.
Ο Τούρκος πρόεδρος ετοιμάζεται για πόλεμο – αμφισβητώντας τα χωρικά ύδατα των 12 ναυτικών μιλίων της Ελλάδας, κατά μήκος των ακτών της και σε ορισμένα νησιά του Αιγαίου. Η ρητορική του γίνεται όλο και πιο έντονη, θυμίζοντας τον πόλεμο της Ουκρανίας – ενώ η προσέγγιση της Γερμανίας με την Τουρκία, οδηγεί το Βερολίνο σε μια επικίνδυνη σύγκρουση, με συνέπειες για τις συμφωνίες πώλησης όπλων και για τη σταθερότητα του ΝΑΤΟ. Η προσπάθεια της χώρας να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο βάρκες, δεν είναι κατανοητή – ενώ θα έχει άσχημα επακόλουθα.
.
Διεθνή
Σύμφωνα με σοβαρή γερμανική ιστοσελίδα (πηγή), με δικό της άρθρο σε ελεύθερη μετάφραση, στη νοτιοανατολική Ευρώπη νέες και παλιές συγκρούσεις σιγοβράζουν – σε μεγάλο βαθμό απαρατήρητες από τη Γερμανία. Ο ρόλος δε της γερμανικής κυβέρνησης σε αυτές τις συγκρούσεις, δεν συνάδει πάντα με τον αυτοαποκαλούμενο λόγο ύπαρξής της.
Το ζήτημα που τίθεται, είναι ο αντίκτυπος δύο σημερινών πολέμων: της σύγκρουσης στην Ουκρανία, καθώς επίσης των συγκρούσεων γύρω από το Ιράν και τους πληρεξουσίους του. Οι διπλωμάτες ευρίσκονται παγιδευμένοι στη μέση – ή, όπως λένε στα Βαλκάνια, πρέπει να ισορροπήσουν σε δύο βάρκες ταυτόχρονα. Ακόμη δε και πριν από τον τελικό διαχωρισμό του ΝΑΤΟ από το ηγετικό του έθνος, από τις ΗΠΑ, αναπτύσσονται πολυάριθμες πολυπολικές και πολύπλοκες σχέσεις.
Ένα αυξανόμενο χάσμα ήταν προβλέψιμο.
Στις 4 Μαΐου, ο Γερμανός Υπουργός Εξωτερικών Johann Wadephul επισκέφθηκε την Αθήνα. Μόλις πριν από λίγα χρόνια, θα επρόκειτο για ένα πολύ σημαντικό πολιτικό γεγονός, για τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης – ενώ ακόμη και η σκληρή στάση της Γερμανίας κατά τη διάρκεια της κρίσης δημόσιου χρέους, δεν το άλλαξε σημαντικά.
Εν τούτοις, η Γερμανία δεν είναι πλέον ο στενός σύμμαχος της Ελλάδας που πάντα παρουσιαζόταν – αφού, εκπροσωπούμενη από τον Υπουργό Εξωτερικών της, έχει σφυρηλατήσει στενότερους δεσμούς με την Τουρκία.
Ζούμε δε σε μια εποχή όπου, οι ΗΠΑ αμφισβητούνται ολοένα και περισσότερο ως αξιόπιστος εταίρος του ΝΑΤΟ. Επομένως, από την οπτική γωνία του Βερολίνου, είναι λογικό να ενταθεί η συνεργασία με τη χώρα που παρέχει στη συμμαχία τις δεύτερες μεγαλύτερες ένοπλες δυνάμεις. Υπό τον Wadephul λοιπόν, η στρατηγική συνεργασία με την Τουρκία εντάθηκε (πηγή) – ενώ πιθανές επικρίσεις για τις ενέργειες της τουρκικής κυβέρνησης, αγνοήθηκαν.
Φυσικά, οι Έλληνες δεν το εγκρίνουν – ενώ υπάρχουν σχόλια σε ευρέως διαδεδομένα μέσα ενημέρωσης, όπως στα Νέα, τα οποία περιγράφουν την υποδοχή του Wadephul ως ένα μεγάλο λάθος στο σύνολο του (πηγή). Εν προκειμένω η Γερμανία, σύμφωνα με τον σχολιαστή Γιώργο Μαλούχο, θα έθετε σε κίνδυνο τη σχέση της Ελλάδας με τις ΗΠΑ – σημειώνοντας πως ο ίδιος σχολιαστής «γιόρτασε» την πολυσυζητημένη επίσκεψη του Γάλλου προέδρου E.Macron στις 22 Απριλίου με τη δήλωση: «Η Γαλλία είναι εδώ. Όχι η Ευρώπη».
Κατά τη διάρκεια της κρατικής του επίσκεψης, η οποία βιντεοσκοπήθηκε σχολαστικά, ο Macron υπέγραψε συμφωνία συνεργασίας με τον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη – η οποία, σε πολλές λεπτομέρειες, μοιάζει πολύ με τη Συνθήκη του Άαχεν μεταξύ Γερμανίας και Γαλλίας. Η Ελλάδα και η Γαλλία θα μοιράζονται ακόμη και πρεσβείες και προξενεία στο μέλλον – ενώ έχουν συνάψει μια αμοιβαία αμυντική συμμαχία, όπως η συμμαχία που έχει η Ελλάδα με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Το σύνθημα της Ελλάδας είναι να οπλιστούμε με όσο το δυνατόν περισσότερες μεμονωμένες συμμαχίες, ενάντια σε μια κατάρρευση του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης – κάτι που είναι πιθανό υπό τις παρούσες συνθήκες.
Στο πρόσφατο Διεθνές Οικονομικό Φόρουμ στους Δελφούς, το ζήτημα αυτό αποτέλεσε αντικείμενο πολυάριθμων συζητήσεων σε πάνελ. «Η Ελλάδα έχει το ένα πόδι στο πλοίο της ΕΕ και το άλλο στο πλοίο των ΗΠΑ», ήταν το κύριο νόημα των όσων είπαν αρκετοί ειδικοί – ενώ το ζήτημα σχετικά με το ποιο πλοίο να υποστηρίξει κανείς σε οποιαδήποτε δεδομένη κατάσταση, παρέμεινε αμφιλεγόμενο.
Ο 47ος Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, ο D. Trump, θεωρούνταν απλώς ένας από τους πολλούς – όταν αρκετοί ειδικοί θεώρησαν τις πολιτικές του Trump όχι ως απόκλιση από τις στρατηγικές των προκατόχων του, αλλά απλώς ως λογική συνέχεια. Η διαφορά μεταξύ του Trump και άλλων προέδρων των ΗΠΑ, επικεντρώθηκε κυρίως στο επικοινωνιακό του στυλ – μια άποψη που πυροδότησε πολλές αντιπαραθέσεις,
Παρά τις ανησυχίες όμως για τον Trump, η Ελλάδα προσπαθεί να προσελκύσει περισσότερα αμερικανικά στρατεύματα (πηγή) – με τις συνομιλίες για αυτό το θέμα να ευρίσκονται ήδη σε προχωρημένο στάδιο. Εκτός από την Ελλάδα, και άλλα κράτη της ΕΕ προσπαθούν επίσης να φέρουν τους Αμερικανούς στρατιώτες που αποσύρονται από τη Γερμανία στις χώρες τους – ελπίζοντας σε αυξημένη προστασία και οικονομικά οφέλη. Η Ελλάδα, η Πολωνία, η Λιθουανία και η Ρουμανία, θα μπορούσαν να ελπίζουν σε ανταμοιβή για την πίστη τους, κατά τη διάρκεια των στρατιωτικών επιχειρήσεων του Τραμπ στο Ιράν – σύμφωνα με την Greek City Times (πηγή).
Οι νέες συμμαχίες εντείνουν τις νέες και τις παλιές αντιπαλότητες
Ενώ η Ελλάδα παίζει και με τις δύο πλευρές στο ζήτημα της ΕΕ ή των ΗΠΑ, κινδυνεύοντας να βρεθεί στο κενό εάν αποτύχει, η γερμανική κυβέρνηση αντιμετωπίζει ένα παρόμοιο πρόβλημα – αφού η υπεράσπιση της ασφάλειας του Ισραήλ, συγκρούεται ολοένα και περισσότερο με τα συμφέροντα της Γερμανίας στην Τουρκία ως, στρατηγικού εταίρου.
Ο Τούρκος πρόεδρος επισημαίνει ότι, η χώρα του είναι πιο σημαντική για την ΕΕ, από ότι η ίδια η ΕΕ για την Τουρκία – ενώ το κλείσιμο του Στενού του Hormuz καθιστά τους αγωγούς ορυκτών καυσίμων της Τουρκίας ακόμη πιο κρίσιμους (πηγή).
Κρατώντας το πάνω χέρι στρατιωτικά και στρατηγικά, ο Ερντογάν επιμένει σε μεγαλύτερο σεβασμό από την ΕΕ και στην ενσωμάτωση – με τη μορφή της, εδώ και καιρό καθυστερημένης, ένταξης στην Ένωση. Το μήνυμα του είναι ότι, η ΕΕ δεν μπορεί να θυμάται την Τουρκία μόνο όταν τη χρειάζεται.
Πρόκειται όμως για την ίδια την Τουρκία που απειλεί το Ισραήλ και την Ελλάδα με πόλεμο, λόγω της συμμαχίας τους (πηγή) – θεωρώντας τους Έλληνες και τους Ισραηλινούς μαζί, ως στρατιωτική απειλή (πηγή).
Το γεγονός τώρα ότι η Ειδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ, Francesca Albanese, κατά τη διάρκεια συζήτησης σε πάνελ στην Αθήνα, κατηγόρησε την ελληνική κυβέρνηση ότι καθοδηγείται από το Ισραήλ και ότι είναι συνένοχη σε ισραηλινά εγκλήματα, διαδίδεται με ενθουσιασμό από το τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων (πηγή) – όταν την ίδια στιγμή τα τουρκικά ΜΜΕ ισχυρίζονται ότι, ο νέος τουρκικός διηπειρωτικός βαλλιστικός πύραυλος Yildirimhan θα τρομοκρατήσει την Ελλάδα και το Ισραήλ, με αποτέλεσμα οι Έλληνες πράγματι να αντιδρούν με ανησυχία.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι εντάσεις οξύνθηκαν περαιτέρω από μια ισραηλινή ενέργεια – από το ότι οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις αναχαίτισαν πλοία και σκάφη που ανήκαν σε έναν νέο στολίσκο της Γάζας σε διεθνή ύδατα, 50 ναυτικά μίλια ανοιχτά της Κρήτης. Εντός όμως της ελληνικής ζώνης έρευνας και διάσωσης, συλλαμβάνοντας τους φιλοπαλαιστίνιους ακτιβιστές – όπου, ενώ οι περισσότεροι ακτιβιστές μεταφέρθηκαν στην Κρήτη, δύο παρέμειναν υπό ισραηλινή κράτηση και ο στολίσκος έκτοτε έχει συνεχίσει το ταξίδι του προς τη Γάζα (πηγή)
Μια ζώνη έρευνας και διάσωσης (SAR) είναι μια καθορισμένη θαλάσσια ή εναέρια περιοχή, στην οποία ένα συγκεκριμένο κράτος είναι νομικά υπεύθυνο για το συντονισμό των επιχειρήσεων έρευνας και διάσωσης – ενώ στην περίπτωση της SAR της Ελλάδας, πρόκειται για τα χωρικά ύδατα που η Τουρκία θα ήθελε επίσης να ελέγχει ως περιοχή SAR. Κατά συνέπεια, η Τουρκία κατηγορεί τώρα την Ελλάδα ισχυριζόμενη ότι, δεν προστατεύει αποτελεσματικά τα πολιτικά σκάφη εντός της δικής της ζώνης SAR – για να πάρει τη θέση της.
Ποιος λέει στα όπλα ποιον επιτρέπεται να πυροβολούν;
Συνεχίζοντας, οι ανανεωμένες και εντεινόμενες εχθρότητες είναι ιδιαίτερα εμφανείς σε έναν κλάδο που ακμάζει σε περιόδους κρίσης: στο εμπόριο όπλων. Ο Wadephul διαβεβαίωσε τους παρευρισκόμενους στην Αθήνα ότι ,τα οπλικά συστήματα που παραδόθηκαν στην Τουρκία δεν θα χρησιμοποιηθούν εναντίον της Ελλάδας – χωρίς όμως να γίνει πιστευτός.
Πόσο μάλλον όταν η Γερμανία είχε ήδη παραβιάσει τα ελληνικά συμφέροντα ασφαλείας – αφού ένα σκάφος της γερμανικής ακτοφυλακής που επιχειρούσε για την Frontex, είχε ακολουθήσει τις εντολές της τουρκικής ακτοφυλακής σε ελληνικά ύδατα, αντί για τις ελληνικές οδηγίες (πηγή).
Τέτοιες ενέργειες συχνά ερμηνεύονται ως ενεργή υποστήριξη του εχθρού, σε ζώνες κρίσης – ενώ εξίσου καταστροφικό από διπλωματικής άποψης ήταν το γεγονός ότι, κατά τη διάρκεια μιας ναυτικής περιπολίας υπό γερμανική διοίκηση, η νομικά ορθή ονομασία της Κύπρου και των ελληνικών νησιών που διεκδικούσε η Τουρκία, παραλείφθηκε κατόπιν ρητού αιτήματος της Τουρκίας.
Η Τουρκία δεν αναγνωρίζει την Κύπρο, ως κράτος μέλος της ΕΕ – ενώ η Γερμανία θέλει να συμπεριληφθεί η Τουρκία στο ευρωπαϊκό εξοπλιστικό πρόγραμμα SAFE ύψους 150 δις €, όταν Ελλάδα απαιτεί από την Τουρκία να αποσύρει πρώτα το Casus Belli.
Επομένως, οι πιθανότητες του Wadephul να υπογράψει μια ιδιαίτερα μεγάλη συμφωνία πώλησης όπλων με την Ελλάδα, ήταν ελάχιστες – σημειώνοντας πως σε τελική ανάλυση, οι διάφορες συμμαχίες φαίνεται να εξυπηρετούν κυρίως τις επιχειρήσεις και συγκεκριμένα τη βιομηχανία όπλων. Για παράδειγμα ο Macron, κατά τη διάρκεια της περίφημης επίσκεψής του, είχε σκοπό να πουλήσει όπλα αξίας 12 δις € (πηγή) – εξασφαλίζοντας στο τέλος 5,5 δις €, με την ελληνική βιομηχανία να συμμετάσχει μέσω συμφωνιών υπεργολαβίας αξίας 1,25 δις €.
Με δεδομένο πάντως το ότι, έως το 2030 η Ελλάδα σχεδιάζει να επενδύσει 30 δις € στην άμυνά της, δεν είναι μόνο η Γαλλία του Macron που ωφελείται – αλλά, επίσης, η Ιταλία της Meloni που προσβλέπει σε μια συμφωνία 700 εκ. € για παλαιότερες φρεγάτες (πηγή).
Από την άλλη πλευρά, μια κοινοπραξία μεταξύ Ελλάδας και Ουκρανίας κινδυνεύει να καταρρεύσει – αυτή κατά την οποία ο Κ. Μητσοτάκης και ο Ουκρανός πρόεδρος W. Zelensky είχαν συμφωνήσει το Νοέμβριο, για την κοινή παραγωγή ναυτικών drones στον Πειραιά (πηγή).
Ένα μεγάλο μέρος των drones προοριζόταν για χρήση από την Ουκρανία, στον πόλεμό της με τη Ρωσία – ενώ ένα άλλο για το ελληνικό ναυτικό. Ωστόσο, η Ουκρανία θέλει να έχει τον τελευταίο λόγο για οποιαδήποτε πιθανή ελληνική χρήση των drones – δηλαδή δεν θέλει να χρησιμοποιηθούν εναντίον του συμμάχου της, της Τουρκίας.
Οι διαπραγματεύσεις δεν θεωρούνται βέβαια ακόμη αποτυχημένες, αλλά τι νόημα έχει να αγοράσει η Ελλάδα αυτά τα drones, εάν δεν μπορεί να τα χρησιμοποιήσει εναντίον του μοναδικού κράτους που την απειλεί; Απολύτως κανένα.