Φίλε μου,
Σίγουρα, περιμένεις με ενδιαφέρον την αυριανή (22/6/15) ειδική σύνοδο κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με αποκλειστικό θέμα την χώρα μας. Και, πιθανότατα, έχεις ήδη κάνει μία πρόβλεψη για το τι θα προκύψει. Όχι – φυσικά – ακριβώς τί θα προκύψει, αλλά σε ποια κατεύθυνση θα είναι.
Σου γράφω, αυτήν την κρίσιμη ώρα, για να δούμε αλλιώς την πρόβλεψή μας. Το τί σημαίνει αυτό το «αλλιώς», θα το δεις προς το τέλος αυτού του γράμματος. Εννοείται πως αυτό το «αλλιώς» είναι απλώς η γνώμη μου.
(To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες).
Ενδεχόμενο πρώτον
Μία πρώτη σκέψη είναι ότι θα έχουμε απλώς έναν ακόμη συμβιβασμό.
Σε αυτά είναι «μανούλες» οι κοινοτικοί. Στήνουν τρικούβερτους καυγάδες, αλλά βρίσκουν τελικά τρόπο να συμβιβάσουν τα συμφέροντά τους. Επιδερμικές λύσεις, τις οποίες βαφτίζουν κατά το δοκούν. Όπως τώρα που απλά εισπρακτικά μέτρα τα βαφτίζουν «Μεταρρυθμίσεις».
Σε μία παλαιότερη σύνοδο κορυφής, λόγου χάριν, οι συμμετέχοντες βγήκαν για διάλειμμα στον πανέμορφο κήπο του θερέτρου που τους φιλοξενούσε. Αλλά, στο περίτεχνο μεσαιωνικό πηγάδι του κήπου, είχε πέσει μέσα ένας σκύλος. Και γαύγιζε.
Μαζεύτηκαν, λοιπόν, γύρω από το πηγάδι και – ένας-ένας και με τη σειρά – έβλεπαν το δυστυχές ζωντανό να καλεί απεγνωσμένα σε βοήθεια. Και, κάποια στιγμή, κάποιος από τους συγκεντρωμένους, αναρωτήθηκε εις επήκοον όλων : «πώς θα τον βγάλουμε;».
Έγινε ευρύς δημοκρατικός διάλογος. Ακούσθηκαν διάφορες ιδέες. Και αποφάσισαν ομοφώνως και τον έβγαλαν …Τζακ !
Φυσικά πρόκειται για ανέκδοτο. Αλλά «για ανέκδοτο» θα πάρουν και οι αγορές μία οποιαδήποτε διστακτική απόφαση της συνόδου κορυφής. Το «πιστόλιασμα» θα είναι ανελέητο.
.
Διακύβευμα
Ήδη, από καιρό, «τιμωρείται» η πολύμηνη δυστοκία, στα κρατικά ομόλογα και την διεθνή ισοτιμία του ευρώ. Οι εντυπώσεις από την απίστευτη ανεπάρκεια στην διαχείριση της ελληνικής κρίσης, αθροίζονται με τις ευρύτερες ανησυχίες για την πορεία του ευρώ, την κρίση χρέους των χωρών του Νότου, τα προβλήματα ακόμη και της άλλοτε κραταιάς Deutschebank.
Η αποδοχή της πραγματικότητας, από τους μακαρίως βολεμένους εταίρους μας, υπήρξε βαθμιαία έως απελπιστικά αργή. Πολλοί ισχυροί θερμοκέφαλοι δυσκολεύονται, ακόμη και τώρα, να καταλάβουν ότι η Ελλάδα δεν σηκώνει άλλα αστεία με το μέλλον της, με το μέλλον των παιδιών της.
Δεν σηκώνουμε άλλα πειράματα και αποτυχίες. Θέλουμε μία λύση με προοπτική, αλλιώς θα το κάνουμε «Κούγκι». Και, με πολλαπλώς, ρητώς και εμπράκτως εκφρασμένη αυτή την απόφαση, εξακολουθούν να στέλνουν κάθε τόσο και από ένα τελεσίγραφο. Αλλά, μετά από τόσους μήνες, ακόμη και οι ισχυροί θερμοκέφαλοι καταλαβαίνουν ότι το θέμα είναι τόσο σοβαρό, ώστε να δικαιολογεί ειδική σύνοδο κορυφής.
Οι αγορές είναι σε θέση να σταθμίσουν τί θα γίνει. Και όσο και αν ξενίζει πολλούς και διάφορους, οι αγορές είναι ο μεγάλος σύμμαχος της (χωρίς εισαγωγικά ) αλήθειας μας. Οι αγορές είναι που απειλούν με σκληρή τιμωρία τα ημίμετρα και την κοντόφθαλμη αντιμετώπιση που δικαίως αρνούμαστε.
.
Ενδεχόμενο δεύτερον
Ρήξη. Οι εταίροι μας, δηλαδή, μας «αφήνουν στην τύχη μας».
Εκεί που έχουν φθάσει τα πράγματα με τους διάφορους θερμοκέφαλους, δεν αποκλείεται κάτι τέτοιο. Ρήξη μπορεί να προκύψει και σε «δεύτερο χρόνο», με τυχόν δυσκολίες να «περάσει» κάποια συμφωνία κορυφής από το ελληνικό ή άλλο κοινοβούλιο.
Αξίζει στο σημείο αυτό να προσέξουμε τί δήλωσε ο Πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ σε συνέντευξή του (20/6/15) στο γερμανικό περιοδικό Spiegel: «είτε όλοι κερδίζουν είτε όλοι χάνουν».
Μία ακόμη φωνή σύνεσης, ο βρετανικός Economist, σημειώνει : «Το πρόβλημα είναι ότι εκτός και αν η Ελλάδα και η Ευρωζώνη αλλάξουν τους όρους της σχέσης τους, τότε δεν θα είναι και πολύ η καλύτερη η κατάσταση αν συνεχίσουν μαζί».
Το δεύτερο ενδεχόμενο, η ρήξη, δεν θα είναι τίποτα άλλο από μία περίτρανη απόδειξη ότι η Ευρώπη είναι ένα απέραντο φρενοκομείο. Και «γαία πυρί μειχθήτω».
.
Ο εξωγενής παράγοντας
Ήδη παίζεται προσεκτικά το «χαρτί-Ρωσία», και δυνητικά θα μπορούσε να είναι μία λύση. Ιδίως με ευρύτερη προσέγγιση των BRICS. Αλλά κάθε συνετός αντιλαμβάνεται το προφανές : το «χαρτί-Ελλάδα» για την Ρωσία, αλλά και την ανερχόμενη υπερδύναμη Κίνα, έχει όριο. Δεν πρόκειται να αποτολμήσουν απότομα μια μεγάλη γεωστρατηγική αλλαγή. Άλλωστε τους είμαστε σαφώς χρησιμότεροι ως μέλος της Ε.Ε. – τουλάχιστον τώρα.
Στα πλαίσια αυτά, η περίπτωση να λυθεί το άμεσο πρόβλημα ρευστότητας της χώρας μας με εξ Ανατολών χειρονομίες – ευπρόσδεκτες φυσικά – θα πρέπει μάλλον να θεωρηθεί καρύκευμα σε ένα από τα δύο πρώτα ενδεχόμενα. Υπό προϋποθέσεις, μπορεί ακόμη και να ανακουφίσει τους «πνιγμένους» στο πρόβλημα εταίρους μας. Ή να τους βοηθήσει επικοινωνιακά να «περάσουν» αποφάσεις …
Σίγουρα, σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να ξεχάσουμε τις όποιες σκέψεις ότι ο οιοσδήποτε θα αρχίσει να μας δίνει θαλασσοδάνεια ή να μας χαρτζιλικώνει γενναία. Ρώσοι και Κινέζοι, επί του προκειμένου, δεν είναι και παγκόσμιοι πρωταθλητές …
Κάπως έτσι, θα χρειασθεί να κοιτάξουμε την παραγωγική ανασυγκρότησή μας. Σοβαρά.
Συνεχίστε στη 2η σελίδα (…)
Ενδεχόμενο τρίτον
Ορθολογισμός Μετά από αιώνες υποκρισίας και υποκειμενισμού, αλλά και ανόητων βεβαιοτήτων, η Ευρώπη ενδιαφέρεται ξανά για την αλήθεια. Δεν μπορεί κανείς να το αποκλείσει ως ενδεχόμενο την ώρα της «φουρτούνας».
Για πολλούς αιώνες η αντιπαράθεση είναι ο κυρίαρχος στόχος όλων. Στόχος που ελάχιστα κατάφερνε να κρύβεται, τις τελευταίες δεκαετίες, πίσω από τις ομοφωνίες στα κοινοτικά όργανα. Η αντιπαράθεση απλώς κρυβόταν «κάτω από το χαλί». Και, ήδη, αυτή η αντιπαράθεση οδήγησε στην απόλυτη κυριαρχία της Γερμανίας.
Αν πρόκειται να αλλάξει μυαλά η Ευρώπη, αν ξαναρχίσει να ενδιαφέρεται για την αλήθεια δηλαδή, θα πρέπει ουσιαστικά να αλλάξει θέμα η σύνοδος κορυφής. Αντί να συζητήσει για το τι ΘΑ γίνει στην Ελλάδα, θα πρέπει να ασχοληθεί σοβαρά με δύο ερωτήματα που προηγούνται πριν από οποιαδήποτε σοβαρή απόφαση για το μέλλον:
- Τι συμβαίνει στην Ελλάδα;
- Τι συνέβη στην Ελλάδα;
Ψάχνοντας σοβαρά για την αλήθεια, όσο αυτό είναι ανθρωπίνως δυνατόν, θα ανακαλύψουν μπόλικους «σκελετούς στην ντουλάπα».Η Γερμανία – εν ολίγοις – θα ανακαλύψει πόσο ψέμα της πούλησαν οι εδώ «φίλοι» της. Και θα βρει ποιοι δικοί της «έκαναν στραβά μάτια».
Και είναι «όλα τα λεφτά» το να ανακαλύψει τις άθλιες μεθοδεύσεις που της έκρυβαν την αλήθεια, ως προς την δήθεν ανάκαμψη που έφερνε η προηγούμενη κυβέρνηση. Με άλλα λόγια, η Ευρώπη δεν ασχολήθηκε ποτέ με το κρίσιμο ερώτημα : τα «καλά» νούμερα του ’13 ήταν ανάκαμψη ή απλώς πρόσκαιρη αναλαμπή;
Στο άρθρο «Η αποτυχία Σαμαρά υπό το φως των Εκθέσεων Προβόπουλου» στοιχειοθετώ το εξής : «για όσους συντάσσονται με την λογική της γνωστής “δημοσιονομικής προσαρμογής” – το συμπέρασμα είναι αβίαστο : βιώσιμη ανάπτυξη δεν ξεκίνησε ποτέ μέχρι τώρα». Ήταν πολιτική καταδικασμένη να μην έχει συνέχεια. Είναι ξεκάθαρο.
Υπογραμμίζω ότι προσωπικά, όχι μόνο δεν θεωρώ άμοιρη ευθυνών την Γερμανία, αλλά δ-ε-ν συμφωνώ και με την λογική της «δημοσιονομικής προσαρμογής». Εισηγούμαι πολύ πιο σοβαρές και ριζικές αλλαγές. Εμπεριστατωμένες και πλήρως αιτιολογημένες προτάσεις, στην κρίση κάθε ενδιαφερόμενου.
Αλλά, ατυχώς, οι απόψεις του ταπεινού υπογράφοντος ουδόλως ενδιαφέρουν την σύνοδο κορυφής. Αυτό που είναι λογικό να την ενδιαφέρει είναι το από πού να αρχίσει να σκέπτεται σωστά το τι θα κάνει με την «καυτή πατάτα» που λέγεται Ελλάδα. Κι αν βασίζεται σε λάθος εικόνα για το παρόν και το παρελθόν, μόνον κατά τύχη μπορεί να πάρει σωστή απόφαση. Γνωστόν – τουλάχιστον στους νουνεχείς.
Στο τρίτο ενδεχόμενο, ένα πειστικό μήνυμα γενναίου ορθολογισμού δηλαδή, οι αγορές κυριολεκτικά θα πανηγυρίσουν. Η γνώμη μου.
.
Προσδοκίες
Προφανώς είναι λογικό να περιμένει κανείς να αξιοποιήσει τα ως άνω επιχειρήματα η Ελληνική Κυβέρνηση. Εφ’ όσον φυσικά τα πληροφορηθεί, και μάλιστα εγκαίρως.
Σε κάθε περίπτωση, όμως, πιστεύω ότι χωρίς να αποδείξει ότι η πολιτική Σαμαρά είχε αποτύχει να δώσει προοπτική, «κάνει μιά τρύπα στο νερό». Τουλάχιστον απέναντι σε αυτούς που απευθύνεται. Θα συνεχίσουν να πιστεύουν – έστω οι καλόπιστοι εξ αυτών – ότι ένα ελληνικό καπρίτσιο σταμάτησε μία πορεία δικαίωσης των θυσιών του Ελληνικού Λαού. Και τους ξαναέβαλε σε μπελάδες και έξοδα.
Αυτή η ψεύτικη εικόνα συντηρείται επιτηδείως και στην ευρωπαϊκή κοινή γνώμη. Και, σε ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα, προβάλλεται την ώρα που οι πάντες έχουν τα προβλήματά τους.
Η λογική κατάληξη, πάντως, μιάς τέτοιας στροφής των εταίρων μας (το τρίτο ενδεχόμενο που εξετάζουμε) θα είναι κάτι σαν «σχέδιο Μάρσαλ», αλλά με την έμφαση στην κάθαρση. Κάθαρση τόσο σε πρόσωπα, όσο και σε μηχανισμούς. Κάθαρση ταυτόχρονη σε Ελλάδα και Ευρώπη.
Μία τέτοια ισχυρή απόφαση κάθαρσης θα επαναφέρει την εμπιστοσύνη στο παρόν και – κυρίως – το μέλλον της χώρας μας. Έτσι θα δώσει το σύνθημα για εκούσια επάνοδο των καταθέσεων στις ελληνικές τράπεζες. Είτε από τα «στρώματα» είτε με επαναπατρισμό κεφαλαίων.
Κάπως έτσι, θα βολευτούν οι πάντες – εκτός από τα λαμόγια.
.
Φίλε μου,
Εσύ που παρακολουθείς την αρθρογραφία μου στο φιλόξενο www.analyst.gr, και γενικότερα την διαδικτυακή δράση μου ως «ελεύθερος σκοπευτής πολιτικός» ίσως είσαι μπροστά σε ένα βασικό πρόβλημα : «τι είναι αυτό που διαβάζω;»
Εσύ, που έχεις συμφωνήσει κατ’ επανάληψη με τις αναλύσεις και τις προτάσεις μου, ίσως απορείς. «Γιατί δεν γίνεται τίποτα από όλα αυτά τα ωραία ;» Ή, πάλι, «πού βρίσκει το κουράγιο και συνεχίζει;»
Ίσως, μάλιστα, αξίζει να σφυγμομετρήσεις αντιδράσεις και σχόλια στην πρώτη αποτυχία αυτού που αποκαλώ «Επιχείρηση ΑΣΤΡΑΠΗ». Η παταγώδης αποτυχία στην εξάσκηση warrants στην ALPHABANK καταγράφηκε.
Αλλά υπάρχει και συνέχεια, με την Εθνική και την Πειραιώς. Και το πρώτο σήμα δόθηκε με μαθηματική ακρίβεια, την Πέμπτη 18/15 ώρα 12:40μ.μ. με τον Γ.Δ. στο 652,23 (-4,21%), υπό τους ήχους των Queens : We Will Rock You.
Σε ελεύθερη μετάφραση, θα σας συντρίψουμε. Και το ΧΑΑ «άκουσε».
.
Ερμηνεία
«Κώστα είσαι σε άλλο επίπεδο» μου έχει εκμυστηρευθεί, ειλικρινά και αμήχανα, πριν από δύο χρόνια, καλός φίλος σημαίνων αυτοδιοικητικός στα μέρη μας. Και, μάλιστα, δεν μιλούσαμε καν για πολιτικές ιδέες μου, όπως π.χ. «καπιταλισμός με ανθρώπινο πρόσωπο».
Άλλη μέρα «το τερμάτισε» : «Κώστα μου βάζεις δύσκολα». Μόλις είχε διαβάσει μία σελίδα Α4 που απλώς συνέτριβε τα πιο τρελά του όνειρα για την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Ήξερε βέβαια τι θα σήμαινε ένα επίσημο «ΝΑΙ» του Δημοτικού του Συμβουλίου.
Είναι εμφανές, φίλε μου, ότι έρχομαι σε ευθεία σύγκρουση με τεράστια συμφέροντα. Αλλά, ταυτόχρονα, έρχομαι σε ευθεία σύγκρουση και με μεγάλο αριθμό στερεοτύπων της σημερινής εποχής. Και σε μία εποχή όπου υπάρχει έντονη αντίδραση σε οποιαδήποτε αλλαγή. Όπου μεταρρύθμιση βαφτίζεται το κάθε μπάλωμα.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, θέλεις σύγκρουση με τα στερεότυπα, αλλά ταυτόχρονα τα υπερασπίζεσαι ασυναίσθητα. Ανύποπτος.
Συγκλίνουσες ενδείξεις, όμως, δίνουν εικόνα κλίματος σαφώς προσφορότερου, και με ευνοϊκό άνεμο. Παρ’ όλα αυτά η ερώτηση «τι είναι αυτό που διαβάζω;» παραμένει αναπάντητη. Και, κυρίως, παραμένει η αμηχανία. Και φταίει – έτσι πιστεύω – ένα κρίσιμο στερεότυπο. Το πιο σημαντικό.
.
Ομηρική Παρακαταθήκη
Η απάντησή μου εδράζεται σε τρεις στίχους της Ιλιάδας. (Ραψωδία Δ, στ.359-361, μτφρ. Καζαντζάκη). Ο αρχηγός της εκστρατείας Αγαμέμνωνας, φέρεται να απευθύνεται στον Οδυσσέα ούτω πως:
.
«Τι να σου κάνω εγώ μαλώματα, τι διάτες να σου δίνω,
που εγώ το ξέρω πως στα στήθια σου μονάχα το καλό μου
θέλει η καρδιά σου, κι είναι οι πόθοι σου κι οι πόθοι μου ένα πάντα;»
.
Ήξερε πολύ καλά τι έλεγε ο ανδρείος Ατρείδης. Και, σαν αρχηγός, ήξερε καλά τι σημαίνει συμπεριφορά με γνώμονα το κοινό συμφέρον. Χωρίς εγωισμούς και ανόητους καυγάδες. Με σύνεση και ορθολογισμό.
Ο καθηγητής Δ.Ν. Μαρωνίτης, στο βιβλίο του «Ο νόστος του Οδυσσέα», δίνει χαρακτηριστικά την κρίσιμη λέξη. Λέξη που «φωτογραφίζεται» αλλά δεν υπάρχει πουθενά στο Εθνικό μας Έπος: φιλέταιρος.
.
Φίλε μου,
Αν σε έπεισα να βάλεις αυτή τη λέξη στο λεξιλόγιό σου και τους προβληματισμούς σου, τότε πράγματι πέτυχα κάτι με αυτό το γράμμα. Όπως λέμε «Άμα δεν έχεις νύχια να ξυστείς, μην περιμένεις να σε ξύσουν άλλοι». Και την μεταξύ μας συμπεριφορά δεν θα μας την φτιάξουν άλλοι.
Όχι μόνο γιατί δεν γίνεται, αλλά και γιατί δεν θα ήταν σωστό.