Πολύ πριν οδηγηθεί η Ελλάδα στη λαιμητόμο του ΔΝΤ, το 2008, το αραβικό εμιράτο χρεοκόπησε, αποτελώντας τον προπομπό της χρηματοπιστωτικής κρίσης – οπότε δεν είναι ίσως αδιάφορη η πρόσφατη κατάρρευση του χρηματιστηρίου του
(To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες)
.
Γνωρίζοντας πως πολύ συχνά η ιστορία επαναλαμβάνεται, δεν μπορεί κανείς παρά να αντιμετωπίσει φιλύποπτα την κατάρρευση του σημαντικότερου χρηματιστηρίου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, στα οποία ανήκει το Ντουμπάι – πόσο μάλλον όταν, για μία ακόμη φορά, η αγορά ακινήτων ήταν αυτή που προκάλεσε το «ξεπούλημα».
Ειδικότερα, η ειδικού βάρους για την περιοχή κατασκευαστική εταιρεία, η «Arabtec Holding» (60.000 εργαζόμενοι), αντιμετωπίζει σοβαρές οικονομικές δυσκολίες – με τη μετοχή της να χάνει το 50% της αξίας της, μέσα σε τρεις μόλις ημέρες.
Την ίδια στιγμή η Ελλάδα έχει αναμφίβολα πολύ μεγαλύτερα προβλήματα, σχετικά με το 2008, αφού το ΑΕΠ της έχει καταρρεύσει, η ανεργία μεσουρανεί, ο παραγωγικός της ιστός «πνέει τα λοίσθια», οι συνθήκες χρεοκοπίας είναι εντονότερες (χρέος προς ΑΕΠ στο 175%, έλλειμμα προϋπολογισμού πάνω από 12%, αύξηση του εμπορικού ελλείμματος κλπ.) – ενώ κανένας δεν μπορεί να αποκλείσει την έξοδο της από το ευρώ, με στόχο τη βίαιη εξυγίανση (άρθρο).
Επομένως, οι συνθήκες θυμίζουν πολύ το τότε κραχ, όπου όμως τα «πυρομαχικά» για την καταπολέμηση τυχόν επανάληψης του, όπως τα χρήματα με τα οποία διέσωσαν τα κράτη τις εμπορικές τράπεζες, οι επεμβάσεις των κεντρικών τραπεζών κοκ., έχουν πλέον εξαντληθεί – ενώ παράλληλα μαίνονται οι διαμάχες σε δύο μεγάλα μέτωπα (Ουκρανία, Μέση Ανατολή).
Η πτώση πάντως του χρηματιστηρίου του Ντουμπάι (γράφημα) προκάλεσε αρχικά ένα κύμα πωλήσεων σε ολόκληρο τον Αραβικό κόσμο – επειδή πολλοί επενδυτές στην περιοχή αγόραζαν τελευταία μετοχές με πίστωση. Ένα μέρος της αξίας των μετοχών αυτών είχε τοποθετηθεί ως εγγύηση – οπότε, σαν αποτέλεσμα της πτώσης, αρκετές από τις μετοχές αυτές έπρεπε να πουληθούν, για να καλυφθούν οι διαφορές (margin calls).
Στα πλαίσια αυτά, όταν κάποιοι επενδυτές, μετά από τηλεφώνημα της τράπεζας τους, δεν μπορούν να καλύψουν τις υπολειπόμενες εγγυήσεις με φρέσκα χρήματα, τότε η τράπεζα ρευστοποιεί (πουλάει) καταναγκαστικά κάποιες μετοχές, για να επιτευχθεί το ζητούμενο.
.
Ο δείκτης μετοχών του Ντουμπαϊ
.
Περαιτέρω, στους μεγάλους χαμένους της περιοχής ανήκουν οι εταιρείες ακινήτων, καθώς επίσης οι τράπεζες – ενώ το Ντουμπάι παρέσυρε πολλά άλλα κράτη, με την ξαφνική κατάρρευση του. Εν τούτοις, παρά τη σημαντική πτώση κατά περίπου 25%, ο δείκτης συνεχίζει να είναι 19% ακριβότερος, συγκριτικά με την αρχή του έτους – αφού η αγορά είναι έντονα κερδοσκοπική.
Το θέμα της αγοράς μετοχών επί πιστώσει, καθώς επίσης τα προβλήματα που θα προκύψουν μετά από τυχόν πτώση των δεικτών, δεν συναντάται μόνο στο Ντουμπάι – αλλά, κυρίως, στη Wall Street, το ύψος των οποίων υπολογίζεται στα 437 δις $. Όπως φαίνεται δε από το γράφημα που ακολουθεί, η αύξηση αυτή ξεκίνησε παράλληλα με τη γενικότερη αύξηση του επιπέδου των χρεών στη Δύση – η οποία πλέον είναι απελπιστικά υπερχρεωμένη.
.
Αύξηση χρεών-τιμής μετοχών στις ΗΠΑ
.
To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες (…)
Συνεχίζοντας, οι επενδυτές άρχισαν από το Μάρτιο να μειώνουν την έκθεση τους στις αγορές μετοχών με πίστωση – κάτι που αποτελεί μία ακόμη προειδοποίηση κραχ, σε αυτούς τουλάχιστον που θυμούνται πως δύο μήνες μετά την κατάρρευση του χρηματιστηρίου του Ντουμπάι το 2008, είχε συμβεί ακριβώς το ίδιο (περιορισμός των αγορών μετοχών επί πιστώσει).
Ένα ανάλογο φαινόμενο είχε παρατηρηθεί στην αρχή της χιλιετίας, λίγο πριν το σπάσιμο της φούσκας του διαδικτύου – όπου, ξανά δύο μήνες πριν από το κραχ, είχαν αρχίσει να μειώνονται τα δάνεια για την αγορά μετοχών. Το ίδιο το κραχ βέβαια επιτάχυνε τις μειώσεις των δανείων – επειδή στη Wall Street οι τράπεζες τοποθετούνται επίσης ανάλογα.
Φυσικά όλα αυτά μπορεί να είναι απλές συμπτώσεις, αφού πολλοί επενδυτές θεωρούν πως η πτώση του Ντουμπάι προσφέρει επενδυτικές ευκαιρίες – επειδή η οικονομία του εμιράτου είναι πλέον πολύ πιο υγιής, συγκριτικά με το 2008, έχοντας αναπτυχθεί με ρυθμό 4,6% το 2013 (τον ισχυρότερο μετά το 2007).
Περαιτέρω, έχουν τοποθετηθεί διαφημιστικές πινακίδες στο Ντουμπάι, με στόχο να περιορίσουν τους φόβους των επενδυτών, απέναντι σε μία καινούργια φούσκα ακινήτων – χωρίς όμως αποτέλεσμα.
Η ξαφνική παραίτηση του διευθυντή της κατασκευαστικής «Arabtec Holding» την περασμένη εβδομάδα, ο οποίος ανακοίνωσε χθες πως θέλει να πουλήσει τις μετοχές που κατέχει (28,85%), καθώς επίσης η μείωση της συμμετοχής στην εταιρεία ενός από τα κρατικά κεφάλαια του Abu Dhabi, δεν βοηθούν στην διατήρηση της επενδυτικής ηρεμίας στην περιοχή – ούτε η δήλωση πως η κατασκευαστική θα απολύσει έναν περιορισμένο αριθμό εργαζομένων.
Επιστρέφοντας στη Wall Street, διαπιστώνει κανείς πως η ανοδική πορεία, με τα συνήθη αίτια που τη συνοδεύουν (από την ευφορία έως την κατάθλιψη), ευρίσκεται στο ζενίθ της – το οποίο όμως είναι σημαντικά υψηλότερο από το αντίστοιχο το 2007.
.
Οι διακυμάνσεις του δείκτη S&P 500 και τα αντίστοιχα συναισθήματα των αγορών
(Πατήστε στο διάγραμμα για μεγέθυνση)
.
Επομένως, οι πιθανότητες να αντιστραφεί η τάση, εάν τυχόν υπάρξει μία σπίθα κάπου στον πλανήτη, δεν είναι καθόλου αμελητέες. Εν τούτοις, μέχρι στιγμής δεν φαίνεται τίποτα ικανό να μειώσει την αισιοδοξία των επενδυτών – ούτε η πτώχευση της τράπεζας της Βουλγαρίας (ανάλυση), ούτε τα δύο μέτωπα του πολέμου, ούτε η παγκόσμια επιβράδυνση της ανάπτυξης, ούτε η φούσκα των ομολόγων στην Ευρώπη, ούτε τα τεράστια τραπεζικά και λοιπά προβλήματα της Κίνας.
Ολοκληρώνοντας οφείλουμε να προσθέσουμε πως «ενός κακού μύρια έπονται» – γεγονός που σημαίνει εδώ ότι, εάν συμβεί το συντονισμένο «σπάσιμο» πολλών μαζί πιστωτικών ορίων (margin calls), τότε θα ξεκινήσει ένα «καταστροφικό ντόμινο», παρασύροντας πολλές άλλες αξίες μαζί του.
Για να δημιουργηθεί βέβαια κάτι τέτοιο, είναι απαραίτητο ένα «πιστωτικό συμβάν», ένα απρόβλεπτο ή μη αναμενόμενο γεγονός καλύτερα, σοβαρότερο από τα παραπάνω – όπως, για παράδειγμα, η χρεοκοπία ενός κράτους ή μίας μεγάλης τράπεζας, η απότομη αύξηση των επιτοκίων στις αγορές, η ανακοίνωση του περιορισμού της ρευστότητας από τη Fed ή κάτι άλλο, το οποίο δεν μπορούμε ίσως καν να φανταστούμε.
Σε κάθε περίπτωση, το «margin call» θα συμβεί αργά ή γρήγορα ενώ οι επενδυτές, οι οποίοι το έχουν συνδέσει με την ανακοίνωση της απόσυρσης των μέτρων ποσοτικής διευκόλυνσης (QE) από τη Fed, κάνουν πιθανότατα μεγάλο λάθος – επειδή οι αγορές αντιδρούν πολύ πριν συμβεί ένα γεγονός, προβλέποντας ή προκαλώντας το οι ίδιες. Πόσο μάλλον όταν κατανοούν καλύτερα από τον καθένα πως, όταν οι μισθοί ευρίσκονται σε πολύ χαμηλά επίπεδα, σε σχέση με τα κέρδη των εταιρειών, η κατάρρευση είναι προ των πυλών.
.
Υστερόγραφο: Η τεράστια πτώση του αμερικανικού ΑΕΠ κατά -2,9% είναι μία ακόμη προειδοποίηση – η σημαντικότερη ίσως όλων. Ειδικά εάν αναλύσει κανείς ποιοί συντελεστές επιδεινώθηκαν περισσότερο, από το γράφημα που ακολουθεί.
.
Η εξέλιξη του ΑΕΠ των ΗΠΑ ανά τρίμηνο και η ανάλυση των συντελεστών του (Συντελεστές: κατανάλωση νοικοκυριών, επενδύσεις, διαφορά στα αποθέματα, εξαγωγές, εισαγωγές, κρατικές δαπάνες, διαφορά στο ΑΕΠ)
(Πατήστε στο διάγραμμα για μεγέθυνση)
.
Επομένως, παρά τη χειραγώγηση των στατιστικών εκ μέρους της υπερδύναμης του χρέους (άρθρο), η κατάσταση των οικονομικών της παραμένει εκτός ελέγχου