Ελεύθερη οικονομία ή κοινωνική ευημερία; – The Analyst

Ελεύθερη οικονομία ή κοινωνική ευημερία;

Email this page.
Στο ταπεινό αυτό άρθρο, θα κάνω μία φιλότιμη προσπάθεια να αποδείξω ότι δεν υπάρχει καν δίλημμα. Αρκεί να κάνουμε μία γενναία προσπάθεια να ξαναβάλουμε κάποια πράγματα σε ορθολογική βάση.

(To άρθρο αποτελείται από 3 Σελίδες).

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Φαίνεται, ίσως, ότι το ερώτημα του τίτλου θέτει εκβιαστικό δίλημμα του στυλ «ή το ένα ή το άλλο». Ή, από την άλλη, να οδηγεί σε αυτόματες απαντήσεις. «Φέρνει» κάπως σε ντεμοντέ η ερώτηση – όχι;

Προ ημερών, διαδικτυακός φίλος, σχολίασε χαρακτηριστικά: «Πολύ απλά βλέπω το τέρας του πληθωρισμού να κυλά σαν χιονόμπαλα και δυστυχώς δεν υπάρχουν ανακλαστικά διότι όλοι κοιτάμε τον σκιέρ που έρχεται μπροστά μας με άριστοτεχνικούς τρόπους κατάβασης … Θα είναι αργά όταν κάποιος αναφωνήσει … Δεν έχουμε σκί..!»

Συμπέρασμα; Η μέχρι πρότινος ανόητη ερώτηση «Έχουμε σκι;», όχι μόνο «στέκει», αλλά ζητάει και απάντηση επειγόντως. Χώρια που έχουμε και το τέρας του α-π-ο-πληθωρισμού …

Προσωπικά, ασπάζομαι την σκέψη ότι τα διλήμματα, τριλήμματα και δεν συμμαζεύεται έχουν μία απλή μεθοδολογική απάντηση: προτεραιότητες. Όπως π.χ. όταν έχουμε να διαλέξουμε μεταξύ ενός σοβαρού επαγγελματικού rendez vous και μίας μη δεκτικής αναβολής υποχρέωσής μας ως γονείς. Αποφασίζουμε συνειδητά τι είναι πρώτο για μας. Μετά μπαίνουν όλα σε σειρά, ακόμη και οι τυχόν ζημιές που συνειδητά θα αποφασίσουμε να αναλάβουμε.

Στο ταπεινό αυτό άρθρο, θα κάνω μία φιλότιμη προσπάθεια να αποδείξω ότι δεν υπάρχει καν δίλημμα. Αρκεί να κάνουμε μία γενναία προσπάθεια να ξαναβάλουμε κάποια πράγματα σε ορθολογική βάση. Και, κυρίως, βάζοντας προτεραιότητες.

Συστηματικά, άλλωστε, επιτίθεμαι σε στερεότυπα υπεράνω υποψίας. Κάπως έτσι, άλλος διαδικτυακός φίλος σχολίασε [επίσης δημοσίως] το άρθρο «Grexit : Αμήν και πότε !!!» ούτω πως: «Γενικού χαρακτήρα, δεν βγάζεις άκρη. Θα μπορούσε να το είχε συντάξει από Νεοδημοκράτης ως και ΣΥΡΙΖΑιος».

Στα πλαίσια αυτά, ως προγεφύρωμα, αισθάνομαι ότι χρειάζεται να κουράσω τον πρόθυμο αναγνώστη με τρία κρίσιμα λήμματα, τρία φαινόμενα: της αρένας, της ανάντη λύσης και της σποράς. Μετά η συρραφή ιδεών, που έχουν ήδη φιλοξενηθεί στο www.analyst.gr, θα είναι – πώς να το πω; – μη ανέφικτη.

.

«Τα σκληρά λόγια και οι φτωχές σκέψεις
ποτέ δεν διευθετούν την προστριβή.»

Κινέζικη σοφία, εκδόσεις Οδυσσέας

.

ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΗΜΕΡΙΑ;

ΛΗΜΜΑ ΠΡΩΤΟΝ : ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΑΡΕΝΑΣ

  • Πολιτισμός !

Στο περίτεχνο «Κολοσσαίο» της Αρχαίας Ρώμης η μόδα «άρτον και θεάματα» έφερνε ανθρώπους και ζώα να μάχονται για την επιβίωσή τους. Η αρένα περιόριζε τις επιλογές: ή σκοτώνεις ή σκοτώνεσαι. Και οι κερκίδες διασκέδαζαν …

  • Εγκλωβισμός

Σήμερα έχουμε καταλήξει να ζούμε σε ένα κόσμο που δεν είναι τίποτα άλλο από ένα αχανές Κολοσσαίο.

Το ανωτέρω χαρακτηριστικό σχόλιο «δεν βγάζεις άκρη» προφανώς δεν αναφερόταν στα παρατιθέμενα στο άρθρο επιχειρήματα. Το ερώτημα του … τοιχοδεσπότη ήταν αν είμαι Νεοδημοκράτης ή ΣΥΡΙΖΑιος. Ήθελε να ξέρει, δηλαδή, αν στην διαδικτυακή αρένα είμαστε σύμμαχοι ή αντίπαλοι. Σωστά;

  • Πλάνη

Αν βλέπει κανείς τον μονομάχο να σκοτώνει, χωρίς να βλέπει ταυτόχρονα ότι ενεργεί στην αρένα εξ ανάγκης, προφανώς βγάζει λάθος συμπέρασμα. Το ίδιο κι αν μετά τον βλέπει να συμπεριφέρεται σαν αγριάνθρωπος. Αλλά, πώς να μην «αγριέψεις», έχοντας επιβιώσει από αναγκαστική μονομαχία με συνάνθρωπο ή λιοντάρι;

  • Αντιμάμαλο

Ως γνωστόν, στη θάλασσα μπορεί να δημιουργούνται κύματα από αντανάκλαση κυμάτων. Και στη συμβολή κύματος και αντικύματος είναι σημαντικά ισχυρότερη η αναταραχή.

Ετσι και η παραδοσιακή πλάνη της ανθρωπότητας ως προς τις αιτίες οδηγεί σε αλλεπάλληλες αστοχίες. Η συνταγή «πονάει δόντι κόψει κεφάλι» είχε πάντα την επιδοκιμασία της φιλοθεάμονος «κερκίδας». Και καταλήγουμε σε ισχυρότερα προβλήματα, επειδή απλώς τα προηγούμενα τα «λύσαμε» πρόχειρα.

  • Νεοέλληνας

Κάπως έτσι, είναι πολύ εύκολο να καταδικάζει κανείς τον νεοέλληνα που περνάει με κόκκινο ή που κατ’ εξακολούθηση φοροδιαφεύγει. Πήξαμε στους εισαγγελείς του καναπέ. Το δύσκολο είναι να ψάξει κανείς καλά για την απώτερη αιτία. Να βρει τα διαδοχικά αντιμάμαλα, τις πλάνες, τον εγκλωβισμό και – εν τέλει – τον «πολιτισμό» που μας υποδούλωσε πριν από δύο χιλιετίες. Να βρει και τα δικά μας προβλήματα που μας κατάντησαν δούλους τότε.

Πρόκειται για προβλήματα για το οποία ο Όμηρος, πολύ πριν από την κλασική ακμή μας, είχε «χτυπήσει καμπανάκι». Είχε προβλέψει την διαρκή φθορά, και επιβεβαιώθηκε – δυστυχώς. Σε μία τέτοια ιστορική αναδρομή αυτογνωσίας θα ανακαλύψουμε και το εξής :η Τουρκοκρατία, κατά παράδοξο τρόπο, είχε οδηγήσει σε ανάδειξη του DNA μας. Μαζί με τα χίλια-δυό κουσούρια που μας «φόρτωσε», είχε επανέλθει η πεμπτουσία του πολιτισμού μας, το φιλότιμο. Η αυθόρμητη συμμόρφωση σε κοινωνικούς κανόνες, και μάλιστα κυρίως άγραφους, σε συνδυασμό με αντίστοιχες πρωτοβουλίες.

Και μετά την Απελευθέρωση είχαμε τα δυτικά πρότυπα. «Από τότε που βρέθηκε το συγγνώμη, χάθηκε το φιλότιμο» είχε διαπιστωθεί ευστόχως. Επρόκειτο κατά βάθος για μία νέα απόπειρα εκρωμαϊσμού μας, που συνεχίζεται με υποδείξεις «μεταρρυθμίσεων». Και δεν γίνεται – πώς το λένε ;

Μεγάλη συζήτηση. Αλλά ποιος δέχεται έστω την γενική τοποθέτηση : αυτή η ανάλυση εξηγεί την νεοελληνική συμπεριφορά, δεν την δικαιολογεί. Και αυτή η άλλη εξήγηση-διάγνωση, οδηγεί σε άλλη κατεύθυνση την θεραπεία. Οδηγεί όχι σε μιμήσεις νεαρών λαών, αλλά στην Ελληνική Αναγέννηση. Όχι σε μεταρρυθμισούλες, αλλά σε εκ βάθρων δημιουργικές ανατροπές.

 .

ΛΗΜΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟΝ : ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΑΝΑΝΤΗ ΛΥΣΗΣ

  • Βρύση

Ένα απόφθεγμα  που κυκλοφορεί αδέσποτο στο διαδίκτυο αναδεικνύει πειστικά το πρόβλημα με τα αδιέξοδα του εγκλωβισμού στην καθημερινότητα : «Είμαστε τόσο απασχολημένοι με τα σφουγγαρίσματα, που δεν προλαβαίνουμε να δούμε μήπως μπορούμε να κλείσουμε τη βρύση».

  • Μπιζιμποντισμός

Με την σφουγγαρίστρα στο χέρι, και ιδροκοπώντας ικανοποιημένος, ο σημερινός – όλων των ειδών ! – εκσυγχρονιστής αγωνίζεται να συμμαζέψει τα ασυμμάζευτα. Θεωρεί εκ προοιμίου ασύμφορη οποιαδήποτε μορφής βαθύτερη αναζήτηση. Η αποστροφή του συνήθους Ευρωπαίου βλάκα “Too good to be true” κλείνει ερμητικά την συζήτηση.

  • Λογική

Επομένως – θεωρητικά ! – μπορεί να υπάρχει η δυνατότητα να κλείσουμε την βρύση, ώστε να έχουν κάποιο τέλος τα σφουγγαρίσματα. Αν είναι χαλασμένη η βρύση, μπορούμε να κλείσουμε την βάνα στο φρεάτιο στο πεζοδρόμιο.

Άρα, τουλάχιστον θεωρητικά, δεν μπορεί να έχουμε ως μοναδική επιλογή τα σφουγγαρίσματα – έλεος !

  • Σοκ

Η ψυχοσωματική αντίδραση απέναντι στην αναπάντεχα απλή λύση σε ένα τεράστιο πρόβλημα, τελείως φυσιολογική και αναμενόμενη, είναι αλλόκοτη. Θεωρητικά, την δίνουν εύλογες προεκτάσεις προχωρημένων επιστημονικών προσεγγίσεων, όπως του Ρώσου φυσιοδίφη Παυλώφ και του Ινδού νευρολόγου-φιλόσοφου Ραματσάντραν.

Αλλά, κατά την γνώμη μου, αυτές ωχριούν μπροστά στην απόλυτη διατύπωση fb-φίλης που κρατά την ανωνυμία της : «Άμα δεν είσαι έτοιμος για τον Παράδεισο, ο Παράδεισος που σου προσφέρεται, σου φαίνεται Κόλαση».

.

ΛΗΜΜΑ ΤΡΙΤΟΝ : ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΣΠΟΡΑΣ

  • Αυτονόητα

Όταν σπέρνει κανείς το φθινόπωρο, ξέρει πολύ καλά ότι δεν θα θερίσει ούτε τον χειμώνα ούτε την άνοιξη. Και μπορεί να μην θερίσει και καθόλου, αν π.χ. δεν τα καταφέρει με τα ζιζάνια ή πιάσει καμιά πολύ γερή μπόρα.

  • Παραίτηση

Μετά από μερικές άγονες σπορές, ακολουθεί κάτι σαν το «Ζήσε Μάη μου να φας τριφύλλι». Κάπως έτσι, καταλήγουμε να τρώμε λεμόνια Αργεντινής. Γνωστά πράγματα.

  • Τόλμη

Κανένας δεν μπορεί να διαβεβαιώσει για την επιτυχή κατάληξη ενός πλάνου, ακόμη και αυτού που μιμείται ένα δεδομένο σύστημα (π.χ. franchising). Πάντα υπάρχουν περιθώρια σφάλματος σχεδιασμού, όπως και  αστάθμητοι παράγοντες.

Χωρίς ανάληψη κινδύνων, σαν αυτούς που αναλαμβάνει αγόγγυστα ο απλός αγρότης, δεν γίνεται τίποτα σημαντικό. Είναι βέβαιο.

  • Πλάνο

Η γνωστή ποιητική συνταγή «πλέουμε στο άγνωστο με βάρκα την ελπίδα» δεν είναι και για πέταμα – κάθε άλλο. Αλλά εδώ απασχολεί η αντίληψη που συγχέει τα πλάνα με τα «λόγια». Ο διάχυτος λαϊκισμός απαιτεί «έργα» άνευ άλλων συζητήσεων. Κάπως έτσι είμαστε εγκλωβισμένοι στη διαχείριση της κρίσης και μόνον. Ψέματα ;

  • Μελέτη

Ανάμεσα στα «λόγια» και τα «έργα» υπάρχει αυτό που πολλοί ξεχνούν ή αγνοούν: η μελέτη.

Ως μελετητής μηχανικός ο ίδιος, γνωρίζω καλά τι θα πει να βάζεις μία ιδέα σε χαρτί και να καταλήγει σε έργο σύμφωνα με τη μελέτη. Κάπως έτσι πίνω νερό Στυμφαλίας στη γενέτειρά μου Κόρινθο.

Συνεχίστε στη 2η σελίδα (…)
Γίνε Μέλος
Αγοράζοντας μια συνδρομή, στηρίζεται τη προσπάθειά μας και γίνεστε ενεργό μέλος της ομάδας μας (κίνημα). Θα λάβετε και τα δύο παρακάτω πλεονεκτήματα:

1. Θα μπορείτε να μελετάτε τα άρθρα/αναλύσεις χωρίς να βλέπετε διαφημίσεις (χωρίς περισπασμούς δηλαδή).

2. Θα μπορείτε να τα εκτυπώνετε ή/και να τα αποθηκεύετε σε μορφή PDF (για να τα έχετε πάντα δικά σας).

Αντιαμβανόμαστε πως δεν μπορεί ο καθένας να γίνει συνδρομητής. Για το λόγο αυτό, όσοι από εσάς είσαστε σε θέση να υποστηρίξετε το όραμά μας, θα βοηθάτε και εκείνους που δεν μπορούν να συνδράμουν άμεσα.
×