Ο κίνδυνος να επικρατήσει είναι τεράστιος – ενώ χαρακτηρίζεται από έναν χαμηλό ρυθμό ανάπτυξης, από χρόνιο αποπληθωρισμό, από τη μείωση των θέσεων εργασίας, από κοινωνικές συγκρούσεις, καθώς επίσης από την υπερχρέωση εκτός ορίων
(To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες)
.
Φαίνεται πως η Ελλάδα έχει πάψει πλέον να αποτελεί ρίσκο για την Ευρωζώνη, ενώ η κυβέρνηση της προσπαθεί να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα, με τη βοήθεια πολιτικών τεχνασμάτων – όπως αυτό της απαίτησης συμμετοχής του ευρωπαϊκού κοινοβουλίου στις τέσσερις «δυνάμεις κατοχής» (Κομισιόν, ΕΚΤ, ΔΝΤ, ESM).
Σε κάθε περίπτωση, κανένας ξένος δεν ενδιαφέρεται πλέον για το αν ή για το πότε θα διεξαχθούν εκλογές, αφού η χώρα κυβερνάται ουσιαστικά από τη Γερμανία – συνεχίζοντας να ανέχεται αδιαμαρτύρητα προσβολές, όπως αυτή του ηγέτη της ολλανδικής αντιπολίτευσης, ο οποίος χαρακτήρισε τους Έλληνες απατεώνες και διαφθαρμένους.
Ήδη δε η Γερμανία προσπαθεί να ωραιοποιήσει την κατάσταση του «μαγαζιού» της, επαινώντας τον πρωθυπουργό (άρθρο) και εκθειάζοντας τα προτερήματα της Ελλάδας – οπότε λογικά η οικονομία θα αρχίσει να καλυτερεύει μετά από 6-8 μήνες, χωρίς όμως αυτό να ωφελήσει καθόλου τους Έλληνες, οι οποίοι θα επιβαρυνθούν με το μεγάλο κόστος, μέσω της «ενεχυριασμένης» δημόσιας και ιδιωτικής περιουσίας τους.
Ως εκ τούτου, τα βλέμματα του πλανήτη έχουν επικεντρωθεί πλέον στην Κίνα, η οποία αποφάσισε τελικά να συμμετέχει στον παγκόσμιο αγώνα των συναλλαγματικών υποτιμήσεων – ακολουθώντας ουσιαστικά την Ιαπωνία και την Ευρωζώνη, αφού έχουν προηγηθεί πολλές μικρότερες χώρες.
Βέβαια οι νομισματικοί πόλεμοι, τις οδυνηρές συνέπειες των οποίων γνωρίζουμε πολύ καλά από τη Μεγάλη Ύφεση της δεκαετίας του 1930, δεν ωφελούν κανέναν – επειδή σε τελική ανάλυση δεν υπάρχουν νικητές, αλλά μόνο χαμένοι. Όταν όμως κάποιοι τους ξεκινούν, τότε οι υπόλοιποι είναι εκ των πραγμάτων υποχρεωμένοι να αντιδράσουν – οπότε δεν μπορεί κανείς να κατηγορήσει την Κίνα.
.
Η Κίνα και ο αποπληθωρισμός
Συνεχίζοντας, η Κίνα είναι η μεγαλύτερη παραγωγική οικονομία της υφηλίου, η οποία πλέον εξάγει αποπληθωριστικές πιέσεις (μειωμένες τιμές) σε όλες τις άλλες χώρες – αφού έχουν προηγηθεί υπερβολικά μεγάλες επενδύσεις, χρηματοδοτούμενες με δάνεια.
Το ύψος των λανθασμένων επενδύσεων υπολογίζεται στα 6 τρις $, με αποτέλεσμα να μειώνονται συνεχώς οι τιμές παραγωγού για 40ο μήνα – επειδή οι επιχειρήσεις της προσπαθούν να εξασφαλίσουν ρευστότητα, χωρίς να ενδιαφέρονται για το εάν κερδίζουν ή όχι.
Την ίδια στιγμή, επειδή η ζήτηση στον υπόλοιπο πλανήτη μειώνεται, λόγω της παγκόσμιας ύφεσης, η χώρα παράγει συνεχώς λιγότερα προϊόντα – οπότε περιορίζει τις εισαγωγές ενέργειας και πρώτων υλών, δημιουργώντας προβλήματα στα κράτη που στηρίζουν την οικονομία τους σε αυτού του είδους την παραγωγή (Αυστραλία, Καναδάς, Ρωσία, χώρες του κόλπου, Νότια Αμερική κλπ.), έχοντας με τη σειρά τους επενδύσει υπερβολικά για να την αυξήσουν.
Η τεράστια υποτίμηση του νομίσματος του Καζακστάν (γράφημα), η οικονομία του οποίου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εξαγωγές ενέργειας στην Κίνα (άρθρο), αναδεικνύει το μέγεθος του προβλήματος – το οποίο θα επηρεάσει πολλές χώρες.
.
.
Η Κίνα όμως δεν υποφέρει μόνο από το χαμηλό ρυθμό ανάπτυξης, αφού χαρακτηρίζεται από μία μεγάλη φούσκα ακινήτων, από έναν υπερδιογκωμένο σκιώδη τραπεζικό τομέα, από σημαντικές επισφάλειες (κόκκινα δάνεια), καθώς επίσης από μία ανεκμετάλλευτη παραγωγική δυναμικότητα – ενώ είναι εξαιρετικά ευάλωτη στις παγκόσμιες κρίσεις κάθε είδους.
Όταν όλα τα παραπάνω τώρα συμβαίνουν σε έναν υπερχρεωμένο πλανήτη, με υπερβάλλουσα παραγωγική ικανότητα, όπου οι κεντρικές τράπεζες έχουν καταναλώσει όλα τους τα όπλα χωρίς αξιόλογα αποτελέσματα (μηδενικά βασικά επιτόκια, ποσοτική χαλάρωση), τότε ο κίνδυνος να επικρατήσει το ιαπωνικό σενάριο τόσο στην Ευρώπη, όσο και στις Η.Π.Α. είναι τεράστιος: δηλαδή, ένας χαμηλός ρυθμός ανάπτυξης, ένας χρόνιος αποπληθωρισμός, η μείωση των θέσεων εργασίας, οι αυξημένες συγκρούσεις αναδιανομής των εισοδημάτων και η υπερχρέωση εκτός ορίων.
Φυσικά οι πολιτικοί, καθώς επίσης οι κεντρικές τράπεζες θα κάνουν ότι μπορούν για να το αποφύγουν – κάτι που είναι όμως αμφίβολο, κρίνοντας από την εμπειρία της Ιαπωνίας στο παρελθόν. Επομένως, θα έπρεπε να είναι κανείς προετοιμασμένος για ένα τέτοιο σενάριο, γνωρίζοντας πως η διατήρηση των χρημάτων σε μετρητά, καθώς επίσης σε σίγουρα νομίσματα (επειδή αυξάνεται η αγοραστική τους δυνατότητα) είναι η καλύτερη συνταγή – αν και οι καταθέσεις στις τράπεζες, οι οποίες θα απειληθούν με αρνητικά επιτόκια, με διασώσεις, καθώς επίσης με τη φορολόγηση τους, δεν είναι πλέον τόσο ασφαλείς.
Ίσως εδώ να οφείλεται η επιμονή των κρατών για την κατάργηση των μετρητών χρημάτων, ενώ πιθανόν θα διευρυνθούν οι έλεγχοι κεφαλαίων, κατά το παράδειγμα της Κύπρου και της Ελλάδας – αν και οι άλλες μορφές επένδυσης, όπως οι μετοχές, τα ακίνητα, τα ομόλογα, τα εμπορεύματα κλπ., θεωρούνται πολύ πιο επικίνδυνες.
Συνεχίστε στη 2η σελίδα (…)
Σε κάθε περίπτωση, στα πλαίσια του αποπληθωρισμού όλο και περισσότεροι οφειλέτες αντιμετωπίζουν προβλήματα στην εξυπηρέτηση των δανείων τους – γεγονός που προκαλεί μεγάλα προβλήματα στις τράπεζες, καθώς επίσης στους καταθέτες τους οι οποίοι, με βάση την καινούργια νομοθεσία, συμμετέχουν στη διάσωση τους μετά τους μετόχους, καθώς επίσης τους ομολογιούχους τους.
Εδώ ακριβώς υπεισέρχεται το θέμα του χρυσού, η τιμή του οποίου ναι μεν δεν αυξάνεται σε περιόδους αποπληθωρισμού, αλλά αποτελεί προστασία απέναντι στις χρεοκοπίες τραπεζών – όπου τα μετρητά χρήματα με τη μορφή καταθέσεων κινδυνεύουν, ενώ ενδεχομένως θα απαγορευθεί η χρήση τους. Επομένως, ο χρυσός ή το ασήμι, στη φυσική τους μορφή, είναι κάτι που οφείλει να το σκέφτεται κανείς – μία εναλλακτική λύση, η οποία δεν υπόκειται στους κινδύνους του σημερινού χρηματοπιστωτικού συστήματος.
.
Η Γερμανία, η Κίνα και τα πακέτα της ΕΚΤ
Η αισιοδοξία στη Γερμανία (γράφημα) ήταν πρόσφατα μεγαλύτερη από ποτέ – οφειλόμενη κυρίως στη χαμηλή ισοτιμία του ευρώ, καθώς επίσης στα πακέτα της ΕΚΤ (60 δις € μηνιαία), τα οποία καταλήγουν κυρίως στη δική της αγορά.
.
.
Από την άλλη πλευρά το γερμανικό δημόσιο κέρδισε τεράστια ποσά τόσο από την ευρωπαϊκή, όσο και από την ελληνική κρίση χρέους (άρθρο) – την οποία μάλλον θα συνεχίσει να διατηρεί σε «χαμηλή φλόγα», επαναλαμβάνοντας σε τακτά χρονικά διαστήματα την απειλή εξόδου της Ελλάδας από την Ευρωζώνη.
Εν τούτοις, η είσοδος της Κίνας στο συναλλαγματικό πόλεμο την προβλημάτισε σε μεγάλο βαθμό – αφού γνωρίζει πολύ καλά πως, στο χρονικό διάστημα μεταξύ των δύο παγκοσμίων πολέμων, οι συνεχείς νομισματικές υποτιμήσεις οδήγησαν στον προστατευτισμό, ο οποίος τελικά γονάτισε την παγκόσμια οικονομία.
Αν και δεν προβλέπεται η επανάληψη της ίδιας οδυνηρής ιστορίας, η αυτοκινητοβιομηχανία της Γερμανίας, η οποία έχει σημαντικές πωλήσεις, καθώς επίσης επενδύσεις στην Κίνα, προβληματίσθηκε πρώτη – σημειώνοντας πως το μερίδιο του τζίρου της Volkswagen στην Κίνα υπολογίζεται στο 37%, της BMW στο 19% και της Mercedes στο 17% (ακολουθεί η Adidas με 12%, ενώ ακόμη και ο τζίρος της Lufthansa είναι σημαντικός, με 5%).
Όλα θα εξαρτηθούν βέβαια από την ισοτιμία του ευρώ, από το εάν συνεχίσει να υποτιμάει το νόμισμα της η Κίνα, καθώς επίσης από το εάν καταπολεμήσει τα υπόλοιπα προβλήματα της η ασιατική χώρα. Εκτός αυτού, από την ανοχή των Η.Π.Α. όσον αφορά την υψηλή ισοτιμία του δολαρίου – ειδικά μετά το τεράστιο έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου τους, ως αποτέλεσμα του ισχυρού δολαρίου.
Οι απειλές πάντως της Fed, σε σχέση με την αύξηση των βασικών επιτοκίων, δύσκολα θα επαληθευτούν – αφενός μεν επειδή θα ισχυροποιούσαν το δολάριο, δημιουργώντας τεράστια προβλήματα τόσο στις ίδιες, όσο και στις αναπτυσσόμενες οικονομίες, αφετέρου λόγω του ότι θα προκαλούσαν το απότομο σπάσιμο της φούσκας των χρηματιστηρίων διεθνώς, με άγνωστα επακόλουθα.
.
Επίλογος
Αυτό που διαδραματίζει πλέον σημαντικό ρόλο, ειδικά για εκείνα τα σχετικά μικρά κράτη που έχουν μεγάλα εξωτερικά χρέη (άνω του 50% του ΑΕΠ τους), όσον αφορά τα νομίσματα τους, καθώς επίσης τα επιτόκια δανεισμού τους, είναι η πολιτική σταθερότητα – κρίνοντας από το αρνητικό παράδειγμα της Βραζιλίας, ιδίως δε της Τουρκίας, όπου δυστυχώς επαληθεύθηκαν οι προβλέψεις μας (άρθρο), με τη λίρα να βυθίζεται στο 1:3,29 σε σχέση με το ευρώ, έναντι 1:2,63 τον Ιανουάριο (πηγή).
Η πολιτική σταθερότητα είναι ιδιαίτερα σημαντική σε περιόδους νομισματικών πολέμων, όπως η σημερινή – οπότε πρέπει να δίνεται μεγάλη σημασία στο συγκεκριμένο παράγοντα από όλα τα κράτη. Θεωρούμε δε πως μία από τις βασικότερες αιτίες της αποτυχίας της Ελλάδας να ξεφύγει από την κρίση μετά το 2010, ήταν η συνεχής πολιτική αστάθεια – όπου προηγείται ακόμη και σήμερα, σε όλες τις παρατάξεις, το κομματικό όφελος, αντί του εθνικού.
Όσον αφορά τα μεγαλύτερα κράτη, η μοναδική δυνατότητα αποφυγής του κραχ είναι η μεταξύ τους συνεργασία, με στόχο την από κοινού υιοθέτηση πολιτικών που θα αντιμετωπίζουν συλλογικά τα πραγματικά προβλήματα της παγκόσμιας οικονομίας – κάτι που όμως φαίνεται πως είναι ουτοπικό, κρίνοντας από τις διεθνείς εξελίξεις.
.
Υστερόγραφο: Η Βενεζουέλα είναι ένα ακόμη πρόβλημα της Κίνας, λόγω του ότι της έχει δανείσει το ποσόν των 50 δις $. Με κριτήριο τα ασφαλιστήρια κινδύνου (CDS), τα οποία έχουν εκτοξευθεί στις 7.000 μονάδες βάσης (τα ελληνικά είναι κάτω των 2.000), η μεγαλύτερη χώρα του πλανήτη όσον αφορά τα αποθέματα πετρελαίου, κινδυνεύει να χρεοκοπήσει για δεύτερη φορά μετά το 1998 – συμπαρασύροντας πιθανότατα τόσο τη Βραζιλία, όσο και την Κολομβία, οι οποίες αντιμετωπίζουν τεράστια προβλήματα.
Ο πληθωρισμός πάντως είναι εκτός ελέγχου, οι ελλείψεις σε βασικά είδη διατροφής τεράστιες (με αποτέλεσμα να σημειώνονται λεηλασίες στα καταστήματα, καθώς επίσης θανατηφόρες συγκρούσεις), ενώ στα νοσοκομεία χρησιμοποιούνται φάρμακα κατάλληλα για ζώα, για να διατηρηθούν στη ζωή οι ασθενείς. Σε κάθε περίπτωση, εάν συνεχιστεί η κατάρρευση των τιμών του πετρελαίου, η Βενεζουέλα θα χρεοκοπήσει, ενώ η Κίνα θα χάσει το δάνειο των 50 δις $ – χωρίς να μπορεί κανένας να αποκλείσει μία αλυσίδα χρεοκοπιών σε παγκόσμιο επίπεδο, με αφετηρία ξανά τη Λατινική Αμερική.