Είναι ασφαλώς οδυνηρό αλλά απολύτως έντιμο, να πάψει να δανείζεται η Ελλάδα για να πληρώνει τα χρέη της – εάν η Τρόικα επιμένει στη λήψη εκείνων των μέτρων που την οδηγούν απογυμνωμένη, λεηλατημένη και εξαθλιωμένη, στην απόλυτη χρεοκοπία
(To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες)
.
Όταν έγραφα το άρθρο με τον τίτλο «Δαβίδ εναντίον Γολιάθ», το οποίο αφορούσε τη Ρωσία, δεν είχα καμία πρόθεση να γράψω κάποιο ανάλογο – αν και οι προβλέψεις του επαληθεύτηκαν, ειδικά μετά την προχθεσινή κατάρρευση του ρουβλίου, παρά την αύξηση των βασικών επιτοκίων της ρωσικής κεντρικής τράπεζας. Φυσικά συνέχισε η πτώση του πετρελαίου, οι κυρώσεις της Ευρώπης είχαν το αναμενόμενο αποτέλεσμα, ενώ η οικονομία της χώρας επιδεινώθηκε σε μεγάλο βαθμό – αποδεικνύοντας δυστυχώς πως είναι ουτοπικός ο μύθος που θέλει να συντρίβει ο αδύνατος τον ισχυρό.
Ακούγοντας τώρα τις δηλώσεις του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης, σύμφωνα με τις οποίες θα παίζει το όργανό του, την κρητική λύρα, αναγκάζοντας τις πανίσχυρες αγορές να χορεύουν στο ρυθμό της μουσικής του όταν ανέλθει στην εξουσία, ο μύθος εμφανίστηκε ξανά μπροστά μου. Αυτή τη φορά βέβαια ο Δαβίδ είναι η υπερχρεωμένη και ελλειμματική Ελλάδα, ενώ ο Γολιάθ οι διεθνείς αγορές – στις οποίες μέχρι στιγμής δεν έχει αντισταθεί κανένα κράτος, συμπεριλαμβανομένων των Η.Π.Α.
Περαιτέρω, προφανώς με ευχαρίστησε η εικόνα των ηττημένων αγορών, την οποία πρόβαλε μπροστά μου ο αρχηγός της αντιπολίτευσης – αφού δεν θα ήθελα τίποτα άλλο, από το να δω να πραγματοποιείται η απειλή του από την Ελλάδα, ειδικά επειδή έχει υποφέρει μέχρι στιγμής τα πάνδεινα.
Εν τούτοις, απέφυγα να βυθιστώ στο όνειρο, γνωρίζοντας πως η Ρωσία, η οποία είναι αρκετά ισχυρότερη και πλουσιότερη, έχει μέχρι στιγμής ηττηθεί κατά κράτος – παράλληλα με την απομόνωση της από τη διεθνή κοινότητα, η οποία δεν είναι τόσο ανώδυνη, όσο θα ήθελε κανείς να πιστέψει.
Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι δεν εξέτασα προσεκτικά τη λογική του, τις σκέψεις του, επειδή είναι προφανώς αδύνατο να θέλει να παραπλανήσει έναν ολόκληρο λαό, οδηγώντας τον στο γκρεμό – όσο μεγάλη και αν είναι η φιλοδοξία του να ανέλθει στην εξουσία.
.
Ο ελληνικός εκβιασμός
Στα πλαίσια αυτά, υπέθεσα πως ίσως έχει δίκιο ισχυριζόμενος ότι, οι αγορές δεν θα άφηναν την Ελλάδα να χρεοκοπήσει, φοβούμενες την αναζωπύρωση της χρηματοπιστωτικής κρίσης, η οποία αυτή τη φορά θα ήταν πολύ περισσότερο καταστροφική – επειδή τα κράτη έχουν διαθέσει ήδη πολλά χρήματα για να διασώσουν τις τράπεζες, οι οποίες όμως συνεχίζουν να είναι σε δύσκολη θέση.
Με δεδομένο λοιπόν το ότι, τα κράτη έχουν επίσης υπερχρεωθεί βοηθώντας τις τράπεζες να επιβιώσουν, ενώ οι κεντρικές τράπεζες έχουν πλημμυρίσει ήδη με ρευστότητα τον πλανήτη, χωρίς σημαντικά αποτελέσματα, η χρεοκοπία ενός κράτους, όπως η Ελλάδα, θα μπορούσε πράγματι να είναι η σπίθα που θα αναζωπύρωνε την πυρκαγιά – οπότε δεν θα το διακινδύνευαν οι αγορές.
Κάτι ανάλογο θα μπορούσε να ισχύει ίσως και για την Ευρωζώνη, η οποία θα απειλούταν με τη διάλυση της, εάν τυχόν χρεοκοπούσε η Ελλάδα ή/και εκδιωκόταν από την ευρωπαϊκή οικογένεια – με θεμιτό ή με αθέμιτο τρόπο. Πόσο μάλλον εάν οι αγορές τοποθετούσαν στο στόχαστρο αμέσως μετά τις υπόλοιπες χώρες του Νότου, στοιχηματίζοντας σε αντίστοιχες εξελίξεις – με αποτέλεσμα να «εκραγεί» ολόκληρο το σύστημα.
Με κριτήριο όλα αυτά, ο αρχηγός της αντιπολίτευσης θα είχε ίσως κάτι παραπάνω από δίκιο – επειδή δεν θα χόρευαν μόνο οι αγορές στη μουσική του, εάν εκλεγόταν στην εξουσία, αλλά, επίσης, ολόκληρη η Ευρωζώνη, συμπεριλαμβανομένης της «μισητής» Γερμανίας.
Ενδεχομένως ακόμη και οι Η.Π.Α., λόγω του ότι εκεί «στεγάζεται» το τέρας των αγορών, ενώ δεν θα ήθελαν να διακινδυνεύσει το μέλλον του ευρώ – επειδή από την επιβίωση του ευρώ, του δεύτερου παγκοσμίου αποθεματικού νομίσματος, εξαρτάται κατά κάποιον τρόπο και το δολάριο.
Από την άλλη πλευρά, αναρωτήθηκα γιατί δεν βλέπει ο σημερινός πρωθυπουργός τη δύναμη της Ελλάδας, όπως ο αντιπολιτευόμενος ηγέτης – με την έννοια ότι θα είχε τη δυνατότητα να επιβάλλει αυτός την κατάργηση των μνημονίων, τη διαγραφή του χρέους χωρίς ανταλλάγματα, καθώς επίσης τον περαιτέρω δανεισμό της χώρας από αυτούς που δεν θα πληρώσει (ή, έστω, που θα τους επιστρέψει κάποια από τα παλαιά δανεικά, όποτε θέλει και όπως θέλει).
Προφανώς δεν μπορεί να επιθυμεί το κακό της χώρας του ή να θέλει να την επιβαρύνει με μέτρα λιτότητας και με δάνεια, εάν έχει τη δυνατότητα να τα αποφύγει – αφού η Ελλάδα διαθέτει, κατά την αντιπολίτευση, εκείνο το κουμπί, το οποίο θα μπορούσε να πατήσει, με αποτέλεσμα να τεθεί σε λειτουργία η αλυσιδωτή πυρηνική έκρηξη, με θύμα το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα, καθώς επίσης μία σειρά κρατών και νομισμάτων.
.
Η άλλη όψη του νομίσματος
Στη συνέχεια αναρωτήθηκα εάν πράγματι τα δυνητικά θύματα της Ελλάδας, οι αγορές και η Ευρωζώνη, δεν έχουν κανένα όπλο στη διάθεση τους για να αμυνθούν – εάν είναι ή δεν είναι σε θέση δηλαδή να αποφύγουν το διαφαινόμενο ελληνικό εκβιασμό τον οποίο, εάν αποδεχόταν, θα ακολουθούσε εύλογα ο επόμενος: η Πορτογαλία, η Ισπανία, η Ιταλία, η Ιρλανδία κοκ.
Σκέφθηκα πως ασφαλώς κανένα κράτος δεν επιθυμεί τα μέτρα λιτότητας, ενώ όλα θα ήθελαν να μην πληρώσουν τις υποχρεώσεις τους – απλά και μόνο ισχυριζόμενα πως το χρέος τους δεν είναι βιώσιμο, συνεχίζοντας να δανείζονται από τους πιστωτές τους.
Στο νέο αυτό συλλογισμό, προσπάθησα να διαπιστώσω τι ακριβώς σημαίνει για την Ευρώπη «αθέτηση πληρωμών» εκ μέρους της Ελλάδας – κατανοώντας πως, αφού το 85% περίπου του χρέους αφορά τα κράτη μέλη της, καθώς επίσης την ΕΚΤ, ενώ οι δόσεις της Ελλάδας σήμερα πληρώνονται ουσιαστικά από αυτά, θα μπορούσαν απλά να συνεχίσουν την ίδια διαδικασία.
Θα πλήρωναν δηλαδή θεωρητικά τις δόσεις στον εαυτό τους, όπως ακριβώς συμβαίνει τα τελευταία χρόνια, συμπεριλαμβάνοντας ενδεχομένως τους υπολοίπους πιστωτές εάν το θεωρούσαν σκόπιμο, επειδή πρόκειται μόνο για 35 δις € – ικανοποιώντας έτσι τις αγορές, αφού δεν θα τους δημιουργούσαν προβλήματα.
Επομένως, δεν θα προκαλούταν κανένα «χρηματοπιστωτικό γεγονός», ενώ θα έπαυαν να δανείζουν επί πλέον χρήματα στην Ελλάδα – μη υποκύπτοντας στο δυνητικό εκβιασμό της αξιωματικής αντιπολίτευσης και με την προοπτική να εισπράξουν έντοκα τις απαιτήσεις τους αργότερα.
To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες (…)
Όσον αφορά τώρα τις ελληνικές τράπεζες που ανήκουν στο ΤΧΣ, τους μετόχους του οποίου δεν κατάφερα να βρω, παρά το ότι έψαξα (υποθέτω πως δεν είναι το δημόσιο), έχω την άποψη πως η Ευρώπη έχει επίσης κάποια λύση: την υποχρεωτική τοποθέτηση τους σε παρατεταμένη αργία, καθώς επίσης τη χρησιμοποίηση των καταθέσεων τους για τη διάσωση ή/και για την επιστροφή των δανείων τους.
Ενδεχομένως λοιπόν μέτρα δυσμενέστερα από αυτά στην Κύπρο, αφού οι δεσμεύσεις των καταθέσεων δεν θα περιοριζόταν πιθανότατα στα ποσά άνω των 100.000 € – τα οποία είναι μεν εγγυημένα από την Ευρώπη, λογικά όμως μόνο εφόσον και η Ελλάδα τηρεί τις δικές της υποσχέσεις. Με δεδομένο δε το ότι, στις τράπεζες είναι υποθηκευμένα τα περισσότερα ακίνητα και οι επιχειρήσεις των Ελλήνων, η εξόφληση των δανείων που έχουν πάρει από την ΕΚΤ θα ήταν σε μεγάλο βαθμό εξασφαλισμένη.
Φυσικά το ίδιο θα συνέβαινε με τα δάνεια των ευρωπαϊκών κρατών, για τα οποία υπάρχουν δρακόντειες συμβάσεις – καθώς επίσης με τα 35 δις € ομόλογα των επενδυτών που ενδεχομένως θα αναλάμβανε η Ευρώπη, τα οποία είναι ξένου (αγγλικού) δικαίου, με υποθηκευμένη κατά κάποιον τρόπο τη δημόσια περιουσία της χώρας.
Περαιτέρω, δεν θα ήταν απίθανη η παύση της παροχής ρευστότητας στις τράπεζες από την ΕΚΤ, παρά το ότι αποτελεί μία «αντισυμβατική» ενέργεια – αφού και η Ελλάδα θα συμπεριφερόταν αντισυμβατικά. Σε μία τέτοια περίπτωση, η χώρα μας θα έπρεπε να εκδώσει δικό της νόμισμα, υπό την προϋπόθεση της συμφωνίας της Τράπεζας της Ελλάδας – η οποία ανήκει στο δημόσιο μόλις κατά 6%.
.
Οι απορίες
Πόσο χρονικό διάστημα θα ήταν όμως απαραίτητο για να ολοκληρωθεί κάτι τέτοιο και ποιά ελληνική κυβέρνηση θα μπορούσε να επιβιώσει, κάτω από τις κοινωνικά εκρηκτικές καταστάσεις που θα δημιουργούνταν; Πόσο βιώσιμο θα ήταν το νέο νόμισμα και με τι συνάλλαγμα θα πλήρωνε εκείνες τις εισαγωγές (ενέργεια, φάρμακα κλπ.), τις οποίες θα είχε απόλυτη ανάγκη;
Μήπως η Ελλάδα θα βίωνε μεν τις παραπάνω οδυνηρές καταστάσεις, χωρίς όμως τυπικά να χρεοκοπήσει, αφού οι υποχρεώσεις της θα συνέχιζαν, θεωρητικά πάντοτε, να πληρώνονται από την Ευρώπη, στην οποία θα συγκεντρώνονταν οι απαιτήσεις, έναντι των εγγυήσεων που ανέφερα;
Συνεχίζοντας, ακόμη και αν υποθέσει κανείς πως τίποτα από τα παραπάνω δεν ισχύει ή δεν θα συνέβαινε, ενώ η Ελλάδα θα κατάφερνε να νικήσει τόσο τις αγορές, όσο και την Ευρωζώνη, με ευρώ ή χωρίς, πως θα μπορούσε να επιβιώσει χωρίς νέο δανεισμό;
Το πρωτογενές της πλεόνασμα θα εξανεμιζόταν ακόμη και αν δεν τηρούσε καμία προεκλογική της δέσμευση η αντιπολίτευση – αφού κανένας Ευρωπαίος δεν θα την επέλεγε για διακοπές και δεν θα αγόραζε τα προϊόντα της, εξαπατημένος, εκβιασμένος και έχοντας χάσει τα χρήματα του.
Επομένως, τόσο ο τουρισμός, όσο και οι εξαγωγές θα κατέρρεαν, συμπαρασέρνοντας το ΑΕΠ και τα δημόσια έσοδα μαζί τους – με αποτέλεσμα να εκτοξευθούν τα ελλείμματα στα ύψη, τα οποία δεν θα μπορούσαν να διατηρηθούν χωρίς νέα, οδυνηρότερα μέτρα λιτότητας.
Πόσο μάλλον όταν το μεγαλύτερο πρόβλημα της Ελλάδας σήμερα δεν είναι το δημόσιο χρέος, αλλά οι καταστροφές που προκάλεσε η εφαρμογή της πολιτικής της Τρόικας – όπως η τρομακτική ανεργία, η χρεοκοπία των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, καθώς επίσης η «αποψίλωση» του παραγωγικού ιστού της χώρας. Εάν λοιπόν καταδικαζόταν στην απομόνωση, θα ήταν αδύνατον να χρηματοδοτήσει εκείνα τα αναπτυξιακά μέτρα, τα οποία είναι απαραίτητα για να επιβιώσει – οπότε το χρέος έρχεται σε δεύτερη μοίρα.
.
Η χρεοκοπία
Περαιτέρω, με την ενέργεια αυτή δεν αναφέρομαι σε μία μετωπική σύγκρουση με τις αγορές ή με την Ευρωζώνη, ούτε σε ένα μέσον επιθετικής διαπραγμάτευσης, με στόχο την απαίτηση διαγραφής μεγάλου μέρους του χρέους και τη συνέχιση του δανεισμού, όπως θα επιδίωκε η αντιπολίτευση, εάν αναλάμβανε τη διακυβέρνηση της χώρας – αλλά στην απλή αποδοχή ενός γεγονότος, όταν δεν φαίνεται καμία άλλη ρεαλιστική λύση στον ορίζοντα.
Θεωρώ λοιπόν πως δεν θα είναι ίσως εντελώς διαφορετικό, αλλά απολύτως έντιμο, εάν πάψει η Ελλάδα να δανείζεται, για να πληρώνει τα δάνεια της – δηλώνοντας επίσημα τη χρεοκοπία της, επειδή η Τρόικα επιμένει στη συνέχιση των μειώσεων των μισθών και των συντάξεων, στην πλήρη αποδόμηση του κράτους πρόνοιας, σε άδικες κατασχέσεις, στην περαιτέρω αύξηση των φόρων, καθώς επίσης στην εκποίηση της δημόσιας περιουσίας σε εξευτελιστικές τιμές, χωρίς αναπτυξιακά μέτρα.
Σε ένα πρόγραμμα δηλαδή που επιδεινώνει τα μέγιστα τις προοπτικές της οικονομίας, οδηγώντας την Ελλάδα στην απογύμνωση, στην εξαθλίωση και στην ανεξέλεγκτη χρεοκοπία – μετατρέποντας τους Έλληνες σε σκλάβους χρέους στο διηνεκές.
Επίσης, επειδή η Ευρώπη, η Γερμανία για να είμαι πιο σαφής, δεν θέλει να τηρήσει την υπόσχεση που έδωσε στην ελληνική κυβέρνηση το 2012, σύμφωνα με την οποία θα ελάφρυνε το χρέος της, εάν ή Ελλάδα επιτύγχανε πρωτογενή πλεονάσματα – κάτι που τελικά κατάφερε, μαζί με τη δημιουργία πλεονασμάτων στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της (γράφημα), χωρίς όμως να συμπεριφερθεί ανάλογα η καγκελάριος.
.
.
Σε μία τέτοια περίπτωση, εάν χρεοκοπούσε δηλαδή η χώρα, με δεδομένο επί πλέον το ηθικό έρεισμα από τη μέχρι σήμερα απόλυτη αποτυχία των μέτρων της Τρόικας, η Ελλάδα δεν θα ερχόταν σε άμεση σύγκρουση ούτε με τους εταίρους της, ούτε με τις αγορές – πόσο μάλλον όταν η χρεοκοπία είναι αναφαίρετο δικαίωμα των κρατών, των επιχειρήσεων και των ιδιωτών, εντός ενός καπιταλιστικού συστήματος, για να προστατευθούν από την απόλυτη καταστροφή.
Πολύ περισσότερο, όταν η Τρόικα είναι υπεύθυνη για την αποτυχία της Ελλάδας (οι Πολίτες της οποίας δεν έφεραν καμία αντίρρηση στα οδυνηρά μέτρα που τους επιβλήθηκαν και δεν επαναστάτησαν), επειδή τα λανθασμένα, καταστροφικά προγράμματα που επέβαλε, απέτυχαν παταγωδώς.
.
Επίλογος
Ολοκληρώνοντας, η διαφορά μεταξύ της χρεοκοπίας και της διαπραγμάτευσης για τη μείωση του χρέους (η οποία όμως δεν λύνει κανένα βασικό πρόβλημα της Ελλάδας), με έναν κατά πολύ ισχυρότερο «αντισυμβαλλόμενο», είναι τεράστια. Στην πρώτη περίπτωση προηγείται η στάση πληρωμών, ενώ η εκλεγμένη κυβέρνηση της χώρας συζητάει μετά με τους δανειστές της, χωρίς να εκβιάζει κανέναν – ενώ στη δεύτερη, η πραγματική κυβέρνηση συνεχίζει να είναι η Τρόικα, η οποία ευρίσκεται σε μία απόλυτη θέση ισχύος.
Στην πρώτη περίπτωση απαιτείται βέβαια μία κυβέρνηση μεγάλου συνασπισμού, των δύο κομμάτων εξουσίας δηλαδή, ή μία κυβέρνηση εθνικής σωτηρίας – η οποία θα έχει ανάλογη ισχύ, διαπραγματευόμενη έντιμα το μέλλον της χώρας για όλους τους Έλληνες. Στη δεύτερη η κυβέρνηση θα ήταν αδύναμη, εκπροσωπώντας τη μειοψηφία των Ελλήνων – με ελάχιστες εάν όχι με μηδενικές πιθανότητες επιτυχίας.
Η δημιουργία μίας ισχυρής κυβέρνησης όλων των Ελλήνων επείγει, εάν θέλουμε να έχουμε κάποιες πιθανότητες επιτυχίας – ενώ αποτελεί ίσως την τελευταία ευκαιρία της Ελλάδας την οποία, εάν δεν εκμεταλλευθεί σήμερα, θα καταλήξει στα σκουπίδια της ιστορίας, κυριολεκτικά σαν τη στημένη λεμονόκουπα.
Μπορεί φυσικά να κάνω λάθος, αλλά αυτή είναι η άποψη μου, την οποία ήθελα να εκφράσω – έτσι ώστε να συμβάλλω όσο καλύτερα μπορώ στην ενημέρωση, καθώς επίσης στη δημόσια συζήτηση που επιβάλλει η σοβαρότητα των στιγμών που ζούμε.