Η ιστορία μας διδάσκει πως το «Χαρτί Χίτλερ» θα «παιχτεί» τόσες φορές και σε τόσα διαφορετικά σημεία, ενώ η πραγματική σημασία του ρητού «μικρό το κακό» θα υπονομευθεί τόσο πολύ, που τελικά η κλιμάκωση θα κερδίσει εύκολα την αναμέτρηση και μαζί της την κοινή λογική
(To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες)
.
Συγκρίνοντας τις παρούσες συγκυρίες με τον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο, ο αρθρογράφος Gabor Steingart, εκδότης της κυριότερης οικονομικής εφημερίδας Handelsblatt της Γερμανίας, κατακρίνει τη στάση της Δύσης (ειδικά αυτή των ΗΠΑ και της Γερμανίας) απέναντι στη κατάσταση που εκτυλίσσεται στην Ουκρανία.
Ο Steingart ξεκινάει το άρθρο του αναφέροντας πως «κάθε πόλεμος συνοδεύεται από μια ιδιόμορφη ψυχική κινητοποίηση: από τον πυρετό του πολέμου. Ακόμη και οι έξυπνοι άνθρωποι δεν είναι απρόσβλητοι στον ελεγχόμενο παροξυσμό του πυρετού αυτού.
Ο Steingart έχει απόλυτο δίκαιο. Ο πόλεμος στο Βιετνάμ και ο πόλεμος στο Ιράκ αποτελούν σχετικές περιπτώσεις. Και οι δύο πόλεμοι, βασίσθηκαν πάνω σε ψεύδη, παραποίηση γεγονότων, γενικευμένη υποτίμηση του σχετικού ρίσκου (των πιθανών αποτελεσμάτων), καθώς επίσης στη γενικευμένη υπερβάλλουσα ανησυχία για τους πιθανούς κινδύνους.
Αναλογιστείτε μονάχα τη γελοία «Θεωρεία Ντόμινο» (Domino Theory) που υιοθέτησαν οι ΗΠΑ για να δικαιολογήσουν τον πόλεμο στο Βιετνάμ, καθώς επίσης τις «ανησυχίες» Bush σχετικά με τα υπάρχοντα όπλα μαζικής καταστροφής, όταν τελικά αποδείχθηκε πως ο Sadam Hussein δεν διέθετε ποτέ τέτοια όπλα.
.
Η ιστορία επαναλαμβάνεται;
Ο Steingart συνεχίζει:
Θα διακόψουμε για λίγο τη πορεία της μέχρι τώρα πεποίθησής μας: “Η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται!». Μπορούμε όμως να είμαστε τόσο σίγουροι γι’αυτό τις μέρες που διανύουμε; Στα πλαίσια των πολεμικών γεγονότων που έλαβαν χώρα στη Κριμαία και την ανατολική Ουκρανία, οι ηγέτες και τα κράτη της Δύσης ξαφνικά έπαψαν να προβληματίζονται με απορίες και σκεπτικισμούς, ενώ κατέληξαν να διαθέτουν όλες τις απαντήσεις. Το Κογκρέσο των ΗΠΑ συζητάει ανοικτά τον πολεμικό εξοπλισμό της Ουκρανίας. Ο πρώην σύμβουλος ασφαλείας της Αμερικής, Zbigniew Brzezinski, προτείνει τον εξοπλισμό των πολιτών της Ουκρανίας με σκοπό τη διεξαγωγή «αντάρτικου» πολέμου. Η Γερμανίδα Καγκελάριος, κατά τη συνήθειά της, είναι κατά πολύ λιγότερο ξεκάθαρη, όχι όμως και λιγότερο δυσοίωνη: «Είμαστε έτοιμοι να λάβουμε αυστηρά μέτρα».
Μερικά από τα γερμανικά δίκτυα γράφουν: Το Tagesspiegel «Αρκετά με τις διαπραγματεύσεις», η FAZ «Πρέπει να δείξουμε δύναμη», η Süddeutsche Zeitung «Τώρα ή ποτέ». Το Spiegel καλεί για ένα «τέλος στη δειλία»: «Το δίχτυ ψευδών του Πούτιν, η προπαγάνδα και η παραπλάνηση έχουν έρθει στο τέλος τους. Τα συντρίμμια της πτήσης ΜΗ17 είναι αποτέλεσμα της συντριβής των διπλωματικών προσπαθειών».
.
Πολλά τα ερωτήματα, λίγες οι απαντήσεις
Έχω θέσει έναν σημαντικό αριθμό ερωτήσεων μέχρι τώρα. Το ίδιο έχει κάνει και ο Steingart στο κείμενό του:
«Έχουν τελικά όλα ξεκινήσει με τη ρωσική εισβολή στη Κριμαία ή υπήρξαν προηγουμένως προσπάθειες αποσταθεροποίησης της Ουκρανίας εκ μέρους της Δύσης; Ή μήπως απλά δύο μεγάλες δυνάμεις συναντήθηκαν ταυτόχρονα στην ίδια πόρτα στη μέση της νύκτας, με παρόμοιες προθέσεις απέναντι σε μια ανυπεράσπιστη τρίτη χώρα, που τώρα πληρώνει το τίμημα του αδιεξόδου με τη πρώτη φάση ενός εμφυλίου πολέμου;»
.
Το «χαρτί» του Χίτλερ
Όπως συχνά συμβαίνει το τελευταίο διάστημα, πολλοί «παίζουν το χαρτί» Χίτλερ. Ο Steingart αναφέρθηκε και σε αυτό:
«Όταν η Hillary Clinton συγκρίνει τον Πούτιν με τον Χίτλερ, το κάνει με αποκλειστικό σκοπό τη ψηφοθηρία απέναντι στους ρεπουμπλικανούς ψηφοφόρους – στους πολίτες της χώρας δηλαδή που δεν διαθέτουν διαβατήριο (συντηρητικοί). Για πολλούς από αυτούς, ο Χίτλερ αποτελεί το μόνο γνωστό ξένο πρόσωπο και ως εκ τούτου ο Αδόλφος Πούτιν καταλήγει είναι ένα ευπρόσδεκτο πλασματικό πρόσωπο. Στα πλαίσια αυτά, η Clinton και ο Ομπάμα έχουν θέσει έναν πολύ ρεαλιστικό στόχο: να αποσπάσουν ψήφους, να κερδίσουν στις επερχόμενες εκλογές, καθώς επίσης να κερδίσουν άλλη μια προεδρική νίκη για τη παράταξη των Δημοκρατικών».
Η Άνγκελα Μέρκελ δύσκολα όμως μπορεί να επωφεληθεί από τις παρούσες συγκυρίες (και ειδικά από τον χαρακτηρισμό «Αδόλφο Πούτιν»). Η γεωγραφία επιβάλλει στη Γερμανίδα Καγκελάριο μια πιο σοβαρή προσέγγιση.
.
Αυτό-τιμωρία
Το ελεύθερο εμπόριο, κατ’ ορισμό, θεωρείται ως κάτι θετικό. Και οι δύο πλευρές επωφελούνται από τις εμπορικές σχέσεις, διαφορετικά δεν θα εμπορεύονταν. Κατ’ επέκτασιν, οι κυρώσεις θα πρέπει λαμβάνονται ως ένα αρνητικό στοιχείο. Δεν ωφελούν καμία από τις δύο πλευρές.
Παρεμπιπτόντως, τι οφέλη εισέπραξαν οι ΗΠΑ, επιβάλλοντας κυρώσεις στο Ιράν, πέραν του να αυξήσουν τις τιμές των καυσίμων για όλους και να δημιουργήσουν έχθρα με τη χώρα;
Ο Steingart θέτει καλαίσθητα το παρόν ζήτημα:
«Ακόμη και η ιδέα πως η άσκηση οικονομικής πίεσης και πολιτικής απομόνωσης θα είχε ως αποτέλεσμα την υποταγή της Ρωσίας, δεν είχε στη πραγματικότητα ελεγχθεί προσεκτικά ως ρεαλιστικό σχέδιο. Ακόμη και εάν η δύση πετύχαινε το σκοπό της, τι θετικό θα μπορούσε να αποφέρει μια Ρωσία γονατιστή; Πως θα μπορούσαμε να ζήσουμε μαζί σε μια κοινή «ευρωπαϊκή οικία» με έναν ταπεινωμένο λαό, του οποίου ο ηγέτης έχει χαρακτηριστεί ως παρίας και που οι ψηφοφόροι του θα κληθούν να τον υποστηρίξουν στις επερχόμενες εκλογές;»
To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες (…)
Κυρώσεις, μικρό το κακό
Σχετικά με την επιβολή των κυρώσεων, ένας στενός μου φίλος είχε πει κάποτε «μικρό το κακό».
Μικρό το κακό για ποιόν; Για τον αγρότη του οποίου η παραγωγή σαπίζει, ενώ δεν μπορεί να πουληθεί; Για τον Ρώσο πολίτη που θα κληθεί να πληρώσει ακριβότερα τα προϊόντα που θα αγοράσει φέτος;
Όχι, θα σας πω για ποιους το κακό είναι μικρό: Οι πολεμοχαρής θα επωφεληθούν από τις παρούσες συγκυρίες, οι έμποροι πολεμικού εξοπλισμού είναι αυτοί που θα ωφεληθούν από τη τεχνητή ζήτηση όπλων και πυρομαχικών.
Για όλους τους υπόλοιπους, το κακό είναι μεγάλο.
.
Διαπραγματεύσεις χωρίς την παρέμβαση των ΗΠΑ
Δεν είναι λίγες οι φορές που έχω αναφερθεί στην ανάγκη για συζήτηση και διαπραγματεύσεις μεταξύ όλων των εταίρων. Και με «όλους τους εταίρους», εννοώ την Ε.Ε., τη Ρωσία, την Ουκρανία και τους αποσχιστές.
Οι ΗΠΑ δεν έχουν νόμιμο και ουσιώδη ρόλο στην όλη διαδικασία, παρά το ότι βοήθησαν στην ανάφλεξη. Η Ευρώπη μπορεί καταλήξει σε μια λογική λύση του θέματος πολύ πιο εύκολα χωρίς την ανάμιξη των ΗΠΑ.
Παρομοίως και ο Steingart στηρίζει αυτήν την άποψη, χαρακτηρίζοντας το status quo ως αδιέξοδο.
.
Αδιέξοδες πολιτικές
Δεν είναι πολύ αργά για το δίδυμο Μέρκελ/Steinmeier να κάνουν χρήση των πρόσφορων απόψεων και ιδεών. Το να ακολουθεί κανείς πιστά τον χωρίς όραμα δρόμο που έχει χαράξει ο Ομπάμα δεν καταλήγει πουθενά. Όλοι μπορούν και αντιλαμβάνονται πως εκείνος και ο Πούτιν, βαδίζουν σαν σε όνειρο απευθείας πάνω σε σήμα που αναγράφει: Αδιέξοδο.
Ο Henry Kissinger (νόμπελ ειρήνης), είχε κάποτε πει: «Η δοκιμασία για τη πολιτική δεν είναι το πώς κάτι ξεκινάει, μα το πώς τελειώνει». Μετά την προσάρτηση της Κριμαίας από τους Ρώσους, εκείνος είχε πει: «Θα πρέπει να αναζητήσουμε συμφιλίωση, όχι υποταγή. Το να δαιμονοποιούμε τον Πούτιν δεν αποτελεί πολιτική. Είναι απλώς μια δικαιολογία επειδή δεν επιθυμούμε να κάνουμε εμείς το πρώτο βήμα».
Στη παρούσα στιγμή (και σε πολλές άλλες περιπτώσεις) η Αμερική κάνει ακριβώς το αντίθετο. Όλες οι διαφορές κλιμακώνονται. Η επίθεση μιας τρομοκρατικής οργάνωσης στο όνομα της Al Qaida, εξελίσσεται σε μια καμπάνια κατά του Ισλάμ. Ο βομβαρδισμός του Ιράκ βασίζεται σε αμφίβολη πληροφόρηση. Στη συνέχεια η αμερικανική αεροπορία επεκτείνει τις επιθέσεις σε Αφγανιστάν και Πακιστάν. Οι σχέσεις με τον Ισλαμικό κόσμο μπορούν με ασφάλεια πλέον να χαρακτηριστούν ως ανύπαρκτες.
.
.
Στη περίπτωση που η Δύση αποφάσιζε να κρίνει τις ΗΠΑ με την ίδια αυστηρότητα που σήμερα κρίνει τον Πούτιν, τότε τη περίοδο του πολέμου ΗΠΑ-Ιράκ, επί προεδρίας George W. Bush, θα έπρεπε να τις είχαν εξορίσει από την Ευρώπη. Και αυτό γιατί η προέλαση της Αμερικής στα ιρακινά εδάφη έγινε χωρίς την προηγούμενη έγκριση από τα Ηνωμένα Έθνη (κατά τον ίδιο τρόπο που σήμερα η Ρωσία εισέβαλε στη Κριμαία). Επιπλέον, θα έπρεπε να παγώσουν οι ξένες επενδύσεις του Warren Buffet και να απαγορευθούν οι εισαγωγές των οχημάτων των εταιριών GM, Ford και Chrysler.
Η αμερικάνικη τάση για λεκτική και εν συνεχεία στρατιωτική κλιμάκωση, απομονωτισμό, δαιμονοποίηση και τελικά την επίθεση εναντίων των «εχθρών» της, δεν έχει αποδειχθεί ως αποτελεσματικός τρόπος χειρισμού των καταστάσεων. Η τελευταία πετυχημένη επίθεση εκ μέρους των ΗΠΑ, υπήρξε η απόβαση της Νορμανδίας. Όλες οι υπόλοιπες εκστρατείες – Κορέα, Βιετνάμ, Ιράκ και Αφγανιστάν – υπήρξαν απόλυτες αποτυχίες. Η μετακίνηση μονάδων του ΝΑΤΟ κοντά στα σύνορα της Πολωνίας και η ιδέα εξοπλισμού της Ουκρανίας, αποτελούν μια συνέχεια της έλλειψης διπλωματικότητας και την έκφραση της με τη βοήθεια των στρατιωτικών μέσων.
Αυτή η πολιτική του να τρέχει κανείς με το κεφάλι προς το τοίχο – κάνοντας το μάλιστα στο πιο παχύ σημείο του – απλά προκαλεί πονοκέφαλο και τίποτα περισσότερο. Πόσο μάλλον όταν αυτός ο τοίχος, διαθέτει μια τεράστια πόρτα των Ευρω-ρωσικών σχέσεων, με το κλειδί της να αναγράφει: «Διαπραγματεύσεις και δίκαιη εκτίμηση των συμφερόντων».
Δεν υπάρχουν καταγεγραμμένες περιπτώσεις όπου χώρες, στις οποίες προηγουμένως επιβλήθηκαν κυρώσεις ζήτησαν συγνώμη και κατέληξαν εν συνεχεία να υπακούουν σε προστάγματα. Αντιθέτως, μαζικά κινήματα (εσωτερικά και εξωτερικά) στρέφονται υπέρ της υπό επίθεση χώρας, όπως συμβαίνει στη περίπτωση της Ρωσίας σήμερα. Η χώρα ποτέ ξανά στη πρόσφατη ιστορία της, δεν υπήρξε τόσο ενωμένη πίσω από τον πρόεδρό της – μια εξέλιξη που σου δίνει την εντύπωση πως πίσω από τους κριτές της Δύσης, βρίσκονται άτομα χρηματοδοτούμενα από τη μυστική υπηρεσία της Ρωσίας.
.
Διαπραγμάτευση ή κλιμάκωση;
Θα κερδίσουν τελικά οι πραγματιστές; Θα υπάρξουν διαπραγματεύσεις ή μια επέκταση του πολέμου;
Η ιστορία μας διδάσκει πως το «Χαρτί Χίτλερ» θα «παιχτεί» τόσες φορές και σε τόσα διαφορετικά σημεία, ενώ η πραγματική σημασία του ρητού «μικρό το κακό» θα υπονομευθεί τόσο πολύ, που τελικά η κλιμάκωση θα κερδίσει εύκολα την αναμέτρηση και μαζί της την κοινή λογική.
.
