Δυτικές εστίες πυρκαγιάς

(To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες)

Όλο και περισσότερες οικονομικές αναλύσεις και εκθέσεις τον τελευταίο καιρό αναφέρονται στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν ορισμένες ομάδες χωρών – οι οποίες παρουσιάζονται με ακρωνύμια, ενδεχομένως για να προκαλέσουν το αυξημένο ενδιαφέρον της διεθνούς κοινής γνώμης. Μεταξύ των διαφόρων «ακρωνυμίων», τα σημαντικότερα είναι οι χώρες της BRICS (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα και Ν. Αφρική), η περιφέρεια της Ευρωζώνης (PIIGS), καθώς επίσης, πρόσφατα, οι MINT (Μεξικό, Ινδονησία, Νιγηρία και Τουρκία).

Οι πλέον ευαίσθητες όμως χώρες σήμερα θεωρούνται η Ινδονησία, η Ν. Αφρική, η Βραζιλία, το Μεξικό και η Τουρκία – επειδή χαρακτηρίζονται από τεράστια ελλείμματα στα ισοζύγια τρεχουσών συναλλαγών τους, τα οποία θα μπορούσαν να αποβούν μοιραία, εάν σταματούσαν οι εισροές ξένων κεφαλαίων.

Αυτό θα ήταν ενδεχομένως το αποτέλεσμα της «σύσφιξης» της πολιτικής της Fed, η οποία θα περιόριζε την παροχή ρευστότητας στις αγορές (QE) – κάτι που βέβαια έπαψε να απασχολεί τόσο πολύ, μετά την ανακοίνωση της νέας προέδρου της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας, σύμφωνα με την οποία θα ακολουθήσει τη μέχρι σήμερα νομισματική πολιτική.

Αν και πρόκειται για μία δήλωση ανάλογη με αυτήν της ΕΚΤ στο παρελθόν, με βάση την οποία θα προστατευόταν το ευρώ πάση θυσία, για λόγια χωρίς έργα ουσιαστικά, οι αγορές επηρεάσθηκαν – με αποτέλεσμα να συνεχίσει να μεγαλώνει η χρηματιστηριακή φούσκα, καθώς επίσης να περιορισθεί η ραγδαία υποτίμηση των νομισμάτων των αναπτυσσομένων Οικονομιών.

Εν τούτοις, οι χώρες που αντιμετωπίζουν τα μεγαλύτερα ίσως προβλήματα, οι «εύθραυστες πέντε», όπως θα μπορούσαν να αποκαλεστούν, είναι ορισμένες από τις μεγαλύτερες βιομηχανικές χώρες: η Γερμανία, η Γαλλία, η Μ. Βρετανία, η Αυστραλία και ο Καναδάς.

Εκτός αυτών, μεγάλα προβλήματα αντιμετωπίζουν πάρα πολλές άλλες δυτικές χώρες, όπως το Βέλγιο, η Ολλανδία, οι Η.Π.Α., η Ιαπωνία τα περισσότερα παγκοσμίως κοκ. – οι οποίες εξαρτώνται επίσης από τις εισροές ξένων κεφαλαίων, έχοντας πιθανότατα προκαλέσει σκόπιμα την αντιστροφή των ροών, από τις αναπτυσσόμενες προς τις αναπτυγμένες (μέσω του εκφοβισμού των αγορών, όσον αφορά τα προβλήματα των άλλων κλπ.).

Είναι όμως απαραίτητο να ασχοληθεί κανείς εν πρώτοις με τις «εύθραυστες πέντε», επειδή χωρίς τις εισροές ξένων κεφαλαίων θα ήταν αδύνατον να χρηματοδοτήσουν τις τεράστιες δημόσιες δαπάνες τους για έργα υποδομής (δρόμοι, αεροδρόμια, εργοστάσια κλπ.) – χωρίς τις οποίες θα ήταν αδύνατη ακόμη και η αδύναμη σημερινή τους ανάπτυξη.

Οι χώρες αυτές έχουν πολύ υψηλά χρέη, περισσότερο σε απόλυτα και λιγότερο σε ποσοστιαία νούμερα, πολύ χαμηλό ρυθμό ανάπτυξης, ένα ελάχιστα «διαφοροποιημένο» οικονομικό σύστημα, καθώς επίσης έναν υπερδιογκωμένο τραπεζικό τομέα. Στα πλαίσια αυτά θα ήταν ίσως λογικότερο να ασχοληθούν οι επενδυτές με τις συγκεκριμένες χώρες, οι οποίες πιθανότατα θα αποτελέσουν την επόμενη εστία πυρκαγιάς. Ειδικότερα τα εξής:

 .

Η ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Θεωρείται η ατμομηχανή της Ευρωζώνης, η δήθεν ισχυρή χώρα της ηπείρου μας, στην οποία οφείλεται η ανάπτυξη – κυρίως όμως συγκρινόμενη με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, τα οικονομικά μεγέθη των οποίων είναι προβληματικά. Εν τούτοις, η βιομηχανική της παραγωγή μειώθηκε κατά 0,6% τον προηγούμενο μήνα, οι λιανικές πωλήσεις του Δεκεμβρίου (εσωτερική κατανάλωση) υποχώρησαν κατά 2,5%, οι βιομηχανικές παραγγελίες παρέμειναν χαμηλές (γράφημα), ενώ ο ρυθμός ανάπτυξης της το προηγούμενο τρίμηνο ήταν μόλις 0,25%.

.

.

Πρόκειται λοιπόν για μία ατμομηχανή που κινείται ήδη με την όπισθεν, καθώς επίσης για μία χώρα, στην οποία οφείλονται οι ευρωπαϊκές ανισορροπίες – επειδή έχει μάθει να ζει εις βάρος των υπολοίπων, διατηρώντας χαμηλές τις εισαγωγές της και αυξάνοντας τις εξαγωγές, συχνά με τη μέθοδο του dumping.

Ακριβώς για το λόγο αυτό, για να προστατεύσει την Οικονομία της δηλαδή από τις γερμανικές επιθέσεις με προϊόντα, οι τιμές των οποίων διατηρούνται τεχνητά χαμηλές στις εξαγωγές, το εθνικιστικό κόμμα της Γαλλίας θέλει να εγκαταλείψει το ευρώ – καθώς επίσης να επιβάλλει δασμούς στα εισαγόμενα προϊόντα που υποψιάζεται ότι προωθούνται με τη μέθοδο του dumping.

Εάν συμβεί κάτι τέτοιο, πόσο μάλλον εάν αναγκασθούν οι χώρες του Νότου να προβούν σε μερική στάση πληρωμών, η Γερμανία θα αντιμετωπίσει τεράστια οικονομικά προβλήματα – πολύ περισσότερο επειδή ο τραπεζικός της τομέας είναι εξαιρετικά ασθενής (πριν από όλες τις άλλες τράπεζες η Deutsche Bank, η μόχλευση των κεφαλαίων της οποίας είναι κάτι παραπάνω από επικίνδυνη).

Τα υπόλοιπα προβλήματα της Γερμανίας είναι η γήρανση του πληθυσμού της, η εξάρτηση της στον τομέα της ενέργειας από το εξωτερικό (κυρίως από τη Ρωσία), καθώς επίσης το υψηλό δημόσιο χρέος της, σε απόλυτο μέγεθος.

To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες (…)

Η ΓΑΛΛΙΑ        

Η οικονομική κατάσταση της χώρας είναι χειρότερη από αυτήν της Γερμανίας, ενώ η δυνατότητα των επιχειρήσεων της να ανταγωνιστούν τις γερμανικές είναι πολύ περιορισμένη. Με κριτήριο τα συνεχιζόμενα ελλείμματα του προϋπολογισμού, το δημόσιο χρέος της Γαλλίας θα ξεπεράσει σύντομα το 100% του ΑΕΠ της (γράφημα), με αποτέλεσμα να επιδεινωθούν ακόμη περισσότερο οι προοπτικές της Οικονομίας – με πιθανότερο ενδεχόμενο να βυθιστεί στην ύφεση.

.

.

Η ανεργία αυξήθηκε στο 11,1%, ενώ το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου της διαμορφώθηκε στο 2,2% του ΑΕΠ – μία πολύ αρνητική εξέλιξη για μία χώρα, η οποία παραδοσιακά στηρίζεται στη βιομηχανία και στις εξαγωγές.

Στην πραγματικότητα η Γαλλία δεν έκανε καμία απολύτως διαρθρωτική αλλαγή για να αντιμετωπίσει τα προβλήματα της, το κυριότερο των οποίων είναι η απίστευτη γραφειοκρατία του δημοσίου – με αποτέλεσμα να κινδυνεύει από τυχόν αναζωπύρωση της ευρωπαϊκής κρίσης, περισσότερο από κάθε άλλη χώρα της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης. Αποτελεί δε αναμφίβολα τον αδύναμο κρίκο της Ευρωζώνης, ενώ η κυβέρνηση της έχει χάσει πλέον εντελώς την εμπιστοσύνη των Πολιτών.

 .

Η Μ. ΒΡΕΤΑΝΙΑ

Αν και με την πρώτη ματιά φαίνεται να είναι σε καλύτερη θέση από τις δύο προηγούμενες, αντιμετωπίζει στο παρασκήνιο μεγάλα προβλήματα – όπως έχουμε ήδη αναφέρει (άρθρο). Παράλληλα, στα θεμέλια της Οικονομίας της υπάρχει μία τραπεζική ωρολογιακή βόμβα (ανάλυση), ενώ διαπιστώνεται η λειτουργία μίας βιομηχανίας χρεοκοπιών, εκ μέρους ορισμένων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων της (είδηση).

Η φούσκα ακινήτων που υπάρχει, η οποία «επιδοτήθηκε» ουσιαστικά από την κυβέρνηση της χώρας, καθώς επίσης τα χαμηλά βασικά επιτόκια, σε συνδυασμό με τη συνεχή αύξηση της ποσότητας χρήματος εκ μέρους της κεντρικής της τράπεζας, δεν μπορούν να χαρακτηρισθούν ως ευοίωνες προοπτικές για το μέλλον της. Με το έλλειμμα δε του ισοζυγίου της έχει ξεπεράσει το 4% του ΑΕΠ, όσο περίπου της Ινδονησίας και της Ινδίας, έχει αυξηθεί κατακόρυφα το ρίσκο μίας συναλλαγματικής κρίσης – η οποία θα κατέληγε ξανά στην υποτίμηση της στερλίνας.

 .

Η ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ

Είναι η τέταρτη βιομηχανική χώρα, η οποία θα αντιμετωπίσει στο μέλλον προβλήματα – έχοντας στηρίξει τα τελευταία δέκα χρόνια την οικονομία της στις εξαγωγές προς την Κίνα. Εν τούτοις, παρά τις εξαγωγές αυτές, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της είναι αρνητικό (γράφημα) – γεγονός που οφείλει να προβληματίσει ιδιαίτερα την κυβέρνηση της.

.

.

Τα ελλείμματα του ισοζυγίου οδηγούν στο συμπέρασμα ότι, η χώρα ζει πάνω από τις δυνατότητες της, ενώ εξαρτάται από τον διεθνή δανεισμό – γεγονός που τεκμηριώνεται από την υποτίμηση του νομίσματος της απέναντι στο δολάριο (-13% εντός ενός έτους).

Όταν λοιπόν η Κίνα περιορίσει τις εισαγωγές της από την Αυστραλία, ειδικά στον τομέα της ενέργειας, η χώρα θα αντιμετωπίσει τεράστια προβλήματα – τα οποία δεν θα είναι καθόλου εύκολο να επιλύσει, αν και το δημόσιο χρέος της ως προς το ΑΕΠ είναι μηδαμινό (22,9% του 2012).

 .

Ο ΚΑΝΑΔΑΣ

Η χρηματοπιστωτική κρίση δεν δημιούργησε μεγάλα προβλήματα στη χώρα – η οποία όμως μείωσε τα βασικά της επιτόκια, χωρίς κανένα λόγο. Το σφάλμα αυτό μπορεί να αποβεί μοιραίο για την οικονομία της, επειδή θα τροφοδοτήσει πιθανότατα ακόμη περισσότερο τη φούσκα ακινήτων που ελλοχεύει – ενώ ο ρυθμός ανάπτυξης περιορίζεται συνεχώς, με το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (γράφημα) να παραμένει ελλειμματικό.

.

.

Το εξωτερικό χρέος του Καναδά αυξάνεται ραγδαία μετά το 2010, ενώ το δημόσιο χρέος του είναι της τάξης του 85% – γεγονός που σημαίνει ότι, πλησιάζει επίσης το σημείο χωρίς επιστροφή.

 .

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Κανένας δεν μπορεί να πει με σαφήνεια, πότε και που θα εμφανισθεί η επόμενη εστία πυρκαγιάς – αν και η πιθανότητα να ξεσπάσει στις αναπτυγμένες οικονομίες εντός των επομένων ετών είναι μεγαλύτερη, με κριτήριο την υπερχρέωση τους, το χαμηλό ρυθμό ανάπτυξης, τη γήρανση του πληθυσμού τους κοκ.

Φυσικά σε πρώτη προτεραιότητα ευρίσκεται η Ιαπωνία, ακολουθούμενη από την Ευρωζώνη και τις Η.Π.Α. – χωρίς να αποκλείουμε τις χώρες της ΜΙΝΤ ή τις υπόλοιπες αναπτυσσόμενες, στις οποίες έχουμε αναφερθεί στο παρελθόν.

Βασίλης Βιλιάρδος, για το Analyst.gr