Η γερμανική ουτοπία – Σελίδα 2 – The Analyst

Η γερμανική ουτοπία

513 total views, 3 views today

.
Η παγίδα των επιτοκίων

Η μελέτη επικεντρώθηκε στα έντεκα αρχικά μέλη της Ευρωζώνης, συμπεριλαμβάνοντας την Ελλάδα από το 2001, ενώ στηρίχθηκε στον απλό κανόνα του Taylor – σύμφωνα με τον οποίο τα ορθολογικά βασικά επιτόκια μίας κεντρικής τράπεζας (Federal Funds Rate), είναι το αποτέλεσμα της παρακάτω εξίσωσης:

173

Περαιτέρω, από το αποτέλεσμα της εξίσωσης συμπεραίνει κανείς πόσο περίπου πρέπει να είναι το βασικό επιτόκιο μίας κεντρικής τράπεζας, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τον υφιστάμενο πληθωρισμό, καθώς επίσης το επίπεδο απασχόλησης – αντίστοιχα, την απόκλιση τους από το στόχο. Με βάση λοιπόν τον κανόνα, οι δύο οικονομολόγοι οδηγήθηκαν στο παρακάτω γράφημα:

174

Η γκρίζα επιφάνεια (αριστερή στήλη) στο γράφημα απεικονίζει το πλάτος των βασικών επιτοκίων μεταξύ των δώδεκα κρατών της Ευρωζώνης – ενώ η πορτοκαλί καμπύλη το επιτόκιο που καθόριζε η ΕΚΤ για όλες μαζί τις χώρες (αριστερή στήλη).

Αναλυτικότερα, μετά το 2000 ορισμένες χώρες, όπως η Ιρλανδία και η Ισπανία, η Ελλάδα επίσης σε κάποιο βαθμό, βίωσαν μία άνοδο άνευ προηγουμένου – όπου, για παράδειγμα, ο ρυθμός ανάπτυξης της Ιρλανδίας ήταν της τάξης του 10% ετησίως.

Εάν λοιπόν αυτά τα κράτη είχαν μία δική τους κεντρική τράπεζα, το βασικό τους επιτόκιο στην περίπτωση της Ιρλανδίας θα έπρεπε να υπερβαίνει το 10%, όπως φαίνεται από το επάνω μέρος της γκρίζας επιφάνειας – ενώ σε άλλες χώρες τότε, ειδικά στη Γερμανία και στη Γαλλία, οι οποίες απειλούνταν να βυθιστούν στην ύφεση μεταξύ των ετών 2000 και 2003, τα βασικά επιτόκια όφειλαν να είναι πολύ χαμηλότερα (κάτω μέρος της γκρίζας επιφάνειας).

Όπως διαπιστώνεται τώρα από την πορτοκαλί καμπύλη, μεταξύ των ετών 2000 και 2007 η ΕΚΤ καθόριζε τα βασικά της επιτόκια προς το κάτω μέρος της γκρίζας επιφάνειας – με κριτήριο τον αδύναμο ρυθμό ανάπτυξης της Γερμανίας δηλαδή, αδιαφορώντας ουσιαστικά για όλες τις υπόλοιπες χώρες (ανάλυση), οι οποίες ως εκ τούτου βυθίστηκαν στην κρίση χρέους το 2009, με υπαιτιότητα της ΕΚΤ.

Στη συνέχεια, μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008/09, η εικόνα άλλαξε δραματικά – αφού σε χώρες όπως η Ισπανία έσπασε η φούσκα των ακινήτων (η οποία δεν θα είχε δημιουργηθεί, εάν τα επιτόκια της ΕΚΤ ήταν προσαρμοσμένα σε αυτήν), με αποτέλεσμα να εκτοξευθεί στην Ισπανία η ανεργία στα ύψη, καθώς επίσης να βυθιστεί στην ύφεση. Χρειαζόταν επομένως αρνητικά βασικά επιτόκια της τάξης του -10%, όπως διαπιστώνεται από το κάτω μέρος της γκρίζας επιφάνειας ενώ, αντίθετα, η Γερμανία σχεδόν +5% (επάνω μέρος).

Λίγο αργότερα, η Ισπανία χρειαζόταν ένα βασικό επιτόκιο στο -7% ενώ η Γερμανία +3% –όπου ξανά η ΕΚΤ στάθηκε στην πλευρά της Γερμανίας, με κριτήριο την πορτοκαλί καμπύλη.

Οι δυσκολίες μίας κοινής νομισματικής πολιτικής 

Ανεξάρτητα τώρα από τη φιλογερμανική στάση της ΕΚΤ, όταν οι διαφορές μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης είναι τόσο μεγάλες, είναι αδύνατη η δρομολόγηση μίας κοινής ορθολογικής νομισματικής πολιτικής εκ μέρους της κεντρικής τράπεζας.

Επομένως, είτε θα είναι υπέρ κάποιων και εναντίον των υπολοίπων, είτε το αντίθετο – ενώ όλοι περιμένουν με ενδιαφέρον τη στάση της ΕΚΤ, όταν η Γερμανία θα έλθει αυτή τη φορά αντιμέτωπη με το σπάσιμο της φούσκας των ακινήτων που τείνει να δημιουργηθεί (εάν βέβαια δεν διαλυθεί έως τότε η Ευρωζώνη).

Το δίλημμα της ΕΚΤ φαίνεται επίσης από το πλάτος των ποσοστών ανεργίας στις διάφορες χώρες, ως ένδειξη για τον καθορισμό του «παραγωγικού κενού» στην εξίσωση του Taylor – αντίστοιχα, στην ανεπαρκή αξιοποίηση των συντελεστών παραγωγής. Οι διαφορές εδώ είναι τεράστιες, συγκριτικά με τις Η.Π.Α. (γράφημα) – γεγονός που αποδεικνύει πως η ΕΚΤ είναι πολύ πιο δύσκολο να καθορίσει μία σωστή νομισματική πολιτική, συγκριτικά με τη Fed.

175

Στο παραπάνω γράφημα, η μπλε επιφάνεια αφορά την απόσταση (πλάτος) της ανεργίας στις διάφορες χώρες της Ευρωζώνης – η οποία, μετά το 1999 υπερέβαινε συχνά το 10% από το ένα κράτος στο άλλο, ενώ σήμερα υπερβαίνει το 15% (24% στην Ελλάδα, 5% στη Γερμανία κατά μέσον όρο – 4,5% στην Αυστρία, 20% στην Ισπανία).

Η πορτοκαλί επιφάνεια αφορά τις Η.Π.Α., στις οκτώ περιοχές των οποίων η απόσταση είναι της τάξης του 5% (10,2% στη δυτική ακτή, 5,9% στην περιφέρεια). Η βασική αιτία είναι φυσικά η μετακίνηση των εργαζομένων από τις περιοχές χαμηλής ανάπτυξης στις άλλες, η οποία στις Η.Π.Α. είναι πολύ πιο συχνή, συγκριτικά με την Ευρωζώνη – γεγονός που επιβεβαιώνει πως η Ευρωζώνη απέχει πολύ από το να είναι ένας άριστος νομισματικός χώρος, χωρίς την ύπαρξη του οποίου ένα κοινό νόμισμα είναι καταδικασμένο να αποτύχει.

Επίλογος     

Ουσιαστικά διεξάγεται ένας άγριος, σιωπηλός οικονομικός πόλεμος μεταξύ των Εθνών της Ευρωζώνης – παραστατικά μέσα σε ένα δωμάτιο, κλεισμένο ερμητικά, από το οποίο είναι σχεδόν αδύνατον να διαφύγει κανείς σώος.

Ο πόλεμος αυτός έχει ουσιαστικά ξεκινήσει από την ίδρυση της νομισματικής ένωσης, εκ μέρους της Γερμανίας – η οποία εγκαινίασε την πολιτική του μερκαντιλισμού με την «Ατζέντα 2010» που ψηφίσθηκε το 2000, από την τότε κυβέρνηση συνεργασίας των σοσιαλδημοκρατών με την αριστερά (Πρασινοκόκκινος συνασπισμός).

Η Γερμανία είναι μέχρι στιγμής ο νικητής των μαχών, αφενός μεν με τη βοήθεια της ΕΚΤ (άρθρο), αφετέρου λόγω της χρηματοπιστωτικής κρίσης – η οποία ξέσπασε όταν είχε πλέον λύσει τα προβλήματα της εξαγωγικά, εις βάρος των εταίρων της.

Σε καμία περίπτωση λοιπόν επειδή είναι η μεγαλύτερη πληθυσμιακά ή διαθέτει κάποιες ιδιαίτερες ικανότητες – αλλά λόγω του ότι εφάρμοσε μία ιδιοτελέστατη στρατηγική, αδιαφορώντας πλήρως για τις ζημίες που προκαλούσε και συνεχίζει να προκαλεί στις άλλες χώρες, καθώς επίσης στο κοινό νόμισμα.

Ο πόλεμος αυτός, πρώτο μεγάλο θύμα του οποίου είναι η Ελλάδα, δεν έχει φυσικά ακόμη τελειώσει – αφού προβλέπεται πως θα υπερισχύσουν κάθε είδους εθνικιστικά κόμματα σε άλλες χώρες, τα οποία θα επιδιώξουν την έξοδο των κρατών τους από την Ευρωζώνη.

Όταν συμβεί κάτι τέτοιο, ειδικά εάν κάποια μεγάλη χώρα ξεκινήσει τη διαδικασία, όπως η Γαλλία ή η Ιταλία, η Ευρωζώνη θα διαλυθεί ανεξέλεγκτα – ας ελπίσουμε ειρηνικά. Αμέσως μετά θα φανούν οι πραγματικοί νικητές και οι ηττημένοι του πολέμου – αν και, κατά τη δική μας άποψη, δεν θα υπάρχουν καθόλου νικητές.

Advertisements

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα μας εκφράζουν αποκλειστικά τους συγγραφείς τους. Η ιστοσελίδα μας δεν λογοκρίνει τις γνώμες των συνεργατών της.