Η Κίνα δεν ανέκοψε στην πραγματικότητα ποτέ την ανάπτυξή της, ακόμη και την περίοδο της αμερικανικής κρίσης του 2008. Η κυβέρνησή της κατά πάσα πιθανότητα φοβόταν ότι, εάν οδηγούταν σε αρνητική ανάπτυξη, ίσως να μην ανέκαμπτε ποτέ ξανά
(To άρθρο αποτελείται από 3 Σελίδες)
.
Ο Bao Li είναι ο ιδιαίτερος οικονομικός σύμβουλος του Γενικού Γραμματέα και αρχηγού του κομμουνιστικού κόμματος της Κίνας Xi Jinping. Παχουλός και συνεσταλμένος, με μικρή μύτη και με βαριά στρογγυλά γυαλιά στερεωμένα σε αυτήν, ο Bao είχε αρχίσει και πάλι να ιδρώνει, όπως του συνέβαινε σχεδόν πάντα όταν περίμενε για την μηνιαία συνάντηση με τα υψηλόβαθμα στελέχη της παράταξης.
Καθόταν αναπαυτικά (τουλάχιστον έτσι θα ίσχυε υπό διαφορετικές συνθήκες) στον φαρδύ καναπέ στην αίθουσα αναμονής, έξω από το γραφείο του κυβερνήτη της Κεντρικής Τράπεζας της Κίνας Zhou Xiaochuan, του ανωτέρου του. Τον περίμενε για να αναχωρήσουν μαζί για τα ειδικά γραφεία συναντήσεων στο «Μέγαρο του λαού», όπου θα τους περίμενε ο Γενικός Γραμματέας.
Ανυπόμονος όπως ήταν, ο Bao προσπαθούσε να συγκρατηθεί να μην κάνει περαιτέρω σκέψεις επάνω στο φλέγον ζήτημα της οικονομίας. Είχε ξανά και ξανά διαβάσει όλα τα δημόσια στοιχεία που δημοσιοποίησε η κυβέρνηση του, καταλήγοντας σε συμπεράσματα που σίγουρα δεν θα του επέτρεπαν να τα παρουσιάσει δημόσια.
Πάνω που αποφάσισε να σηκωθεί για να ξεμουδιάσει (ο άνετος καναπές του θύμιζε άλλες εποχές, εποχές με λιγότερες ανησυχίες και λιγότερες ώρες εργασίας, εποχές που θα κατάφερνε να παραμείνει ξύπνιος, καθισμένος σε έναν άνετο καναπέ), η πόρτα του κυβερνήτη άνοιξε και από μέσα ξεπρόβαλε η ξινή και κοντή (αλλά και υπερβολικά αυτάρεσκη) ιδιαιτέρα, η οποία ικανοποιήθηκε παρατηρώντας τον να πετάγεται απότομα και τρομαγμένα στο άνοιγμα της πόρτας.
Τον προσπέρασε με το κεφάλι να κοιτάζει ψηλά, ενώ ο Bao ευχόταν να μην παρατηρούσε το πεταμένο κάτω τσαντάκι του, πέφτοντας επάνω του.
Ο Bao Li συνήλθε γρήγορα και ακολούθησε τον ψηλό και λιγνό κυβερνήτη της Κεντρικής Τράπεζας στις σκάλες, προς το αμάξι που τους περίμενε, μαζί με τη σχετική συνοδεία ασφαλείας.
Μόλις μπήκαν στο αυτοκίνητο, ο κυβερνήτης Zhou Xiaochuan τελικά του έδωσε την απαραίτητη σημασία. Κοιτάχτηκαν για μερικά δευτερόλεπτα μέχρι που τελικά ο Bao μετακινήθηκε σχεδόν έντρομος στο κάθισμά του, συνειδητοποιώντας πως ο Xiaochuan περίμενε την αναφορά του.
«Κύριε κυβερνήτη, αφιέρωσα όλο τη χθεσινή ημέρα προετοιμαζόμενος για τη σημερινή συνάντηση», άρχισε να τραυλίζει. «Ομολογώ, πως έχω βαθιά προβληματιστεί. Η στρατηγική που εφαρμόζει η κυβέρνησή μας μετά τη κρίση των ΗΠΑ του 2008, δεν μπορεί να συνεχιστεί απ’ αόριστον».
Ο κυβερνήτης συνοφρυώθηκε, αναλογιζόμενος τα όσα συνέχισε να του λέει ο Bao και αναρωτιόταν πόσοι άλλοι άραγε αντιλαμβάνονταν τα όσα είχε ανακαλύψει ο νεαρός και παχουλός προσωπικός οικονομικός σύμβουλος της κυβέρνησης.
O Bao συνέχισε να μιλάει για το πώς η κίνηση της κυβέρνησης να μειώσει τα άμεσα χρηματοδοτικά της σχέδια (περιορίζοντας έτσι το δημόσιο χρέος) δεν έχει ανακόψει τις επενδύσεις σε υποδομές και έργα εκ μέρους των τοπικών κυβερνήσεων.
.
Κίνα – η εξέλιξη του δημόσιου χρέους της χώρας ως ποσοστό επί του ΑΕΠ.
.
Συνέχισε, τονίζοντας πως η συνολική χρηματοδότηση της Κίνας άγγιξε τα $317 δις τον Ιούνιο του 2014, τη στιγμή που οι προβλέψεις των αναλυτών (και του ιδίου) είχαν οριστεί στα $200 δις. Στο σημείο αυτό ο Bao έκανε μια παύση, ψάχνοντας μέσα στο ανοργάνωτο τσαντάκι (όπως του άρεσε να αποκαλεί τον ξεφτισμένο χαρτοφύλακά του) για τα στοιχεία του προηγούμενου μήνα και όταν τελικά τα βρήκε, ξαναστερέωσε τα βαριά γυαλιά του που είχαν γλιστρήσει χαμηλότερα και τον εμπόδιζαν να δει καθαρά τα νούμερα με τα μυωπικά του μάτια.
Σαν να ανακάλυψε κάποιον θησαυρό, ανέφερε στον κυβερνήτη πως τον Μάιο του ίδιου έτους, η συνολική χρηματοδότηση ήταν περί τα $200 δις, ενώ το προηγούμενο έτος ήταν στα $150 δις. Για άλλη μια φορά έκανε μια παύση, αυτή τη φορά όμως για να συνειδητοποιήσει πόσο σημαντική ήταν η διαφορά με πέρυσι.
Τελικά προχώρησε σε ένα ακόμη αμφιλεγόμενο ζήτημα, που αφορούσε τα ξένα συναλλαγματικά αποθέματα της χώρας. Έκανε μια σύντομη αναφορά στις τελευταίες ανακοινώσεις του οικονομικού επιτελείου, σχετικά με την αύξηση των αποθεμάτων κατά 1,1% – επίπεδα χαμηλότερα του 2012.
Προχωρώντας μέσα από εξειδικευμένα στατιστικά και μαθηματικά στοιχεία, ο Bao κατέληξε στο συμπέρασμα πως το 1,1% ήταν εξαιρετικά χαμηλό ποσοστό και πως ισοδυναμούσε με τη φυγή κεφαλαίων από τη χώρα – μια κατάσταση που θα ασκούσε σημαντικές πιέσεις στην ισοτιμία του εθνικού νομίσματος, του Γουάν (ή του Renminbi όπως πραγματικά λέγεται).
Ο κυβερνήτης Zhou Xiaochuan δεν φάνηκε να εκπλήσσεται. Πολλά από όσα του έλεγε ο Bao, του ήταν ήδη γνωστά. Άλλωστε ο ρόλος του νεαρού συμβούλου, ήταν να βγάζει συμπεράσματα αποκλειστικά από τα δημόσια στοιχεία, ώστε να μπορεί εκείνος μετά να κρίνει πόσα αντίστοιχα είναι σε θέση να ανακαλύψουν οι αγορές.
Αυτός ήταν άλλωστε και ο λόγος, που αργότερα ο πρωθυπουργός Li Kegiang έκανε τη δημόσια εμφάνισή του, μιλώντας μεταξύ άλλων για το πώς «η οικονομία πήγε καλύτερα το 2ο τρίμηνο» ενώ πρόσθεσε πως «θα αυξήσουμε τα μέτρα για να την στηρίξουμε ακόμη περισσότερο» – μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο να πανικοβληθούν οι αγορές και να προκαλέσουν μεγαλύτερη ζημία, από ότι θα ήταν δικαιολογημένη από τα πραγματικά στοιχεία.
To άρθρο αποτελείται από 3 Σελίδες (…)
Όσο ο Bao συνέχισε να διατυπώνει τις σκέψεις του, ο κυβερνήτης τράβηξε από τον φάκελό του ένα παλαιότερο γράφημα των Financial Times, που τρομοκρατούσε το επιτελείο του και αφορούσε τις υπερβολικές αντιδράσεις των αγορών, σε κακές ειδήσεις στις αναπτυσσόμενες οικονομίες.
.
Κόσμος – οι αντιδράσεις των χρηματιστηρίων σε κακές ειδήσεις (βέλος προς τα κάτω) και το επίπεδο της ανάπτυξης (βέλος προς τα πάνω). Στοιχεία του 2011. Όπως γίνεται αντιληπτό, οι αναπτυσσόμενες οικονομίες αντιδρούν υπερβολικά αρνητικά σε σύγκριση με τις ΗΠΑ (αφού εξαρτώνται και σε μεγάλο βαθμό από αυτήν – δολάριο).
.
Ο κυβερνήτης έστρεψε ξανά την προσοχή του στον Bao, που είχε αρχίσει να μιλάει για το μεγάλο πρόβλημα των ακινήτων. Ο νεαρός σύμβουλος, είχε στα χέρια του στοιχεία που παρουσίαζαν τις προγραμματισμένες απολύσεις στα μεσιτικά γραφεία και έδωσε στον κυβερνήτη μια φωτοτυπία με τα τελευταία στοιχεία στις τιμές των ακινήτων που είχαν αρχίσει να υποχωρούν απότομα τους τελευταίους μήνες.
.
Κίνα – οι εξέλιξη της τιμής των νέων ακινήτων σε ετήσια βάση.
.
Για άλλη μια φορά, ο Zhou Xiaochuan δεν ξαφνιάστηκε, παρά το ότι ένιωσε ένα σφίξιμο στο στομάχι του, ενθυμούμενος την εντολή που είχε δώσει στο επιτελείο του, να επιταχύνουν τις διαδικασίες δανειοδότησης για τις πρώτες κατοικίες, με την ελπίδα να ισοσκελίσει λίγο την κατάσταση στην αγορά ακινήτων.
Η Bao έκλεισε το πρώτο σκέλος της παρουσίασής του, λέγοντας πως το Hong Kong αποτελεί τη μοναδική εξαίρεση στο κανόνα, με τον δείκτη Centaline (που ακολουθεί τις τιμές των κατασκευασμένων ακινήτων) να διατηρεί τις προϋποθέσεις για μια σημαντική άνοδο. Το μόνο πρόβλημα κατά τον Bao στη περιοχή, είναι η πολιτική σταθερότητα και οι αποσχιστικές τάσεις – με τους κατοίκους να απαιτούν δημοκρατικές εκλογές το 2017.
Ο κυβερνήτης δεν μπόρεσε να συγκρατήσει έναν αναστεναγμό στο άκουσμα των αποσχιστικών τάσεων του Hong Kong. Θυμήθηκε τις ειδικές νομοθετικές διατάξεις που πρόσθεσαν το τελευταίο διάστημα πολλές χώρες των BRICS, ανάμεσά τους και η Ρωσία – περί καταστολής διαδηλώσεων. Θα χρειαστεί σίγουρα η κυβέρνησή του να προχωρήσει σε καταμέτρηση των δυνάμεων καταστολής που διαθέτει και να τις αντιπαραβάλει με τον πληθυσμό της χώρας, έτσι ώστε να ελεγχθούν οι δυνατότητες και τα όριά τους. Μια εσωτερική διαχειριστική αδυναμία, θα ήταν η τέλεια ευκαιρία για τις ΗΠΑ να δημιουργήσουν ακόμη περισσότερα προβλήματα στη χώρα του.
Το αμάξι σταμάτησε και ο σοφέρ άνοιξε τη πόρτα για να σερβίρει το απογευματινό αχνιστό τσάι τους. Θα καθυστερούσαν ακόμη. Αρκετός ο χρόνος για να ακούσει ο κυβερνήτης όλα τα επιπλέον ευρήματα του Bao.
Ο νεαρός σύμβουλος ρούφηξε λίγο από το τσάι του και δεν μπόρεσε να μη νιώσει υπερήφανος για τη χώρα του, με όλες τις αναμνήσεις που πυροδότησε η γεύση του τσαγιού στο μυαλό του. «Είμαστε η οικονομία που τροφοδοτεί την παγκόσμια ανάπτυξη την τελευταία δεκαετία», σκέφθηκε, ενώ ευχήθηκε μέσα του να πετύχει η ένωση των BRICS (νέα παγκόσμια τράπεζα) καθώς επίσης η συνεργασία με τη πλούσια σε ενέργεια Ρωσία, με την οποία η χώρα του δεν έχει και τόσες διαφορές. «Άλλωστε το πολίτευμά μας δεν βρίσκεται σε αντίθετη κατεύθυνση, σχετικά με την πρόσφατη σοβιετική ιστορία της Ρωσίας».
«Και τώρα στο κυρίως θέμα κ. Κυβερνήτη», είπε ο Bao και πέρασε στα χέρια του ανωτέρου του τα παρακάτω διαγράμματα:
.
Από επάνω αριστερά προς τα δεξιά και κάτω – η εξέλιξη του ποσοστού ανάπτυξης του ΑΕΠ της χώρας (2000-20014), η κατανάλωση σε λιγνίτη (κάρβουνο) για την παραγωγή ενέργειας ανά χώρα (με την Κίνα σε μεγάλη διαφορά) και η σύγκριση της τελευταίας αναφοράς περί ανάπτυξης και της τιμής του λιγνίτη.
(*Πατήστε στο διάγραμμα για μεγέθυνση)
.
Όσο ο κυβερνήτης περιεργαζόταν τα διαγράμματα, ο Bao άρχισε να μιλάει για την εξέλιξη του ποσοστού ανάπτυξης της χώρας (1ο διάγραμμα) και να αναφέρει πως η πτώση είναι σχεδόν συνεχής από τα μέσα του 2010 και μετά.
Στο θέμα της κατανάλωσης λιγνίτη (2ο διάγραμμα), κατέληξε πως η Κίνα διατηρεί την πρωτιά και πως η κατανάλωση παρουσιάζει εντονότατες αυξήσεις τα τελευταία χρόνια. Η χρήση του λιγνίτη για την παραγωγή βιομηχανικής ενέργειας οδήγησε τον Bao στο συμπέρασμα πως η τελευταία ανακοίνωση περί διατήρησης του ρυθμού ανάπτυξης (που αποτελεί και τον στόχο της κυβέρνησης) στο 7,5% ενδέχεται να μην ήταν αληθής.
Ο Bao συνέκρινε στο τελευταίο διάγραμμα που παρέδωσε την ανακοινωθείσα ανάπτυξη (ποσοστό) και την τιμή του λιγνίτη. «Ενώ θα έπρεπε να κινηθούν μαζί, δεν το έκαναν», είπε.
Ο Bao παρέδωσε ένα ακόμη αρχείο στον κυβερνήτη, που παρουσίαζε επιγραμματικά τις τελευταίες οικονομικές ανακοινώσεις που γίνανε:
Από επάνω αριστερά προς τα δεξιά και κάτω – οι τελευταίες ανακοινώσεις για την βιομηχανική παραγωγή, η εξέλιξη των εξαγωγών, οι πωλήσεις λιανικής και οι τιμές των ακινήτων στις 70 μεγαλύτερες πόλεις της Κίνας.
(*Πατήστε στο διάγραμμα για μεγέθυνση)
.
«Παράλληλα», συνέχισε, «στα επόμενα διαγράμματα, γίνεται αντιληπτό, πως η βιομηχανική παραγωγή (1ο διάγραμμα) αυξήθηκε, με αποκλειστικό σκοπό τη στήριξη της εικονικής ανάπτυξης με τη δημιουργία αποθεμάτων. Μια κατάσταση που θα φανεί στο μέλλον, όταν η βιομηχανική ανάπτυξη εμφανίσει απότομες πτώσεις, όπως έχει συμβεί ξανά στο παρελθόν».
Ο κυβερνήτης άρχισε σχεδόν να ενοχλείται από τις παρατηρήσεις του Bao, νιώθοντας όπως ένας ιδιοκτήτης που παραβιάζεται το ιδιοκτησιακό του «άσυλο». Ο νεαρός σύμβουλος όμως συνέχισε ακάθεκτα, λέγοντας πως οι εξαγωγές (2ο διάγραμμα), οι πωλήσεις λιανικής (3ο διάγραμμα) και οι τιμές των νέων ακινήτων (3ο διάγραμμα) – «και εδώ τονίζω των νέων, καθώς η κατασκευή τους επηρεάζει ακόμη πιο άμεσα το ΑΕΠ από τις τιμές των υφισταμένων κατοικιών» – παρουσιάζουν σαφέστατες ενδείξεις ότι, η ανάπτυξη στην πραγματικότητα μειώθηκε.
Ο Zhou Xiaochuan πέρασε από την κατάσταση της ενόχλησης στην κατάσταση του προβληματισμού («ένας άνθρωπος στη θέση μου, δεν πρέπει να νιώθει τίποτα παραπάνω», σκέφθηκε). «Λοιπόν κ. Bao», ξεκίνησε ο κυβερνήτης, «θέλετε να μου πείτε τώρα για ποια στρατηγική μιλούσατε στο ξεκίνημα, που δεν θα μπορούσε να συνεχιστεί επ’ αόριστον»;
Ο Bao έδωσε στον κυβερνήτη τα τελευταία χαρτιά που είχε ετοιμάσει, όσο το αυτοκίνητο φρέναρε και ανέκοψε την ταχύτητά του, κατευθυνόμενο επιτέλους στο κυβερνητικό Μέγαρο.
.
Παγκόσμια ανάπτυξη – (1) χώρες με τη μεγαλύτερη προσφορά στην ανάπτυξη του παγκόσμιου ΑΕΠ. Με το σκούρο μπλε απεικονίζεται η προσφορά στο ΑΕΠ των ΗΠΑ, με το μέσο γαλάζιο της Κίνας (ανάπτυξη ακόμη και όταν όλες οι λοιπές χώρες του κόσμου παρουσίαζαν μια στιγμιαία ύφεση), με ανοικτό γαλάζιο η προσφορά των αναπτυγμένων οικονομιών και με γκρίζο η προσφορά των αναπτυσσόμενων οικονομιών.
(2) Το συνολικό χρέος της Κίνας ως προς το ΑΕΠ της.
(*Πατήστε στο διάγραμμα για μεγέθυνση)
.
Το πρώτο διάγραμμα φανέρωνε ουσιαστικά πως η Κίνα δεν ανέκοψε στην πραγματικότητα ποτέ την ανάπτυξή της, ακόμη και την περίοδο της αμερικανικής κρίσης του 2008, η οποία παρέσυρε ολόκληρο τον πλανήτη. Το δεύτερο διάγραμμα φανέρωνε το πώς τα κατάφερε: «Με την υπερχρέωση, με σημείο εκκίνησης το 2008», είπε ο Bao. «Αυτό μόνο ένα πράγμα μπορεί να σημαίνει», συνέχισε, «πως η κυβέρνησή μας φοβόταν ότι, εάν οδηγούνταν σε αρνητική ανάπτυξη, ίσως να μην ανέκαμπτε ποτέ ξανά».
Ο Bao ολοκλήρωσε την ανάλυσή του και κοίταξε τον κυβερνήτη, που χάζευε το μέγαρο, σαν κάτι πολύτιμο που επρόκειτο να χάσει για πάντα. Κούνησε το κεφάλι του και βγήκε από το αμάξι. Ο Bao δεν κατάφερε να βγει και εκείνος, αφού ο κυβερνήτης δεν άφησε την πόρτα ανοικτή – ένδειξη πως δεν επιθυμούσε να τον ακολουθήσει στη συνάντηση.
Καθώς προχωρούσε ο κυβερνήτης στα σκαλιά, ο οδηγός ρώτησε τον Bao που ήθελε να πάνε. Εκείνος χωρίς πολύ σκέψη είπε: «Πάμε στο εστιατόριο να τσιμπήσουμε τίποτα». Ο Bao ξέχασε αμέσως τα άσχημα νέα που είχε μόλις πριν από λίγο ξεφουρνίσει. Τώρα το μόνο που σκεπτόταν ήταν τα ζεματιστά ζυμαρικά, ενώ έτριβε τα χέρια του με λαιμαργία – «στα κομμάτια να πάει η δίαιτα. Και «φουσκωτός» μπορώ να ζήσω».
Ίσως να ισχύει το ίδιο και για τη Κίνα.
.
.
*Ο Bao Li είναι πλαστό πρόσωπο, ενώ τα λοιπά (κυβερνητικά) πρόσωπα είναι πραγματικά. Οι διάλογοι δεν αποτελούν πραγματικά γεγονότα, αλλά λειτουργούν ως μέσον επεξήγησης.