Το χρηματιστήριο βέβαια της Ιαπωνίας (Nikkei, 14.175 μονάδες) δεν μπορεί να θεωρηθεί ακριβό, παρά τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα, ειδικά εάν πράγματι προκληθεί πληθωρισμός – όπως φαίνεται ήδη, προερχόμενος αφενός μεν από την αύξηση του ΦΠΑ, αφετέρου από την εκτύπωση νέων χρημάτων (γράφημα). Το δημόσιο χρέος της πάντως έχει αυξηθεί στο 1,02 τετράκις εκ. γεν, υψηλότερο κατά 33,36 τρις γεν από το προηγούμενο έτος!
.
Η εξέλιξη του ισολογισμού της Ιαπωνίας
.
Δεν μπορεί επίσης να θεωρηθεί ακριβό το χρηματιστήριο της Ελλάδας, με το μεγαλύτερο ρίσκο του να επικεντρώνεται στις επερχόμενες εκλογές – όπου όμως οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως η συγκυβέρνηση θα κερδίσει τις δημοτικές, ενώ η αξιωματική αντιπολίτευση θα δυσκολευθεί πολύ να προηγηθεί στις ευρωεκλογές.
Εν τούτοις, αφενός μεν δεν πρόκειται για βουλευτικές εκλογές, οπότε δεν υπάρχει θέμα πολιτικής αστάθειας, αφετέρου το σύνολο των ψήφων της συγκυβέρνησης, του Ποταμιού, της Χρυσής Αυγής κοκ., των δυνητικών συνεργασιών δηλαδή της ΝΔ, θα είναι μάλλον πολύ υψηλότερο, από αυτό της Αριστεράς – η οποία συνεχίζει να κάνει τεράστια λάθη, ενώ δεν φαίνεται να υπάρχει περίπτωση συνεργασίας της με τα άλλα αριστερά κόμματα (ΚΚΕ, ΑΝΤΑΡΣΥΑ κοκ.).
Επομένως, μάλλον δεν πρόκειται να υπάρξει πολύ μεγάλη πτώση στο χρηματιστήριο – αν και δεν θα έμενε ανεπηρέαστο από τυχόν κατάρρευση των υπολοίπων σημαντικότερων της Δύσης (Η.Π.Α., Μ. Βρετανία, Γερμανία κλπ.). Εν τούτοις, εταιρείες σχετικά υγιείς, οι οποίες δίνουν μερίσματα, όπως ο ΟΠΑΠ (11,00 €) και η Τράπεζα της Ελλάδας (14,50 €) θα μπορούσαν να αποτελούν μία καλή επιλογή – με επόμενες την Alpha Bank (0,65 €), το Μυτιληναίο (6,25 €), την Intralot (1,97 €), τη ΔΕΗ (10,90 €) κοκ. Σε κάθε περίπτωση, η κεφαλαιοποίηση του ελληνικού χρηματιστηρίου (73,65 δις €) είναι πολύ χαμηλή – ίση με το 40% περίπου του ΑΕΠ της Ελλάδος.
Το ύψος του δημοσίου χρέους βέβαια (γράφημα, με σκούρο το σημερινό χρέος, με ανοιχτό οι προβλέψεις) συνεχίζει να είναι πρόβλημα για τη χώρα – αν και το κόστος εξυπηρέτησης του έχει μειωθεί στο ελάχιστο, ενώ θα περιορισθεί ακόμη περισσότερο.
.
Χρέος προς ΑΕΠ ανά χώρα (στο γράφημα 1η η Ελλάδα)
.
Συνεχίζοντας, στα νομίσματα είναι δύσκολο να εκφέρει κανείς άποψη – εκτός ίσως από τη λίρα της Τουρκίας, η οποία φαίνεται να είναι πολύ ακριβή σήμερα απέναντι στο ευρώ (2,855), εάν συνυπολογίσει κανείς τον πληθωρισμό στη χώρα (της τάξης του 10%), καθώς επίσης τη φούσκα των ακινήτων και τα μεγάλα προβλήματα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της.
Βέβαια, οι αυξημένες εξαγωγές χρυσού εκ μέρους της Τουρκίας, σε συνδυασμό με τα υψηλά επιτόκια, αύξησαν τις εισροές χρημάτων, οπότε ενίσχυσαν την ισοτιμία της λίρας – κάτι που όμως δεν μπορεί παρά να έχει ημερομηνία λήξης. Ενισχύθηκε επίσης από τις δηλώσεις του διοικητή της ΕΚΤ, σύμφωνα με τις οποίες θα κάνει ότι μπορεί για να γίνει φθηνότερο το ευρώ (μηδενισμός του βασικού επιτοκίου, αρνητικά επιτόκια για τις εκεί καταθέσεις των τραπεζών, αγορά ομολόγων, νέο πακέτο στήριξης κλπ.).
Περαιτέρω, το πετρέλαιο παραμένει πολύ ακριβό (100,02 $ WTI), κυρίως λόγω της αντιπαράθεσης στην Ουκρανία – αν και τυχόν χειραγωγημένη πτώση της τιμής του θα τραυμάτιζε την Αχίλλειο πτέρνα της Ρωσίας (άρθρο). Εν τούτοις, ο οικονομικός πόλεμος που διεξάγεται, έχει δημιουργήσει πολλά άλλα προβλήματα στη Ρωσία – τόσο στο νόμισμα, όσο και στην πώληση ομολόγων ή στο χρηματιστήριο.
Πολλοί βέβαια θεωρούν πως ορισμένες μετοχές της χώρας, όπως η Gazprom, οι τιμές των οποίων είναι αρκετά πιο χαμηλές από το 2008, έχοντας πολύ μεγάλες δυνατότητες αύξησης, αποτελούν ευκαιρία – κάτι που έχει μάλλον λογική.
Ολοκληρώνοντας τη μικρή μας παρουσίαση, θεωρούμε πως οι τοποθετήσεις στο χρυσό (το ασήμι ακολουθεί τις τιμές του, περί τα 1.288 $ ο χρυσός σήμερα και 19 $ το ασήμι), δεν είναι οι καλύτερες δυνατές – παρά το ότι η τιμή εξόρυξης του υπολογίζεται στα 1.200 $. Η αιτία είναι η χειραγώγηση του (άρθρο), η οποία δεν είναι καθόλου αμελητέα – αν και τυχόν πολεμική σύρραξη είναι πάντα θετική για την τιμή του.
Στα πλαίσια αυτά εναλλακτική δυνατότητα αποτελούν αναμφίβολα τα διαμάντια – αφού η τιμή των ακατέργαστων σχεδόν δεκαπλασιάστηκε, σε σχέση με τη δεκαετία του 1960. Σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, η τιμή αυξήθηκε κατά 13% (πηγή: Global Diamond Report 2013, Bain & Company) – ενώ η μέση ετήσια αύξηση υπολογίζεται στο 5,2%.
Η αιτία της αύξησης είναι αφενός μεν το ότι τα διαμάντια είναι ελκυστικά, αφετέρου η περιορισμένη ποσότητα τους – ενώ η ζήτηση τους αυξάνεται τόσο στην Κίνα, όσο και στη Ρωσία. Σύμφωνα δε με την De Beers, η ζήτηση θα αυξηθεί κατά 4,5% το 2014, ενώ η Bain & Company υπολογίζει με διπλασιασμό της το 2020.
Οφείλει να γνωρίζει κανείς βέβαια πως όσο πιο καθαρό είναι ένα διαμάντι, τόσο πιο ακριβό – ενώ το ένα καράτι ενός «ακάθαρτου διαμαντιού» με καφέ-κίτρινο χρώμα μπορεί να κοστίζει έως και 1 €, όταν το ένα καράτι διάφανου και απολύτως καθαρού διαμαντιού μπορεί να κοστίζει ακόμη και 10.000 €.
Φυσικά υπάρχει η δυνατότητα επένδυσης στα χρηματιστήρια, όπως στην καναδική Aber Diamond, ISIN: CA0028931057), ο κύκλος εργασιών της οποίας προέρχεται κατά 2/3 από τα βιομηχανικά διαμάντια. Επίσης στην Anglo American, ISIN: CA0028931057), η οποία κατέχει από δύο χρόνια τώρα το 85% της De Beers.
Η καλύτερη βέβαια επένδυση στην Ελλάδα συνεχίζει να είναι η αγροτική γη, ειδικά λόγω της προβλεπόμενης επισιτιστικής κρίσης και της αύξησης των τιμών των τροφίμων – ενώ οι δυνατότητες της να ξεφύγει από την κρίση είναι πολύ μεγάλες (άρθρο).
