Όλο και περισσότεροι διαπιστώνουν πως τα σκληρά μέτρα, στα οποία υποβλήθηκαν, κατέστρεψαν τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων, χωρίς να διασώσουν το σύστημα – οπότε είναι εύλογη η ανησυχία της ΕΚΤ, του ΔΝΤ και της ελίτ.
(To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες)
.
Όταν αρχίζει κανείς να ασχολείται με το παρελθόν, αναζητώντας τους ενόχους για κάποια πράγματα που του έχουν συμβεί, τότε είτε δεν βλέπει μέλλον, είτε το αντιμετωπίζει με φόβο – νοιώθοντας πως ο τρόπος που χειρίσθηκε τις υποθέσεις του, ήταν εσφαλμένος.
Στα πλαίσια αυτά, όταν τόσο η διευθύντρια του ΔΝΤ, όσο και ο διοικητής της ΕΚΤ εμφανίζονται δημόσια ανήσυχοι, ενοχοποιώντας κάποιους άλλους για τις παρατηρούμενες «ασυμμετρίες», τότε δεν μπορούμε να είμαστε καθόλου ήρεμοι – κατανοώντας πως η ΕΚΤ και το ΔΝΤ δεν έχουν πλέον κανένα όπλο στο χέρι, κανένα άλλο μέσον δηλαδή, για να θέσουν υπό έλεγχο τη χρηματοπιστωτική κρίση.
Απλούστερα, οι συνεχώς λανθασμένες προγνώσεις του ΔΝΤ, επάνω στις οποίες στήριζε τα μέτρα που επέβαλλε σε χώρες όπως η Ελλάδα, καθώς επίσης οι διαρκώς νέες «υποσχέσεις χωρίς αντίκρισμα» της ΕΚΤ, σχετικά με την καταπολέμηση του αποπληθωρισμού στην Ευρώπη, παύουν σταδιακά να πείθουν – με αποτέλεσμα οι δημόσιες εμφανίσεις των διοικητών των δύο οργανισμών να δημιουργούν αβεβαιότητα στους πάντες.
Ειδικότερα, ο διοικητής της ΕΚΤ ήταν αρκετά νευρικός και ασαφής, κατά τη διάρκεια της συνέντευξης τύπου στη Νάπολη – ενώ χρειαζόταν παραδόξως πολύ χρόνο, για να απαντήσει στα ερωτήματα των δημοσιογράφων. Εκτός αυτού, οι απαντήσεις του έδιναν την εντύπωση πως ήθελε να δικαιολογήσει τον εαυτό του, για όλα όσα συμβαίνουν – γεγονός που μάλλον δεν είναι περίεργο, αφού για πολλούς μήνες τώρα λέει μεγάλα λόγια, δίνει πολλές υποσχέσεις και αναφέρεται συνεχώς στη χρήση νέων χρηματοπιστωτικών όπλων, με τα οποία όμως δεν έχει επιτευχθεί απολύτως τίποτα μέχρι σήμερα.
Οι τράπεζες δεν έχουν αυξήσει τη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας, η ύφεση επιδεινώνεται, η ανεργία καλπάζει, ενώ η εμπιστοσύνη στις «μαγικές δυνάμεις» της ΕΚΤ μειώνεται όλο και περισσότερο. Ο θαυμασμός δε, ο οποίος συνόδευε τις μέχρι σήμερα εμφανίσεις του κεντρικού τραπεζίτη, έχει μετατραπεί σε σκεπτικισμό – αφού κανένας πλέον δεν φαίνεται να πείθεται από τα λόγια του.
Μία από τις ερωτήσεις που του τέθηκαν, ήταν πραγματικά αφοπλιστική – αφορώντας το εάν είναι προβληματισμένος σχετικά με το ότι, παρά τα συνεχή νέα μέτρα που λαμβάνει, κλιμακώνεται η άνοδος των «ευρωσκεπτικιστών», ακόμη και στη Γερμανία. Η απάντηση του ήταν δυστυχώς απογοητευτική, αφού ισχυρίσθηκε πως κατανοεί τους Γερμανούς επικριτές του ευρώ, αν και η αποτυχία των μέτρων που παίρνει η ΕΚΤ δεν οφείλεται μόνο στην ίδια, αλλά και στα κράτη, τα οποία δεν εφαρμόζουν αυτά που απαιτεί η κεντρική τράπεζα.
Μία άλλη ερώτηση αφορούσε την ανακοίνωση της Γαλλίας, σχετικά με τη μη τήρηση του ανωτάτου ορίου για το έλλειμμα του προϋπολογισμού της – γεγονός που θα δημιουργούσε ασφαλώς προβλήματα στη νομισματική πολιτική της ΕΚΤ. Η απάντηση του διοικητή έδωσε την εντύπωση πως έχει χάσει την επαφή του με την πραγματικότητα – αφού είπε πως δεν έχει καμία επίσημη τοποθέτηση της Γαλλίας, οπότε θα κρίνει όταν θα έχει στη διάθεση του τα νούμερα του προϋπολογισμού της.
Περαιτέρω, αν και ο διοικητής της ΕΚΤ είπε ξανά πως το ευρώ θα υπάρχει αιώνια, ο τόνος της φωνής του ήταν «προκλητικά συμβιβαστικός» – δεν είχε δηλαδή απολύτως καμία σχέση με τα λόγια του 2012, σύμφωνα με τα οποία τότε η ΕΚΤ θα έκανε τα πάντα για να διατηρήσει το κοινό νόμισμα. Πόσο μάλλον όταν επισήμανε πως εκείνες οι χώρες, οι οποίες αρνούνται να εφαρμόσουν τα απαιτούμενα διαρθρωτικά μέτρα, θα είχαν δυσκολίες ακόμη και χωρίς το ευρώ – μία έκφραση που ενέτεινε τις ανησυχίες για το μέλλον του κοινού νομίσματος, με αποτέλεσμα να καταρρεύσει χθες, με ρυθμό που δεν έχει παρατηρηθεί σχεδόν ποτέ μέχρι σήμερα.
Αναφορικά με τη διαδήλωση στη Νάπολη, η οποία ουσιαστικά ήταν εναντίον της ΕΚΤ, ο διοικητής απάντησε πως κατανοεί τους διαδηλωτές, αλλά κάνουν λάθος, πιστεύοντας πως η κρίση οφείλεται στην ΕΚΤ – μία ακόμη δήλωση, η οποία δημιουργεί την εντύπωση πως με την αποτυχία πλέον δεδομένη, αναζητούνται οι ένοχοι, ενώ οι υπεύθυνοι αλληλοκατηγορούνται για να μην ενοχοποιηθούν οι ίδιοι.
.
Το ΔΝΤ
Η διευθύντρια του ταμείου ήταν στο ίδιο «μήκος κύματος», στη διάλεξη της στο πανεπιστήμιο της Georgetown – προειδοποιώντας για το ξέσπασμα μίας νέας κρίσης, για την αύξηση της ανεργίας, καθώς επίσης για την αναθεώρηση των προβλέψεων του ΔΝΤ προς τα κάτω, όσον αφορά την παγκόσμια οικονομία.
Την χαρακτήρισε δε ως «εύθραυστη, μη ισορροπημένη, απειλούμενη από πολλά ρίσκα» – ενοχοποιώντας κυρίως τη σύγκρουση στην Ουκρανία, η οποία κατέστρεψε τόσο την οικονομία της συγκεκριμένης χώρας, όσο και τη Ρωσική, με κίνδυνο να υπάρξουν μεγάλες αναταραχές στις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Ενοχοποίησε επίσης τη γνωστή επιδημία (Ebola), ισχυριζόμενη πως εάν δεν καταπολεμηθεί σωστά, θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές βλάβες στο σύστημα. Βέβαια, κανένας δεν πίστεψε πως η επιδημία και η Ουκρανία είναι υπεύθυνες για τη μαζική εκτύπωση χρημάτων εκ μέρους των κεντρικών τραπεζών, χωρίς κανένα θετικό αποτέλεσμα για την οικονομία του πλανήτη – ούτε για το γεγονός ότι, οι χρηματαγορές έχουν χάσει εντελώς την επαφή τους με την πραγματική οικονομία, όπως φαίνεται στο γράφημα που ακολουθεί.
.
Η εξέλιξη του παγκόσμιου δείκτη μετοχών MSCI World (πράσινο) σε σύγκριση με την εξέλιξη του παγκόσμιου ΑΕΠ (κόκκινο).
.
To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες (…)
Περαιτέρω, η διευθύντρια του ταμείου υπεράσπισε την πολιτική του περιορισμού του κοινωνικού κράτους, την οποία επέβαλλε στην Ευρώπη, ισχυριζόμενη πως ήταν απαραίτητη η λήψη σκληρών μέτρων.
Δεν ανέφερε όμως τίποτα απολύτως για τις συνεχώς λανθασμένες προβλέψεις του ΔΝΤ, καθώς επίσης για τους εσφαλμένους συντελεστές που χρησιμοποιήθηκαν, ειδικά όσον αφορά την Ελλάδα – με βάση τους οποίους επιδεινώθηκε σημαντικά η κρίση σε πολλές χώρες, αντί να καταπολεμηθεί. Προφανώς δεν ήθελε να αποδεχθεί την ανεπάρκεια της, καθώς επίσης την ανικανότητα της διεθνούς χρηματοπιστωτικής ελίτ να εξυγιάνει το σύστημα – το οποίο πλέον ευρίσκεται «προ των πυλών του κραχ».
Η χειραγώγηση των τιμών, καθώς επίσης των δημοσίων στατιστικών, κυρίως εκ μέρους της υπερδύναμης, έχει ασφαλώς ημερομηνία λήξης – αφού όλοι πλέον κατανοούν, για παράδειγμα, πως δεν μπορεί να αυξάνεται η απασχόληση, όταν όλο και λιγότεροι άνθρωποι συμμετέχουν στο εργατικό δυναμικό της χώρας (γράφημα).
.
ΗΠΑ – το ποσοστό των πολιτών που είναι σε ηλικία εργατικής δυνατότητας (15-64 ετών) και συμμετέχει στο εργατικό δυναμικό.
.
Ειδικότερα, όπως φαίνεται από το παραπάνω γράφημα, η απασχόληση ως προς τον πληθυσμό σχεδόν κατέρρευσε μετά την κρίση του 2008, ενώ δεν έχει έκτοτε επανέλθει. Η μέτρηση λοιπόν της ανεργίας, όταν οι μη συμμετέχοντες στο εργατικό δυναμικό έχουν πια ξεπεράσει τα 90 εκ. στις Η.Π.Α., είναι τόσο εξόφθαλμα πλασματική, ώστε να μην πείθει κανέναν.
.
Οι ανησυχίες της ελίτ
Οι δύο παραπάνω εμφανίσεις, αυτή δηλαδή της ΕΚΤ, καθώς επίσης του ΔΝΤ, έχουν ανησυχήσει σε μεγάλο βαθμό την ελίτ – η οποία φοβάται πως θα χάσει τον έλεγχο της κατάστασης. Πόσο μάλλον όταν όλο και περισσότεροι άνθρωποι βλέπουν καθαρά ότι, ο βασιλιάς είναι γυμνός – πως τα σκληρά μέτρα, στα οποία υποβλήθηκαν, μέχρι στιγμής χωρίς μεγάλες κοινωνικές αντιδράσεις, κατέστρεψαν τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων, χωρίς να διασώσουν το σύστημα.
Οι συμμετέχοντες δε στις χρηματαγορές διαπιστώνουν σιγά-σιγά πως θαύμαζαν για πάρα πολύ καιρό τα δήθεν πανέμορφα ρούχα του γυμνού βασιλιά – οπότε δεν είναι καθόλου απίθανο να αρχίσουν να πουλούν μαζικά τις μετοχές τους, πριν ακόμη το σύστημα καταρρεύσει.
Ειδικά όσον αφορά τα προγραμματισμένα από την ΕΚΤ «τεστ κοπώσεως» των ευρωπαϊκών τραπεζών, αν και οι αγορές καταλαβαίνουν πως θα διενεργηθούν για το «θεαθήναι», δεν παύουν να φοβούνται ότι, «ακόμη και ένα ξεδοντιασμένο λιοντάρι θα μπορούσε να είναι επικίνδυνο για ένα αδύναμο θήραμα» – όπως είναι σήμερα το τραπεζικό σύστημα της Ευρώπης.
Είναι εύλογη λοιπόν η ανησυχία τις ελίτ, ιδίως όταν τα βασικότερα «πιόνια» της, η ΕΚΤ και το ΔΝΤ, φαίνεται πως θέλουν να αποχωρήσουν από την κεντρική σκηνή, με αργά βήματα – νοιώθοντας πως έχουν χάσει το βασικό τους περιουσιακό στοιχείο, το οποίο δεν είναι άλλο από την εμπιστοσύνη τόσο των αγορών, όσο και των Πολιτών της Δύσης.
.
Συμπέρασμα
Από όλα τα παραπάνω, διαπιστώνουμε δυστυχώς πως το παγκόσμιο σύστημα απειλείται με μία ανεξέλικτη κατάρρευση – επίσης, πως η βιωσιμότητα της Ευρωζώνης δεν είναι πλέον αυτονόητη, ενώ η ενδεχόμενη διάλυση της μπορεί να προκληθεί όχι μόνο από την Ιταλία, την Ισπανία ή τη Γαλλία, αλλά και από τη Γερμανία, η οποία έχει προετοιμάσει προ πολλού το δικό της Σχέδιο Β (άρθρο).
Από την ενημέρωση μας δε σχετικά με τη Γερμανία, μας έχει δημιουργηθεί μία άλλη υποψία: το ότι αναζητείται η ευκαιρία εκδίωξης της Ελλάδας από τη ζώνη του ευρώ, η οποία φαίνεται πως θα παρουσιαστεί, εάν ξεσπάσει στην Ελλάδα μία μεγάλη πολιτική κρίση.
Εάν δηλαδή η πατρίδα μας οδηγηθεί σε πρόωρες εκλογές (κάτι που θα μπορούσε να συμβεί εντελώς ξαφνικά, εάν η κυβέρνηση δεν πάρει την ψήφο εμπιστοσύνης που παραδόξως η ίδια ζήτησε), από τις οποίες δεν θα μπορέσει να εκλεγεί κυβέρνηση ή θα εκλεγόταν οριακά κάποια που θα διευκόλυνε, ακούσια της, τα σχέδια της Γερμανίας.
Οφείλουμε λοιπόν να είμαστε πάρα πολύ προσεκτικοί, όσον αφορά τις επιδιώξεις και τις επιλογές μας – ειδικά σε μία εποχή που προβλέπεται η αντιστροφή της τάσης, όσον αφορά τα επιτόκια δανεισμού των χωρών της Ευρωζώνης. Πόσο μάλλον όταν και το σχετικά χαμηλό επίπεδο επιτοκίων που έχει διαμορφωθεί για την Ελλάδα, δεν είναι σε καμία περίπτωση βιώσιμο – αφού είναι κατά πολύ υψηλότερο του ρυθμού ανάπτυξης (ύφεση).
Κατά την άποψη μας, θα έπρεπε να επιδιωχθεί μία κυβέρνηση συνασπισμού των δύο μεγάλων κομμάτων, με μία προγραμματική κοινή συμφωνία, πριν από τις οποιεσδήποτε εκλογές – αφού μόνο τότε δεν θα είχε καμία δικαιολογία η Γερμανία, ενώ η Ελλάδα θα ανακτούσε ένα μεγάλο μέρος της εμπιστοσύνης τόσο των εταίρων και δανειστών της, όσο και των αγορών.
Οποιαδήποτε άλλη κατάσταση θα συνιστούσε μεγάλο ρίσκο για τη χώρα μας – η οποία έχει ασφαλώς τις δυνατότητες για να ξεφύγει από την κρίση, να διώξει «άπαξ και δια παντός» το ΔΝΤ από την επικράτεια της, καθώς επίσης να αποκτήσει εκείνη τη σταθερότητα που θα της επέτρεπε να κάνει το επόμενο, απαραίτητο βήμα: την εγκαθίδρυση των, απαιτουμένων για την πρόοδο ενός κράτους, Θεσμών, όπως έχει αναλυθεί σε προηγούμενα κείμενα μας.
.