«Όσον αφορά αυτό που κρύβεται πίσω από το επιχειρησιακό σχέδιο των κυρώσεων, η Δύση δείχνει πως δεν θέλει να μετακινήσει τη Ρωσία προς μία αλλαγή της πολιτικής της, αλλά πως επιδιώκει μία αλλαγή της κυβέρνησης της»
(Sergey Lavrov, υπουργός εξωτ. της Ρωσίας)
(To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες)
.
Η «ανταπόκριση» των αναγνωστών στο άρθρο μου που αφορούσε την ήττα της Ρωσίας στο οικονομικό πεδίο ήταν κυριολεκτικά εντυπωσιακή – με το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος να τάσσεται υπέρ του Ρώσου προέδρου, αμφισβητώντας τα δυσμενή αποτελέσματα των τελευταίων χειρισμών του (τα λάθη του δηλαδή, τα οποία με προβλημάτισαν, όταν ανάλυσα τους αριθμούς και κατέληξα στα συμπεράσματα του κειμένου).
Συμπεραίνεται επομένως πως το «αφήγημα» του αδύναμου Δαβίδ που πολεμάει με θάρρος, κερδίζοντας τελικά τη μάχη με τον πανίσχυρο αντίπαλο του, το Γολιάθ, συνεχίζει να επηρεάζει τους ανθρώπους. Ακόμη κι αυτούς που, όπως εγώ, κάθονται ήρεμοι στους καναπέδες τους, παρακολουθώντας χωρίς να αντιδρούν την καταστροφή της χώρας τους (θαυμάζοντας «εκ του ασφαλούς» εκείνους τους ήρωες, οι οποίοι τολμούν να επαναστατήσουν, αψηφώντας τους κινδύνους).
Συνεχίζοντας, το ότι η Ρωσία είναι ο Δαβίδ απέναντι στο δυτικό Γολιάθ, δεν μπορεί να αμφισβητηθεί από τους αριθμούς – σύμφωνα με τους οποίους το ΑΕΠ της είναι μόλις 2,1 τρις $, έναντι 16,8 τρις $ των Η.Π.Α. (6.923 $ κατά κεφαλήν, έναντι 45.863 $ των Η.Π.Α. και 18.146 $ της Ελλάδας), 12,75 τρις $ μόνο της Ευρωζώνης (3,64 τρις $ της κατά πολύ μικρότερης σε έκταση και πληθυσμό Γερμανίας), καθώς επίσης 4,9 τρις $ της Ιαπωνίας.
Στο γράφημα που ακολουθεί φαίνεται το μερίδιο των κρατών στο παγκόσμιο ΑΕΠ το 2011, σε όρους αγοραστικής αξίας (επάνω αναφέρονται τα πιο πρόσφατα μεγέθη, σε απόλυτους αριθμούς). Όλοι γνωρίζουν δε πως ακόμη και οι συμβατικοί πόλεμοι κερδίζονται από τις οικονομικά ισχυρότερες χώρες, όπως ήταν οι Η.Π.Α. στο 2ο Παγκόσμιο, αφού κοστίζουν τεράστια ποσά.
.
Κόσμος, ΑΕΠ – το μερίδιο των κρατών στο παγκόσμιο ΑΕΠ το 2011, σε όρους αγοραστικής αξίας.
.
Περαιτέρω, δεν μπορούν επίσης να αμφισβητηθούν οι ικανότητες και το θάρρος του προέδρου της Ρωσίας, χωρίς τον οποίο δεν θα είχε καταφέρει η χώρα να αναρριχηθεί στη σημερινή της θέση – να θεωρείται ως ένα από τα ελάχιστα κράτη που τοποθετούνται πλέον ανοιχτά εναντίον της παγκόσμιας ηγεμονίας των Η.Π.Α., παρά το ότι δεν έχει καν τα μέσα να αντιπαρατεθεί με επιτυχία.
Με δεδομένο δε το ότι, κανένας δεν συμπαθεί τα μονοπώλια, ούτε στην οικονομία αλλά ούτε και στην πολιτική, είναι εύλογη η αντίθεση της πλειοψηφίας στην «μονοπολική τάξη πραγμάτων» που έχει επιβληθεί δικτατορικά στον πλανήτη από τις Η.Π.Α. – με τη βοήθεια τόσο της θηριώδους «πολεμικής μηχανής» που διαθέτουν, όσο και του πανίσχυρου χρηματοπιστωτικού τέρατος που εδρεύει στη χώρα, σε συνδυασμό με τις ηγεμονικές πολυεθνικές (οι οποίες, με τις μεθόδους της νόμιμης φοροδιαφυγής, αυξάνουν συνεχώς τη δύναμη τους).
Από την άλλη πλευρά όμως, εμείς οι Έλληνες δεν συμπαθούσαμε ποτέ τους δικτάτορες – ενώ όλοι γνωρίζουν πως ο Ρώσος πρόεδρος έχει τέτοιου είδους τάσεις, κρίνοντας από τον τρόπο που διευθύνει την αχανή χώρα του. Αυτό δεν σημαίνει πως τον κατηγορούμε, αφού η συγκεκριμένη μορφή διακυβέρνησης ίσως ταιριάζει στη Ρωσία – αλλά πως οφείλουμε να διατηρούμε κάποιες επιφυλάξεις, με την έννοια πως τέτοια «πολιτεύματα» θέτουν συνήθως σε κίνδυνο την ειρήνη στον πλανήτη, η οποία είναι μάλλον ότι σημαντικότερο έχει επιτευχθεί μέχρι σήμερα.
Συνεχίζοντας, όσον αφορά την οικονομική κατάσταση της Ρωσίας, πιθανολογούμε πως θα επιδεινωθεί εάν παραμείνουν ή ενταθούν οι κυρώσεις εκ μέρους της ΕΕ, εάν κλιμακώσουν τις χρηματοπιστωτικές επιθέσεις τους οι Η.Π.Α. (ήδη στις τράπεζες της διακρίνονται προβλήματα χρηματοδότησης, έχοντας απομονωθεί από το δυτικό σύστημα), καθώς επίσης εάν καταρρεύσει η τιμή του πετρελαίου – ενώ την ίδια στιγμή η χώρα αυξάνει τις στρατιωτικές της δαπάνες, προσπαθώντας να διατηρήσει κάποιες ισορροπίες απέναντι στην πανίσχυρη Νατοϊκή συμμαχία.
To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες (…)
Είναι όμορφη λοιπόν η ιστορία του Δαβίδ που καταφέρνει να επικρατήσει απέναντι στο Γολιάθ, αλλά όχι και τόσο ρεαλιστική – ενώ είναι μάλλον επώδυνη για όλους αυτούς τους Πολίτες που στέκονται πίσω από το Δαβίδ: για το ρωσικό πληθυσμό. Μπορεί βέβαια να κάνω λάθος, αλλά η τοποθέτηση του ικανότατου υπουργού εξωτερικών της Ρωσίας (Lavrov), σύμφωνα με την οποία η Δύση επιδιώκει την ανατροπή του κ. Putin από τον ίδιο του το λαό, μάλλον επιβεβαιώνει τους φόβους μου. Όπως είπε λοιπόν ο ίδιος,
“Όσον αφορά αυτό που κρύβεται ουσιαστικά πίσω από το επιχειρησιακό σχέδιο (concept) των κυρώσεων, η Δύση δείχνει πως δεν θέλει να μετακινήσει τη Ρωσία προς μία αλλαγή της πολιτικής της, αλλά πως επιδιώκει μία αλλαγή της κυβέρνησης της“.
Ο υπουργός αναφέρθηκε στις κυρώσεις που επιβλήθηκαν στο Ιράν και στη Βόρεια Κορέα οι οποίες, σύμφωνα με την άποψη του, ήταν με τέτοιο τρόπο διαμορφωμένες, ώστε να μην επηρεάζεται η Οικονομία των συγκεκριμένων χωρών. “Αντίθετα, προσωπικότητες της δημόσιας ζωής στις δυτικές χώρες, επιμένουν πως πρέπει να επιβληθούν κυρώσεις στη Ρωσία, οι οποίες καταστρέφουν την οικονομία της και προκαλούν κοινωνικές διαμαρτυρίες“, προσέθεσε ο Ρώσος πολιτικός.
Όπως επίσης ανέφερε, οι Η.Π.Α. και η ΕΕ έχουν επιβάλει μέτρα τιμωρίας εναντίον της Ρωσίας, τα οποία εμποδίζουν την πρόσβαση ορισμένων μεγάλων επιχειρήσεων και τραπεζών της στα διεθνή κεφάλαια – ενώ δημιουργούν τεράστια προβλήματα στην ενεργειακή και πολεμική βιομηχανία της χώρας. Εκτός αυτού, περιορίσθηκε η ελεύθερη μετακίνηση (ταξίδια) ορισμένων «συμμάχων» του κ. Putin και πάγωσαν οι λογαριασμοί τους – με αποτέλεσμα να ζημιώνεται ακόμη περισσότερο η οικονομία, καθώς επίσης να ενισχύονται οι «ολοκληρωτικές τάσεις» στο εσωτερικό της χώρας.
Με δεδομένο δε το ότι, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της Ρωσίας ευρισκόταν ήδη σε καθοδική πορεία, πολύ πριν μειωθούν οι τιμές του πετρελαίου και επιβληθούν οι κυρώσεις (γράφημα), η οικονομική της κατάσταση επιβαρύνεται ακόμη περισσότερο.
.
.
Η ουκρανική πλευρά
Συνεχίζοντας, θα ήταν ίσως σκόπιμο να δει κανείς την όλη κατάσταση και από την πλευρά των Πολιτών της Ουκρανίας – οι οποίοι δεν ήταν φυσικά υπεύθυνοι για το πραξικόπημα που δρομολόγησε η Γερμανία στο Κίεβο (άρθρο), πιθανότατα με την υποστήριξη των Η.Π.Α., ανατρέποντας την τότε εκλεγμένη κυβέρνηση.
Το αποτέλεσμα του συγκεκριμένου πραξικοπήματος ήταν να χάσει η χώρα την Κριμαία, κατά κάποιον τρόπο όπως η Ελλάδα έχασε τη Βόρεια Κύπρο – όπου η Κριμαία δεν έχει υποδεέστερη σημασία για τους Ουκρανούς, από ότι η Κύπρος για τους Έλληνες. Θα μπορούσε βέβαια να ισχυριστεί κανείς, απολύτως δικαιολογημένα ότι, η Ρωσία δεν είχε άλλη επιλογή, αφού κινδύνευε να χάσει την πρόσβαση της στη Μαύρη Θάλασσα, μαζί με τις σημαντικότερες βάσεις του πολεμικού ναυτικού της.
Κάτι ανάλογο όμως πιστεύει και η Τουρκία, θεωρώντας αφενός μεν πως η γεωπολιτική θέση του νησιού δεν της άφηνε καμία επιλογή, αφετέρου πως έπρεπε να παρέχει στήριξη στην τουρκική μειονότητα της Κύπρου – κατά κάποιον τρόπο, όπως η Ρωσία τότε στην Κριμαία και σήμερα στην Ανατολική Ουκρανία.
Με δεδομένο δε το ότι υπάρχουν πολλές περιοχές σε διάφορες χώρες, στις οποίες θα μπορούσαν επίσης να σημειωθούν «εισβολές», δήθεν για την προστασία των μειονοτήτων τους, θα ήταν καλύτερα να είναι κανείς περισσότερο προσεκτικός, όταν κρίνει τα γεγονότα.
Πόσο μάλλον όταν παντού υπάρχουν Δαβίδ και Γολιάθ, διαφόρων μεγεθών, όπου δεν είναι λογικό να επαφίεται κανείς στα μυθεύματα – αλλά να επιδιώκει την εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου, το οποίο συνήθως προστατεύει τους ασθενέστερους, αφού οι ισχυροί δεν το έχουν καμία ανάγκη και συνήθως αρνούνται να το υπογράψουν ή να το σεβαστούν.
.
Επίλογος
Εύχομαι και ελπίζω να τα καταφέρει η Ρωσία και να μην είναι σε τόσο δύσκολη κατάσταση, όπως θεώρησα αναλύοντας τα οικονομικά της μεγέθη. Τα ανέλυσα βέβαια υπό την προοπτική της συνέχισης των κυρώσεων της Δύσης, της πτώσης της τιμής του πετρελαίου, καθώς επίσης των χρηματοπιστωτικών επιθέσεων των Η.Π.Α.
Ακόμη περισσότερο, ελπίζω να υιοθετηθούν οι σωστές συμβιβαστικές λύσεις, οι οποίες θα διευκολύνουν την ειρήνη και την πρόοδο στην ήπειρο μας, χωρίς να ωθείται ο κ. Putin στα άκρα – ενώ θα συμπεριλαμβάνουν και τη διευθέτηση των προβλημάτων της Ουκρανίας, οι Πολίτες της οποίας έχουν υποφέρει τα πάνδεινα, ευρισκόμενοι στο μάτι του κυκλώνα.
Αυτό δεν θα συμβεί φυσικά όσο μειώνεται τεχνητά η τιμή του πετρελαίου – η οποία, σύμφωνα με τις πρόσφατες προβλέψεις (πηγή), θα φτάσει σύντομα στα 60 $ το βαρέλι, εάν οι χώρες του ΟΠΕΚ και ειδικά η Σαουδική Αραβία δεν περιορίσουν την παραγωγή τους.
Δεν θα συμβεί επίσης για εκείνο το χρονικό διάστημα που η ΕΕ θα επιμένει στις κυρώσεις που έχει επιβάλλει, ακολουθώντας πιστά τις εντολές των Η.Π.Α. – όπως δυστυχώς συμβαίνει συνήθως με τα προτεκτοράτα. Κάτω από αυτές τις περιπτώσεις, δεν μπορεί κανείς παρά να αμφιβάλλει για τη νίκη του Δαβίδ, όσο και αν το εύχεται ή το ελπίζει, παραμένοντας ρεαλιστής.
Αν πάλι ο πρόεδρος της Ρωσίας είναι τόσο ιδιοφυής σε όλους τους τομείς, όπως πιστεύουν καλοπροαίρετα οι περισσότεροι Έλληνες, τότε ίσως τα καταφέρει να κερδίσει το μεγάλο παιχνίδι, διαψεύδοντας με – κάτι που δεν θα με στενοχωρούσε καθόλου.
.
Υστερόγραφο: Σύμφωνα με πρόσφατες δηλώσεις της κεντρικής τράπεζας της Ρωσίας (A. Simanowski), θα μειωθούν σημαντικά τα έσοδα των εμπορικών τραπεζών της χώρας – οι οποίες πρέπει να υπολογίζουν με 10% λιγότερα, σε σχέση με 2013.
Αιτία της μείωσης είναι οι επιβληθείσες από τη Δύση κυρώσεις, οι οποίες υπολογίζεται πως θα κοστίσουν στη Ρωσία 40 δις $ ετήσια. Εάν προστεθεί δε η ζημία από την πτώση της τιμής του πετρελαίου που, κατά την κεντρική τράπεζα, θα διαμορφωθεί στα 100 δις $ ετησίως (εάν δεν αυξηθεί η τιμή), τότε η χώρα θα ζημιωθεί συνολικά κατά 140 δις $.
Οι προσπάθειες κάλυψης της ζημίας μέσω της αύξησης της τιμής του φυσικού αερίου, όπως ήδη φαίνεται ότι επιδιώκεται, δεν είναι καθόλου εύκολη – επειδή η ΕΕ έχει ήδη προετοιμασθεί από το καλοκαίρι, αυξάνοντας σημαντικά τις ποσότητες στις δεξαμενές της.