H κυβέρνηση έδειξε πολύ ενωρίς τα χαρτιά της, δεν ήταν αρκετά αποφασισμένη και δεν πήρε κανένα ρίσκο – με αποτέλεσμα να έχει χάσει την αξιοπιστία που απαιτούν οι μπλόφες, για να κερδηθεί το παιχνίδι χωρίς να έχει κανείς τα καλύτερα χαρτιά
(To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες)
.
“Ο ηγέτης αποκτά κύρος με το να είναι είτε αληθινός φίλος είτε πραγματικός εχθρός. Δηλαδή παίρνει θέση, καθαρά, υπέρ της μιας ή της άλλης πλευράς. Αυτή η τακτική έχει πολύ περισσότερα πλεονεκτήματα, από την απλή ουδετερότητα” (Machiavelli).
.
Άποψη
«Το να είσαι ανίκητος εξαρτάται από την άμυνα, όμως η πιθανότητα να νικήσεις εξαρτάται από την επίθεση», γράφει ο γνωστός, σοφός κινέζος στρατηγός στο βιβλίο του «Η τέχνη του πολέμου», τονίζοντας παντού πως ο πόλεμος δεν κρίνεται από την θαρραλέα πρόθεση να πολεμήσεις, αλλά από το αποτέλεσμα του. Όταν προσποιείσαι δε ότι κέρδισες τη μάχη, ενώ την ίδια στιγμή ο εχθρός καταλαμβάνει τα εδάφη σου, θεωρείς το λαό σου ανόητο, κάτι που όμως δεν διαρκεί πολύ.
Όσον αφορά τώρα τη στρατηγική της ελληνικής κυβέρνησης ένας άλλος, αμερικανός αυτή τη φορά, πρόεδρος του «Ινστιτούτου της νέας οικονομικής σκέψης», γράφει τα εξής: “Η εντύπωση της Ελλάδας για τη στρατηγική είναι σαν να κρατάει κανείς ένα πιστόλι στο δικό του κρόταφο και μετά να απαιτεί την πληρωμή λύτρων από αυτόν που θέλει να εκβιάσει, με την απειλή ότι θα τραβήξει τη σκανδάλη“. Με απλά λόγια, ο οικονομολόγος αναρωτιέται τι αποτελέσματα μπορεί να περιμένει κανείς από κάποιον, ο οποίος απειλεί να αυτοκτονήσει ο ίδιος, εάν δεν ενδώσουν στους εκβιασμούς του οι αντίπαλοί του.
Κατά τον ίδιο, η πιθανότερη έκβαση των συζητήσεων της Ελλάδας με τους δανειστές της, θα είναι μία συνθηκολόγηση άνευ όρων – με μοναδική διαφορά την προθυμία της Τρόικας να αλλάξει το όνομα της, να αποκαλεί στο μέλλον διαφορετικά τα μνημόνια, καθώς επίσης να συμφωνήσει στην αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης στη χώρα, με τα γνωστά «ισοδύναμα μέτρα», έτσι ώστε να εφησυχάσει η κοινή γνώμη.
Στη χειρότερη των περιπτώσεων, η εφαρμογή της κυπριακής μεθόδου – επειδή η Ευρώπη δεν θέλει μία δεύτερη εστία πυρκαγιάς, παράλληλη στην Ουκρανία, οπότε δεν πρόκειται να επιτρέψει την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ.
.
Οι μονομάχοι
Η διαμάχη των δύο αντιπάλων, με τη Γερμανία στη μία πλευρά και με την Ελλάδα στην άλλη, θα μπορούσε να κερδηθεί από τον πιο «αδύναμο κρίκο», από την ελληνική κυβέρνηση, εάν κατάφερνε να διαπραγματευτεί σωστά, έχοντας προετοιμαστεί ανάλογα. Η αιτία είναι το ότι, η ελληνική κυβέρνηση έχει πολύ περισσότερα να χάσει από τη γερμανική, εάν το παιχνίδι τελειώσει εις βάρος της.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τη θεωρεία των παιγνίων, το αποτέλεσμα της σύγκρουσης ενός αδύναμου αλλά αποφασιστικού «πολεμιστή», με έναν δυνατό μεν, αλλά πολύ λιγότερο αποφασισμένο αντίπαλο, είναι σε μεγάλο βαθμό απρόβλεπτο. Συνήθως η μάχη, σε ένα τέτοιο σενάριο, τελειώνει με μία ισοπαλία, με την οποία και οι δύο μονομάχοι είναι «μερικώς ικανοποιημένοι».
Στην περίπτωση της σύγκρουσης την Ελλάδας με τη Γερμανία, θα μπορούσε να φανταστεί κανείς ότι θα ήταν δυνατόν να υπάρξει ένα τέτοιο ισόπαλο αποτέλεσμα, τουλάχιστον με βάση τη θεωρεία των παιγνίων.
Όταν όμως η μία πλευρά, η Ελλάδα, είναι αδύναμη και εξαιρετικά αναποφάσιστη μαζί, διακηρύσσοντας παντού ότι δεν ρισκάρει τη ρήξη με τους δανειστές ή την έξοδο από το ευρώ (ανάλυση), ενώ η άλλη πλευρά, η Γερμανία, εμφανίζεται δυνατή και αποφασισμένη ταυτόχρονα, δήθεν πρόθυμη να πάρει το ρίσκο της αποπομπής της Ελλάδας, τότε το αποτέλεσμα δεν μπορεί να είναι καν ισόπαλο.
Ανεξάρτητα λοιπόν από τη χρησιμοποιούμενη ρητορική, σύμφωνα με την οποία ο ηττημένος ζητωκραυγάζει, ενώ ο νικητής διατηρεί την ικανοποιημένη σιωπή του, όλοι διαισθάνονται πια την κατάληξη της μάχης – χωρίς να επιτρέπουν ούτε στον εαυτό τους να το πιστέψει.
Ειδικά αυτοί που αγαπούν πραγματικά την πατρίδα τους, έχοντας αποθέσει τις ελπίδες τους σε μία κυβέρνηση η οποία δεν έχει διαφθαρεί ποτέ μέχρι στιγμής, ενώ φαίνεται πρόθυμη να αγωνιστεί και να πολεμήσει – διαθέτοντας αρκετά όπλα στη φαρέτρα της (άρθρο), με κυριότερο ίσως τη στήριξη του λαού της.
.
Το διακύβευμα
Η Γερμανία είναι απολύτως αποφασισμένη να αντισταθεί σε κάθε απαίτηση διαγραφής χρέους εκ μέρους της Ελλάδας, επειδή για το λαό της ο στόχος αυτός είναι σημαντικότερος από οποιονδήποτε άλλο – ενώ αδιαφορεί για τις μεταρρυθμίσεις που είναι απαραίτητες στην ελληνική οικονομία, εκτός από τις απαιτούμενες για να εξασφαλίσει τα χρήματα της (ενίσχυση εφοριών, καταπολέμηση της φοροδιαφυγής κλπ.). Το ίδιο ισχύει και για ορισμένες άλλες χώρες του Βορά, όπως η Ολλανδία και η Φιλανδία.
Από την άλλη πλευρά, η Ελλάδα είναι αποφασισμένη να απελευθερωθεί από την τιμωρητική και αντιπαραγωγική πολιτική λιτότητας, η οποία της έχει επιβληθεί από την Τρόικα, κατ’ εντολή της Γερμανίας. Φαίνεται δε πως για τους Έλληνες ο στόχος αυτός είναι πολύ πιο σημαντικός από το ύψος του δημοσίου χρέους τους, από τα περιθώρια ανθρωπιστικής πολιτικής που επιτρέπει, καθώς επίσης από το πόσο θα είναι το χρέος μετά από είκοσι χρόνια, εις βάρος των παιδιών τους.
Εάν λοιπόν οι δύο αντιμαχόμενες πλευρές επικεντρωνόταν σε αυτό που ενδιαφέρει κυρίως τους λαούς τους, συμβιβαζόμενες μεταξύ τους σε όλα τα υπόλοιπα, τότε θα μπορούσαν να συμφωνήσουν. Αρκεί φυσικά να μην γίνονταν λάθη και να αποφευγόταν οι προκλήσεις, κάτι που δεν φαίνεται ακόμη να συμβαίνει.
Συνεχίστε στη 2η σελίδα (…)
Η λανθασμένη στρατηγική
Η μέθοδος της ελληνικής κυβέρνησης είναι εντελώς αντίθετη, από αυτήν που διδάσκει η θεωρεία των παιγνίων. Η αιτία είναι το ότι, παρατηρούνται συνεχώς απρόβλεπτες διακυμάνσεις μεταξύ επιθετικότητας και αδυναμίας, οι οποίες συνήθως οδηγούν σε πολύ δυσάρεστα αδιέξοδα τον πιο αδύναμο.
Η σωστή στρατηγική εν προκειμένω θα ήταν η επίμονη απαίτηση εκ μέρους της Ελλάδας, όσον αφορά στη διαγραφή του μεγαλύτερου μέρους του δημοσίου χρέους (γράφημα με πηγή τη Ναυτεμπορική), μέχρι την τελευταία στιγμή – όπου τελικά θα συμβιβαζόταν, με αντάλλαγμα ευρύτερες παραχωρήσεις στο θέμα της λιτότητας, καθώς επίσης στις διαρθρωτικές αλλαγές.
.
.
Επειδή δε η ελάφρυνση της επιβάρυνσης των Ελλήνων προϋποθέτει χαμηλά τοκοχρεολύσια, έμμεσος στόχος θα ήταν η μεγάλη επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής των δημοσίων χρεών της, με ρήτρα εξαγωγών και με μηδαμινά επιτόκια – γεγονός που θα έλυνε παράλληλα το πρόβλημα των επενδύσεων στους εξαγωγικούς τομείς με ευρωπαϊκά κονδύλια, προκαλώντας μία ορθολογική ανάπτυξη και μειώνοντας την ανεργία.
Εναλλακτικά, η ελληνική κυβέρνηση θα μπορούσε να υιοθετήσει μία λιγότερο επιθετική στρατηγική, συμφωνώντας αρχικά με τη Γερμανία όσον αφορά τη μη ονομαστική διαγραφή του δημοσίου χρέους. Στη συνέχεια, θα έπρεπε να της αποδείξει πως η αυστηρή πολιτική λιτότητας, χωρίς την ονομαστική διαγραφή του χρέους, θα οδηγούσε στη στάση πληρωμών εντός του ευρώ, την οποία είναι πρόθυμη να ρισκάρει – οπότε να αναγκαστεί η Γερμανία να χαλαρώσει σημαντικά τη λιτότητα.
Δυστυχώς όμως η ελληνική κυβέρνηση, αντί να ακολουθήσει αποφασισμένα μία από τις δύο παραπάνω στρατηγικές, προτίμησε αφελώς το παιχνίδι του καλού και του κακού, στο οποίο η Γερμανία είναι πρωταθλήτρια.
Αναλυτικότερα, από τη μία πλευρά ο υπουργός οικονομικών επαινούσε τον κ. Σόιμπλε, χαρακτηρίζοντας τον ως τον πνευματικό ηγέτη της Ευρώπης! – καθώς επίσης την καγκελάριο, λέγοντας πως είναι η εξυπνότερη πολιτικός της ηπείρου! Από την άλλη, ο πρωθυπουργός επιτίθετο συνεχώς εναντίον της Γερμανίας, κατηγορώντας την ουσιαστικά για ναζιστικές μεθόδους και «εξεγείροντας» παράλληλα τον ελληνικό λαό εναντίον της.
Εκτός αυτού, πολύ πριν από το η συνάντηση με τον κ. Σόιμπλε και το έκτακτο Euro Group, ο υπουργός οικονομικών έπαψε να απαιτεί την ονομαστική διαγραφή του χρέους, προτείνοντας την τεχνική απομείωση του με ομόλογα – καίγοντας έτσι εγκληματικά πρόωρα το μεγαλύτερο διαπραγματευτικό του χαρτί.
.
Επιμύθιο
Η καινούργια «ιδεαλιστική» κυβέρνηση της Ελλάδας, πιστεύει πως μπορεί να κερδίσει τις γραφειοκρατικές αντιστάσεις της Ευρώπης – χωρίς συμβιβασμούς και αποτελεσματικές στρατηγικές, χρησιμοποιώντας απλά και μόνο τη δημοκρατική εντολή της από το λαό. Εν τούτοις, το αξίωμα της υπεροχής της γραφειοκρατίας εις βάρος της δημοκρατίας, είναι δυστυχώς μία βασική αρχή των Θεσμών της Ευρώπης, η οποία δεν πρόκειται ποτέ να αμφισβητηθεί.
Σε κάθε περίπτωση, το «παιχνίδι πόκερ» της Ελλάδας με τη Γερμανία δεν έχει ξεκινήσει καθόλου καλά, αφού η κυβέρνηση έδειξε πολύ ενωρίς τα χαρτιά της, δεν ήταν αρκετά αποφασισμένη και δεν πήρε κανένα ρίσκο – με αποτέλεσμα να έχει χάσει εκείνη την αξιοπιστία που απαιτούν οι μπλόφες, για να κερδηθεί το παιχνίδι χωρίς να έχει κανείς απαραίτητα τα καλύτερα χαρτιά.
Παραμένει βέβαια η ελπίδα πως ο συμβιβασμός της κυβέρνησης δεν θα είναι πολύ επώδυνος και δεν θα αντικατασταθεί, όπως η προηγούμενη, από τη σκιώδη διακυβέρνηση μίας Τρόικας με άλλο όνομα (EU Institutions). Επίσης πως δεν θα ανατραπεί επιχειρώντας να δημιουργήσει ένα κοινό μέτωπο εναντίον της Γερμανίας, όπως ο Berlusconi στην Ιταλία το 2012, αντικαθιστάμενη από Ευρωπαίους τεχνοκράτες – υπό την απειλή του σταματήματος της παροχής ρευστότητας στις τράπεζες.
.
ΥΓ: θα ήταν άδικο να βάλει κανείς τον Έλληνα πρωθυπουργό στην ίδια «κάλαθο», με αυτούς που έστειλε στο Euro Group. Τα κυβερνητικά αυτά στελέχη, αφού συμφώνησαν στην παράταση του μνημονίου με άλλο όνομα, καθώς επίσης στον έλεγχο της Τρόικας με άλλο «τίτλο», χωρίς κανένα απολύτως αντάλλαγμα, αρνήθηκαν τελικά να υπογράψουν τα συμφωνηθέντα, όταν είχε φύγει ήδη ο κ. Σόιμπλε – επειδή τηλεφώνησαν στον πρωθυπουργό, εισπράττοντας το ΟΧΙ του.
Ο κ. Τσίπρας αρνήθηκε τελικά την «κυβίστηση» που του προετοίμασαν οι συνεργάτες του, τιμώντας τις προεκλογικές του δεσμεύσεις, ενδεχομένως και αυτές περί διαγραφής του χρέους. Έτσι δεν ενέκρινε την «ήττα κατά κράτος» της Ελλάδας, διατηρώντας μία σταθερή θέση, τουλάχιστον μέχρι σήμερα. Μία θέση που ελπίζω και εύχομαι να συνεχίσει να υπηρετεί, έχοντας την πεποίθηση ότι συνειδητοποιεί πλήρως τις ευθύνες του απέναντι στους Έλληνες – οι οποίοι του εμπιστεύθηκαν την εξουσία, σε μία τόσο σημαντική για τη χώρα τους χρονική στιγμή.