Η Μετανάστευση ως Πολιτικό/Πολεμικό Εργαλείο: Η κρίση ΗΠΑ-Κούβας – Σελίδα 2 – The Analyst
Σχολιασμός Επικαιρότητας

Η Μετανάστευση ως Πολιτικό/Πολεμικό Εργαλείο: Η κρίση ΗΠΑ-Κούβας

.

Έξοδος 1994 (Rafter ή Balsero Crisis)

Η κρίση του 1994 ακολουθεί την πτώση του τοίχους του Βερολίνου και των κουμμουνιστικών καθεστώτων στην Ευρώπη και μαζί την αποδυνάμωσης της Σοβιετικής Ένωσης η οποία πλέον δεν μπορούσε να υποστηρίζει την οικονομία της Κούβας.  Παράλληλα οι ΗΠΑ δεν εξέδιδαν βίζες στον αριθμό που αναμένονταν με βάση την προηγούμενη κρίση. Οι Κουβανοί είχαν την εντύπωση ότι θα εκδίδονταν 20.000 κάθε χρόνο αλλά τελικά οι ΗΠΑ εξέδιδαν πολύ λιγότερες. Στα χρόνια μετά το 1985 είχαν εκδοθεί μόνο 11.000. Αυτό είχε δημιουργήσει δυσαρέσκεια στον λαό και πίεση προς το καθεστώς Κάστρο.

Παράλληλα η οικονομική κρίση που ακολούθησε την αποχώρηση της Σοβιετικής Ένωσης και οι διαγραφόμενες αλλαγές διεθνώς προκάλεσαν αναταραχές στο νησί και οδήγησε πολλούς Κουβανούς να θέλουν να φύγουν. Κάποιες λίγες χιλιάδες μάλιστα όλη αυτή την περίοδο πέρναγαν κατά καιρούς απέναντι κλέβοντας βάρκες. Αυτό επέτεινε την αναστάτωση και ενόχληση για το καθεστώς. Συνέβαινε δε το εξής παράλογο: αν τους σταματούσε ο Κάστρο όπως ήταν υποχρέωσή του με βάση την συμφωνία με τις ΗΠΑ, θεωρούνταν ότι τους καταπίεζε και αν όχι ότι δεν τηρεί την συμφωνία και εκβιάζει τις ΗΠΑ… Άρα εδώ είμαστε στην περίπτωση που δεν είχε να χάσει και πολλά (Σχέση Κόστους-Οφέλους Τύπου Ι). Συνεπώς ο Κάστρο ήθελε να επιτύχει την έξοδο τους και παράλληλα να αποσυμπιέσει και την δυσαρέσκεια στον λαό.

Τότε ο Κάστρο λοιπόν είπε ότι όσοι θέλουν να φύγουν, μπορούν να το κάνουν. Από την άλλη μεριά ο Δημοκρατικός Κλίντον που ήταν πρόεδρος των ΗΠΑ και αντιμετώπιζε εκλογές τον άλλο χρόνο αρχικά δεν είχε μεγάλη αντίρρηση να τους δεχτεί. Όταν όμως άρχισαν να μεγαλώνουν οι αριθμοί Κλίντον φοβήθηκε ότι θα χαθεί ο έλεγχος και θα ανατραπούν οι ισορροπίες στην Φλόριντα και η μεταναστευτική πολιτική των ΗΠΑ.  Να προσθέσουμε ακόμα για να διαγραφεί καλύτερα το πνεύμα των καιρών ότι η κρίση αυτή έρχονταν μετά από την έξοδο 10.000 Αϊτινών μετά από πραξικόπημα στον νησί και πολιτικών διωγμών. Και αυτά είχαν παραμείνει στο Γκουαντάναμο μέχρι το 1994 ενώ μερικοί ήταν φορείς του AIDS κάτι που για την εποχή δημιουργούσε πανικό στην κοινωνία και αποτελούσε λόγο απαγόρευσης της μετανάστευσης στις ΗΠΑ.

Όταν όμως ο Κλίντον θέλησε να σταματήσει τις ροές λέγοντας ότι δεν θα δέχεται άλλους πρόσφυγες ο Κάστρο αύξησε τις ροές και ο Κλίντον διαλέγοντας μεταξύ πολιτικού κόστους και αντιπαράθεσης όπως και οι προηγούμενοι προτίμησε να υποχωρήσει ξανά. Όμως έχοντας δει τι συνέβηκε στον Κάρτερ δεν θέλησε να φανεί ότι χάνει τον έλεγχο. Δήλωσε ότι όσοι συλλαμβάνονται στην θάλασσα θα οδηγούνται στην Αμερικάνικη βάση του Γκουανταναμο στην Κούβα.  Με την επιλογή του Γκουντάναμο, ενός δηλαδή κλειστού κέντρου κράτησης όπου υπήρχε και η υποθετική (αν και όχι ρεαλιστική) προοπτική επιστροφής (κάτι δηλαδή σαν αυτά που σχεδιάζονται στην Ελλάδα), μετριάστηκε το πολιτικό κόστος….

Τελικά μεταξύ Αυγούστου και Σεπτεμβρίου 1994 περίπου 35.000 Κουβανοί δηλαδή λιγότεροι αυτή την φορά, σε έναν συνολικό πληθυσμό περί τα 11 εκατομμύρια, έφυγαν. Τους περισσότερους τους σταμάτησε η Αμερικανική ακτοφυλακή πριν φτάσουν στην Φλόριντα και τους οδήγησε στο Γκουαντάναμο. Παρόλο που είχε αφήσει να εννοηθεί, ίσως για πολιτικούς σκοπούς ότι θα επιστραφούν στην Κούβα και είχαν τον σχετικό φόβο τελικά τους επιτράπηκε να μεταναστεύσουν στις ΗΠΑ.

Αν και τα νούμερα ήταν αρκετά χαμηλά αυτή την φορά ο Κάστρο χρησιμοποίησε το γεγονός για να διαπραγματευτεί με τις ΗΠΑ απειλώντας ότι σε αντίθετη περίπτωση θα στείλει ένα εκατομμύριο τον επόμενο χρόνο.  Τα νούμερα αυτά δεν υπήρχαν όμως. Επίσης αν και το βασικό πιεστικό πρόβλημα για την Κούβα ήταν το εμπάργκο, ήξεραν και οι δυο ότι οι πολιτικοί συσχετισμοί δεν προσφέρονταν για να λυθεί. Άρα ίσως και οι δυο παίζανε ένα θέατρο με προδιαγεγραμμένη κατάληξη.

Από την άλλη πλευρά και οι συνθήκες είχαν αλλάξει στις ΗΠΑ οι οποίες απάντησαν με καλύτερα ανασταλτικά μέτρα αυτή την φορά, δηλαδή με την σύλληψη των εξερχόμενων από την Αμερικανική ακτοφυλακή πριν φτάσουν στην ακτή. Αλλά και η κοινότητα των εξόριστων Κουβανών στην Φλόριντα εμφάνιζε μια σχετική κόπωση και η παροχή βοήθειας σε διαφυγόντες διώκονταν οπότε δεν υποστήριξε τόσο όσο τις προηγούμενες φορές την έξοδο.

Βέβαια, δεδομένου ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ δεν ήθελε την αντιπαράθεση θα μπορούσε να είχε διαπραγματευτεί από την αρχή της κρίσης ή να εμφανιστεί ότι δεν την πειράζει η είσοδος των μεταναστών μέσω μέτρων ταχείας απορρόφησης τους ώστε να μην φανεί ότι γίνεται άτακτα υπό το καθεστώς του εκβιασμού. Εξάλλου τα νούμερα ήταν μικρά σε σχέση με τον πληθυσμό. Αν ήταν μεγάλη η κρίση θα μπορούσε και να επιτεθεί. Αλλά δεν ήθελε… (βλέπε: Engineered Migration as a Coercive Instrument: The 1994 Cuban Balseros Crisis, Kelly M. Greenhill, February 2002 )

Τελικά ο Κάστρο πέτυχε την αύξηση των αριθμών βίζας που έπαιρναν κάθε χρόνο οι Κουβανοί. Όλα αυτά αποσυμπίεσαν την αναταραχή στην Κούβα. Επίσης δέχτηκε να κλείσει τα σύνορα, που ήταν το όφελος για τις ΗΠΑ και άρχισε να διαγράφεται μια προοπτική βελτίωσης των σχέσεων των δύο χωρών.

Πολιτική Εναναπροώθησης Wet feet- Dry feet

Η αντιμετώπιση της εξόδου του 1995 έφερε και μια σημαντική αλλαγή στο μεταναστευτικό δίκαιο των ΗΠΑ. Το 1966 όποιος έφευγε από την Κούβα μπορούσε να πάρει υπηκοότητα. Από το 1995 συμφωνήθηκε όμως ότι όσοι πιάνονταν στην θάλασσα θα γύρναγε πίσω (δηλαδή push back) ενώ όσοι έφταναν στην ξεριά θα μπορούσαν να κάνει αίτηση για υπηκοότητα.

Δεδομένου ότι το πέρασμα μεταξύ Κούβας και Φλόριντα-Κούβα είναι μια απόσταση 145 χλμ. ανοιχτής θάλασσας με ρεύματα όπου περιπολεί η Αμερικάνικη Ακτοφυλακή καταλαβαίνεται ότι οι πιθανότητες διαφυγής ελαχιστοποιούνταν, αν και κάποιο λιγοστοί συνέχιζαν να το αποτολμούν και κάποιοι να το πετυχαίνουν μάλιστα. Όμως ήταν πιο εύκολα μέσω του προνομιακού καθεστώτος αίτησης για μεταναστευτική βίζα όπου δίνονταν ως 20.000 κάθε χρόνο.

Την πολιτική αυτή τερμάτισε το 2014 ο Ομπάμα, λίγο πριν το τέλος την προεδρίας του και αφού είχαν βελτιωθεί κάπως οι σχέσεις των δυο χωρών με το άνοιγμα της πρεσβείας των ΗΠΑ αν και το εμπάργκο δεν έχει αρθεί ακόμα. Πλέον όμως οι ΗΠΑ είχαν αυστηροποιήσει το μεταναστευτική πολιτική τους γενικά και είχε μειωθεί αρκετά ο αριθμός των αδειών εισόδων που δίνονταν. Ο αριθμός που δίνονταν στους Κουβανούς ήταν δυσανάλογα υψηλός σε σχέση με τις άλλες χώρες της Λατινική Αμερικής από τις οποίες οι ΗΠΑ δέχονταν ισχυρές μεταναστευτικές πιέσεις αλλά και στο σύνολο των χορηγούμενων αδειών διεθνώς οπότε η Κούβα εξομοιώθηκε με τις άλλες χώρες.

Πλέον το μεταναστευτικό δράμα στις ΗΠΑ παίζεται στα σύνορα με το Μεξικό όπου μαζεύονται μετανάστες από όλη την Κεντρική Αμερική αλλά και τον κόσμο. Μέχρι και Ινδοί! Ενώ εργαλειοποιειται ίσως από αυτούς που θέλουν να αποσταθεροποιήσουν την Προεδρία των ΗΠΑ. Όμως τελευταία υπήρξε αντίδραση αυτή την φορά από τις ΗΠΑ που δεν δέχτηκαν την είσοδο το 2019. Και ο ΟΗΕ τελικά τους γύρισε πίσω.

Παράλληλα χτίζεται και τοίχος καθ’όλο το μήκος των συνόρων παρά τις αντιδράσεις κάποιων δήθεν προοδευτικών και την επιβράδυνση από τις προσφυγές στην δικαιοσύνη. Άρα λίγο δύσκολο να δικαιολογηθεί πως μπορεί ο ΟΗΕ να έχει δυο μέτρα και δυο σταθμά σε σχέση με την Ελλάδα ενώ αν καταφύγει σε λογικές κυνισμού (realpolitik δηλ. το δίκαιο του ισχυροτέρου) τότε έχει χαθεί το όποιο ηθικό έρεισμα. Ενώ και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έχει δικαιώσει τις πρακτικές push back της Ισπανίας.

Τελικά ας είμαστε σοβαροί. Τι είναι ο ΟΗΕ που κάποιοι προβάλλουν ως ανώτατη αρχή; Μια συνέλευση αντιπροσώπων που χρηματοδοτείται από εισφορές κρατών και τελικά περισσότερο από τα πιο πλούσια και πρωτίστως τις ΗΠΑ όπου είναι και εγκατεστημένος! Και ειδικά όσους έχουν ισχύ να διορίζουν τους αντιπροσώπους του κάθε κράτους. Γιατί αυτοί αποφασίζουν. Θα δούμε για παράδειγμα τις αποφάσεις για ανθρώπινα δικαιώματα μετά τον διορισμό αντιπροσώπου της Κίνας στο σχετικό συμβούλιο του ΟΗΕ.

Ο Τραμπ έχει εκφράσει την ενόχλησή του για πρακτικές του ΟΗΕ (ενώ πρόσφατα σε αντίδραση για την αποτυχία του ΠΟΥ στο θέμα του κορονοϊου απειλεί με διακοπή της χρηματοδότησης ίσως όπως έκανε και για τον ΠΟΥ;). Ενώ ο Γ. Γραμματέας του ΟΗΕ λέει θα πουλήσει το σπίτι του για να καλύψει τα οικονομικά προβλήματα! Σάμπως ποια προβλήματα έχει λύσει ο ΟΗΕ και πόσες φορές δεν επηρεάζεται από τους ισχυρότερους; Όπως και η ΕΕ εξάλλου (δηλαδή η γραφειοκρατία των Βρυξελλών η οποία πρόσφατα έχει αποτύχει στο θέμα αντιμετώπισης του κορονοϊου ή των πυρκαγιών, του μεταναστευτικού και πολλά άλλα). Ενώ τόσο ο ΟΗΕ όσο και η ΕΕ δεν έχουν δικά τους λεφτά αλλά στηρίζονται σε εισφορές. Δηλαδή από όσους μπορούν να πληρώσουν. Δηλαδή μιλάει το χρήμα;…


Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα μας εκφράζουν αποκλειστικά τους συγγραφείς τους. Η ιστοσελίδα μας δεν λογοκρίνει τις γνώμες των συνεργατών της.

Συντάξτε την άποψή σας

Σχόλια

Don`t copy text!