Ο Τιτανικός και οι Φαρισαίοι

(To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες)

Η παγκόσμια οικονομία είναι αναμφίβολα εξαιρετικά προβληματική, με το χρηματοπιστωτικό σύστημα, το μεγάλο ασθενή, να παρομοιάζεται εύλογα από πολλούς με τον Τιτανικό – τον οποίο οι μεγάλες δυνάμεις του πλανήτη προσπαθούν να ανασύρουν από το βυθό της θάλασσας.

Δυστυχώς κάθε ένας από τους ισχυρούς έχει το δικό του σκοπό, μέθοδο και ρόλο: οι Η.Π.Α. ενδιαφέρονται μόνο για το χρυσό που βρίσκεται στο χρηματοκιβώτιο του Τιτανικού, η Ρωσία για τον τρόπο κατασκευής του και η, υπό Γερμανική κατοχή, Ευρώπη, για την ορχήστρα – η οποία έπαιζε ευχάριστα τραγούδια, όταν το υπερωκεάνιο προσέκρουε στο παγόβουνο και βυθιζόταν.

Ουσιαστικά δηλαδή οι Φαρισαίοι της ΕΕ ενδιαφέρονται μόνο για τον τρόπο, με τον οποίο μπορεί να συνεχισθεί η ουτοπία – σύμφωνα με την οποία η Ευρώπη έχει ξεπεράσει την κρίση που προκάλεσε η πολιτική της λιτότητας, χωρίς κανένα αναπτυξιακό μέτρο.

Οι πολιτικοί της καταρρέουσας Δύσης λοιπόν έχουν επικεντρωθεί στη «δημαγωγική μέθοδο παραπλάνησης» των Πολιτών, έτσι ώστε να μην διακρίνουν το παγόβουνο – να μην δίνουν σημασία στο τεράστιο ρήγμα, στην κύτη του βαποριού.

Έτσι στην Ελλάδα, για παράδειγμα, η οποία βιώνει μία τρομακτική ύφεση, με την ανεργία εκτός ελέγχου, το ενδιαφέρον εστιάζεται στην επιτυχημένη αύξηση κεφαλαίου των τραπεζών και όχι στις ανεξέλεγκτες επισφάλειες, στα τεράστια ποσά, καθώς επίσης στις εγγυήσεις που έλαβαν από το υπερχρεωμένο κράτος για να μην χρεοκοπήσουν (όπως οι δύο μεθυσμένοι που ο ένας στηρίζει τον άλλο).

Την ίδια στιγμή, η πολιτική αναφέρεται στην «ανάσταση του Λαζάρου» (recovery, Grecovery), στην «αναβίωση» δηλαδή της οικονομίας της χώρας μας, στις μεγάλες επενδύσεις από το εξωτερικό (γράφημα), στο πρωτογενές πλεόνασμα που θα μοιρασθεί γενναιόδωρα στο λαό, αν και δεν καλύπτει καν τους τόκους των δημοσίων χρεών, παρά τα «χαριστικά» χαμηλά επιτόκια κοκ.

.

.

Το γράφημα βέβαια λέει κάτι εντελώς διαφορετικό από την κυβέρνηση, όσον αφορά τα σχέδια επενδύσεων των επιχειρήσεων στη χώρα μας – όπως και πολλά άλλα στοιχεία, τα οποία όμως δεν βλέπουν καν το φως της δημοσιότητας.

Σε κάθε περίπτωση, η δημιουργική λογιστική έχει αποκτήσει φανατικούς μιμητές στις υπόλοιπες επιστήμες – όπως στις δημιουργικές στατιστικές, στις δημιουργικές δημοσκοπήσεις και στα διάφορα άλλα τεχνάσματα.

Ως συνήθως δε, τα διαγράμματα είναι αυτά που κάνουν λάθος με τις καταγραφές ή με τις προβλέψεις τους και όχι οι πολιτικοί – όπως, για παράδειγμα, το κατωτέρω για την ανεργία, όπου η χώρα μας κατέχει τα σκήπτρα, χωρίς όμως να αντιμετωπίζει πρόβλημα στην ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών από τους φορολογουμένους, με πάνω από 30 δις € ή στις αυξήσεις κεφαλαίου τους.

.

.

Συνεχίζοντας οι Φαρισαίοι, οι οποίοι διασπείρουν ψεύτικες ελπίδες και καλλιεργούν τη συλλογική ουτοπία (άρθρο), δεν συναντώνται μόνο στην Ελλάδα και στην  ΕΕ, αλλά και στις Η.Π.Α. – η οικονομική ελίτ της οποίας, οι διεθνείς τοκογλύφοι ειδικότερα, ενδιαφέρονται μόνο για το χρυσό και τα διαμάντια που βρίσκονται στο χρηματοκιβώτιο του Τιτανικού, αδιαφορώντας εντελώς για το πλοίο, τους επιβάτες, την ορχήστρα και το πλήρωμα του.

To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες (…)

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΣΟΔΑ ΚΑΙ ΤΟΚΟΙ

Το 19ο αιώνα η Οθωμανική αυτοκρατορία είχε αναδειχθεί σε μία μεγάλη δύναμη – αφήνοντας όλες τις υπόλοιπες πίσω της. Ουσιαστικά είχε ξεπεράσει τη γαλλική αυτοκρατορία, τη βρετανική και τη ρωσική, σε όλα τα «επίπεδα» της οικονομικής, της στρατιωτικής, καθώς επίσης της διπλωματικής ισχύος – με αποτέλεσμα όμως την αύξηση του δημοσίου χρέους της.

Στα πλαίσια αυτά, η κυβέρνηση της οθωμανικής αυτοκρατορίας δαπανούσε το 1868 το 17% των συνολικών φορολογικών εσόδων της, μόνο και μόνο για την πληρωμή των τόκων των δανείων του κράτους. Για να γίνει καλύτερα κατανοητό το μέγεθος, αρκεί να αναφέρει κανείς πως η Ελλάδα, το έτος της χρεοκοπίας της (2010), προγραμμάτιζε να πληρώσει τόκους ύψους 12,95 δις € (έως και 17 δις € τα επόμενα έτη), έναντι φορολογικών εσόδων 53,7 δις € – ήτοι το 24% των εσόδων της (πηγή).

Επιστρέφοντας στην οθωμανική αυτοκρατορία, τα χρέη συνέχιζαν να αυξάνονται, όπως και οι τόκοι, με αποτέλεσμα τρία μόλις έτη αργότερα, το 1871, να δαπανά το 32% των εσόδων της για την εξυπηρέτηση των τόκων – έχοντας προφανώς ξεπεράσει κατά πολύ το σημείο χωρίς επιστροφή. Το 1877 οι τόκοι είχαν φτάσει στο 52% των εσόδων, οπότε η χώρα χρεοκόπησε – όπως έχει συμβεί πολλές φορές στην ιστορία.

Ειδικότερα, την ίδια τύχη είχε η Γαλλία το 1788, τις παραμονές της γαλλικής επανάστασης, όταν δαπανούσε το 62% των φορολογικών εσόδων της για την πληρωμή τόκων – επίσης η Ισπανία το 1559, όπου οι πληρωμές τόκων ξεπερνούσαν τα έσοδα της μοναρχίας των Αψβούργων, με αποτέλεσμα να χρεοκοπήσει τέσσερις φορές έως το τέλος του αιώνα.

Επανερχόμενοι στη σημερινή εποχή, οι συνολικές πληρωμές τόκων των Η.Π.Α. το 2013 ήταν της τάξης των 415 δις $ ή στο 17% των φορολογικών εσόδων – όπως ακριβώς η οθωμανική αυτοκρατορία το 1868, η οποία χρεοκόπησε εννέα χρόνια αργότερα. Φυσικά οι Η.Π.Α. διαθέτουν ένα παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα, το οποίο τους επιτρέπει την πληρωμή των χρεών τους, απλά και μόνο με την εκτύπωση νέων δολαρίων – μία τακτική που όμως έχει αναμφίβολα ημερομηνία λήξης.

Επειδή οφείλει όμως να προσαρμόζεται κανείς στην εποχή του, η οποία έχει ορισμένες ιδιαιτερότητες, θα πρέπει να σημειώσουμε πως ναι μεν τα έσοδα του αμερικανικού δημοσίου ήταν 2,49 τρις $, αλλά τα 891 δις $ προέρχονταν από τους φόρους των εργαζομένων (κρατήσεις) – οι οποίοι συνδέονται άμεσα με τη χρηματοδότηση της κοινωνικής ασφάλισης και της υγείας των αμερικανών.

Επομένως, δεν μπορούν να διατίθενται για την πληρωμή τόκων και θα πρέπει να αφαιρούνται από τα συνολικά έσοδα του δημοσίου – τα οποία, στην προκειμένη περίπτωση, θα μειώνονταν στα 1,599 τρις $ το 2013 (πηγή: Sovereign). Εάν υπολογίσουμε τώρα τους τόκους των 415 δις $ απέναντι σε έσοδα 1,599 τρις $ ως ποσοστό, τότε θα έφταναν σχεδόν στο 26% των συνολικών εσόδων της υπερδύναμης – ένα εξαιρετικά υψηλό ποσοστό, το οποίο θα αυξηθεί γεωμετρικά τα επόμενα χρόνια.

Πόσο μάλλον εάν συμπεριλάβει κανείς στη σκέψη του ότι, τυχόν πρόθεση των Η.Π.Α. να απορροφήσουν την υπερβάλλουσα ρευστότητα από τα τρία διαδοχικά πακέτα (QE), για να αποφευχθεί ο (υπερ)πληθωρισμός, θα είχε σαν αποτέλεσμα την αύξηση των επιτοκίων δανεισμού, οπότε των τόκων, του δημοσίου χρέους κοκ. – οδηγώντας την υπερδύναμη στη χρεοκοπία, σε λιγότερο από δέκα χρόνια.

Εάν δε συμπεριλάβουμε το ενδεχόμενο ενός νέου ψυχρού πολέμου με τη Ρωσία, την Κίνα και το Ιράν, ο οποίος θα απαιτούσε αύξηση των εξοπλιστικών προγραμμάτων της υπερδύναμης, οπότε των δημοσίων δαπανών, του χρέους κλπ., η εικόνα θα γινόταν ακόμη πιο σκοτεινή.

Το ίδιο συμβαίνει και στη Μ. Βρετανία (άρθρο μας), καθώς επίσης στην Ιαπωνία – η οποία, όπως φαίνεται από το γράφημα που ακολουθεί, κατέχει τα σκήπτρα στον πλανήτη, όσον αφορά το δημόσιο χρέος προς τα έσοδα, πολύ πριν από το 2010.

.

.

Η Ιαπωνία βέβαια έχει καταφέρει μέχρι στιγμής να διατηρήσει εξαιρετικά χαμηλό το επιτόκιο δανεισμού της – διατηρώντας παράλληλα το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος του χρέους της «εθνικό» (εσωτερικός δανεισμός).

Εν τούτοις, με ελλείμματα στον προϋπολογισμό της που ξεπερνούν το 9% του ΑΕΠ, καθώς επίσης με εξαιρετικά αρνητικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, χωρίς να διαθέτει ένα παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα, μάλλον θα χρεοκοπήσει πριν από τις Η.Π.Α.

.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Ελπίζουμε και ευχόμαστε όλα τα παραπάνω να μην περιγράφουν κάτι ανάλογο με τον Τιτανικό – να κάνουμε απαισιόδοξες ή λανθασμένες εκτιμήσεις δηλαδή, οπότε να υπερβάλλουμε σχετικά με τους κινδύνους για τον πλανήτη.

Εν τούτοις αυτά που περιγράψαμε, τα προβλήματα της Κίνας, στην οποία ξεκίνησε το σπάσιμο της φούσκας του σκιώδους χρηματοπιστωτικού τομέα, με τις πρώτες τραπεζικές επιθέσεις (Bank run), καθώς επίσης με τις μαζικές πωλήσεις ακινήτων, η καταστροφή των πρακτικών των συναντήσεων της Τράπεζας της Αγγλίας, μετά το ξέσπασμα της κρίσης (2008), οι γεωπολιτικές αναταραχές κοκ., «δείχνουν» προς αυτήν την κατεύθυνση.

.

Υστερόγραφο: Σύμφωνα με πληροφορίες εξειδικευμένου στα ναυτιλιακά φίλου μας, υπάρχει ένα ακόμη πρόβλημα, το οποίο είναι ιδιαίτερα σημαντικό τόσο για την Ελλάδα, όσο και για τη Γερμανία. 

Ειδικότερα, οι μεγάλες παραδοσιακές ναυτιλιακές τράπεζες, κυρίως οι Γερμανικές, οι οποίες αντιμετωπίζουν δυσκολίες σχετικά με την εξυπηρέτηση των δανείων που έχουν δώσει, αναγκάζονται να τα «ανακυκλώνουν» – εντείνοντας το πρόβλημα, αφού το κρύβουν ουσιαστικά κάτω από το χαλί.

Από την άλλη πλευρά, ο μέσος όρος των πλοίων δεν καλύπτει τα έξοδα του, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται ζημίες στους ισολογισμούς των εφοπλιστών. Την ίδια στιγμή, διαπιστώνεται μία τεράστια αύξηση νέων παραγγελιών πλοίων, χωρίς ιστορικό προηγούμενο – με «κατασκευαστές» κυρίως τα αμφιβόλου ποιότητας κινεζικά ναυπηγεία, επειδή παρέχουν χαμηλότερες τιμές και μεγάλα δάνεια στους εφοπλιστές.

Συνεχίζοντας, διεθνούς φήμης επενδυτικά και κερδοσκοπικά κεφάλαια (Hedge funds) χρηματοδοτούν μαζικά τους πλοιοκτήτες, μέσω της συμμετοχής τους στο μετοχικό κεφάλαιο (equity participation) – όπου, εάν η αγορά πάει καλά, κερδίζουν πολλά χρήματα ενώ, στην αντίθετη περίπτωση, έχουν το δικαίωμα της ανάληψης της διαχείρισης (management) του βαποριού.

Με τον τρόπο αυτό όμως, εάν τυχόν η παγκόσμια οικονομία επιβραδυνθεί, υπάρχει κίνδυνος να «σβήσουν από το χάρτη» ολόκληροι στόλοι – σαν αποτέλεσμα κυρίως του άκρατου ανταγωνισμού μεταξύ των εφοπλιστών οι οποίοι, προσπαθώντας ο ένας να ξεπεράσει τον άλλο, αποκτώντας το μεγαλύτερο στόλο, αναλαμβάνουν τεράστια ρίσκα.

Ο φίλος μας πάντως εύχεται επίσης να κάνει λάθος εκτιμήσεις, θεωρώντας ότι το μέλλον της ναυτιλίας είναι πολύ σκοτεινό – ειδικά της ελληνικής «ποντοπόρου» ναυτιλίας, ακριβώς επειδή είναι η μεγαλύτερη στον πλανήτη.

.

Βασίλης Βιλιάρδος, για το Analyst.gr

Επισκεφθείτε το Blog του συγγραφέα. Πατήστε εδώ.