Οι Η.Π.Α. γνωρίζουν πως η επιμονή των δανειστών στην πολιτική λιτότητας είναι παράλογη, όπως και η προτεσταντική ηθική της τιμωρίας του κ. Σόιμπλε, καθώς επίσης η τοποθέτηση των εθνικών συμφερόντων πριν τα συλλογικά – η Κίνα, η Βρετανία και η Ινδία
(To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες)
.
“Ακούγεται παράδοξο, ανήθικο και αποκρουστικό, αλλά η πικρή αλήθεια είναι πως από έναν πονηρό και απατεώνα διευθυντή, μία επιχείρηση ζημιώνει μεν, αλλά δεν χρεοκοπεί – ενώ από έναν καλοπροαίρετο «χαμηλής διανοητικής εμβέλειας», συνήθως καταστρέφεται εντελώς. Ως εκ τούτου, θέλω να πιστεύω πως η ελληνική κυβέρνηση δεν ανήκει σε καμία κατηγορία” (Α.Κ.).
.
Άρθρο
Οι κεντρικοί τραπεζίτες, μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση, λειτουργούν από κοινού ως οι πυροσβέστες του συστήματος – το οποίο απειλείται από πυρκαγιές σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του. Μεταξύ αυτών και ο διοικητής της ΕΚΤ, έχοντας φροντίσει ήδη από τον Ιανουάριο να προστατεύσει την Ευρωζώνη από τις αναταραχές που πρόβλεψε πως θα προκαλέσει η νέα ελληνική κυβέρνηση – όπως φυσικά και εμείς, με ανάλογο κείμενο μας (προσδεθείτε).
Εκείνη την εποχή αποφασίσθηκε το πρώτο πακέτο ποσοτικής διευκόλυνσης, ύψους άνω του 1,1 τρις €, το οποίο δρομολογήθηκε από το Μάρτιο – ενώ «εντάθηκε» το Μάιο, όχι επειδή η ΕΚΤ προέβλεψε τη χρεοκοπία της Ελλάδας, με την έννοια της αθέτησης της πληρωμής του ΔΝΤ μίας βιομηχανικής χώρας, της πρώτης στην πρόσφατη ιστορία, αλλά λόγω του ότι συμμετείχε στην «οργάνωση» της.
Είναι εξευτελιστικό φυσικά να τοποθετείται η Ελλάδα δίπλα στους πλέον αναξιόπιστους οφειλέτες του πλανήτη, μαζί με το Αφγανιστάν, την Ταϊτή ή τη Ζιμπάμπουε – λόγω της καταστροφικής διαχείρισης της κρίσης, κυρίως όμως των διαπραγματεύσεων, των πολλών «ήξεις αφήξεις», καθώς επίσης των απελπιστικών καθυστερήσεων των αποφάσεων της (εάν φυσικά δεν ήταν σκόπιμες, λόγω της ύπαρξης κάποιας κρυφής ατζέντας).
Δυστυχώς όμως συνέβη, οπότε είναι περιττό να στενοχωριέται κανείς – αν και δεν μπορεί να δικαιολογηθεί με τίποτα η θριαμβευτική στάση της αξιωματικής αντιπολίτευσης, η οποία φαίνεται να χαίρεται για την επικείμενη συντριβή της κυβέρνησης, αντί να σκέφτεται την κατάσταση της χώρας.
Περαιτέρω, παρά την κλιμάκωση της ελληνικής κρίσης, οι αγορές ομολόγων παρέμειναν σε γενικές γραμμές ήρεμες – ενώ, σε αντίθεση με το 2010 και το 2012, όπου η ελληνική πυρκαγιά απειλούσε να επεκταθεί σε ολόκληρο το Νότο, στην Ιταλία, στην Ισπανία και στην Πορτογαλία, σήμερα δεν συνέβη τίποτα (άρθρο).
Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται από το γράφημα που ακολουθεί, το οποίο περιγράφει τη συμπεριφορά των δεκαετών ομολόγων της περιφέρειας, συγκριτικά με αυτά της Γερμανίας – τα οποία θεωρούνται ως τα πλέον ασφαλή.
.
.
Όπως διαπιστώνεται από το γράφημα, οι σημερινές «αντιδράσεις» των ομολόγων (ανοιχτή στήλη), συγκριτικά με τις ανώτατες του 2010 και 2012 (σκούρα στήλη) είναι αμελητέες – οπότε έχει πλέον ελαχιστοποιηθεί η επίδραση της ελληνικής κρίσης, τουλάχιστον μέχρι στιγμής.
Η αιτία είναι προφανώς ο πυροσβέστης – η ΕΚΤ, η οποία στηρίζει με αυξημένες αγορές τα ομόλογα, πιέζοντας τα επιτόκια προς τα κάτω. Κάτι τέτοιο ήταν αδύνατο το 2010 και το 2012, αφού δεν υπήρχε το πρόγραμμα – ενώ τεκμηριώνει πως, σε κάποιο βαθμό, η χρεοκοπία της Ελλάδας ήταν προβλέψιμη, εάν όχι προσχεδιασμένη.
Δεν πρέπει να βιάζεται βέβαια κανείς με τα συμπεράσματα του, αφού οι αγορές είναι ένας ζωντανός, απρόβλεπτος οργανισμός – ενώ κανένας δεν ξέρει τα πραγματικά σχέδια της ελληνικής κυβέρνησης, προσπαθώντας μόνο να τα μαντέψει.
.
Οι Η.Π.Α.
Ο δεύτερος πυροσβέστης, ο μεγαλύτερος του πλανήτη, είναι ασφαλώς η Fed, η οποία γνωρίζει καλύτερα από όλους τα ρίσκα, καθώς επίσης τι διακυβεύεται. Είναι δε προφανές πως ο πρόεδρος της υπερδύναμης, ο υπουργός οικονομικών της, το ΔΝΤ, καθώς επίσης αρκετοί πολυδιαφημισμένοι οικονομολόγοι (Stieglitz, Krugman κλπ.), δεν συμφωνούν με τον τρόπο, με τον οποίο η Ευρωζώνη, υπό την ηγεσία της Γερμανίας, αντιμετωπίζει το πρόβλημα της Ελλάδας.
Φυσικά θεωρείται υπεύθυνη και η κυβέρνηση της Ελλάδας, η οποία πιέζεται να δώσει μία λύση στο θέμα, ενώ οι αμερικανοί δεν είναι καθόλου ευτυχείς με το χάος που χαρακτηρίζει την ελληνική διπλωματία.
Συνεχίστε στη 2η σελίδα (…)
Εν τούτοις, οι Η.Π.Α. γνωρίζουν πως η επιμονή των δανειστών στην πολιτική λιτότητας είναι παράλογη, όπως επίσης η εμμονή στους κανόνες και η προτεσταντική «ηθική της τιμωρίας» του κ. Σόιμπλε, σε συνδυασμό με την τοποθέτηση των εθνικών συμφερόντων πριν από τα συλλογικά – γεγονός απαράδεκτο και καταστροφικό για μία νομισματική ένωση.
Πόσο μάλλον όταν η κρίση της Ευρώπης δεν αφορά μόνο την ίδια, αλλά ολόκληρη τη Δύση, όπως τονίζουν συνεχώς στην καγκελάριο οι Η.Π.Α. – ειδικά τις ίδιες, οι οποίες είναι ο σημαντικότερος εμπορικός εταίρος της ΕΕ. Με δεδομένη δε την υπερχρέωση τους, η οποία συνεχίζεται με αυξημένους ρυθμούς μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση (γράφημα), οι Η.Π.Α. δεν θέλουν σε καμία περίπτωση να βυθιστεί ο πλανήτης στην ύφεση, παρασέρνοντας και τη δική τους οικονομία.
.
.
Το παραπάνω γράφημα, το οποίο αφορά τα οικονομικά των Η.Π.Α., είναι πιο κατανοητό εάν θεωρήσει κανείς πως η πράσινη επιφάνεια είναι ο μισθός του (έσοδα του κράτους), η πορτοκαλί τα έξοδα του, τα οποία υπερβαίνουν το εισόδημα του (έλλειμμα), ενώ η κόκκινη τα χρέη του στις τράπεζες (δημόσιο χρέος).
Φαίνεται λοιπόν πως το πρόβλημα της υπερδύναμης είναι ανάλογο με αυτό της Ελλάδας, αλλά σε εξτρεμιστικά μεγαλύτερα μεγέθη – ενώ τυχόν αδυναμία επίλυσης του, θα ισοδυναμούσε με μία πρωτοφανή πυρηνική χρηματοπιστωτική έκρηξη, την οποία δεν θα ήθελε κανένας στον πλανήτη να βιώσει.
.
Η Κίνα
Το 14% των εξαγωγών της Κίνας κατευθύνονται στην Ευρώπη – χωρίς αυτό να σημαίνει πως ο κίτρινος γίγαντας φοβάται μόνο τη μείωση των πωλήσεων του. Η Κίνα είναι ένας από τους σημαντικότερους επενδυτές στην ήπειρο μας, επίσης στην Ελλάδα λόγω του λιμανιού του Πειραιά, διαθέτει πλήθος ομολόγων χωρών της Ευρωζώνης, ενώ στα συναλλαγματικά της αποθέματα υπάρχουν δισεκατομμύρια ευρώ – ενός νομίσματος χωρίς αντίκρισμα, πίσω από το οποίο δεν βρίσκεται καμία εθνική οικονομία, αλλά 19 ανεξάρτητα κράτη, τα οποία φυσικά δεν θα αναλάμβαναν τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το νόμισμα, εάν η Ευρωζώνη διαλυόταν.
Στην πρόσφατη συνάντηση κορυφής της Κίνας με την Ευρώπη, ο πρωθυπουργός της κατάστησε σαφές στους Ευρωπαίους πως η χώρα του θέλει την παραμονή της Ελλάδας στην Ευρωζώνη, απαιτώντας μία άμεση συμφωνία των δανειστών με την ελληνική κυβέρνηση, σε αυστηρό τόνο.
Όπως ακριβώς δε οι Η.Π.Α., ο Κινέζος πρωθυπουργός τόνισε πως δεν είναι θέμα μόνο της Ευρωζώνης η παραμονή της Ελλάδας στο ευρώ, αφού αφορά την παγκόσμια οικονομία, καθώς επίσης τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος – οπότε πρέπει να βρεθεί λύση, με την Ελλάδα να παραμένει υποχρεωτικά εντός της νομισματικής ένωσης, με κάθε τρόπο.
Η Κίνα θα μπορούσε να αντιμετωπίζει την ελληνική κρίση με λιγότερο άγχος, εάν δεν ήταν βυθισμένη και η ίδια σε μεγάλα οικονομικά προβλήματα (άρθρο) – τα οποία επιδεινώνονται διαρκώς, ενώ η κυβέρνηση της κινδυνεύει να χάσει εντελώς τον έλεγχο των χρηματιστηρίων της. Επομένως, θα επιμείνει στην επίλυση της ελληνικής κρίσης – οπότε η Γερμανία ευρίσκεται ήδη ανάμεσα σε δύο πανίσχυρα πυρά, απέναντι στα οποία δεν μπορεί να αδιαφορήσει.
.
Η Μ. Βρετανία
Οι Βρετανοί είναι μεν ευτυχείς που έχουν το δικό τους νόμισμα, αλλά παραμένουν σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένοι από την Ευρωζώνη, σε πάρα πολλά οικονομικά επίπεδα – οπότε δεν είναι σε θέση να αδιαφορούν για την Ελλάδα. Το γεγονός αυτό τεκμηριώνεται από τη σύσκεψη για την αντιμετώπιση μίας κρίσιμης κατάστασης, την οποία συγκάλεσε ο πρωθυπουργός της χώρας – ενώ το συμπέρασμα ήταν πως η Βρετανία πρέπει να εύχεται τα καλύτερα, αλλά να είναι προετοιμασμένη για τα χειρότερα.
Οι θέσεις των ΜΜΕ της χώρας είναι πάντως αλληλοσυγκρουόμενες – με τα συντηρητικά να κατηγορούν την ελληνική κυβέρνηση, ενώ με τα υπόλοιπα (Guardian) να τοποθετούνται υπέρ των Ελλήνων, ως Πολίτες που αγωνίζονται εναντίον ενός αδηφάγου, βάναυσου καπιταλισμού.
.
Η Ινδία
Οι Ινδοί δεν ενδιαφέρονται καθόλου για το τι συμβαίνει στην Ελλάδα, αλλά για τα γεγονότα στην Κίνα – αφού όλα τα ΜΜΕ της χώρας, οι πολιτικοί και οι οικονομολόγοι, προσπαθούν να βρουν πώς η γειτονική χώρα θα ξεφύγει από την κρίση, αντί για το τι θα σήμαινε το ελληνικό δημοψήφισμα.
Ο Ινδός πυροσβέστης δε, ο κεντρικός τραπεζίτης, δήλωσε πως η Ινδία είναι προετοιμασμένη απέναντι σε τυχόν αναταράξεις στην Ελλάδα – ότι δεν προβλέπει εκροές κεφαλαίων, ενώ διαθέτει επαρκή συναλλαγματικά αποθέματα για να αντιμετωπίσει οποιαδήποτε κρίση.
.
Συμπέρασμα
Προφανώς είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς τα επακόλουθα τυχόν χρεοκοπίας της Ελλάδας, για τον υπόλοιπο πλανήτη – ενώ εύκολα κατανοεί τις συνέπειες για την ίδια τη χώρα, οι οποίες δεν είναι καθόλου ευχάριστες.
Επομένως, θα ήταν καλύτερο να αποφευχθεί η κατάρρευση, με τη συνεργασία όλων των εμπλεκομένων, χωρίς εγωισμούς, εθνικιστικές υπερβολές και ανόητες συγκρούσεις – ενώ, όποια λάθη έγιναν στο παρελθόν, σε όποιον και αν οφείλονταν, μπορούν να διορθωθούν, εάν επικρατήσει η κοινή λογική, καθώς επίσης η αναγκαία πολιτική βούληση.
Οι ευθύνες της Ελλάδας είναι αναμφίβολες, όπως όμως επίσης της Γερμανίας – η οποία, εάν δεν αλλάξει πολιτική (μερκαντιλισμός), θα καταστρέψει τη μία χώρα μετά την άλλη, διαλύοντας τελικά την Ευρωζώνη.
.
Υστερόγραφο: Προφανώς το δημόσιο χρέος δεν είναι βιώσιμο και πρέπει να διαγραφεί ένα μέρος του, όπως έχουμε τονίσει πολλές φορές (ανάλυση) – απαιτεί όμως σωστές, σοβαρές διαπραγματεύσεις και όχι μονομερείς ενέργειες, οι οποίες δυστυχώς δεν μπορούν να έχουν το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα.
Οι συνθήκες ήταν άλλωστε πολύ διαφορετικές το Φεβρουάριο, όπου γράφτηκε το παραπάνω κείμενο, σε σχέση με σήμερα – ενώ όλες οι οικονομικές αποφάσεις έχουν σχέση με τον κατάλληλο χρόνο λήψης και εφαρμογής τους (timing), χωρίς συνεχή «ήξεις αφήξεις».