Αν και η δύστυχη χώρα που υιοθέτησε το «σοσιαλισμό του 21ου αιώνα» βρίσκεται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την Ελλάδα, οι ομοιότητες μαζί της είναι απελπιστικά μεγάλες – όσον αφορά την πολιτική που επιλέχθηκε από το 36% των Ελλήνων
(To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες)
.
Δεν ξέρω πόσο αισιόδοξος μπορεί να είναι κανείς σήμερα, όταν ανακοινώνεται μία κυβέρνηση συνεργασίας ΣΥΡΙΖΑ με ΑΝΕΛ. Ενός αριστερού κόμματος δηλαδή με ένα έντονα δεξιό, με «αδύναμα», εντελώς άπειρα «στελέχη» και αρχηγούς, καθώς επίσης με εντελώς αντίθετα πολιτικά προγράμματα – σχεδόν εξ ίσου ουτοπικά, μη ρεαλιστικά, μη εφαρμόσιμα και επικίνδυνα συγκρουσιακά.
Οι ευθύνες βέβαια της συγκεκριμένης εξέλιξης, η οποία επιβεβαιώνει αυτό που συμβαίνει τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα (κάθε πέρυσι και καλύτερα), δεν επιβαρύνουν το λαό αλλά, κυρίως, την πνευματική κοινότητα της χώρας – η οποία επέτρεψε να συμβεί κάτι τέτοιο, έχοντας αποστασιοποιηθεί εντελώς από την ενεργό πολιτική.
Ευρύτερα, υπεύθυνοι είναι όλοι εκείνοι οι ικανοί Έλληνες, οι οποίοι απέχουν εντελώς από την πολιτική – είτε επειδή δεν θέλουν να «εκτεθούν», είτε λόγω του ότι πρακτικά αδιαφορούν για την πατρίδα τους. Σε κάθε περίπτωση πιστεύω τα εξής, χωρίς φυσικά να είμαι απόλυτος:
.
(α) Oι υπερβολικές υποσχέσεις χωρίς αντίκρισμα που δόθηκαν στους Πολίτες από το κόμμα που πλειοψήφησε, είναι αδύνατον ποτέ να «εξαργυρωθούν» – με κίνδυνο να ξεσπάσουν κοινωνικές αναταραχές και αιματηρές εξεγέρσεις, οι οποίες θα έδιναν τη χαριστική βολή στη βαριά νοσούσα πατρίδα μας.
(β) Επειδή η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα της Ευρωζώνης που δεν κατάφερε ακόμη να βγει στις αγορές, παραμένοντας στον ορό των δανειστών, οι κίνδυνοι μίας ανεξέλεγκτης χρεοκοπίας, καθώς επίσης της εξόδου της από την Ευρωζώνη έχουν αυξηθεί κατακόρυφα.
(γ) Η χώρα απειλείται να «σταυρωθεί» αργά, επώδυνα και μεθοδικά από τη μάλλον «κακεντρεχή» κυβέρνηση της Γερμανίας, έτσι ώστε να αποτελέσει «παράδειγμα προς αποφυγή» για τις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης – εκτός εάν ενισχυθεί από τις Η.Π.Α., εάν υποθέσουμε πως έχουν προηγηθεί ανάλογες συζητήσεις (άρθρο).
(δ) Τυχόν υποταγή της νέας κυβέρνησης στην Τρόικα, ακόμη και αν συνοδεύεται από κάποιες παραχωρήσεις εκ μέρους των δανειστών, θα έχει καταστροφικά αποτελέσματα για τη χώρα – αφού θα υποχρεωθεί σε πολύ μεγαλύτερους συμβιβασμούς, ενώ θα λεηλατηθεί ολοσχερώς η δημόσια και η ιδιωτική περιουσία των Ελλήνων.
.
Πόσο μάλλον όταν το ιδιωτικό χρέος, το οποίο ήταν από τα χαμηλότερα της Ευρώπης το 2010, έχει πλέον αναδειχθεί σε μεγαλύτερο πρόβλημα από το δημόσιο – αν και η Ισπανία είναι σε πολύ χειρότερη κατάσταση, όπως φαίνεται από το γράφημα που ακολουθεί, ιδίως εάν σημειώσει κανείς πως το ΑΕΠ της δεν μειώθηκε τόσο, όσο το ελληνικό.
.
.
Προφανώς θα μπορούσαν να συμβούν πολλά άλλα, τα οποία θα αποδεικνύονταν επώδυνα για την Ελλάδα. Ελπίζω όμως να τα αποφύγουμε, καθώς επίσης να μην επαληθευθεί κανένας από τους φόβους μου – τους οποίους αναφέρω με στόχο να ληφθούν σοβαρά υπ’ όψιν από τη νέα ηγεσία της χώρας και να μην πραγματοποιηθούν.
.
Η Βενεζουέλα σήμερα
Η χώρα που έχει εφαρμόσει σήμερα πρακτικά το «σοσιαλισμό του 21ου αιώνα», όπως έχει αποκαλεστεί επίσημα, είναι η Βενεζουέλα. Η αριστερή κυβέρνηση της δεν κατάφερε όμως να σταθεροποιήσει την οικονομία της, παρά το ότι είναι η πλουσιότερη παγκοσμίως σε αποθέματα πετρελαίου – ενώ το δημόσιο χρέος της είναι μόλις στο 50% του ΑΕΠ της.
Το βιοτικό επίπεδο των κατοίκων της Βενεζουέλας επιδεινώνεται διαρκώς, υπάρχουν μεγάλες ελλείψεις στα τρόφιμα, ενώ πεινασμένοι Πολίτες ξενυχτούν μπροστά από τα καταστήματα λιανικής – για να πάρουν σειρά την επόμενη ημέρα, πριν εξαντληθούν τα προϊόντα στα ράφια.
Το κυβερνών κόμμα βέβαια διαψεύδει ότι, η αιτία των δεινών της χώρας είναι η πολιτική που εφαρμόζει – ενώ την ίδια στιγμή τοποθετεί στρατό μπροστά από τα καταστήματα, έτσι ώστε να εμποδίζονται οι άνθρωποι να αγοράζουν περισσότερα προϊόντα από αυτά που έχουν ανάγκη (εάν φυσικά τα βρίσκουν, κάτι που είναι όλο και πιο σπάνιο).
Συνεχίστε στη 2η σελίδα (…)
Σύμφωνα με πολλά ειδησεογραφικά πρακτορεία, έχουν αρχίσει οι επιθέσεις των πεινασμένων εναντίον των Σούπερ Μάρκετ στο Καράκας, στα οποία τα τρόφιμα γίνονται όλο και λιγότερα. Σε πολλές άλλες πόλεις δε της χώρας σχηματίζονται τεράστιες ουρές, οι οποίες έχουν μήκος πολλών οικοδομικών τετραγώνων, για να εξασφαλισθούν τα είδη πρώτης ανάγκης – τα οποία φυσικά γίνονται καθημερινά ακριβότερα, λόγω του πληθωρισμού που καλπάζει, φτάνοντας το Νοέμβριο στο 64% (γράφημα).
.
.
Τα σχεδόν άδεια ράφια των καταστημάτων λιανικής τεκμηριώνουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τα τεράστια προβλήματα της χώρας της Λατινικής Αμερικής, η οποία έχει βυθιστεί στην κρίση για πολλούς διαφορετικούς λόγους – μεταξύ των οποίων η έλλειψη ξένων κεφαλαίων, καθώς επίσης η πτώση της τιμής του πετρελαίου.
Ο πρόεδρος της κυβέρνησης βέβαια έχει αναγγείλει μία «οικονομική αντεπίθεση», με τη βοήθεια της οποίας πιστεύει πως θα αντιμετωπίσει αποτελεσματικά την κρίση – μεταξύ άλλων αλλάζοντας ριζικά το συναλλαγματικό σύστημα, χωρίς όμως να αναφέρει πως ακριβώς. Με δεδομένο δε το ότι η επίσημη, καθορισμένη από το κράτος ισοτιμία του εθνικού νομίσματος (Bolivar) είναι 1:6,3 σε σχέση με το δολάριο, ενώ στη μαύρη αγορά έχει ήδη εκτοξευθεί στο 1:187, κανένας δεν καταλαβαίνει τι εννοεί και κανένας δεν τον πιστεύει.
Περαιτέρω, αν και ενοχοποιείται το σοσιαλιστικό σύστημα που έχει υιοθετήσει η Βενεζουέλα, ο κρατισμός καλύτερα, δεν πρέπει να είναι κανείς τόσο απόλυτος – αφού ακόμη και το καλύτερο οικονομικό σύστημα μπορεί να αποδειχθεί καταστροφικό, εάν η κυβέρνηση που το εφαρμόζει είναι ανεπαρκής και ανίκανη.
Στα πλαίσια αυτά, δεν είναι σωστό να υιοθετεί κανείς αυθαίρετα τέτοιου είδους απόψεις, παρά το ότι η χώρα είναι στον προθάλαμο της χρεοκοπίας – η οποία, όταν συμβεί, θα την υποχρεώσει να καλέσει το ΔΝΤ, επισφραγίζοντας την απόλυτη καταστροφή της.
.
Γενικές πληροφορίες
Ο «σοσιαλισμός του 21ου αιώνα», όπως είχε ονομασθεί από το πρώην πρόεδρο της Βενεζουέλας (Chavez), λειτουργούσε αρχικά με τους βασικούς κανόνες της ελεύθερης αγοράς. Χαρακτηριζόταν όμως από έναν κυριαρχικό ρόλο των κρατικών επιχειρήσεων, καθώς επίσης από αυστηρές ρυθμίσεις, κανόνες και ελέγχους των ιδιωτικών επιχειρήσεων, εκ μέρους του δημοσίου – θυμίζοντας σε κάποιο βαθμό τα εθνικοσοσιαλιστικά συστήματα (ανάλυση).
Ο διάδοχος του προέδρου (Maduro) συνέχισε την ίδια οικονομική πολιτική του προκατόχου του, με αποτέλεσμα η ιδιωτική οικονομία, ειδικά στο εξωτερικό εμπόριο, να χάσει σταδιακά τη σημασία της – αντικαθιστάμενη από τον κρατισμό και τους υπαλλήλους του δημοσίου.
Ο πυρήνας της κοινωνικής πολιτικής είναι οι ονομαζόμενες «κοινωνικές αποστολές» – όπως, για παράδειγμα, η κατασκευή εργατικών κατοικιών, καθώς επίσης η δωρεάν υγεία και παιδεία, προς όφελος των αδύναμων κοινωνικών τάξεων. Όλα αυτά τα προγράμματα χρηματοδοτούνταν κυρίως από τις εξαγωγές πετρελαίου.
Η παραγωγή πετρελαίου τώρα εκ μέρους της κρατικής εταιρείας PDVSA αποτελεί το 10% του ΑΕΠ της χώρας, καθώς επίσης σχεδόν το 100% των συνολικών εξαγωγών της. Το πετρέλαιο εξάγεται κυρίως στις Η.Π.Α. και στην Κίνα, υπολογιζόμενο στα 2,5 εκ. βαρέλια ημερησίως. Στις Η.Π.Α. η PDVSA, μέσω της θυγατρικής της (Citco), λειτουργεί μία σειρά διυλιστηρίων, ενώ έχει στην κατοχή της μία μεγάλη αλυσίδα βενζινάδικων.
Το νόμισμα της Βενεζουέλας δεν είναι ελεύθερα μετατρέψιμο. Μπορεί να ανταλλαχθεί, για να εισαχθούν φάρμακα και τρόφιμα που πληρώνονται σε ξένο νόμισμα, από την δημόσια υπηρεσία ελέγχου συναλλάγματος, στην ισοτιμία 1 BSF : 6,30 $. Επίσης στα πλαίσια ορισμένων «δημοπρασιών συναλλάγματος» (SICAD), σε πολύ μικρές ποσότητες όμως, στις ειδικές ισοτιμίες των 1:10 $ (SICAD I) και 1:50 $ (SICAD II).
Όσον αφορά τώρα τη συμμετοχή της χώρας στους διεθνείς οικονομικούς οργανισμούς, προσανατολίζεται σε συνεργασίες του τύπου «Νότος-Νότος». Παρά το ότι δε τεχνικά είναι μέλος του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, η συνεργασία μαζί τους σταμάτησε, με την εξόφληση όλων των δανείων που είχε πάρει.
Το 2012 αποχώρησε από το διεθνές κέντρο επίλυσης επενδυτικών διαφορών (ICSID) της Παγκόσμιας Τράπεζας, διατηρώντας όμως τη συνεργασία μαζί του όσον αφορά τις διμερείς συμβάσεις με ορισμένα κράτη, όπως με τη Γερμανία. Προτεραιότητα της χώρας είναι η συμμετοχή της σε μία σειρά οργανώσεων της Λατινικής Αμερικής, με στόχο τη διεύρυνση της οικονομικής συνεργασίας των χωρών της περιοχής μεταξύ τους.
Σήμερα η Βενεζουέλα έχει βυθιστεί σε μία μεγάλη ύφεση, όπου η πτώση του ΑΕΠ της το 2014 υπολογίζεται στο 3-4%, ενώ δεν αναμένεται ανάπτυξη ούτε το 2015. Ο πληθωρισμός της είναι τεράστιος, όπως ήδη αναφέρθηκε, ενώ θα αυξηθεί περαιτέρω – με σοβαρές ελλείψεις σε βασικά τρόφιμα όπως το γάλα, το αλεύρι, τα είδη υγιεινής (απορρυπαντικά, χαρτικά κλπ.) και τα φάρμακα.
Η κυβέρνηση ισχυρίζεται πως τη «σαμποτάρουν» τόσο από το εσωτερικό, όσο και από το εξωτερικό διάφορα οικονομικά συμφέροντα – επειδή κήρυξε τον πόλεμο εναντίον της διαπλοκής, της διαφθοράς και της επιχειρηματικής ελίτ. Αντίθετα, η αντιπολίτευση την κατηγορεί για λανθασμένη οικονομική και νομισματική πολιτική.
Η ανεργία τοποθετείται στο 8%, όπου όμως τα στατιστικά στοιχεία χειραγωγούνται, για να φαίνονται καλύτερα στην κοινή γνώμη. Η ανταγωνιστικότητα των τομέων της οικονομίας της που δεν έχουν σχέση με το πετρέλαιο υποφέρει από το βάρος του υψηλού εργατικού κόστους ανά μονάδα προϊόντος, καθώς επίσης από το υπερτιμημένο εθνικό νόμισμα. Ως εκ τούτου, οι προσπάθειες να μειωθεί η εξάρτηση της οικονομίας της από το πετρέλαιο, έχουν αποτύχει μέχρι στιγμής ολοσχερώς.