Είναι εμφανές πως οι Η.Π.Α. ευρίσκονται σε καθοδική πορεία, προσπαθώντας «με νύχια και με δόντια» να διατηρήσουν την ηγεμονία τους στον πλανήτη – οπότε η ήπειρος μας πρέπει να οχυρωθεί άμεσα, οικονομικά και στρατιωτικά
(To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες)
.
“Στο αποκορύφωμα της φούσκας του 2007, το μέσο ετήσιο εισόδημα ενός απλού υπαλλήλου της Goldman Sachs ήταν 600.000 $. Αυτά όμως που έγιναν (τα τεράστια ποσά χρημάτων που κερδήθηκαν, από τη μεγαλύτερη ληστεία όλων των εποχών), δεν ωφέλησαν τα εκατομμύρια έντιμους μέσους Αμερικανούς. Μόνο τα δεινά είχαν ευρεία κατανομή – τα κέρδη όχι.
Αν μη τι άλλο, η εμπειρία της δεκαετίας του ’00 θα έπρεπε να εξαλείψει τη φαντασίωση ότι, ο απελευθερωμένος χρηματοπιστωτικός τομέας αναπόφευκτα διοχετεύει το κεφάλαιο στις καλύτερες δυνατές χρήσεις – ή ότι το ενδιαφέρον των τραπεζιτών για την ιερή τους υπόληψη, δεν θα τους επέτρεπε να θέσουν τις εταιρείες τους ή τους πελάτες τους σε κίνδυνο, μόνο και μόνο για να κερδίσουν.
Μήπως όμως η φούσκα των στεγαστικών και η χρηματοπιστωτική κρίση που «πυροδότησε», ήταν απλώς ένα τσουνάμι που συμβαίνει μία φορά στα χίλια χρόνια; Μία από εκείνες τις τυχαίες «τέλειες καταιγίδες» που δεν μπορείς να προβλέψεις ή να ελέγξεις; Μήπως ήταν μία επιδημία «παραβατικής συμπεριφοράς», η οποία δεν θα επαναληφθεί τώρα που πήραν όλοι το μάθημα τους;
Όχι. Κατά πρώτον, θυμηθείτε το ιστορικό προηγούμενο, από τότε που άρχισε δυστυχώς η απελευθέρωση του χρηματοπιστωτικού κλάδου – τις κρίσεις της δεκαετίας του ’80, την κατάρρευση του χρηματιστηρίου το 1987, τη φούσκα των μετοχών του διαδικτύου κοκ.
Κατά δεύτερον, αν κοιτάξετε κάτω από την επιφάνεια, θα διαπιστώσετε πως ο απελευθερωμένος τομέας των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών της Αμερικής είναι εγγενώς επικίνδυνος – ενώ η αστάθεια, η ανεντιμότητα, οι φούσκες και οι κρίσεις, δεν είναι συμπτωματικά φαινόμενα.
Όμως, γιατί ακριβώς ο χρηματοπιστωτικός τομέας της Αμερικής είναι πλέον τόσο εγγενώς επικίνδυνος; Επειδή υπάρχουν πέντε κύριοι παράγοντες που δημιουργούν καταστροφικό ρίσκο στη σύγχρονη απελευθερωμένη χρηματοπιστωτική:
Η αστάθεια (η επικράτηση του βραχυπρόθεσμου δανεισμού έναντι του μακροπρόθεσμου), η ακραία μόχλευση, εμφανής και καλυμμένη (ο πολλαπλασιασμός των πραγματικών κεφαλαίων), η δομική συγκέντρωση (υπερμεγέθεις τράπεζες, τρεις μόνο εταιρείες αξιολόγησης κλπ.), η συστημική αλληλεξάρτηση των τραπεζών (συγκοινωνούντα δοχεία) και τα τοξικά κίνητρα (κοινωνικοποίηση των ζημιών και ιδιωτικοποίηση των κερδών).
Οι τράπεζες μοιάζουν πλέον με ένα αεροπλάνο το οποίο, όταν κινδυνεύει να πέσει, οι πιλότοι του είναι οι μοναδικοί που καταφέρνουν να σωθούν με πολυτελή αλεξίπτωτα – ενώ όλοι οι άλλοι είναι καταδικασμένοι να πεθάνουν” (C. Ferguson).
.
Ανάλυση
Στο πρώτο μέρος του κειμένου μας (ανάλυση) αναφέραμε ότι, η επιθετική στρατηγική της υπερδύναμης, με τη βοήθεια της επιβολής κυρώσεων εκ μέρους σήμερα της ειδικής υπηρεσίας που διαθέτει (OFAC), δεν έχει αλλάξει καθόλου τα τελευταία χρόνια – αντίθετα, οι χρηματοπιστωτικές επιθέσεις εναντίον των «εχθρών» της, όπως οι πρόσφατες στη Ρωσία και στο Ιράν, διαδραματίζουν έναν όλο και πιο σημαντικό ρόλο, όσον αφορά τα γεωπολιτικά και οικονομικά της συμφέροντα.
Οι μέθοδοι όμως έχουν εξελιχθεί σε μεγάλο βαθμό, με την έννοια πως στοχεύουν πλέον σε εκείνο το σημείο, στο οποίο οι «εχθροί» τους είναι περισσότερο ευάλωτοι: στο εκ φύσεως ευαίσθητο χρηματοπιστωτικό τους σύστημα, επειδή οι εμπορικές κυρώσεις (εμπάργκο), έχουν αποτέλεσμα μόνο μετά την πάροδο κάποιων ετών.
Σε αντίθεση λοιπόν με τις εμπορικές κυρώσεις, μία επίθεση στο χρηματοπιστωτικό σύστημα κάποιας χώρας οδηγεί πολύ πιο γρήγορα στη συνθηκολόγηση της – γεγονός που επεξηγεί γιατί η αμερικανική κυβέρνηση αναφέρεται όλο και πιο συχνά σε χρηματοπιστωτικούς πολέμους (ανάλυση), οι οποίοι έχουν αντικαταστήσει τους συμβατικούς.
Η ηγεμονία όμως του πλανήτη δια της επιβολής αυθαίρετων κυρώσεων (γράφημα) ή μέσω της διεξαγωγής οικονομικών επιθέσεων, αφενός μεν δεν είναι αυτή που οδήγησε τις Η.Π.Α. στην κορυφή, αφετέρου δεν μπορεί να εξασφαλισθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα.
.
Οι χώρες στις οποίες οι ΗΠΑ έχουν επιβάλλει κυρώσεις
.
Ειδικότερα, το βασικότερο ίσως χαρακτηριστικό μίας ηγεμονικής δύναμης είναι η γενναιοδωρία, την οποία διέθεταν οι Η.Π.Α. στην αρχή της ανόδου τους – όπως αποδείχθηκε από τη φιλική σχεδόν συμπεριφορά τους απέναντι στην ηττημένη Γερμανία, από τη συνδρομή τους στην ανοικοδόμηση της Ευρώπης, καθώς επίσης από τους μηχανισμούς οικονομικής σταθερότητας που δημιούργησαν τότε (Bretton Woods).
Πρόκειται ουσιαστικά για ένα χαρακτηριστικό που δεν διαθέτουν καθόλου οι Γερμανοί – με αποτέλεσμα να μην έχουν καταφέρει ποτέ μέχρι σήμερα να πάρουν τη θέση που τους αξίζει στον πλανήτη, παρά τις δυνατότητες που αναμφίβολα διαθέτουν (κάτι που συνεχίζει φυσικά να ισχύει).
Μία χώρα άλλωστε που τα θέλει όλα δικά της, που δεν ενδιαφέρεται ούτε καν για τους ίδιους τους Πολίτες της και που δεν διστάζει να κλέψει ότι μπορεί (όπως συνέβη με τις Η.Π.Α. το 2007, όσον αφορά την Ευρώπη, ή με τη Γερμανία, όσον αφορά το ελληνικό κατοχικό δάνειο), είναι αδύνατον ποτέ να «ηγεμονεύσει» μακροπρόθεσμα – γεγονός που τεκμηριώνεται εύκολα από την Ιστορία.
Πόσο μάλλον όταν το «αντίπαλο δέος» σήμερα, η Ρωσία, αποδεικνύεται πολύ συχνά, σκόπιμα ή μη, γενναιόδωρη – γεγονός που συμπεραίνεται, μεταξύ άλλων, από την πρόσφατη στάση του προέδρου της στην Κούβα, στην οποία χάρισε το 90% του χρέους της απέναντι στη χώρα του (35 δις $), με την υπόσχεση να διαθέσει το υπόλοιπο 10% για επενδύσεις σε προγράμματα εκπαίδευσης.
To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες (…)
Η Γαλλία
Ανεξάρτητα από τα παραπάνω, είναι σχεδόν βέβαιο πως η υπερδύναμη δρομολογεί μία σταδιακή χρηματοπιστωτική επίθεση, εναντίον της «Αχιλλείου πτέρνας» της Ευρωζώνης – με στόχο το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα, το οποίο η ίδια αποδυνάμωσε στο παρελθόν, με τη βοήθεια της Lehman Brothers.
Στο θέμα της BNP Paribas και των κυρώσεων που τις επέβαλλε, κανείς δεν αμφισβητεί το ότι, η τράπεζα είχε συναλλαγές με το Ιράν, με την Κούβα και με το Σουδάν – εναντίον των οποίων οι Η.Π.Α. έχουν πριν από πολλά χρόνια επιβάλλει «εμπάργκο».
Δεν μπορεί όμως να μην απορήσουμε σχετικά με το χρόνο που επιλέχθηκε, αφού η επιβολή κυρώσεων δεν είναι κάτι καινούργιο – καθώς επίσης να μην αναρωτηθούμε γιατί μία γαλλική τράπεζα θα πρέπει να υπακούει υποχρεωτικά, να εφαρμόζει δηλαδή πιστά τα μποϋκοτάζ των Αμερικανών.
Πόσο μάλλον όταν η BNP Paribas συναλλασσόταν από τη Γαλλία ή την Ελβετία – από χώρες λοιπόν, στις οποίες ισχύει ελβετικό ή ευρωπαϊκό Δίκαιο και όχι αμερικανικό, όπως τουλάχιστον θέλουμε να πιστεύουμε. Βέβαια, οι συναλλαγές εκτελούνταν σε δολάρια – ενώ χαρακτηρίζονται ως εγκληματικές από τις αμερικανικές υπηρεσίες.
Εάν τώρα η τράπεζα δεν αποδεχόταν τις εξωπραγματικά υψηλές ποινές που της επιβλήθηκαν, συμπεριλαμβανομένης της δημόσιας συγνώμης απέναντι στις Η.Π.Α., καθώς επίσης του εξευτελισμού του διοικητικού συμβουλίου της, θα απειλούταν με την αφαίρεση της αδείας της να διεξάγει συναλλαγές στις Η.Π.Α. και στο δολάριο.
Με δεδομένη όμως την παγκόσμια ηγεμονία του δολαρίου, καμία διεθνής τράπεζα δεν μπορεί να επιβιώσει, χάνοντας την αμερικανική άδεια της – μία απειλή που χρησιμοποίησαν οι Η.Π.Α. επίσης εναντίον των δύο μεγάλων ελβετικών τραπεζών (UBS, Credit Suisse), καταφέρνοντας, μεταξύ άλλων, να καταργήσουν το τραπεζικό απόρρητο της χώρας.
Η περίπτωση της BNP Paribas δεν είναι η μοναδική, όπως φαίνεται από τον πίνακα που παραθέσαμε στο πρώτο μέρος της ανάλυσης μας – με την Deutsche Bank, η οποία είναι μία τεράστια βόμβα στα θεμέλια της γερμανικής οικονομίας (ανάλυση), να ευρίσκεται ήδη στο στόχαστρο των Η.Π.Α.
Η τράπεζα έχει ήδη πληρώσει πρόστιμο ύψους 152 εκ. $ το προηγούμενο έτος, με την αιτία πως κάποια θυγατρική εταιρεία της έστειλε παγωμένα χρήματα πίσω στο Ιράν – όπως επίσης η ολλανδική ING, στην οποία επιβλήθηκε ποινή 620 εκ. $, καθώς επίσης αρκετές άλλες.
.
Οι ευρωπαϊκές ανησυχίες
Περαιτέρω, το πρωτοφανές υψηλό πρόστιμο που επιβλήθηκε στη γαλλική τράπεζα, έχει προκαλέσει μεγάλες ανησυχίες τόσο στη Deutsche Bank, όσο και στις δύο άλλες μεγάλες τράπεζες της Γαλλίας – στη Societe Generale, καθώς επίσης στην Credit Agricole.
Εκτός αυτού, έχουν θορυβηθεί όλες οι υπόλοιπες μεγάλες τράπεζες της Ευρώπης, οι οποίες προσπαθούν να κατανοήσουν τα σχέδια της υπερδύναμης – υποθέτοντας πως είτε είναι οι ίδιες στόχος των μεγάλων αμερικανικών τραπεζών, για λόγους ανταγωνιστικούς, είτε οι χώρες που ανήκουν, εκ μέρους των Η.Π.Α.
Γνωρίζουν βέβαια πως οι επιθέσεις εναντίον των μεγάλων συστημικών τραπεζών αποτελούν ένα ισχυρότατο γεωπολιτικό όπλο – ενώ ο πρόεδρος της Ρωσίας συνδέει το πρόστιμο που επιβλήθηκε στην BNP Paribas, με τις εξαγωγές πολεμικού εξοπλισμού της Γαλλίας προς τη χώρα του. Ισχυρίσθηκε επομένως, εύλογα μάλλον, πως στόχος ήταν η ίδια η Γαλλία και όχι η συγκεκριμένη τράπεζα – γεγονός που θορύβησε σε μεγάλο βαθμό τη Γερμανία.
Με δεδομένο δε το ότι, η αμερικανική υπηρεσία OFAC (Office of Foreign Assets Control) συνεργάζεται στενά τόσο με τις μυστικές υπηρεσίες της χώρας, όσο και με το υπουργείο οικονομικών, ο κίνδυνος να τοποθετηθεί κανείς στο στόχαστρο της δεν αφορά μόνο τις τράπεζες, αλλά και τα κράτη.
Πόσο μάλλον όταν η δύναμη της OFAC είναι απίστευτα μεγάλη – αφού έχει τη δυνατότητα να σταματάει τις χρηματικές ροές οποτεδήποτε. καθώς επίσης να παγώνει όπου και όποτε θέλει περιουσιακά στοιχεία. Το αμερικανικό υπουργείο οικονομικών δε, στο οποίο υπάγεται η OFAC, μπορεί να απαγορεύσει τις συναλλαγές με οποιαδήποτε τράπεζα, η οποία θεωρείται ύποπτη «ξεπλύματος μαύρου χρήματος» – γεγονός που την οδηγεί στη χρεοκοπία, πάντοτε λόγω της ηγεμονικής θέσης του δολαρίου.
Ολοκληρώνοντας, είναι χαρακτηριστικό των δυνατοτήτων που διαθέτει η OFAC η επιβολή προστίμου 3 εκ. δολαρίων σε ένα διαδικτυακό γραφείο ταξιδιών της Αργεντινής, το οποίο όμως είχε τυπικά έδρα τις Η.Π.Α. – επειδή συνελήφθη να οργανώνει ταξίδια στην Κούβα!
.
Επίλογος
Είναι εμφανές πως οι Η.Π.Α. ευρίσκονται σε καθοδική πορεία – προσπαθώντας «με νύχια και με δόντια» να διατηρήσουν την ηγεμονία τους στον πλανήτη. Είναι όμως επίσης εμφανές πως ο τραπεζικός τομέας της Ευρώπης είναι εξαιρετικά ασθενής – αποτελώντας ιδανικό στόχο της υπερδύναμης. Τέλος, φαίνεται εντελώς καθαρά πως η ήπειρος μας είναι εντελώς ανοχύρωτη, όσον αφορά το χρηματοπιστωτικό της σύστημα.
Θα πρέπει λοιπόν να ληφθούν άμεσα μέτρα, τα οποία έχουν καθυστερήσει δυστυχώς, πριν είναι ακόμη πολύ αργά – όπως, για παράδειγμα, η ίδρυση ευρωπαϊκών εταιρειών αξιολόγησης, η δημιουργία ευρωπαϊκών μηχανισμών νομισματικής και οικονομικής σταθερότητας, ανάλογων του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, η ενίσχυση της ΕΚΤ, η περαιτέρω ενδυνάμωση του ευρώ ως ενός παγκοσμίου αποθεματικού νομίσματος στη θέση του δολαρίου, το 100% χρήμα (οι τράπεζες να δανείζουν μόνο τα κεφάλαια που έχουν), η μεγαλύτερη αλληλεγγύη των ευρωπαϊκών χωρών μεταξύ τους, οι συζητήσεις συνεργασίας με τη Ρωσία κοκ.
Βέβαια, κανένας από όλους εμάς δεν μπορεί να εύχεται την απομόνωση της υπερδύναμης, η οποία ευρίσκεται σε εξέλιξη – αφού μεγάλες χώρες, όπως η Γερμανία, η Ρωσία και η Γαλλία, φαίνεται πως χάνουν σταδιακά την εμπιστοσύνη τους απέναντι της.
Σε καμία περίπτωση δε την ολοκληρωτική κατάρρευση και τη χρεοκοπία της, η οποία θα βύθιζε εκατομμύρια Αμερικανούς Πολίτες στη φτώχεια και στην απόγνωση, χωρίς να τιμωρηθούν καθόλου οι υπεύθυνοι: η αχόρταγη ελίτ της χώρας.
.