Συνεχίζουν να υπάρχουν αναταράξεις στο πρώτο σύγχρονο παράδειγμα του «χρηματοπιστωτικού κανιβαλισμού» – αφού η κεντρική τράπεζα της Κύπρου έστειλε επιστολή στην μεγαλύτερη τράπεζα του νησιού, ζητώντας την παραίτηση του ΔΣ της
(To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες)
.
“Εάν η κυβέρνηση επιμείνει στους πλειστηριασμούς και στις κατασχέσεις ακινήτων, ακόμη και αν δεν επιβληθεί φόρος στις καταθέσεις, δεν θα καταφέρει εύκολα να παραμείνει στην εξουσία – οπότε η χώρα θα κινδυνεύσει σε πολύ μεγάλο βαθμό.
Από την άλλη πλευρά, εάν φέρει αντίρρηση, τότε θα απειληθεί με χρεοκοπία, με έξοδο από το ευρώ ή και με τα δύο – ενώ αρκετές τράπεζες, με δεδομένες τις υψηλές επισφάλειες τους, δεν μπορούν να θεωρηθούν σωστά κεφαλαιοποιημένες”.
.
Άποψη
Περίπου ενάμιση χρόνο πριν, ένα από τα πιο διογκωμένα τραπεζικά συστήματα του πλανήτη, το Κυπριακό, υπήρξε το πρώτο σύγχρονο παράδειγμα του χρηματοπιστωτικού «κανιβαλισμού» – είτε επειδή κάποιες «χώρες-εταίροι» θέλησαν να «υπεξαιρέσουν» την πελατεία του, είτε επειδή οι Ρώσοι καταθέτες του τοποθετήθηκαν στο στόχαστρο, είτε επειδή έπρεπε να αποτελέσει ένα «παράδειγμα προς αποφυγή» (όπως αυτά που συνηθίζει να «αξιοποιεί» η Γερμανία), είτε επειδή οι βουλευτές της χώρας αρνήθηκαν αρχικά να «υποδεχθούν» την Τρόικα, είτε επειδή ήταν απλά αφερέγγυο.
Όλοι θυμούνται προφανώς το γεγονός, αρκεί να τους το υπενθυμίσει κανείς, αφού οι περισσότεροι το έχουν ξεχάσει – να τους τονίσει δηλαδή ότι, αυτού του είδους οι καταστάσεις δεν αποτελούν ποτέ παρελθόν. Άλλωστε, οφείλει να διδάσκεται κανείς από τα παθήματα των άλλων, αφού όλοι γνωρίζουν πως η «ειδοποιός» διαφορά μεταξύ μίας ευφυΐας και ενός απλά έξυπνου ανθρώπου είναι το ότι, ο ευφυής μαθαίνει από τις εμπειρίες των άλλων, ενώ ο έξυπνος μόνο από τις δικές του.
Πόσο μάλλον όταν είναι κανείς Πολίτης μίας χώρας, η οποία συνεχίζει να είναι βυθισμένη σε μία οικονομική κρίση, χωρίς να εφαρμόζει όλες τις εντολές των δανειστών της, καθώς επίσης χωρίς την απαιτούμενη από τις αγορές πολιτική σταθερότητα – έχοντας την ίδια στιγμή εξελιχθεί σε έναν ακόμη πιο αδύναμο κρίκο μίας νομισματικής ένωσης, η οποία «παραπαίει», με ορισμένα πολιτικά κόμματα της να υπονοούν έμμεσα πως θα υιοθετήσουν «μονομερείς τακτικές» αθέτησης πληρωμών, αλλαγής του νομίσματος ή και τα δύο.
Επιστρέφοντας στην οδυνηρή εμπειρία της Κύπρου, τους μήνες, τις εβδομάδες, καθώς επίσης τις ημέρες, οι οποίες οδήγησαν στο μεγάλο γεγονός, οι τράπεζες λειτουργούσαν κανονικά – ως συνήθως δηλαδή. Οι πελάτες τους μπορούσαν να συνδεθούν με την ιστοσελίδα τους, να ελέγξουν τις κινήσεις του λογαριασμού τους και να δουν το υπόλοιπο των καταθέσεων τους, στην οθόνη του υπολογιστή τους.
Μέχρι εκείνη τη στιγμή, όλοι οι Κύπριοι πίστευαν πως δεν υπάρχει καμία διαφορά μεταξύ του αριθμού που έβλεπαν στις οθόνες τους, καθώς επίσης μίας καλά κεφαλαιοποιημένης τράπεζας – έως ότου αποδείχθηκε πως οι τράπεζες δεν είχαν πραγματικά τα χρήματα των πελατών τους. Αντίθετα, οι υποχρεώσεις τους ήταν τεράστιες, οι ξένες τράπεζες είχαν αποσύρει έγκαιρα τα χρήματα τους, ενώ τα περιουσιακά τους στοιχεία ήταν ελάχιστα – οπότε το χρηματοπιστωτικό σύστημα ήταν αφερέγγυο και επομένως χρεοκοπημένο.
Στο γράφημα που ακολουθεί, η μαύρη γραμμή αφορά τις τοποθετήσεις των γερμανικών και των γαλλικών τραπεζών στην Κύπρο, οι οποίες απέσυραν μαζικά τα χρήματα τους το 2011. Η κόκκινη γραμμή αφορά τις καταθέσεις των Κυπρίων – επιχειρήσεων και ιδιωτών. Τέλος, η κίτρινη αφορά τις καταθέσεις των Ρώσων, ενώ η πράσινη τις τοποθετήσεις τραπεζών εκτός Ευρωζώνης. Όπως φαίνεται καθαρά, μόνο η μαύρη γραμμή εμφάνισε απότομη μείωση των τοποθετήσεων – ενώ οι άλλες είτε παρέμειναν σταθερές, είτε αυξήθηκαν ελαφρά.
.
.
Περαιτέρω, ακόμη χειρότερα, οι κυπριακές τράπεζες δεν μπορούσαν να δανεισθούν – αφού η χώρα είναι μέλος της Ευρωζώνης, οπότε η κεντρική της τράπεζα δεν είχε τη δυνατότητα να «εκτυπώσει» χρήματα, για να διασώσει τον αφερέγγυο τραπεζικό τομέα. Ενδεχομένως δε τότε κατάλαβε η κυβέρνηση του νησιού πως είχε υιοθετήσει ουσιαστικά ένα ξένο νόμισμα, αφού δεν το ήλεγχε – κάτι ανάλογο δηλαδή με την Αργεντινή, όταν επέμενε στη σύνδεση του νομίσματος της με το δολάριο.
To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες (…)
Η κυβέρνηση λοιπόν αναγκάσθηκε να συμβιβαστεί, κατανοώντας πως δεν είχε άλλη επιλογή – με αποτέλεσμα να επιτρέψει την «εισβολή» της Τρόικας, καθώς επίσης να κλείσει για μερικές ημέρες τις τράπεζες (Bank Holidays), παγώνοντας τους λογαριασμούς των Πολιτών.
Με απλά λόγια, οι Κύπριοι πήγαν για ύπνο το βράδυ, θεωρώντας πως όλα πηγαίνουν καλά – διαπιστώνοντας το πρωί, όταν ξύπνησαν, πως είχαν χάσει τον έλεγχο των αποταμιεύσεων τους. Τα χρήματα που νόμιζαν πως είχαν, δεν υπήρχαν στην πραγματικότητα – ενώ το υπόλοιπο των λογαριασμών τους που έβλεπαν στις οθόνες, ήταν ένα τεράστιο ψέμα.
Ξαφνικά λοιπόν, χωρίς να το περιμένουν, δεν είχαν χρήματα για να ψωνίσουν τρόφιμα, για να βάλουν βενζίνη στα αυτοκίνητα τους ή για να πληρώσουν το ενοίκιο τους – εκτός από μερικούς προνοητικούς, οι οποίοι δεν εμπιστεύονταν εντελώς τις τράπεζες, καθώς επίσης από αυτούς που είχαν έγκαιρα (παράνομα φυσικά) προειδοποιηθεί.
Πολλές επιχειρήσεις δε, οι οποίες είχαν τα χρήματα των προμηθευτών τους ουσιαστικά στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς, αφού εκεί τα συγκέντρωναν για να τους πληρώσουν, έπρεπε να βρουν άλλους τρόπους για να είναι συνεπείς με τις υποχρεώσεις τους – ενώ οι Ρώσοι καταθέτες, «de facto» κάτοχοι μαύρου χρήματος κατά τη Γερμανία, καθώς επίσης αρκετοί άλλοι, στερήθηκαν τα ποσά που υπερέβαιναν τις 100.000 €.
Ευτυχώς η Τρόικα ή όποιος άλλος επέτρεψε τελικά τη μερική άρση του παγώματος – αν και επέβαλλε για ένα πολύ μεγάλο διάστημα εξουθενωτικούς ελέγχους στη διακίνηση των χρημάτων, παρά το ότι κάτι τέτοιο απαγορεύεται ρητά από την Ένωση. Εάν λοιπόν το παιδί κάποιου σπούδαζε στο εξωτερικό και χρειαζόταν χρήματα, θα έπρεπε να υποβάλλει αίτημα σε μία επιτροπή – η οποία είτε το ενέκρινε, είτε το απέρριπτε. Τότε διαπίστωσαν οι Κύπριοι πως δεν χρεοκοπεί μία χώρα ή μία τράπεζα, αλλά οι Πολίτες της – αφού αυτοί καλούνται να πληρώσουν.
Σήμερα, μετά από ενάμιση σχεδόν έτος, τα πράγματα δεν έχουν αλλάξει πολύ στην Κύπρο – αφού έχουν μεν αρθεί σε μεγάλο βαθμό οι έλεγχοι στη διακίνηση κεφαλαίων, αλλά οι κυπριακές τράπεζες μάλλον παραμένουν «ζόμπι». Κάτι τέτοιο συμπεραίνεται από το γεγονός ότι, πριν από δύο μήνες μία από τις μεγαλύτερες τράπεζες του νησιού, αναγκάσθηκε να πουλήσει μετοχές, για να αντλήσει περισσότερα κεφάλαια – μάλλον τεκμηριώνοντας πως οι τράπεζες συνεχίζουν να είναι ελάχιστα κεφαλαιοποιημένες.
Επειδή όμως δεν υπήρχαν αρκετοί ενδιαφερόμενοι, αναγκάσθηκε να επέμβει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (European Bank for Reconstruction and Development), ένας υπερεθνικός χρηματοπιστωτικός οργανισμός, για να αγοράσει ένα τεράστιο μέρος των μετοχών (μέτοχοι).
Εάν τώρα ισχύουν οι πληροφορίες μου (πηγή), η κεντρική τράπεζα του νησιού απέστειλε επιστολή στην Τράπεζα Κύπρου, ζητώντας δημοσίως την παραίτηση του διοικητικού συμβουλίου της – κάτι που μάλλον δεν μπορεί να θεωρηθεί ως μία ευνοϊκή είδηση για την τράπεζα.
.
.
Ολοκληρώνοντας, το μάθημα εδώ είναι αρκετά προφανές – αφού αυτά τα προβλήματα δεν εμφανίζονται μέσα σε μία νύχτα, ούτε αποτελούν το αποκλειστικό «προνόμιο» ενός μόνο νησιού ή μίας συγκεκριμένης τράπεζας. Συμβαίνουν σταδιακά, διαρκούν πολλά έτη, σε αρκετές χώρες και είναι συνήθως το αποτέλεσμα κακών αποφάσεων – σε καμία περίπτωση η συνέπεια των ελέγχων της διακίνησης κεφαλαίων, ενώ δεν ωφελεί τελικά ούτε η έξυπνη προπαγάνδα.
Συμπεραίνεται δε πως κάτι είναι στραβό, «σάπιο» ίσως μέσα στο ίδιο το χρηματοπιστωτικό σύστημα – ενώ δεν πρόκειται να εξυγιανθεί και να γίνει ασφαλές, απλά και μόνο εάν κρύβονται επιμελώς τα προβλήματα του ή παραπλανιόνται όλοι όσοι το εμπιστεύονται.