Η αξιωματική αντιπολίτευση προφανώς και ευνοείται από τον τρόπο διεξαγωγής της προεκλογικής εκστρατείας. Γιατί δεν χρειάζεται να αποδείξει τίποτα. Κι έτσι θα εισπράξει μια λευκή επιταγή, αντί για συγκεκριμένες εντολές από τους πολίτες.
(To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες)
.
Μπαίνουμε στην τελευταία εβδομάδα πριν από τις εκλογές και όλα δείχνουν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ (είτε αυτοδύναμος είτε όχι) θα κληθεί να έχει τον πρώτο λόγο στη διαχείριση της κρίσης και στη διακυβέρνηση της χώρας. Η μακαριότητα της ηγεσίας του θυμίζει τη μακαριότητα του Γιώργου Παπανδρέου πριν από τις εκλογές του 2009.
Η έλλειψη προετοιμασίας και η τεκμηρίωση ενός εθνικού σχεδίου που θα βγάλει την Ελλάδα από τη μακροχρόνια υπανάπτυξη, υποχρεώνει τα κόμματα και τις ηγεσίες τους να μην είναι προετοιμασμένα, ούτε για ένα σχέδιο διαπραγματεύσεων. Δηλαδή τι θα πάμε να ζητήσουμε στις συνομιλίες και για ποιο λόγο. Τι πρέπει να αρνηθούμε και για ποιο λόγο. Αυτά δεν είναι ξεκάθαρα, ούτε για την κυβέρνηση Σαμαρά που αποχώρησε μόλις διαπίστωσαν οι ξένοι ότι δεν εκπροσωπεί κανέναν, αφού δεν μπορεί να εισπράξει ούτε τους φόρους που υπόσχεται. Γιατί τους φόρους είτε θα πάνε οι πολίτες να τους πληρώσουν οικειοθελώς, είτε δεν θα εισπραχθούν ποτέ. Δεν μπορείς να τους βάλεις όλους φυλακή, ούτε να τους απειλείς με κατασχέσεις, εκτός κι αν αυτό αφορά ένα μικρό ποσοστό της τάξης του 1 έως 2% των φορολογουμένων.
Όπως και το 2009, έτσι και τώρα προετοιμάζεται μια «κρίση ρευστότητας» της Ελλάδας με το στέγνωμα των ταμείων, τη μείωση των αποθεματικών, την αύξηση των επιτοκίων δανεισμού και την εκροή καταθέσεων. Εδώ και πολλές εβδομάδες δημοσιεύονται στοιχεία ότι τα δημόσια έσοδα έχουν καταβαραθρωθεί σε επίπεδο ρεκόρ. Με άλλα λόγια το κράτος δεν εισπράττει τα χρήματα που του χρειάζονται για να συνεχίσει τις πληρωμές του. Λογιστικά έπρεπε να έχει εισπράξει από 5 έως 10 δις ευρώ περισσότερα από όσα έχει εισπράξει, αλλά δεν το κατάφερε με αποτέλεσμα να καθυστερεί πληρωμές που έπρεπε να έχει κάνει. Το αποτέλεσμα είναι ότι αυτά τα χρήματα λείπουν και από την αγορά (τη ζήτηση) και από τα ταμεία του. Γιατί ένα μέρος αυτών των πληρωμών θα κατευθυνόταν στην αγορά προϊόντων και υπηρεσιών και ένα μέρος προοριζόταν να πληρώσει φορολογικές υποχρεώσεις των ίδιων δικαιούχων. Το αποτέλεσμα είναι ύφεση και έλλειμμα δημοσίων εσόδων.
Εκ των υστέρων, αυτό αποδεικνύει ότι το πρόγραμμα που εφαρμόστηκε από το 2012 ήταν λαθεμένο, (όπως είχαμε διαπιστώσει όσοι δεν πληρωνόμαστε για να γράφουμε ψέματα) αφού στην εκπνοή του (τον Φεβρουάριο του 2015) αφήνει τη χώρα στην ίδια ή σε χειρότερη κατάσταση από αυτήν που την παρέλαβε. Το πρώτο μνημόνιο 2010-2012 είχε ομοίως αποδειχθεί λαθεμένο, γιατί στην εκπνοή του άφησε τη χώρα με μεγαλύτερο πρόβλημα από αυτό που είχε στην αρχή. Μέσα σε τέσσερα χρόνια, τα δάνεια πολλαπλασιάστηκαν, οι περιουσίες λεηλατήθηκαν ή έχασαν την αξία τους, οι εργαζόμενοι έχασαν τις δουλειές τους, οι συνταξιούχοι έχασαν τις συντάξεις τους, οι επιχειρήσεις έχασαν τους πελάτες τους ή έκλεισαν και το δημόσιο έχασε προϋπολογισμένα έσοδα από φορολογία, η κοινωνία δοκιμάζεται και μεμονωμένοι άνθρωποι αυτοκτόνησαν, αλλά το αρχικό πρόβλημα επιδεινώθηκε.
Για άλλη μια φορά, η κυβέρνηση Σαμαρά σε συνεργασία με την τρόικα νομοθέτησαν μεγάλους φόρους, πήραν μεγάλα δάνεια με μικρό επιτόκιο αλλά με επαχθείς νομικούς όρους, αλλά μόνον με λογιστικές αλχημείες (που δεν είναι του παρόντος) πέτυχαν πρωτογενές πλεόνασμα. Αν το πλεόνασμα ήταν πραγματικό και μπορούσε να διατηρηθεί, (αφού οι τόκοι έχουν μειωθεί ή δεν πληρώνονται καθόλου, αλλά μαζεύονται για το μέλλον) η σημερινή πορεία της οικονομίας ακόμα και με μηδενική ανάπτυξη θα μπορούσε να συνεχιστεί. Το κράτος θα εισέπραττε τους φόρους και θα πλήρωνε μισθούς και προμηθευτές. Αντί γι αυτό αντιμετωπίζει πρόβλημα ρευστότητας, αύξηση των επιτοκίων βραχυπρόθεσμου δανεισμού, χώρια από την ανάγκη είσπραξης νέων δανείων για την πληρωμή δόσεων από προηγούμενα δάνεια.
Αυτό συνιστά πρόβλημα αφερεγγυότητας και οδηγεί στη χρεοκοπία την οποία υποτίθεται ότι αντιμετωπίσαμε με τόσες θυσίες. Νομοθέτησε τις 100 δόσεις, αλλά επίσης ότι μπορείς να πάς να κάνεις διακανονισμό ως τον Ιούνιο του 2015, δηλαδή ότι επί 6 μήνες δεν είναι ανάγκη να πληρώσεις. Η αντιπολίτευση πρότεινε την κατάργηση του ΕΝΦΙΑ με αποτέλεσμα ούτε η κυβέρνηση να τον εισπράττει, ούτε ο ΣΥΡΙΖΑ να ξεκαθαρίζει ότι δεν θα επιστρέψει χρήματα που ήδη εισπράχθηκαν ή θα εισπραχθούν ως την κατάργηση του νόμου, ούτε φυσικά θα χαρίσει τον ΕΝΦΙΑ σε όσους τον άφησαν απλήρωτο. Ο ΕΝΦΙΑ είναι το τίμημα που πληρώνουμε όλοι οι Έλληνες επειδή σχηματίστηκε το 2012 η κυβέρνηση Σαμαρά – Βενιζέλου – Κουβέλη και το ίδιο τίμημα πληρώνουμε όλοι ακόμα και όσοι δεν τους ψήφισαν αλλά προτίμησαν τον ΣΥΡΙΖΑ ή άλλα αντιμνημονιακά κόμματα. Αυτή είναι η αλήθεια. Αν επρόκειτο να χαριστεί ο ΕΝΦΙΑ σε όσους δεν τον πλήρωσαν, γιατί να μην επαναπροσληφθούν και όσοι απολύθηκαν και γιατί να μην αποζημιωθούν για τη ζημιά που πάθανε. Ακόμα και οι κληρονόμοι όσων αυτοκτόνησαν θα έπρεπε να διεκδικήσουν αποζημιώσεις. Αυτά τα πράγματα απλώς δεν γίνονται γιατί δεν μπορείς να γυρίσεις το χρόνο πίσω. Ούτε να αναστήσεις τους νεκρούς.
Το 2015 αντιμετωπίζουμε σε λίγες μέρες ανάλογο πρόβλημα με το 2010 και με το 2012. Έλλειψη ρευστότητας, κρίση αφερεγγυότητας και χρεοκοπία. Βλέπετε εσείς να προετοιμάζεται κανείς να την αντιμετωπίσει και μάλιστα με διαφορετικό τρόπο σε σύγκριση με το πρόσφατο παρελθόν; Γι αυτό δεν ανησυχεί ο Σόϊμπλε. Το σενάριο είναι ίδιο. Το έχει απλωμένο σαν τον τραχανά και περιμένει να δει αν θέλει κάποιος να το αγοράσει. Ο Σαμαράς και ο Βενιζέλος προσφέρθηκαν ήδη να αγοράσουν τον «τραχανά», δηλαδή άλλο ένα μνημόνιο, αλλά ο Σόϊμπλε δεν τους άφησε. Γιατί δεν μπορούν να κυβερνήσουν, δηλαδή να εγγυηθούν πως θα γίνουν όσα υπόσχονται. Περιμένει τον Τσίπρα, χωρίς μεγάλη αγωνία. Ο Τσίπρας δεν έχει δημοσιοποιήσει κανένα διαφορετικό σχέδιο, ούτε έχει επισημανθεί καμιά κίνηση αντιπερισπασμού.
Τι πρέπει να γίνει; (Μετά θα δούμε τι μπορεί να γίνει)
- Κατ αρχήν πρέπει να εισπραχθούν αυτά που υποσχέθηκε ο Σαμαράς και ο Βενιζέλος και έχουν προϋπολογιστεί. Γιατί αν γίνει μια νέα απογραφή (όπως έκανε ο Αλογοσκούφης το 2004 και ο Παπακωνσταντίνου το 2009) θα χάσουμε χρόνο και θα αποδείξουμε ότι τα στοιχεία είναι ψεύτικα, αλλά δεν θα κερδίσουμε ούτε ένα ευρώ, ούτε το χρόνο που θα χάσουμε. Αυτό που μπορεί να γίνει είναι μια πολιτική συμφωνία με την τρόικα, (Κομισιόν, ΕΚΤ και ΔΝΤ) ότι θα κάνουμε κι εμείς τα στραβά μάτια όπως τα κάνετε κι εσείς, με αντάλλαγμα τη συνεχή παροχή ρευστότητας μέσω της υπόδειξης στις ξένες τράπεζες να συμμετέχουν στις δημοπρασίες βραχυπρόθεσμων έντοκων γραμματίων του δημοσίου ώστε να πέσουν τα επιτόκια σε «γερμανικά» επίπεδα. Έτσι η τρόικα θα διασώσει το κύρος της και δεν θα αποδειχθεί ότι κοροϊδεύει τον κόσμο επί τέσσερα χρόνια με δική της ευθύνη τροφοδοτώντας τους πάντες με ψεύτικα στοιχεία. Η Ελλάδα δεν έχει να κερδίσει τίποτα, ούτε ένα ευρώ, ούτε αξιοπιστία, αν αποκαλύψει το μαγειρείο της Γιούροστατ και της ελληνικής ανεξάρτητης ΕΛΣΤΑΤ.
Συνεχίστε στη 2η σελίδα (…)
Για να εισπραχθούν οι φόροι που νομοθέτησε ο Σαμαράς και ο Βενιζέλος, πρέπει να νομοθετηθεί η μελλοντική τους κατάργηση ή ελάφρυνση και η διευκόλυνση να αποπληρωθούν με δόσεις, από μελλοντικά εισοδήματα. Είναι ένα είδος εσωτερικού δανείου, όπως και η έκδοση ομολόγων εσωτερικού. Μπορεί επίσης να νομοθετηθεί η αναβαλλόμενη πληρωμή τους για επιχειρήσεις (όπως έγινε με τις τράπεζες) και η τροποποίηση των λογιστικών κανόνων ώστε να αποσβεστούν σε πέντε χρόνια αντί για μία χρήση. Οι άνεργοι να νομοθετηθεί ότι θα μπορούν να τους πληρώσουν όταν βρουν δουλειά ή όταν βγουν στη σύνταξη. Πάλι με δόσεις. Αλλιώτικα πρέπει να διαγραφούν οριζόντια πράγμα που δεν είναι δίκαιο για όλους. Η οριζόντια διαγραφή σημαίνει επίσης ότι πρέπει να βρεις νέους πόρους για να καλύψεις τις τρύπες του προϋπολογισμού.
- Η συζήτηση για να γίνει το χρέος βιώσιμο, δεν μπορεί να ξεχωριστεί από την επιστροφή στην ανάπτυξη. Επειδή η φούσκα της αγοράς ακινήτων, του χρηματιστηρίου και της κατανάλωσης με δανεικά ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ και δεν μας συμφέρει να επιστρέψει (γιατί και οι άλλες χώρες που την διατηρούν με άφθονη ρευστότητα και δάνεια από τις τράπεζες πρέπει να την διορθώσουν) χρειάζεται η αναβολή της πληρωμής του χρέους ως τότε. Χρειάζεται ένα αναπτυξιακό πρόγραμμα με κρατική παρέμβαση και παρακολούθηση, ώστε να μειωθεί η ανεργία, να αυξηθεί η ζήτηση εγχώριων προϊόντων, να αυξηθούν τα μόνιμα και διατηρήσιμα έσοδα του δημοσίου. Ταυτόχρονα χρειάζεται ένα αναπτυξιακό πρόγραμμα από ιδιωτικές επιχειρήσεις με ίδιους στόχους. Και χρειάζεται ένα αναπτυξιακό πρόγραμμα ανάπτυξης του κοινωνικού τομέα της οικονομίας με ίδιους στόχους, ώστε να διασώζονται ιδιωτικές επιχειρήσεις που έχουν χτυπηθεί από την κρίση ή από την υπερχρέωση και δεν έχουν ή δεν ρισκάρουν οι ιδιοκτήτες τους να τις σώσουν. Στον κοινωνικό τομέα της οικονομίας, μπορούν να εντάσσονται για να διασωθούν και κρατικές εταιρίες αντί ιδιωτικοποίησης στον τομέα της κοινής ωφέλειας, της κοινωνικής πολιτικής, της ενέργειας, της διαχείρισης απορριμμάτων, λιμανιών, περιφερειακών αεροδρομίων κλπ
- Η εφαρμογή προγράμματος αναδιάρθρωσης της οικονομίας (δημόσιου, ιδιωτικού και κοινωνικού τομέα) ώστε να επαναβιομηχανοποιηθεί, και να εκσυγχρονιστεί, να καλύπτει εγχώριες ανάγκες με ταυτόχρονες εξαγωγές που θα ισορροπήσουν τις εισαγωγές σε άλλους τομείς. Τέτοιοι τομείς είναι τα τρόφιμα, τα ορυχεία, οι κατασκευές, η χαλυβουργία, οι μεταφορές, οι επικοινωνίες, το λιανικό εμπόριο, ο τουρισμός, η ναυτιλία, οι ιατρικές υπηρεσίες, η πανεπιστημιακή μόρφωση, η τεχνολογία και οι εφαρμογές της για στρατιωτικούς και εμπορικούς σκοπούς και ο χρηματοπιστωτικός τομέας.
- Η μετατροπή του ελληνικού δημόσιου και ιδιωτικού χρέους σε δημόσιο, πρέπει να γίνει με τον ίδιο τρόπο που θα γίνει και για το ευρωπαϊκό χρέος. Ο ESM δεν έχει λόγο ύπαρξης παρά μόνον για να θυματοποιούνται οι μικρές χώρες και να χρησιμοποιούνται για την προπαγάνδα που θα υποτάξει τους εργαζόμενους στις μεγάλες χώρες. Τα χρήματα που έχει είναι πολύ λίγα ώστε δεν μπορούν να ενταχθούν χώρες όπως η Ισπανία, η Ιταλία και η Γαλλία ή η Βρετανία η οποία διαπραγματεύεται ξεχωριστή συμφωνία. Η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Ιρλανδία δεν έχουν κανένα συμφέρον να ξεχωρίσουν και να ανοίξουν έτσι το δρόμο για ξεχωριστή συμπεριφορά και απέναντι στις χώρες της πρώην ανατολικής Ευρώπης οι οποίες αδικούνται κατάφωρα.
Οι ΗΠΑ θα τις βοηθήσουν πολιτικά σε αυτή τη διαπραγμάτευση, ώστε οι μεγάλες χώρες και σε τελική ανάλυση η Γερμανία, να αναλάβει το κόστος της ηγεσίας που διεκδικεί. Οι ΗΠΑ είναι ο αναμφισβήτητος ηγέτης της Ευρώπης, γιατί μεταξύ άλλων έχουν αναλάβει εξ ολοκλήρου το κόστος της άμυνας της Ευρώπης. Χωρίς τις ΗΠΑ η Γερμανία θα έπρεπε να καταβάλει τεράστια ποσά σε στρατιωτικούς εξοπλισμούς για να απολαμβάνει τη σημερινή της ασφάλεια και θέση στη διεθνή σκηνή. Κι αφού αυτό της απαγορεύεται ακόμη, είναι δίκαιο να πληρώνει για άλλες δαπάνες, αφού η Γαλλία ή η Ελλάδα υποχρεώνονται να δαπανούν και για την άμυνά τους. (Το ίδιο συμβαίνει με τη Βρετανία και άλλες μικρές χώρες) Οι ισορροπίες αυτές έχουν προβλεφθεί στις ιδρυτικές συνθήκες κι εμείς το μόνο που έχουμε να κάνουμε είναι να ασκήσουμε τα δικαιώματά μας που πηγάζουν από αυτές.
- Το ευρωπαϊκό χρέος είναι μέρος του παγκόσμιου χρέους το οποίο δεν μπορεί να πληρωθεί. Η φούσκα του παγκόσμιου χρέους είτε θα σκάσει με ανυπολόγιστες προς το παρόν συνέπειες, είτε το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα θα αναδιαρθρωθεί εκ βάθρων με την επιβολή από τα κράτη, νέων κανόνων ελέγχου του κεφαλαίου. Η μικρή Ελλάδα δεν μπορεί να είναι απούσα, από αυτόν τον παγκόσμιο πόλεμο, αλλά μπορεί να είναι μέρος της λύσης, αντί μέρος του προβλήματος. Μέρος της λύσης είναι για παράδειγμα η ακόμα μικρότερη Ισλανδία, η οποία μνημονεύεται παρά το μικρό της μέγεθος, γιατί δεν συμβάλει πλέον στη διόγκωση της φούσκας του παγκόσμιου χρέους. Δεν συμβάλει για εντελώς διαφορετικούς λόγους π.χ. η Ρωσία. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να συμβάλει η μικρή Ελλάδα, αφού δεν έχει τίποτα να κερδίσει ούτε ως κράτος, ούτε ως ανθρώπινες μονάδες οι Έλληνες. Έχουμε μόνον να χάσουμε και ως άτομα και ως κοινωνία. Πολλές μικρές χώρες της Ευρώπης μαζί, συντονισμένες, μπορούμε να επηρεάσουμε τις εξελίξεις τουλάχιστον τόσο όσο η Γερμανία. Δεν πρέπει να υποτιμούμε επομένως τις δυνάμεις μας.
- Συνεπώς η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου που επιτρέπει στην ΕΚΤ να αγοράζει ομόλογα των ευρωπαϊκών κρατών, μπορεί να θεσμοθετηθεί από την Ελλάδα, ως προπομπός της θεσμοθέτησης σε όλη την Ευρώπη μέσω μιάς πολυμερούς διεθνούς συμφωνίας. Η διαγραφή των ομολόγων κρατικού χρέους από τον ισολογισμό της ΕΚΤ στο μέλλον, είναι αντικείμενο μιάς ανάλογης μελλοντικής διεθνούς συμφωνίας στην Ευρώπη, η οποία πρέπει να συνοδεύεται με ανάλογη μεταρρύθμιση του τραπεζικού συστήματος. Η Ελλάδα έχει πολύ δρόμο να καλύψει ως τη στιγμή που θα ελέγχει το τραπεζικό σύστημα η κυβέρνηση όπως το κάνει π.χ. η Γερμανία. Μέσω της ομοσπονδιακής KFW η Γερμανία ελέγχει το πολυπλόκαμο τραπεζικό της σύστημα το οποίο έχει μεγαλύτερο δημόσιο τομέα, (KFW) μικρότερο ιδιωτικό τομέα (π.χ. Ντόϊτσε Μπάνκ κλπ) και μικρότερο κοινωνικό τομέα, (συνεταιριστικές και τοπικές τράπεζες και πιστωτικοί συνεταιρισμοί και οργανισμοί) σε τέτοιο βαθμό, που δεν ονειρεύτηκε στην Ελλάδα κανείς κρατιστής, ή κομμουνιστής διανοούμενος.
- Η ανάπτυξη της Ελλάδας και η αναδιάρθρωση της οικονομίας της, μπορεί να γίνει μέσα από την υιοθέτηση πανευρωπαϊκών προγραμμάτων για όλες τις μειονεκτικές περιοχές όπως για παράδειγμα περιοχές της πρώην Ανατολικής Γερμανίας που έχουν αποβιομηχανοποιηθεί ή της Πολωνίας ή της Ουγγαρίας. Αντί η Γερμανία να χρηματοδοτεί από εθνικούς της πόρους την Ανατολική Γερμανία, αυτό μπορεί να γίνει μέσω πανευρωπαϊκού προγράμματος, ώστε να ωφελούνται και άλλες χώρες. Σε κάθε περίπτωση έχουμε συμφέρον να αποφεύγουμε τις ειδικές ή τις ad hoc λύσεις. Έτσι θα αποφύγουμε τον κίνδυνο να διαπραγματευόμαστε μόνοι μας με ολόκληρη της Γερμανία ή την ΕΕ ή την ΕΚΤ. Και το ίδιο μόνες τους να δίνουν ανάλογες μάχες και άλλες μικρές χώρες. Εκδημοκρατίζοντας τον τρόπο λήψης των αποφάσεων, συμβάλλουμε στο χτίσιμο της Ευρώπης που θέλουμε.
Αντί να πρέπει 27 κοινοβούλια να συνεδριάσουν για να δανείσουν την Ελλάδα, είναι προτιμότερο να συνεδριάσουν 27 κοινοβούλια για να εγκρίνουν ένα πρόγραμμα που θα βοηθήσει μειονεκτικές περιοχές και στις 27 χώρες μέλη. Φυσικά αυτό δεν βολεύει τη Γερμανία και τις πλεονασματικές χώρες (γιατί θα δώσουν περισσότερα και θα εισπράξουν λιγότερα) αλλά αυτές έχουν προεισπράξει τα οφέλη μέσω των εμπορικών τους πλεονασμάτων κι αυτό πρέπει να εξηγηθεί έντιμα στους Γερμανούς πολίτες. Είναι επιστροφή μερίσματος και όχι χάρισμα ή βοήθεια. Είναι επιστροφή πλούτου που αποσπάστηκε με μίζες και με διαφθορά και όχι αλληλεγγύη ή φιλανθρωπία. Είναι έντιμη συναλλαγή με αμοιβαίο όφελος και όχι ανθρωπιστική βοήθεια.
- Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι και η συμφωνία του Δουβλίνου για τους μετανάστες που θέλουν να φτάσουν στη Γερμανία, αλλά κρατούνται στην Ελλάδα. Ποιος είναι δίκαιο να πληρώσει το κοινωνικό,ανθρωπιστικό και οικονομικό κόστος; Η Ελλάδα ή η Γερμανία; Προφανώς η Γερμανία η οποία ωφελείται και εκτός από το οικονομικό κόστος πρέπει να αποζημιώσει την Ελλάδα και για το κοινωνικό και ανθρωπιστικό της κόστος. Όπως επίσης η Γερμανία πρέπει να χρηματοδοτήσει το κόστος για να μείνουν οι άνθρωποι αυτοί στις χώρες τους και να μην ξεκινήσουν τη μετανάστευση. Αυτές οι δαπάνες που αποφεύγει η Γερμανία, σε συνδυασμό με τις στρατιωτικές δαπάνες (τις οποίες φυσικά ευχαρίστως θα αναλάμβανε αν της επιτρεπόταν κάτι τέτοιο) της επιτρέπουν να έχει τέτοια πλεονάσματα που δεν έχουν χώρες όπως η Ελλάδα, η Γαλλία ή οι ΗΠΑ. Θέλουμε μια Ευρώπη ισότιμων κρατών ή μια Ευρώπη που θα ηγεμονεύεται από τη Γερμανία, η οποία ηγεμονεύεται από τις ΗΠΑ;
Συνοψίζοντας, ο προεκλογικός διάλογος μεταξύ των κομμάτων, έχει υποβιβαστεί στο επίπεδο της Σπυράκη, αντί να ανέβει στο επίπεδο έστω του Μεϊμαράκη. Ασχολούνται τα μέσα ενημέρωσης και η ΝΔ με την άνευ περιεχομένου ατάκα μιάς άσχετης επαρχιακής υποψήφιας του ΣΥΡΙΖΑ σε τοπικό κανάλι, αντί να συζητά υπεύθυνα ο Σαμαράς με τον Τσίπρα υπεύθυνα, με σοβαρούς δημοσιογράφους σε εθνικό δίκτυο. Αν μαζέψουμε τις ανοησίες της Σπυράκη και του καθοδηγητή της Μουρούτη ή του προϊσταμένου του Δ. Σταμάτη ο οποίος δεν έχει εκλεγεί ποτέ όταν είναι υποψήφιος με σταυρό, θα φτιάξουμε έναν χιουμοριστικό τόμο για να γελάνε μικρά παιδιά, αλλά δεν θα λύσουμε κανένα πρόβλημα της χώρας μας. Ο Τσίπρας προφανώς και ευνοείται από τον τρόπο διεξαγωγής της προεκλογικής εκστρατείας. Γιατί δεν χρειάζεται να αποδείξει τίποτα. Υπερέχει χωρίς να λέει τίποτα, αφού αυτοί που τον κατακρίνουν έχουν χρεοκοπήσει. Κι έτσι θα εισπράξει μια λευκή επιταγή, αντί για συγκεκριμένες εντολές από τους πολίτες και δεσμεύσεις απέναντί τους.