Χωρίς ελπίδα, χωρίς ώθηση, χωρίς κίνητρα, χωρίς καμία χαρά και χωρίς δύναμη, οι καταθλιπτικοί χρειάζονται απαραίτητα βοήθεια – αφού πρόκειται για μία επικίνδυνη ασθένεια, με σοβαρές συνέπειες τόσο για την υγεία των ανθρώπων, όσο και για την οικονομία μίας χώρας
(To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες)
.
“Ο αποπληθωρισμός σε μία χώρα, είναι το αντίστοιχο της κατάθλιψης στον άνθρωπο – γεγονός στο οποίο οφείλει το πραγματικό του όνομα (Depression), το οποίο τον διαφοροποιεί από την απλή ύφεση (Recession). Θεωρείται δε ανάλογα θανατηφόρος για μία οικονομία, όπως ακριβώς συμβαίνει και με τους ανθρώπους – ενώ η διάγνωση του είναι επίσης δύσκολη, αφού στην αρχή κανένας δεν γνωρίζει τα πραγματικά του αίτια, ούτε βέβαια το πως θα εξελιχθεί (ανάλυση).
Με δεδομένο τώρα το ότι, η χώρα μας είναι βυθισμένη στον αποπληθωρισμό για πάνω από έξι χρόνια, θεωρούμε σχεδόν βέβαιο το ότι, ένας μεγάλος αριθμός των πολιτών της πάσχει ήδη από ελαφριές ή βαριές μορφές κατάθλιψης, χωρίς καν να το γνωρίζει. Επειδή όμως πρόκειται για μία ασθένεια με τεράστιες επιπτώσεις τόσο στη σωματική, όσο και στην ψυχική υγεία των ανθρώπων, οι οποίες φυσικά επηρεάζουν και την Οικονομία της χώρας, θεωρήσαμε σκόπιμη την παρακάτω ανάλυση – ελπίζοντας να βοηθήσει στην «έγκαιρη ερμηνεία» ανάλογων συμπτωμάτων” (Analyst team).
.
Ανάλυση
Η κατάθλιψη είναι μία από τις πλέον κοινές ψυχικές διαταραχές, στην «πρωτοβάθμια» ιατρική φροντίδα. Οι συνέπειες δε της σοβαρής αυτής ασθένειας, όσον αφορά την υγεία και την οικονομία, αναδεικνύουν τη μεγάλη σημασία της – ενώ είναι γνωστό από μελέτες το ότι, οι περισσότεροι καταθλιπτικοί ασθενείς δεν αναγνωρίζονται έγκαιρα, οπότε δεν λαμβάνουν την απαιτούμενη θεραπευτική βοήθεια (Bermejo et al., 2003).
Το ποσοστό του κινδύνου εμφάνισης της κατάθλιψης κάποια στιγμή στη ζωή μας, είναι της τάξης του 12-19%. Εκτιμάται δε ότι, ακόμη περισσότεροι άνθρωποι θα «επηρεαστούν» κατά τις επόμενες δεκαετίες από την κατάθλιψη, σε σύγκριση με σήμερα.
Ένα ελάχιστο σχετικά ποσοστό των καταθλιπτικών, μόλις το 30-35 ανά ένα εκατομμύριο Ευρωπαίων, έχει διαγνωστεί σωστά – ενώ μόνο το 10% όλων των ασθενών λαμβάνουν επαρκή θεραπεία. Οι καταθλιπτικοί ασθενείς διατρέχουν ιδιαίτερο κίνδυνο απώλειας της ζωής τους, μέσω αυτοκτονίας ή κάποιας σωματικής ασθένειας (Messer, 2013).
Δυστυχώς, το 85% των ανθρώπων που «αναρρώνουν» από την κατάθλιψη, αρρωσταίνουν για μια ακόμη φορά, μέσα στα επόμενα 15 χρόνια. Όσα πιο πολλά «καταθλιπτικά επεισόδια» δε έχει βιώσει κανείς, τόσο πιο «ανθεκτική» είναι η αρρώστια, απέναντι στους υφιστάμενους σήμερα τρόπους ψυχολογικής θεραπείας της. Εκτός αυτού, ακόμη και μετά την επιτυχή θεραπεία της κατάθλιψης, οφείλει να συνεχίζει να προσέχει κανείς – αφού τα συμπτώματα δεν θα πρέπει να επανέλθουν (Park, Cuijpers, Straten, Reynolds, 2014).
Περαιτέρω, το 74% των σοβαρά καταθλιπτικών ασθενών, επισκέπτονται αρχικά και ζητούν βοήθεια από κάποιον γιατρό και όχι από έναν ψυχολόγο. Ωστόσο, κάθε δεύτερος ασθενής με καταθλιπτικά συμπτώματα, δεν αναγνωρίζεται από το γιατρό, όσον αφορά την ψυχική του ασθένεια.
Αυτό συμβαίνει συνήθως όταν ο ασθενής αναφέρει στο γιατρό μόνο τα σωματικά συμπτώματα (όπως, για παράδειγμα, προβλήματα ύπνου, υπερβολική κούραση, κλπ), τα οποία αποσπούν συχνά την προσοχή του θεράποντος, από την εξερεύνηση των πιθανών ψυχολογικών συμπτωμάτων (ενοχές, έλλειψη ενδιαφέροντος, θλίψη κλπ. – Zarubin, Ruprecht, Baghai, 2014).
Συνεχίζοντας, τα συμπτώματα της κατάθλιψης διαχωρίζονται στα εξής κύρια και συμπληρωματικά ή πρόσθετα (DGPPN, 2012):
.
Κύρια συμπτώματα
- Καταθλιπτική διάθεση
- Απώλεια ενδιαφέροντος, έλλειψη χαράς
- Έλλειψη κίνησης, αυξημένη κόπωση
.
Πρόσθετα συμπτώματα
- Μειωμένη αυτοσυγκέντρωση και προσοχή
- Περιορισμένη αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση
- Αισθήματα ενοχής και αναξιότητας (φταίω, δεν αξίζω τίποτα)
- Αρνητικές και απαισιόδοξες μελλοντικές προοπτικές (αναμονές, ελπίδες)
- Σκέψεις ή πράξεις αυτοκτονίας
- Αϋπνία
- Μειωμένη όρεξη για φαγητό
.
Άλλα συμπτώματα που μπορεί να υποδηλώνουν μια καταθλιπτική διαταραχή, είναι τα παρακάτω:
- Γενική σωματική κόπωση
- Προβλήματα ύπνου (αρχικά στην προσπάθεια να κοιμηθεί κανείς και στη συνέχεια κατά τη διάρκεια του ύπνου)
- Διαταραχές της όρεξης, πίεση στο στομάχι, απώλεια βάρους
- Πονοκέφαλος
- Αίσθημα πίεσης στο λαιμό και στο στήθος
- Λειτουργικές διαταραχές της καρδιάς και της κυκλοφορίας, του αναπνευστικού συστήματος, του στομάχου και των εντέρων
- Ζάλη, θολή όραση
- Μυϊκή ένταση, πόνος
- Απώλεια της λίμπιντο, σεξουαλική δυσλειτουργία
- Διαταραχές της μνήμης
.
To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες (…)
Επειδή ή εφόσον οι καταθλιπτικοί ασθενείς αναφέρουν κυρίως σωματικά συμπτώματα, οι αναφορές τους θα πρέπει να εξετάζονται με λεπτομέρεια από έναν ψυχολόγο, με τη βοήθεια ορισμένων ερωτήσεων.
Για παράδειγμα, το κατωτέρω απόσπασμα από μια συνέντευξη με την Ανέτα Σ., μια 43χρονη εργαζόμενη, μητέρα δύο παιδιών:
Ψ: “Τον τελευταίο καιρό έχετε χάσει το ενδιαφέρον σας ή την ευχαρίστηση σε σημαντικές δραστηριότητες, όπως στο επάγγελμα, σε ένα χόμπι ή στην οικογένειά σας; “
Ανέτα: “Ναι, τα πάντα δεν είναι όπως ήταν παλιά. Δεν έχω όρεξη να σηκωθώ το πρωί να πάω στη δουλειά. Αναρωτιέμαι γιατί να πάω στη δουλειά […]. Για τα παιδιά μου φροντίζω, αφού έρθουν σπίτι από το σχολείο. Υπήρξαν όμως χρονικά διαστήματα, στα οποία ήμουν πιο ενεργή, έπαιζα μαζί τους και μου άρεσε να τους μαγειρεύω κάτι. Τώρα μου λείπει το κίνητρο […]. Χόμπι δεν έχω πλέον. Δεν μπορώ να βρω κατάλληλο.”
.
Ψ: “Κατηγορείτε συχνά τον εαυτό σας;“
Ανέτα: “Συχνά, ναι. Μερικές φορές είμαι ακόμα ξύπνια τη νύχτα και επειδή δεν μπορώ να σταματήσω να κατηγορώ τον εαυτό μου, δεν μπορώ να κοιμηθώ“.
.
Ψ: “Κοιμάστε περισσότερο ή λιγότερο από το συνηθισμένο;“
Ανέτα: “Λιγότερο. Το ξυπνητήρι χτυπάει στις 6 για να σηκωθώ να πάω στη δουλειά. Αλλά ακόμα και όταν ξαπλώνω στο κρεβάτι σχετικά νωρίς, δεν μπορώ να κοιμηθώ το βράδυ, μέχρι να πάει πολύ αργά. Σκέφτομαι πολύ πριν αποκοιμηθώ […]. Σκέφτομαι τα γεγονότα της ημέρας και της επόμενης ημέρας, ενώ μελετάω συχνά ορισμένες παλαιότερες ιστορίες “.
.
Περαιτέρω, η κατάθλιψη συνδέεται πολύ συχνά με διάφορες ψυχιατρικές και σωματικές διαταραχές. Περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι διαταραχές άγχους, καθώς επίσης οι διαταραχές πανικού (διαταραχή γενικευμένου άγχους και κοινωνική φοβία), οι ψυχοσωματικές διαταραχές, η κατάχρηση ουσιών και οι διαταραχές προσωπικότητας.
Άτομα με κατάθλιψη έχουν επίσης περίπου δύο έως τρεις φορές αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης μιας καρδιαγγειακής διαταραχής. Αντίθετα, η επικράτηση της μείζονος, της βαριάς δηλαδή κατάθλιψης αυξάνεται σημαντικά, μετά από έμφραγμα του μυοκαρδίου, κατά 16% – με έναν «σχετικό κίνδυνο» 1,64 καθώς επίσης, με μία αυξημένη θνησιμότητα από 140% έως 260%, ακόμη και χρόνια μετά το συμβάν.
Εκτός αυτού, υπάρχουν ενδείξεις σχετικά με το ότι, η παρουσία άλλων φυσικών ασθενειών, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, το εγκεφαλικό επεισόδιο ή ο όγκος, αυξάνει τον κίνδυνο κατάθλιψης. Αντίστροφα, από την άλλη πλευρά λοιπόν, η κατάθλιψη ενισχύει την «ευπάθεια», όσον αφορά τη δημιουργία, τη διατήρηση και την ανάπτυξη αυτών των φυσικών ασθενειών.
Δεδομένων των κινδύνων, θα πρέπει κανείς να εξετάζεται πιο συχνά, όσον αφορά τη διάγνωση τυχόν κατάθλιψης. Ακόμα και αν η επίσκεψη στον ψυχολόγο είναι ίσως δύσκολη, θεωρείται πολύ σημαντικό το να εξετάζεται κανείς προληπτικά – αφού πολλές ψυχολογικές ασθένειες μπορούν να αποφευχθούν, εάν διαγνωσθούν έγκαιρα οι «τάσεις». Άλλωστε, η ψυχική μας υγεία είναι εξίσου σημαντική με τη σωματική, κυρίως επειδή και τα δύο είναι στενά συνδεδεμένα μεταξύ τους.
Βιβλιογραφία
Bermejo, I., Kratz, S., Schneider, F., Gaebel, W., Mulert, C., Hegerl, U., Berger, M., Härter, M. (2003). Konkordanz von Arzt- und Patienten-Einschätzung bei Depressiven Störungen. Versorgungs- leitlinien für Depressive Störungen in der Ambulanten Praxis. Zeitschrift für ärztliche Fortbildung und Qualitätssicherung. 97. Jahrgang · 2003 · Supplement IV.
DGPPN, Deutsche Gesellschaft für Psychiatrie, Psychotherapie und Nervenheilkunde (2012) S3-Leitlinie/NVL Unipolare Depression Kurzfassung Januar 2012 Vers. 1.3
Messer, T. (2013). Geben Sie Ihren Patienten ihr Lächeln zurück. MMW-Fortschr. Med. Nr. 8 / 2013 (155. Jg.). Springermedizin.
Park, M., Cuijpers, P., Straten, A., Reynolds, C.F. (2014). The Effects of Psychotherapy for Adult Depression on Social Support: A Meta-Analysis. Springer Science+Business Media New York 2014. DOI 10.1007/s10608-014-9630-z
Sarbubin, N., Ruprecht, R., Baghai, T.C. (2014). Wie ein Baum im Sturm. MMW-Fortschr. Med. 2014; 156 (5). Springermedizin.
.