτη – με εξαίρεση τη Β. Κορέα.
Φυσικά δεν έχει σε όλες τις χώρες την ίδια μορφή, διακρινόμενος στο μονοπωλιακό καπιταλισμό με πρωτεύουσα τις Ηνωμένες Πολιτείες, στον εθνικοσοσιαλιστικό καπιταλισμό της Γερμανίας, στο κρατικό καπιταλισμό της Κίνας, στον ανταγωνιστικό καπιταλισμό της Ευρώπης, στον κοινωνικό καπιταλισμό της Σκανδιναβίας κοκ. – όπου όμως το αξίωμα της ιδιοκτησίας επικρατεί σε όλες τις μορφές του, από την Κίνα έως τις Η.Π.Α.
Ορισμένες τώρα ιδέες του κομμουνισμού, συμπεριλαμβανομένων των θρησκευτικών του στοιχείων, ελκύουν ξανά και ξανά πολλούς ανθρώπους – ειδικά σε μικρές χώρες που γίνονται αντικείμενο εκμετάλλευσης των ισχυρότερων. Η αιτία είναι το ότι η ισονομία, η δικαιοσύνη, ο διεθνισμός και η αυτοθυσία αποτελούν στοιχεία της ανθρώπινης φύσης, όπως αυτά που προσπάθησε να καταπιέσει ο κομμουνισμός – την τάση δηλαδή για ελευθερία και για απόκτηση ιδιοκτησίας.
Εκτός αυτού, θα υπάρχουν πάντοτε οπαδοί της αντίληψης, σύμφωνα με την οποία τόσο η απληστία, όσο και η ασύδοτη κερδοσκοπία που συνοδεύουν την καπιταλιστική αντίληψη, που είναι αναπόσπαστα χαρακτηριστικά του καπιταλισμού δηλαδή, είναι «απεχθείς» έννοιες – τις οποίες πρέπει να καταπολεμάει κανείς με όλα τα μέσα που έχει στη διάθεση του. Εν τούτοις αυτές οι ομάδες ανθρώπων, υπό τη σημερινή οπτική γωνία, είναι καταδικασμένες να ευρίσκονται στο περιθώριο της εκάστοτε κοινωνίας – να ιδρύουν απομονωμένες κοινότητες και να γράφουν κείμενα ή/και βιβλία που κανένας δεν τα διαβάζει, όπως συνέβαινε άλλωστε το 19ο αιώνα.
Από την άλλη πλευρά όμως, η αύξηση της συχνότητας των κρίσεων του καπιταλιστικού συστήματος, καθώς επίσης το διαρκώς διογκούμενο μέγεθος τους, η περιθωριοποίηση εκ μέρους του μεγάλων μερίδων του πληθυσμού (ανάλυση), οι δυσοίωνες προοπτικές για τους εργαζομένους (άρθρο), η υπερχρέωση του πλανήτη, η αδυναμία ανάπτυξης η οποία είναι απαραίτητη για τη διατήρηση του καπιταλισμού, η δεύτερη εποχή της αποικιοκρατίας κοκ., λειτουργούν ασφαλώς εναντίον του – οπότε δεν μπορεί να θεωρηθεί απίθανη η παταγώδης κατάρρευση του, άρα ούτε η επάνοδος του κομμουνισμού.
Επίλογος
Ειδικά όσον αφορά την αδυναμία ανάπτυξης, η «ανοδική κινητικότητα» που προτείνει η πρωθυπουργός της Βρετανίας για να καλυτερεύσει την ανταγωνιστικότητα της χώρας της, η υποκίνηση δηλαδή των Πολιτών να αυξήσουν τα έσοδα τους, ίσως επιταχύνει την κατάρρευση του καπιταλισμού στη γενέτειρα του – αφού σε μία στάσιμη οικονομία, η αύξηση των εσόδων του ενός προκαλεί ταυτόχρονα τη μείωση των εσόδων του άλλου, με ωφελημένη τελικά την ανώτατη τάξη εις βάρος της μεσαίας και κατώτερης. Ενδιαφέρον εν προκειμένω είναι ένα άρθρο των FT, σύμφωνα με το οποίο τα εξής:
“Το δωμάτιο στην κορυφή της εισοδηματικής πυραμίδας δεν ανοίγει σχεδόν καθόλου για να υποδεχθεί καινούργια άτομα – επειδή αυτοί οι μέτριοι άνθρωποι, τα παιδιά δηλαδή των πλουσίων, προστατεύονται υπερβολικά από τους γονείς τους. Οι γονείς αυτοί προσλαμβάνουν ιδιωτικούς δασκάλους, αγοράζουν καλλιτεχνική μόρφωση στα παιδιά τους, τα διδάσκουν κανόνες συμπεριφοράς, διαμορφώνουν τις προσδοκίες τους, τρέφουν μεθοδικά τις φιλοδοξίες τους, αποτελούν οι ίδιοι παράδειγμα προς μίμηση, τα διδάσκουν τεχνικές για να μπορούν να ανταπεξέλθουν με κάθε γραφειοκρατικό εμπόδιο, τους αγοράζουν σπίτια σε όμορφα μέρη, τους οργανώνουν πρακτικές ασκήσεις χρησιμοποιώντας τους φίλους τους για να αναδείξουν την υπεροχή τους, ενώ τους δωρίζουν έμμεσα χρήματα και περιουσιακά στοιχεία. Θέλει λοιπόν πολύ μεγάλη προσπάθεια για να αποτύχει ένα παιδί, κάτω από αυτές τις συνθήκες“.
Ολοκληρώνοντας, ίσες ευκαιρίες για όλους τους ανθρώπους προφανώς δεν υπάρχουν, ούτε η πολιτική βούληση για να επιτευχθούν – αφού οι περισσότεροι πολιτικοί σήμερα είναι στην έμμισθη υπηρεσία των ελίτ. Εκτός αυτού, όλα όσα κέρδισε η ανθρωπότητα από το Διαφωτισμό τείνουν σταδιακά να χαθούν – με την ανώτατη τάξη να γίνεται συνεχώς πλουσιότερη και μικρότερη, καθώς επίσης με τις υπόλοιπες να γίνονται μεγαλύτερες και φτωχότερες.
Στα πλαίσια αυτά, για να επιτευχθεί η «ανοδική κινητικότητα» που προτείνει η Βρετανία, απαιτούνται επαναστάσεις – οι οποίες, με κόστος των ελίτ, θα εξισορροπούν τις ευκαιρίες των χαμηλότερων τάξεων ή, τουλάχιστον, θα τις αυξάνουν. Εκτός αυτού, οι συγκεκριμένες επαναστάσεις διορθώνουν παράλληλα πολλές άλλες υφιστάμενες διαστρεβλώσεις – όπως τη σημερινή υπερχρέωση της πλειοψηφίας των ανθρώπων, η οποία έχει καταδικάσει τόσο αυτούς, όσο και πολλές χώρες, στη σκλαβιά του χρέους.
Επομένως, υπάρχουν πολλοί λόγοι που θα μπορούσαν να αιτιολογήσουν την επάνοδο του κομμουνισμού (ή του εθνικοσοσιαλισμού), φυσικά επαναστατικά αφού δεν υπάρχει καμία άλλη δυνατότητα, παρά το ότι σήμερα φαίνεται εντελώς ουτοπική μία τέτοια προοπτική – φυσικά όχι με την προηγούμενη μορφή του, η οποία απέτυχε εντελώς, αλλά με κάποια βιώσιμη άλλη.
