Η Ευρωζώνη θα μπορούσε θεωρητικά να πληρώνει απ’ ευθείας τις εξωτερικές υποχρεώσεις της Ελλάδας, για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα – εντός του οποίου ίσως «εφευρισκόταν» και υιοθετούταν μία μέθοδος ελεγχόμενης χρεοκοπίας ενός κράτους.
(To άρθρο αποτελείται από 3 Σελίδες)
.
“Τα αντίθετα είναι αυτά που αιωνίως συγκρούονται και συγκροτούν τον κόσμο μας. Αυτή η αδιάκοπη εναλλαγή των αντιθέτων, δίνει το ρυθμό της κοσμικής μεταβολής και δημιουργεί το χρόνο. Τα πάντα ρέουν, όλα αλλάζουν, όλα μεταβάλλονται – αυτή δε η μεταβολή, είναι η πηγή της ανανέωσης και της νεότητας. Κάτω από αυτήν την οπτική γωνία, η σταθερότητα είναι συνώνυμη με το θάνατο” (από τον Ηράκλειτο).
.
Άρθρο
Η Ευρωζώνη δεν μπορεί να αποπέμψει την Ελλάδα, αφενός μεν επειδή δεν το επιτρέπουν οι συμβάσεις (άρθρο), αφετέρου λόγω του ότι θα ήταν υπερβολικά ανήθικο να σταματήσει την παροχή ρευστότητας στις ελληνικές τράπεζες, αναγκάζοντας τη χώρα να υιοθετήσει τη δραχμή – πόσο μάλλον όταν μία τέτοια ανορθόδοξη, δολοφονική μέθοδος, θα προκαλούσε πολύ μεγάλα, καταστροφικά ίσως «ρήγματα» στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα.
Ταυτόχρονα, η Ευρωζώνη δεν μπορεί να επιτρέψει τον «εκβιασμό» της από μία υπερχρεωμένη χώρα μέλος της, η οποία απαιτεί μία τρίτη διαγραφή μεγάλου μέρους του δημοσίου χρέους της, χωρίς κανένα αντάλλαγμα, παράλληλα με τον επί πλέον δανεισμό της. Εάν το έκανε, τότε θα ξεκινούσε ένας φαύλος κύκλος – όπου οι χώρες μέλη της Ευρωζώνης, η μία μετά την άλλη, θα απαιτούσαν μία ανάλογη αντιμετώπιση.
Από την άλλη πλευρά, η ΕΚΤ απαγορεύεται να αγοράζει τα ομόλογα της Ελλάδας, χωρίς να υπάρχει ένα πρόγραμμα εξυγίανσης της οικονομίας της, το οποίο δεν θα ήταν υποχρεωτικά το εγκληματικό της Τρόικα – ενώ οι εμπορικές τράπεζες δεν μπορούν επίσης να αγοράζουν ομόλογα του ελληνικού δημοσίου, τοποθετώντας τα ως εγγύηση στην ΕΚΤ, για την παροχή δανείων.
Περαιτέρω, η Ευρωζώνη δεν θέλει ενδεχομένως να αναλάβει το ρίσκο της στάσης πληρωμών μίας χώρας της, η οποία πιθανότατα θα ήταν πολύ πιο καταστροφική τόσο για την ίδια, όσο και για τον υπόλοιπο πλανήτη, συγκριτικά με τη χρεοκοπία της Lehman Brothers – ενώ δεν φαίνεται να της το επιτρέπει το ΔΝΤ (Η.Π.Α.), το οποίο μάλλον υποστηρίζει την ελληνική αντιπολίτευση (άρθρο).
Εάν υποθέσουμε τώρα πως ισχύουν όλα τα παραπάνω, τότε μία από τις θεωρητικές λύσεις που θα είχε στη διάθεση της η νομισματική ένωση, θα ήταν ίσως η συνέχιση της παροχής ρευστότητας στις ελληνικές τράπεζες, υπό την προϋπόθεση της μη αγοράς εκ μέρους τους ομολόγων του δημοσίου – παράλληλα με την απ’ ευθείας πληρωμή εκ μέρους της (ESM) των εξωτερικών υποχρεώσεων της χώρας προς τα κράτη μέλη της, το ΔΝΤ, την ΕΚΤ και τους παλαιούς επενδυτές, για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα, εντός του οποίου θα «εφευρισκόταν» ίσως και θα υιοθετούταν ένας τρόπος, μία μέθοδος καλύτερα ελεγχόμενης χρεοκοπίας ενός κράτους.
Στην υποθετική αυτή περίπτωση, η Ευρωζώνη θα πλήρωνε θεωρητικά μόνη της τις εξωτερικές υποχρεώσεις της Ελλάδας, τις οποίες έτσι ή αλλιώς πληρώνει και σήμερα, μέσω των δανείων που της παρέχει – ενώ το απόλυτο ύψος τους δεν είναι τόσο μεγάλο, τουλάχιστον για το 2015 (γράφημα), ώστε να τη θέσει σε κίνδυνο.
.
(*Πατήστε στον πίνακα για μεγέθυνση)
.
Περαιτέρω, εάν συνέβαινε κάτι τέτοιο, η Ελλάδα θα τοποθετούταν ουσιαστικά στην «καραντίνα», υποχρεωμένη να καλύπτει όλες τις δημόσιες δαπάνες της, εκτός των τοκοχρεολυσίων, με δικά της μέσα – αδυνατώντας να χρεοκοπήσει και χωρίς να επηρεάζει τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης, ούτε το κοινό νόμισμα. Το χρέος της βέβαια θα παρέμενε και θα αυξανόταν κατά τους τόκους – κρεμάμενο σαν τη δαμόκλεια σπάθη επάνω από τα κεφάλια των επομένων γενεών.
Φυσικά, το κράτος δεν θα μπορούσε να δανειστεί νέα χρήματα ούτε από τις ελληνικές τράπεζες, ούτε από τις διεθνείς αγορές με βιώσιμα επιτόκια – αφού θα μετατρεπόταν σε έναν «εσαεί υποψήφιο χρεοκοπίας», εκτός εάν κατάφερνε πράγματι να αναμορφώσει μόνο του την οικονομία του, παράγοντας πλεονάσματα.
Στα πλαίσια αυτά, θα ήταν εντελώς αδιάφορο για τη νομισματική ένωση το αποτέλεσμα των εκλογών στην Ελλάδα, οι προεκλογικές υποσχέσεις των πολιτικών κομμάτων και όλα τα υπόλοιπα – ειδικά οι συνεχείς «υποτροπές» της ελληνικής κρίσης, οι οποίες δημιουργούν διαρκώς νέα προβλήματα σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο.
Συνεχίστε στη 2η σελίδα (…)
Η ΕΚΤ
Ανεξάρτητα από τα παραπάνω, η ΕΚΤ είναι πλέον υποχρεωμένη να τηρήσει τις «απειλές» της αγοράζοντας ομόλογα των χωρών της Ευρωζώνης – αφού διαφορετικά θα καταρρεύσουν τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια, ενώ θα σπάσει η τεράστια φούσκα των ομολόγων που έχει δημιουργήσει (μείωση των αποδόσεων τους, περιορισμός των επιτοκίων ακόμη και των υπερχρεωμένων κρατών, κάτω από τα αντίστοιχα των Η.Π.Α.), όπως φαίνεται από το γράφημα που ακολουθεί.
.
.
Στα πλαίσια αυτά, θεωρείται πως δεν θα διαθέσει μόνο 1 τρις €, όπως υποθέτουν οι περισσότεροι, αλλά πάνω από 2 τρις € – ενώ δεν είναι απίθανο να υιοθετήσει μία λύση, ανάλογη με αυτήν που έχουμε προτείνει (ανάλυση), το πάγωμα χρεών δηλαδή, έτσι ώστε να καταπολεμηθεί ριζικά το πρόβλημα της υπερχρέωσης της Ευρωζώνης.
Θεωρητικά βέβαια η ΕΚΤ δηλώνει επίσημα πως στόχος της είναι η αντιμετώπιση των κινδύνων αποπληθωρισμού. Σύμφωνα όμως με το βρετανικό ίδρυμα οικονομικής έρευνας Capital Economics, σχεδόν το 70% της υποχώρησης των τιμών καταναλωτή, από τις αρχές του 2013, οφείλεται στην πτώση των τιμών της ενέργειας – σε έναν μη επαναλαμβανόμενο παράγοντα δηλαδή. Οφείλει λοιπόν να αφαιρεθεί η επίδραση του στις τιμές, οπότε σε ετήσια επίπεδα δεν θα μειώνονταν κατά 0,2% όπως αναφέρει η στατιστική υπηρεσία αλλά, αντίθετα, θα αυξάνονταν κατά 0,6%.
Περαιτέρω, εάν η ΕΚΤ διαθέσει πράγματι μόνο το 1 τρις € που ανακοίνωσε επίσημα τότε, σύμφωνα με την ίδια (εσωτερικές μελέτες), αλλά και τη Morgan Stanley, η επίδραση του στον πληθωρισμό της Ευρωζώνης, οπότε στο ΑΕΠ της, θα είναι μόλις 0,4%. Εάν όμως διαθέσει 2,3 τρις €, αυξάνοντας τον ισολογισμό της στα 4,5 τρις € (άρθρο), στο ύψος δηλαδή που είναι περίπου ο αντίστοιχος της Fed, τότε η επίδραση του στον πληθωρισμό θα είναι 2% – ένα ποσοστό που συμφωνεί με το στόχο που η ίδια έχει υιοθετήσει από το παρελθόν.
Οι περισσότεροι περιμένουν λοιπόν ότι η ΕΚΤ θα διαθέσει 2,3 τρις € – γεγονός που τεκμηριώνεται από τη χθεσινή έντονη άνοδο των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων, παρά το σοκ που προκάλεσε η κεντρική τράπεζα της Ελβετίας. Ενδεχομένως δε είναι η σωστή επεξήγηση της απόφασης της κεντρικής τράπεζας να αποδεσμεύσει το φράγκο από το ευρώ, παρά το ότι της κόστισε πάνω από 100 δις $ (20% του ΑΕΠ της Ελβετίας) – αφού, στην περίπτωση που η ΕΚΤ μεγέθυνε τον ισολογισμό της κατά 2,3 τρις €, δεν θα είχε τη δυνατότητα να στηρίξει την σταθερή ισοτιμία του φράγκου.
.
Η κεντρική τράπεζα της Ελβετίας (SNB)
Η SNB είναι η πρώτη μεγάλη κεντρική τράπεζα του πλανήτη, η οποία κατέρρευσε κάτω από τις δυνάμεις της ελεύθερης αγοράς, στην προσπάθεια της να χειραγωγήσει την ισοτιμία του νομίσματος της.
Το γεγονός αυτό θα επηρεάσει σημαντικά τους επενδυτές στο μέλλον, οι οποίοι θα πάψουν κάποια στιγμή να εμπιστεύονται τις κεντρικές τράπεζες, όσον αφορά τη δυνατότητα τους να ελέγχουν πλήρως το χρηματοπιστωτικό σύστημα – με αποτέλεσμα να μην μπορούν πλέον να αποκλεισθούν ξαφνικές αντιδράσεις πανικού, πόσο μάλλον όταν οι τιμές των μετοχών στα χρηματιστήρια έχουν απομακρυνθεί υπερβολικά από τα θεμελιώδη μεγέθη των επιχειρήσεων.
Αναλυτικότερα η SNB, στην προσπάθεια της να κατευθύνει κεντρικά (κομμουνιστικά) την ισοτιμία του ελβετικού φράγκου, να καταργήσει δηλαδή τους κανόνες της ελεύθερης αγοράς, επενέβαινε συνεχώς στις αγορές συναλλάγματος – με αποτέλεσμα να αυξήσει τον ισολογισμό της, διαθέτοντας σήμερα συναλλαγματικά αποθέματα ύψους 525,3 δις φράγκα.
Αύξησε λοιπόν υπερβολικά τον ισολογισμό της συγκριτικά με το 2008 (γράφημα), τυπώνοντας ουσιαστικά τις ίδιες αναλογικά ποσότητες χρημάτων, όπως η Fed – ενώ, σε όρους ΑΕΠ, η εκτύπωση νέων χρημάτων εκ μέρους της Ελβετίας ήταν κατά πολύ υψηλότερη, αφού το σύνολο του ισολογισμού της SNB αντιστοιχεί με το 85% του ΑΕΠ της, όταν της Fed αντιστοιχεί στο 27% του αμερικανικού ΑΕΠ.
.
.
Επομένως, η κεντρική τράπεζα της Ελβετίας κρύβει πολύ μεγαλύτερους κινδύνους στον ισολογισμό της, συγκριτικά με τη Fed – γεγονός που θα μας απασχολήσει προφανώς και στο μέλλον, αφού η έξοδος της χώρας από την Ευρωζώνη, έναντι ενός πανάκριβου τιμήματος (100 δις $ για την ίδια, 150 δις $ για το χρηματιστήριο, μείωση των εξαγωγών, περιορισμός των πλεονασμάτων του ισοζυγίου κοκ.), δεν είναι τόσο ακίνδυνη, όσο ίσως φαίνεται.
Το ότι επέλεξε δε να σπάσει τη φούσκα απότομα, μεταφορικά με μία καρφίτσα, αντί να την ξεφουσκώσει υπομονετικά, όπως προσπαθούν άλλες χώρες, είναι κάτι παραπάνω από ανησυχητικό – αφού σημαίνει πως ήταν πεπεισμένη σχετικά με το ότι, δεν είχε άλλο χρόνο στη διάθεση της.
Συνεχίστε στη 3η σελίδα (…)
Περαιτέρω, για να εμποδίσει τις εισροές ξένων κεφαλαίων στη χώρα, η SNB αύξησε έντονα τα ήδη αρνητικά βασικά της επιτόκια στο -0,75% διευρύνοντας παράλληλα τη διακύμανση του τρίμηνου Libor έως το -1,25%. Υιοθέτησε δηλαδή μέτρα που πίεσαν ακόμη περισσότερο το χρηματιστήριο της, χαρακτηριζόμενα από πάρα πολλούς εντελώς παρανοϊκά.
Την ίδια στιγμή, οι επενδυτές επιτέθηκαν κυριολεκτικά στα ομόλογα του δημοσίου της Ελβετίας, αυξάνοντας τη ζήτηση τους σε τέτοιο βαθμό, ώστε ακόμη και τα επιτόκια των εννεαετών να διαμορφωθούν με αρνητικό πρόσημο – γεγονός που σημαίνει ότι, οι αγορές πληρώνουν την Ελβετία (αρνητικό κουπόνι), για να τους επιτραπεί η αγορά των ομολόγων της, τα οποία λήγουν μετά από εννιά χρόνια!
Η διαστρέβλωση αυτή είναι προφανώς παράλογη, ενώ θα δικαιολογούταν μόνο εάν οι επενδυτές προέβλεπαν την κατάρρευση του ευρώ, του δολαρίου ή ολόκληρου του χρηματοπιστωτικού συστήματος – θεωρώντας ταυτόχρονα πως η Ελβετία θα είναι μία από τις λίγες χώρες που θα καταφέρουν να επιβιώσουν.
.
Επίλογος
Κανένας δεν μπορεί να προβλέψει σήμερα τα επακόλουθα της απόφασης της ελβετικής κεντρικής τράπεζας, για την ίδια τη χώρα της – πόσο μάλλον όταν «στεγάζεται» στο κράτος που έχει την έδρα της η κεντρική τράπεζα των κεντρικών τραπεζών, η BIS, η οποία ασφαλώς συμμετείχε στις συζητήσεις.
Σε κάθε περίπτωση, ήταν ένα πολύ μεγάλο χτύπημα για το χάρτινο πύργο του χρηματοπιστωτικού συστήματος του πλανήτη, το οποίο ενέτεινε την αποσταθεροποίηση του – επίσης για το ευρώ, ενώ αρκετοί υποθέτουν πως η επόμενη κεντρική τράπεζα, η οποία θα βυθιστεί στην κρίση, θα είναι η ΕΚΤ.
Ειδικότερα, εάν τυχόν σπάσει η κερδοσκοπική φούσκα των ομολόγων, η ΕΚΤ θα έχει την ίδια μοίρα με την SNB – με τη διαφορά πως τότε, οι ζημίες για τους Ευρωπαίους φορολογουμένους θα είναι κατά πολύ μεγαλύτερες.
Ολοκληρώνοντας, η ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα φαίνεται πως επιδιώκει την υιοθέτηση των ευρωομολόγων από την πίσω πόρτα, ανακοινώνοντας την πρόθεση της να αγοράσει ομόλογα των χωρών της Ευρωζώνης – γεγονός που σημαίνει ότι, προωθεί αυθαίρετα την «αμοιβαιοποίηση» του χρέους όπου, για παράδειγμα, η Γερμανία θα είναι συνυπεύθυνη για το χρέος της Ελλάδας. Εν τούτοις, μη έχοντας την απαιτούμενη δημοκρατική νομιμότητα, θα αντιμετωπίσει πολλά προβλήματα – τα οποία θα είναι κατά πολύ μεγαλύτερα, από ότι ο διοικητής της φαντάζεται.
Εάν όμως πράγματι συμβαίνει κάτι τέτοιο, τότε η αγορά ομολόγων από την ΕΚΤ, σε συνδυασμό με το επενδυτικό πρόγραμμα που ανήγγειλε η Κομισιόν, θα μπορούσε να βοηθήσει σημαντικά την Ελλάδα – η οποία ίσως θα έπρεπε να μην βιαστεί να τοποθετηθεί στο περιθώριο των ευρωπαϊκών εξελίξεων ή/και στην «καραντίνα».
.
Υστερόγραφο: Προσπαθούμε πάντοτε να δούμε όλα όσα συμβαίνουν στην Ελλάδα και στον πλανήτη από πολλές διαφορετικές οπτικές γωνίες, έτσι ώστε η εικόνα να είναι περισσότερο αντιπροσωπευτική. Στόχος μας άλλωστε, αφού δεν είμαστε πολιτικοί, ούτε έχουμε ανάλογες φιλοδοξίες, είναι η πολύπλευρη, επιστημονική και υπεύθυνη ενημέρωση – χωρίς φυσικά να θέλουμε να επηρεάσουμε, πόσο μάλλον να χειραγωγήσουμε κανέναν, χωρίς να διεκδικούμε το αλάθητο και χωρίς να αποφασίζουμε για κανέναν, πιστεύοντας απόλυτα στη συλλογική σοφία, εάν διαθέτει τις απαιτούμενες πληροφορίες.
Περαιτέρω, γνωρίζουμε πως τίποτα δεν είναι απόλυτο, καθώς επίσης πως καμία εξέλιξη δεν μπορεί να αποκλεισθεί – προφανώς ούτε η διάλυση της Ευρωζώνης, η οποία μάλλον αποτελεί μία νομοτέλεια εάν δεν ακολουθήσει η πολιτική ένωση (Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης), ούτε η εκούσια ή ακούσια έξοδος της Ελλάδας από το κοινό νόμισμα, παρά το ότι δεν επιτρέπεται από τις συμβάσεις, ενώ θα ήταν επικίνδυνο για τη διεθνή κοινότητα και ανήθικο εκ μέρους της Κομισιόν, ούτε η παραμονή της υπό καλύτερους όρους, ούτε η έξοδος της Γερμανίας, ούτε η ειρήνη, ούτε τίποτα άλλο.
Σε κάθε περίπτωση, «τα πάντα ρέουν», ενώ τόσο οι χρονικές συγκυρίες, όσο και τα άτομα ή οι καταστάσεις που τις επηρεάζουν, θετικά ή αρνητικά, διαμορφώνουν τελικά αυτά που συμβαίνουν – οπότε πρέπει να είναι κανείς πάρα πολύ «φειδωλός» με τα συμπεράσματα ή με τις προβλέψεις του.
Στα πλαίσια αυτά οφείλουν να είναι εξαιρετικά προσεκτικά τα πολιτικά κόμματα, λαμβάνοντας υπ όψιν τους όλους τους συσχετισμούς, καθώς επίσης όλες τις εναλλακτικές λύσεις ή τις δυνητικές πιθανότητες – με γνώμονα όχι το κομματικό τους συμφέρον, αλλά αυτό της πατρίδας τους και των Πολιτών της, τους οποίους οφείλουν να υπηρετούν πιστά, σωστά και με την απαιτούμενη υπευθυνότητα.
Γνώμονας τους οφείλει να είναι επί πλέον το γεγονός ότι, δεν είμαστε μόνο Έλληνες αλλά και Ευρωπαίοι, καθώς επίσης Πολίτες όλου του κόσμου – οπότε δεν πρέπει να ενδιαφερόμαστε μόνο για το «στενό» μας συμφέρον αλλά, επίσης, για το συμφέρον όλων των υπολοίπων.
.