Το δράμα της Νιγηρίας

*Στο σχέδιο-εικόνα: O πρόεδρος (αρχηγός του κράτους στη Νιγηρία) Goodluck Jonathan.

(To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες)

“Ο οικονομολόγος του ΔΝΤ και καθηγητής του Harvard κ. J. Sachs, ο οποίος απέκτησε την αμφίβολη δόξα, στις αρχές της δεκαετίας του 1990, επιβάλλοντας στις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης (Πολωνία, Ουκρανία κλπ.) την πολιτική σοκ του «Ταμείου», με βάση την οποία ληστεύθηκε η ανυπολόγιστη δημόσια περιουσία τους από τις μεγάλες πολυεθνικές της Δύσης, ήταν αυτός που εφάρμοσε τα ίδια μέτρα στη Νιγηρία.  

Μεταξύ άλλων, «έπεισε» την κυβέρνηση της πλούσιας σε πετρελαϊκά αποθέματα χώρας, να αυξήσει την τιμή της βενζίνης στο 1 $ το λίτρο – όταν στις άλλες χώρες παραγωγής πετρελαίου, όπως στο Ομάν, στο Κουβέιτ, στο Μπαχρέιν, στο Κατάρ και στη Σαουδική Αραβία, οι τιμές είναι κατά πολύ χαμηλότερες, μεταξύ 0,17 $ και 0,22 $ (με κριτήριο τους χαμηλούς μισθούς στη Νιγηρία, η τιμή στην Ελλάδα θα ήταν της τάξης των 15 € το λίτρο).

Ουσιαστικά, με τη συγκεκριμένη ενέργεια αυξήθηκε τρομακτικά το φορολογικό βάρος της αδύναμης αφρικανικής χώρας – με την κατά το ΔΝΤ αιτιολογία ότι, με αυτόν τον τρόπο θα μπορούσε να καταπολεμηθεί η διαφθορά της κρατικής βιομηχανίας πετρελαίου!” (W. Engdahl)     

 .

Άρθρο

Η χώρα των 175 εκ. κατοίκων, η οποία θεωρείται ως η οικονομική ελπίδα της Αφρικής, έχει βυθιστεί πλέον στη βία, στην εγκληματικότητα και στoν φόβο – έχοντας κυριολεκτικά «καταληφθεί» από τρομοκρατικές ομάδες, η δύναμη των οποίων αυξάνεται συνεχώς.

Μεταξύ άλλων, σχηματίζονται καθημερινά στους δρόμους τεράστιες ουρές  αυτοκινήτων, κυρίως στην οικονομική μητρόπολη της χώρας (Lagos), στην οποία η κυκλοφορία είναι τερατώδης – ακόμη και στους δρόμους με έξι λωρίδες, στους οποίους τα αυτοκίνητα παραμένουν ακίνητα για πολλές ώρες.

Η αιτία της όλης κατάστασης δεν είναι τόσο οι υποδομές της χώρας, όσο τα αναρίθμητα οδοφράγματα, πίσω από τα οποία οι δυνάμεις ασφαλείας ψάχνουν επιμελώς για εκρηκτικά, για αυτόματα πυροβόλα, καθώς επίσης για κάθε είδους άλλα όπλα – τα οποία χρησιμοποιεί η ισλαμική οργάνωση της Νιγηρίας με την ονομασία «Boko Haram» (σημαίνει «η γνώση είναι αμαρτία»), στα πλαίσια της λυσσαλέας μάχης της με στόχο την ίδρυση μίας μουσουλμανικής άγιας πόλης στα βόρεια της χώρας.

Η «κτηνωδία» της οργάνωσης αυτής φάνηκε στις πρόσφατες επιθέσεις της σε δύο μικρά χωριά, όπου κατακρεούργησε περί τους 250 κατοίκους – χωρίς να εμποδιστεί καθόλου από το στρατό της Νιγηρίας. Πολλοί θεωρούν πλέον ότι, πολλές περιοχές της χώρας, μεταξύ των οποίων ο πάμπτωχος μουσουλμανικός βοράς, έχουν πλέον ξεφύγει από τον έλεγχο της κυβέρνησης – έχοντας ουσιαστικά βυθιστεί σε έναν θρησκευτικό πόλεμο, με τους φανατικούς ισλαμιστές να μάχονται για να αποφευχθεί η «Δυτικοποίηση» του κράτους τους.

Στη χώρα αυτή φαίνεται να έστειλε η υπό κατάρρευση Τουρκία, με τις επίσημες αερογραμμές της, πολεμικά όπλα – σύμφωνα τουλάχιστον με την πρόσφατη υποκλαπείσα συνομιλία του πρωθυπουργού της.

Εκτός αυτού, ήταν ένα από τα κράτη που επισκέφθηκε σχετικά πρόσφατα η διευθύντρια του ΔΝΤ (άρθρο μας), στα πλαίσια της δεύτερης αποικιοκρατικής εποχής, στην οποία βασικός αντίπαλος της Δύσης στην ήπειρο είναι η Κίνα.

Η «συμβουλή» της δε στην κυβέρνηση, σύμφωνα με την οποία σχεδόν τριπλασιάστηκαν μέσα σε μία νύχτα οι τιμές της ενέργειας και οι μεταφορές, επιδεινώνοντας τρομακτικά το βιοτικό επίπεδο των κατοίκων, φαίνεται να είναι η γενεσιουργός αιτία της βίας που έκτοτε επικράτησε – όπως άλλωστε συνέβη στο παρελθόν στην Ινδονησία, κατά τη διάρκεια της ασιατικής κρίσης (1997-1998).

Σύμφωνα δε με αρκετούς παρατηρητές, οι κάτοικοι της Νιγηρίας είναι εξαιρετικά δυσαρεστημένοι με την ανεπαρκή και ανίκανη κυβέρνηση – καθώς επίσης με την αχόρταγη εγχώρια ελίτ, η οποία υπηρετεί τα συμφέροντα των ξένων επενδυτών.

Σε κάθε περίπτωση το ότι η Νιγηρία διαθέτει τα μεγαλύτερα πετρελαϊκά αποθέματα της Αφρικής μετά τη Λιβύη, ενώ οι πολίτες της πληρώνουν τη βενζίνη στην ίδια σχεδόν τιμή με αυτή στις Η.Π.Α., έχοντας όμως πολύ χαμηλότερα εισοδήματα, δημιουργεί εύλογες απορίες – πόσο μάλλον όταν η τιμή των καυσίμων στις γειτονικές χώρες είναι κατά πολύ φθηνότερη.

Από την άλλη πλευρά, παρά το ότι το Lagos έχει τους περισσότερους εκατομμυριούχους της Αφρικής, η πλειοψηφία των κατοίκων του αμείβεται με λιγότερα από δύο δολάρια την ημέρα – με την ανεργία των νέων στη χώρα να έχει ξεπεράσει το 47%, με χιλιάδες νεκρούς ετήσια, καθώς επίσης με το νερό να αποτελεί πολυτέλεια για το 80% του πληθυσμού. Ο δείκτης του χρηματιστηρίου της χώρας πάντως έχει ανοδική πορεία – η οποία πιθανότατα δεν θα αντιστραφεί.

.

.

To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες (…)

Περαιτέρω, αν και η Νιγηρία εξάγει καθημερινά περί τα 2,4 εκ. βαρέλια πετρέλαιο, δεν μπορεί να εξασφαλίσει στους πολίτες της αρκετή ηλεκτρική ενέργεια ή σωστές δημόσιες υποδομές – ενώ το 6% περίπου των καταθετών έχει στην ιδιοκτησία του το 88% των συνολικών καταθέσεων. Παρά το ότι δε παράγονται τόσο μεγάλες ποσότητες πετρελαίου, δεν έχουν κατασκευασθεί ανάλογα διυλιστήρια, με αποτέλεσμα να είναι υποχρεωμένη η χώρα να εισάγει βενζίνη – γεγονός που ίσως επεξηγεί τις μεγάλες διακυμάνσεις στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της (γράφημα).

.

.

Το δημόσιο χρέος της Νιγηρίας είναι βέβαια ελάχιστο, ενώ έχει περιορισθεί αρκετά τα τελευταία χρόνια – από 52,7% του ΑΕΠ το 2005 στο 18,3% το 2013. Εν τούτοις, το βιοτικό επίπεδο των κατοίκων της, ειδικά μετά την επιβολή των μέτρων του ΔΝΤ (υποτίμηση του νομίσματος, κατάργηση εισαγωγικών δασμών, μηδενισμός των κρατικών επιδοτήσεων, μείωση των δημοσίων δαπανών στην υγεία και στην παιδεία), μειώνεται συστηματικά – με τα αποτελέσματα που περιγράψαμε στην αρχή του κειμένου μας.

Η ραγδαία αύξηση πάντως των τιμών των εμπορευμάτων (γράφημα που ακολουθεί), η οποία θα μειώσει δραματικά την αγοραστική δυνατότητα των πολιτών γενικότερα στον πλανήτη, λόγω της αύξησης των τιμών καταναλωτή, θα έχει ακόμη σοβαρότερα επακόλουθα για τις χώρες της Αφρικής και ειδικά για τη Νιγηρία – αφού το ποσοστό των εισοδημάτων που διατίθενται εκεί για την αγορά των βασικών ειδών διαβίωσης είναι συντριπτικά υψηλότερο, από το αντίστοιχο της Δύσης.

.

.

Η προσπάθεια πάντως να διατηρηθεί η τάξη και να καταπολεμηθεί η βία στην Αφρική και ειδικότερα στη Νιγηρία, με την αποστολή δυτικών στρατιωτικών δυνάμεων (AFRICOM), θα έχει μάλλον τα αντίθετα αποτελέσματα – αφού θα προσφέρει το ιδανικό κίνητρο στις εξτρεμιστικές θρησκευτικές ομάδες, οι οποίες διακηρύσσουν ήδη πως η χώρα είναι στόχος του ενεργειακού πολέμου που διεξάγεται, μεταξύ των αναπτυγμένων και αναπτυσσόμενων (Κίνα) χωρών του πλανήτη.

Ένας άλλος λόγος τώρα της δημιουργίας τρομοκρατικών ισλαμικών οργανώσεων είναι αναμφίβολα η ραγδαία αύξηση του πληθυσμού της Νιγηρίας – η οποία είναι πλέον η χώρα με το μεγαλύτερο πληθυσμό της Αφρικής και η 7η παγκοσμίως.

.

.

Υπολογίζεται δε πως το αργότερο μετά από 85 χρόνια (2.100), η Νιγηρία θα έχει 900 εκ. κατοίκους, αφού γεννιούνται ετήσια περί τα 7 εκ. παιδιά  – καταλαμβάνοντας την τρίτη θέση μετά την Κίνα και την Ινδία. Πόσο μάλλον αφού η γεννητικότητα έχει μειωθεί ελάχιστα – από 6,6 παιδιά ανά γυναίκα το 1960, στα 5,7 παιδιά σήμερα.

Το ότι σχεδόν το 70% των πολιτών ζουν εξαιρετικά φτωχά (κατά κεφαλή ΑΕΠ σε αγοραστική αξία περί τα 2.800 $), ενώ αυξάνεται καθημερινά η βία, δεν φαίνεται να προβληματίζει ιδιαίτερα τους επενδυτές που καταφθάνουν στη χώρα – για τους οποίους το μέγεθος του πληθυσμού, καθώς επίσης η προβλεπόμενη αύξηση του στα επόμενα χρόνια, αποτελεί ένα ενθαρρυντικότατο γεγονός («δημογραφικό μέρισμα» ονομάζεται η προοπτική στη γλώσσα των επενδυτών).

Εν τούτοις, η Νιγηρία δεν είναι μόνο μία από τις πιο πλούσιες ενεργειακά και ανερχόμενες πληθυσμιακά «αναδυόμενες» χώρες του πλανήτη, αλλά και μία από τις πιο επικίνδυνες – ειδικά εάν οδηγηθεί σε εμφύλιο πόλεμο, με βασικό υπαίτιο το ΔΝΤ και τους εντολοδόχους του.

.

Σημείωση: Η Κίνα προσπαθεί να αποκτήσει ένα μέρος των πετρελαϊκών αποθεμάτων της Νιγηρίας, τα οποία ελέγχονται σχεδόν εξ ολοκλήρου από τις Η.Π.Α. Έτσι η κρατική της εταιρεία πετρελαίου (CNPC) κατάφερε να εξαγοράσει τέσσερις πετρελαιοπηγές – ενώ επιδίωξε να συμμετέχει ως κύριος επενδυτής στο διυλιστήριο στην Kaduna, καθώς επίσης στην κατασκευή της εθνικής οδού από το Lagos στο Kano.

.

Βασίλης Βιλιάρδος, για το Analyst.gr

Επισκεφθείτε το Blog του συγγραφέα. Πατήστε εδώ.