Αυξάνει η κερδοσκοπία με δανεικά χρήματα – κάτι που σημαίνει πως, εάν τυχόν επικρατήσουν συνθήκες πανικού, όπως για παράδειγμα μετά από τυχόν αύξηση των βασικών επιτοκίων, οι μαζικές πωλήσεις θα οδηγήσουν σε ένα παγκόσμιο κραχ
(To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες)
.
“Ενώ οι τράπεζες προετοιμάζουν την οργανωμένη επίθεση τους εναντίον των δανειοληπτών, δημιουργώντας ειδικά «πολεμικά τμήματα» για την είσπραξη δανείων, για κατασχέσεις και πλειστηριασμούς, με τη βοήθεια των κυβερνήσεων, οι Πολίτες διατηρούν την ψευδαίσθηση πως θα αποφύγουν τελικά το μοιραίο – «παραγνωρίζοντας» πως η Πολιτική είναι ο πιστός, έμμισθος υπηρέτης του χρηματοπιστωτικού κτήνους“.
.
Άρθρο
Η κυβέρνηση της Πορτογαλίας προσπαθεί να πείσει την κοινή γνώμη, σχετικά με το ότι η κατάσταση της «Τράπεζας του Αγίου Πνεύματος» (BES) δεν αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για την οικονομία της – παρά το ότι γνωρίζει τα τεράστια προβλήματα του χρηματοπιστωτικού συστήματος της χώρας.
Εάν όμως η ιαπωνική Nomura πραγματοποιήσει την απειλή της, την απαίτηση εξόφλησης δηλαδή του δανείου των 100 εκ. € που έχει δώσει στην BES, τότε η τράπεζα θα χρεοκοπήσει – ενώ, εάν δεν διασωθεί από τους πορτογάλους φορολογουμένους, θα πρέπει πιθανότατα να επέμβει η Ευρώπη (ESM), η οποία δεν θα μπορούσε να αντέξει τους «κλυδωνισμούς» τυχόν πτώχευσης κάποιας τράπεζας της.
Πόσο μάλλον όταν οι αγορές περιμένουν πως ο διοικητής της ΕΚΤ θα διαθέσει 700 δις €, με στόχο να χρηματοδοτήσουν οι τράπεζες την πραγματική οικονομία – γεγονός που, εάν συμβεί, θα συμβάλλει στο να επικρατήσει πιθανότατα ησυχία στο τραπεζικό σύστημα της Ευρώπης, έως το 2018, όπου θα πρέπει να αναχρηματοδοτηθούν τα 700 δις €.
Οι νέες μακροπρόθεσμες πιστώσεις της ΕΚΤ (LTRO’s) θα ανέβαλλαν την εκκαθάριση των επισφαλειών, των κόκκινων δανείων δηλαδή, εκ μέρους των εμπορικών τραπεζών – οι οποίες θα είχαν τότε χρόνο για να τις διευθετήσουν στο μέλλον. Εάν δε θυμηθούμε πως ο διοικητής της ΕΚΤ «απαίτησε» τη δημιουργία μίας κοινής ευρωπαϊκής κυβέρνησης, παράλληλα με την τραπεζική ένωση που ευρίσκεται σε εξέλιξη, τότε θα συμπεράνουμε ότι, ο απώτερος στόχος του είναι να κερδηθεί χρόνος – έτσι ώστε να μεσολαβήσουν οι αλλαγές αυτές.
Περαιτέρω, παρά το ότι κανένας δεν γνωρίζει πότε ακριβώς θα ξεσπάσει η κρίση, για την οποία υπάρχουν ήδη τρεις εστίες πυρκαγιάς (Βουλγαρία, Ντουμπάι, Πορτογαλία), όλου κατανοούν πως θα είναι σημαντικά δριμύτερη – τουλάχιστον για τους παρακάτω λόγους:
(α) Μετά το 2007, τα δημόσια χρέη των ανεπτυγμένων οικονομιών έχουν αυξηθεί σε μεγάλο βαθμό – από το 44% στο 73% (γράφημα που ακολουθεί). Σύμφωνα δε με τις προβλέψεις του ΔΝΤ, θα αυξηθούν ακόμη περισσότερο τα επόμενα έτη – ενώ οι προσπάθειες μείωσης των χρεών εκ μέρους των νοικοκυριών (ύφεση ισολογισμών), το ύψος των οποίων ξεπερνάει το 100% σε πολλά κράτη, δεν έχουν στεφθεί ακόμη με επιτυχία.
.
Κόσμος – η εξέλιξη του δημόσιου χρέους
.
Στο παραπάνω γράφημα φαίνεται πως η υπερδύναμη (πορτοκαλί γραμμή) προηγείται, όσον αφορά το δημόσιο χρέος – ακολουθούμενη από τη Μ. Βρετανία (κόκκινη), τις αναπτυγμένες γενικά οικονομίες (μπλε) και την Ευρωζώνη (πράσινη). Στα πλαίσια αυτά, με δεδομένες τις αποπληθωριστικές πιέσεις τόσο στην Ευρώπη, όσο και στις Η.Π.Α., η καταπολέμηση των χρεών επιδεινώνεται σε μεγάλο βαθμό
Εάν προσθέσουμε επί πλέον την κατάρρευση του ΑΕΠ της Ιαπωνίας, το δυσθεώρητο δημόσιο χρέος της, τα δίδυμα ελλείμματα της, καθώς επίσης τους κινδύνους για την αμερικανική οικονομία, από τη συμμαχία που δημιουργείται (γράφημα) εναντίον του δολαρίου (εύλογα ίσως, λόγω της αλαζονείας της υπερδύναμης – άρθρο), τότε η εικόνα σκοτεινιάζει επικίνδυνα.
.
Οι προγραμματισμένες συναντήσεις μεταξύ των χωρών BRICS και άλλων, με σκοπό την ίδρυση μιας Τράπεζας Ανάπτυξης (Development Bank) και με απώτερο σκοπό την αποδέσμευση από το δολάριο.
(Πατήστε στην εικόνα για μεγέθυνση)
.
Ακόμη όμως και να μην υπήρχε ο παραπάνω κίνδυνος, η κατάσταση στον πλανήτη δεν είναι η κατάλληλη, για τη μείωση των δημοσίων και ιδιωτικών χρεών – χωρίς να καταρρεύσει το χρηματοπιστωτικό σύστημα.
To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες (…)
(β) Ο δεύτερος λόγος είναι οι επισφάλειες των τραπεζών, οι οποίες δεν αξιολογούνται με τις σημερινές τιμές αγοράς στα λογιστικά τους βιβλία – με στόχο την αποφυγή τυχόν χρεοκοπίας τους. Εκτός αυτού, τα ομόλογα των χωρών της Ευρωζώνης, τα οποία κατέχουν οι τράπεζες, δεν είναι καλυμμένα με δικά τους κεφάλαια – οπότε, τυχόν διαγραφές εκ μέρους των ελλειμματικών κρατών, θα οδηγούσαν στη μαζική κατάρρευση πολλών τραπεζών (όπως θα συνέβαινε το 2010, εάν είχε πτωχεύσει η Ελλάδα).
Παρά τις πολλές «καλές προθέσεις» λοιπόν που προηγήθηκαν, η στενή σχέση των τραπεζών με τα κράτη, η οποία είχε παρομοιασθεί με δύο μεθυσμένους που «αλληλοϋποστηρίζονται» για να μην πέσουν κάτω, συνεχίζει να υπάρχει – ενώ η ΕΚΤ ενθαρρύνει τις τράπεζες να δανείζονται φθηνά χρήματα από την ίδια, με στόχο την αγορά ομολόγων των κρατών της Ευρωζώνης, παρά τους κινδύνους που ενέχει η συγκεκριμένη διαδικασία.
Περαιτέρω, οι πολύ μεγάλες για να χρεοκοπήσουν τράπεζες (too big to fail), έχουν γίνει ακόμη μεγαλύτερες, μέσω της εξαγοράς των μικρότερων – γεγονός που διαπιστώνουμε δυστυχώς και στην Ελλάδα. Συνεχίζουν δε να έχουν πολύ χαμηλά ίδια κεφάλαια, όταν δεν έχει προωθηθεί η διαίρεση τους σε επενδυτικές και εμπορικές – ενώ οι τοποθετήσεις τους σε αξιόγραφα υψηλού ρίσκου δεν έχουν μειωθεί καθόλου.
Για παράδειγμα, μόνο οι τρεις μεγάλες γερμανικές τράπεζες Deutsche Bank (σύνολο ισολογισμού 2,01 τρις €), η Commerzbank (635 δις €) και η Unicredit HVB (348 δις €) έχουν όλες μαζί ένα μέγεθος ισολογισμού που υπερβαίνει το 50πλάσιο, από αυτό που «υπαγορεύει» η γερμανική αντιμονοπωλιακή υπηρεσία.
Ολοκληρώνοντας, η κεντρική τράπεζα των κεντρικών τραπεζών (BIS), η οποία πρόσφατα προειδοποίησε για συνθήκες κραχ (άρθρο), σημειώνει πως οι τράπεζες έχουν πλέον πολύ χαμηλά κέρδη (γράφημα) – ιδιαίτερα αυτές της Ευρωζώνης (ανάλυση), οι οποίες είναι υπερχρεωμένες.
.
Κόσμος – προ φόρων κέρδη των Τραπεζών (2013), ως ποσοστό επί του ενεργητικού τους (ROI, ROA – return on investments, return on assets)
.
Ειδικά οι τράπεζες της Ιταλίας είχαν ζημίες ύψους -1,2% του ενεργητικού τους, ενώ οι γερμανικές δεν ξεπέρασαν το 0,10% (κέρδος) – ποσά ελάχιστα, για να καλύψουν τυχόν πιστωτικούς κινδύνους.
Σύμφωνα δε με την BIS, “Όλα φαίνονται ακόμη αρκετά ήσυχα, αλλά υπάρχουν πολλά σημάδια, σχετικά με το ότι θα μπορούσε να ακολουθήσει μία επώδυνη και πολύ καταστροφική «ανατροπή». Έξι χρόνια μετά το τέλος της κρίσης ελάχιστα πράγματα έχουν αλλάξει. Εξακολουθούμε ακόμη να είμαστε όμηροι των τραπεζών“.
(γ) Οι κεντρικές τράπεζες, με την πολιτική των χαμηλών βασικών επιτοκίων (ανάλυση), υποχρεώνουν τους επενδυτές σε τοποθετήσεις υψηλού ρίσκου – με στόχο την αποκόμιση κερδών.
Η κατάσταση αυτή αποτελεί ουσιαστικά συνέχιση της προηγούμενης όπου, για παράδειγμα, οι γερμανικές τράπεζες αγόραζαν ομόλογα των χωρών του νότου, λόγω των υψηλότερων αποδόσεων τους – ή τοποθετούσαν τα χρήματα τους στις τράπεζες της Κύπρου, της Ισλανδίας κλπ., οι οποίες προσέφεραν μεγαλύτερα επιτόκια.
Την ίδια στιγμή, αυξάνει η κερδοσκοπία με δανεικά χρήματα (γράφημα) – κάτι που σημαίνει πως αν τυχόν επικρατήσουν συνθήκες πανικού, όπως για παράδειγμα μετά από τυχόν αύξηση των βασικών επιτοκίων, οι μαζικές πωλήσεις θα οδηγήσουν σε ένα παγκόσμιο κραχ.
.
H αγορά αξιόγραφων επί πιστώσει και η αντίστοιχη κίνηση του S&P 500 / πράσινο (Internetblase = η φούσκα των ηλεκτρονικών μέσων το 2000, Hauspreisblase = η φούσκα ακινήτων)
.
Στο προηγούμενο γράφημα φαίνεται η αγορά αξιόγραφων επί πιστώσει (μπλε γραμμή), ο όγκος των αποπληθωρισμένων πιστώσεων (κόκκινη), καθώς επίσης ο δείκτης S&P (πράσινη) – με τη σχέση μεταξύ τους να είναι ολοφάνερη.
(δ) Οι περισσότερες οικονομίες του πλανήτη είναι ακόμη εξαιρετικά αδύνατες, λόγω της προηγούμενης κρίσης – γεγονός που τεκμηριώνεται από τα υψηλά επίπεδα ανεργίας, το χαμηλό ρυθμό ανάπτυξης, το ναυτιλιακό δείκτη Baltic Dry κοκ. Επομένως, εάν συμβεί κάτι, όπως για παράδειγμα η χρεοκοπία μίας μεγάλης τράπεζας ή μίας μικρής χώρας, θα βυθιστούν όλες μαζί σε μία νέα κρίση, κατά πολύ οδυνηρότερη της προηγούμενης.
.
Επίλογος
Παρά το ότι έχουν παρέλθει αρκετά χρόνια από το ξέσπασμα της κρίσης, στην οποία μας οδήγησαν οι Η.Π.Α., η κατάσταση των περισσοτέρων χωρών παραμένει κρίσιμη – πόσο μάλλον των τραπεζών, η οποία έχει επιδεινωθεί σημαντικά, ενώ έχουν αυξηθεί παράλληλα τα μεγέθη και τα ρίσκα τους, αντί να μειωθούν.
Αρκεί λοιπόν μία μικρή σπίθα, για να ακολουθήσει μία καταστροφική πυρκαγιά, για την αντιμετώπιση της οποίας δεν υπάρχουν πια τα απαραίτητα μέσα – αφού έχουν «αναλωθεί», χωρίς αποτέλεσμα, τα προηγούμενα έτη. Επομένως, ο πλανήτης συνεχίζει να κινδυνεύει – ενώ οι Πολίτες παραμένουν όμηροι των τραπεζών, έχοντας την ψευδαίσθηση πως δεν θα πληρώσουν οι ίδιοι τις ζημίες τους.
.
Βασίλης Βιλιάρδος, για το Analyst.gr
Επισκεφθείτε το Blog του συγγραφέα. Πατήστε εδώ.
.
Βρείτε μας στο Facebook & Twitter:
