Οι χρηματοπιστωτικοί και γεωπολιτικοί κίνδυνοι πρόκλησης ενός παγκοσμίου κραχ είναι σήμερα μεγαλύτεροι από κάθε άλλη εποχή στην ιστορία – όπως επίσης, παραδόξως, η ακατανόητη υποτίμηση του ρίσκου από τα κράτη και τους επενδυτές
(To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες)
.
Η αναβάθμιση της Ελλάδας στο Caa1 από την Moody’s μόνο σαν ένα κακόγουστο αστείο μπορεί να θεωρηθεί επειδή, όπως έχει γραφτεί (Ο πυρήνας της ελληνικής κρίσης), το πρόβλημα έχει μεταφερθεί και στον ιδιωτικό τομέα, οπότε είναι πια σχεδόν αδύνατο να λυθεί.
Η θετικότερη αξιολόγηση βέβαια μπορεί να αποσκοπεί στη μελλοντική κλιμάκωση των πιέσεων για την ιδιωτικοποίηση των κοινωφελών επιχειρήσεων, με την έννοια πως η χώρα θα απειλείται με μείωση της πιστοληπτικής της ικανότητας, εάν δεν συνεχίσει να ξεπουλάει τη δημόσια περιουσία.
Ίσως όμως να είναι απλά μία κίνηση καλής θέλησης από τη «μητέρα της Δύσης», από τις Η.Π.Α., η οποία να συμβάλλει στη σύσφιξη των σχέσεων της με τους δορυφόρους της που καλούνται να πληρώσουν το βαρύ τίμημα της αντιπαράθεσης με τη Ρωσία. Η ύφεση βέβαια που θα προκληθεί δεν αιτιολογεί αναβαθμίσεις καμίας χώρας, ενώ οι μεγάλοι χαμένοι θα είναι ορισμένες τράπεζες με μεγάλη έκθεση στη Ρωσία (γράφημα).
.
Η έκθεση ορισμένων τραπεζών στη Ρωσία – η εικόνα παρουσιάζει την έκθεση ορισμένων τραπεζών στη Ρωσία, ενώ το μέγεθος της εκάστοτε σημαίας είναι αντίστοιχο του μεγέθους της έκθεσης.
.
Οι κυρώσεις πάντως που επέβαλλαν οι Η.Π.Α. και η Ευρώπη στον Putin, οδηγούν τις αναπτυσσόμενες χώρες στην αγκαλιά της Ρωσίας, βαθαίνοντας παράλληλα το χάσμα που έχει δημιουργηθεί μεταξύ των βιομηχανικών και των υπολοίπων χωρών του πλανήτη. Ο εμπορικός πόλεμος στην προκειμένη περίπτωση θα ενταθεί, ενώ θα πάρει νέες διαστάσεις.
Αυτό συμπεραίνεται τουλάχιστον από την αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων εκ μέρους των Ρώσων δισεκατομμυριούχων, οι οποίοι μεταθέτουν τις συναλλαγές τους στον τομέα των πιστωτικών καρτών, από τις Visa και Master Card, στην κινεζική Union Pay. Ο μεγάλος ωφελημένος εδώ είναι το χρηματοπιστωτικό σύστημα της Κίνας.
Στην άλλη πλευρά τώρα του πλανήτη, στη Λατινική Αμερική, η αναγνώριση της χρεοκοπίας της Αργεντινής από την ISDA (International Swaps and Derivatives Association), ενεργοποιεί τα CDS, με τα οποία έχουν ασφαλιστεί τα ομόλογα της χώρας.
Εν τούτοις, πολλά κερδοσκοπικά κεφάλαια (Hedge Funds), μεταξύ των οποίων και αυτό του G. Soros, αγοράζουν μερίδια σε ορισμένες εταιρείες της Αργεντινής, κυρίως στους κλάδους της ενέργειας, στις τηλεπικοινωνίες και στις τράπεζες. Η αιτία είναι η κατάρρευση των τιμών των μετοχών τους, σε συνδυασμό με τις ελπίδες να βρεθεί κάποια λύση στο θέμα της χρεοκοπίας.
Κατά την άποψη μου βέβαια, με την επιφύλαξη τυχόν παροχής βοήθειας προς τη χώρα από τη Ρωσία, ενδεχομένως από κοινού με τις υπόλοιπες BRICS, υποτιμάται σημαντικά το ρίσκο στην υπόλοιπη Λατινική Αμερική. Εάν δηλαδή χρεοκοπήσει πραγματικά η Αργεντινή, γεγονός που θα φανεί καθαρότερα την ερχόμενη εβδομάδα, δεν θα μείνουν αλώβητες ορισμένες άλλες χώρες της ευρύτερης περιοχής, όπως συνέβη και στο παρελθόν (γράφημα).
.
Οι χώρες της ευρύτερης περιοχής της Λατινικής Αμερικής, που πέρασαν από παρόμοιες καταστάσεις με αυτές της Αργεντινής σήμερα – οι αλυσιδωτές αντιδράσεις.
(*Πατήστε στην εικόνα για μεγέθυνση)
.
Οι μεγαλύτεροι πάντως κίνδυνοι εστιάζονται στη Βραζιλία η οποία, ναι μεν δεν χρεοκόπησε μετά την πτώχευση της Αργεντινής, αλλά οδηγήθηκε στα δίχτυα του ΔΝΤ, με αποτέλεσμα να λεηλατηθεί, όσο ίσως καμία άλλη χώρα στον πλανήτη.
Με δεδομένες δε τις στενές σχέσεις της με την Πορτογαλία, στην οποία μαίνεται η τραπεζική κρίση (με την απόσυρση των μετοχών της «Τράπεζας του Αγίου Πνεύματος» την Παρασκευή το βράδυ από το χρηματιστήριο, μετά από συνολική πτώση της τάξης του -50%), η κατάσταση της είναι εξαιρετικά επισφαλής.
To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες (…)
Στην Αφρική τώρα, όπως έχει ήδη γραφτεί (είδηση), ο πρόεδρος των Η.Π.Α. υποδέχεται στην Ουάσιγκτον, στις αρχές Αυγούστου, την πλειοψηφία των ηγετών των χωρών της – σε μία πρώτη Αμερικανική-Αφρικανική σύνοδο κορυφής, από την οποία έχουν εξαιρεθεί κυρίως τα κράτη, εναντίον των οποίων υφίστανται κυρώσεις (όπως η Ζιμπάμπουε).
Ο αμερικανός θέλει να συζητηθούν επισήμως θέματα με όλους τους ηγέτες μαζί, χωρίς προσωπικές επαφές, τα οποία θα αφορούν ολόκληρη την ήπειρο, σύμφωνα με τη WSJ – ενώ υπενθυμίζεται πως οι Η.Π.Α. έχουν ιδρύσει ένα καινούργιο στρατιωτικό κέντρο στην περιοχή (Africa Corps), στην οποία έχει επεκταθεί τα τελευταία χρόνια η Κίνα, εξαγοράζοντας ενεργειακές πηγές και επενδύοντας σε διάφορα άλλα εγχειρήματα.
Πίσω λοιπόν από τις καλές προθέσεις του «Μεγάλου Αδελφού», κρύβονται ασφαλώς μεγάλα συμφέροντα, αφού η Μαύρη Ήπειρος είναι πλούσια σε ενέργεια και σε πολλά άλλα εμπορεύματα (χάρτης).
.
Αφρική – οι κυριότεροι εκμεταλλεύσιμοι πόροι ανά περιοχή της χώρας.
.
Συνεχίζοντας στην Ιαπωνία, έχω την άποψη πως η «κακέκτυπη» Κεϋνσιανή πολιτική που εφαρμόζει επί δύο σχεδόν χρόνια η κυβέρνηση της, χωρίς την παραμικρή επιτυχία, θα οδηγήσει στη μεγαλύτερη κρίση του παγκοσμίου χρηματοπιστωτικού συστήματος, μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers.
Ειδικότερα, όπως έχει γραφτεί (Αυξήσεις μισθών), “Ο πρωθυπουργός της Ιαπωνίας, ο οποίος κατηγορείται ότι ρίχνει συνεχώς χρήματα στη μαύρη τρύπα του χρέους, με οδυνηρά μακροπρόθεσμα αποτελέσματα για την οικονομία της χώρας του (χρεοκοπία), έστρεψε επιτέλους την προσοχή του στις στατιστικές που αφορούν την εξέλιξη των μισθών των εργαζομένων.
Διαπιστώνοντας δε τη συνεχή μείωση τους, ανακοίνωσε ότι θα επιδιώξει μία συντονισμένη προσπάθεια εργαζομένων και εργοδοτών, με στόχο την καταπολέμηση του αποπληθωρισμού των μισθών – έτσι ώστε να γίνει ξανά η Ιαπωνία μία φυσιολογικά εξελισσόμενη καπιταλιστική οικονομία.
Όπως δήλωσε, οι μισθοί θα συνεχίσουν να καθορίζονται από τους συμμετέχοντες «εταίρους» στις συλλογικές διαπραγματεύσεις, αλλά το κράτος μπορεί και πρέπει να επηρεάζει τα αποτελέσματα των συζητήσεων – κατανοώντας ότι, ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που βύθισαν την οικονομία της χώρας του στην υπερεικοσαετή ύφεση, ήταν η συνεχής πτώση των αμοιβών των εργαζομένων (οπότε η μείωση της κατανάλωσης, της εσωτερικής ζήτησης, των τιμών κοκ.)“.
Τον Ιούνιο όμως, η αύξηση των μισθών επιβραδύνθηκε ξανά, στο 0,4% σε ετήσια βάση (από 0,6% το Μάη). Αν και οι βασικοί μισθοί δε αυξήθηκαν κάπως, οι υπερωρίες μειώθηκαν, με αποτέλεσμα το πραγματικό εισόδημα των εργαζομένων να πέσει απότομα τον Ιούνιο. Αυτό κάνει αναπόφευκτη τη μείωση του ΑΕΠ του δευτέρου τριμήνου (-9,4% σε τριμηνιαία βάση, λόγω μείωσης του πραγματικού διαθεσίμου εισοδήματος στο -8% τον Ιούνιο και -6% σε ετήσια βάση).
Την ίδια στιγμή, η παραγωγή μειώθηκε κατά -3,3% τον Ιούνιο, ενώ τα αποθέματα αυξήθηκαν απότομα κατά 1,9%. Χωρίς να επεκταθώ σε λεπτομέρειες, η οικονομία της Ιαπωνίας βρίσκεται ξανά στα πρόθυρα της ύφεσης, με ορισμένους οικονομικούς δείκτες της να φαίνονται στο γράφημα που ακολουθεί.
.
Ιαπωνία – το πρώτο διάγραμμα παρουσιάζει την υπολογισμένη πτώση του ΑΕΠ της χώρας το 2ο τρίμηνο του 2014, ενώ τα διαγράμματα από κάτω παρουσιάζουν την ετήσια εξέλιξη των εξαγωγών (μπλε), την εξέλιξη της βιομηχανικής παραγωγής (κόκκινο), την εξέλιξη των πωλήσεων λιανικής (πορτοκαλί) και την εξέλιξη του πληθωρισμού από τη πλευρά του παραγωγού – το κόστος δηλαδή των πρώτων υλών και της παραγωγής, που θα περάσει στη συνέχεια στον αγοραστή/καταναλωτή (πράσινο).
.
Αυτό σημαίνει φυσικά πως η πολιτική που εφαρμόσθηκε απέτυχε παταγωδώς, με αποτέλεσμα η χώρα να βαδίζει ταχύτατα προς τη χρεοκοπία. Για το χρηματιστήριο της, το οποίο κινείται πέριξ των 15.500 μονάδων, οι διεθνείς προβλέψεις είναι απογοητευτικές, αφού αναφέρονται σε πτώση του μεταξύ 10% και 20%.
Κλείνοντας, θέλω να τονίσω και εγώ με τη σειρά μου, όπως πολλοί άλλοι ότι, οι κίνδυνοι σήμερα είναι μεγαλύτεροι από ποτέ, ενώ η υποτίμηση του ρίσκου (χρηματοπιστωτικού και γεωπολιτικού), είναι σε πρωτοφανή μέχρι σήμερα επίπεδα.