Μετά την τραπεζική κρίση της Βουλγαρίας και την κατάρρευση του χρηματιστηρίου του Ντουμπάι, το «κακό τριτώνει» – ενώ τα προβλήματα της Espirito Santo θα μπορούσαν να ανοίξουν τους ασκούς του Αιόλου, με επίκεντρο τις αναπτυσσόμενες χώρες
(To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες)
.
Η Ελλάδα δεν κατάφερε να πουλήσει τριετή ομόλογα ούτε στο ποσόν που επιθυμούσε (3 δις €), ούτε με το επιτόκιο που ήλπιζε – εισπράττοντας τελικά από τη δημοπρασία μόλις 1,5 δις €, με το «μη βιώσιμο επιτόκιο» των 3,5%.
Αν και για πολλούς αιτία ήταν η κρίση στην Πορτογαλία, η πιθανότητα να οφείλεται στην άσκηση πιέσεων προς την πατρίδα μας, για την ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ, δεν είναι αμελητέα – ενδεχόμενο που ενισχύεται από τη συνεχή πτώση των δεικτών του ελληνικού χρηματιστηρίου, παρά το ότι είναι το φθηνότερο παγκοσμίως (άρθρο).
Σε κάθε περίπτωση, δεν είναι αρνητικό να δούμε την όλη κατάσταση από μία διαφορετική οπτική γωνία – από το ότι δηλαδή η Πορτογαλία έχει εκποιήσει το σύνολο σχεδόν της δημόσιας περιουσίας της, οπότε δεν είναι πλέον αρκετά σημαντική για τους πολυεθνικούς ομίλους.
Στα πλαίσια αυτά, η μαζική αποχώρηση των επενδυτών από τη χώρα, η οποία έχει παρατηρηθεί τους τελευταίους μήνες, καθώς επίσης η μη ενίσχυση των τραπεζών της από την Ευρώπη, ήταν ίσως αναμενόμενη – αν και μπορεί να αντιστραφεί η τάση, μετά τη νέα προειδοποίηση της BIS, σύμφωνα με την οποία ακόμη και ένα αμελητέο γεγονός θα μπορούσε να επιταχύνει την έλευση του προβλεπόμενου παγκοσμίου κραχ.
Η αφορμή πάντως της φυγής κεφαλαίων από τη χώρα, είναι μία αμφιλεγόμενη αγορά «ομολόγων» ύψους 1,2 δις $ εκ μέρους της Portugal Telekom από την Rioforte – από μία θυγατρική εταιρεία δηλαδή της τράπεζας Espirito Santo International.
Τα «ομόλογα» αυτά λήγουν στις 15 Ιουλίου, ενώ είναι πολύ πιθανόν να μην εξυπηρετηθούν – με κριτήριο μία έρευνα της κεντρικής τράπεζας της Πορτογαλίας, από την οποία διαπιστώθηκε πως η εταιρεία αντιμετωπίζει σοβαρότατα οικονομικά προβλήματα. Στο γράφημα που ακολουθεί φαίνεται η δομή του ομίλου της Espirito Santo – από την οποία συμπεραίνεται πόσο δικτυωμένη είναι, καθώς επίσης πόσα προβλήματα μπορεί να δημιουργήσει τυχόν χρεοκοπία της.
.
Η δικτύωση του πορτογαλικού ομίλου ESFG (Espírito Santo Financial Group), όπου η BES (Banco Espírito Santo) είναι Τράπεζα του ομίλου και η Tranquilidade ασφαλιστική εταιρεία.
.
Συνεχίζοντας, η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο πολύπλοκη, επειδή η Portugal Telekom μόλις συνενώθηκε με τη βραζιλιάνικη «Oi» – οι μετοχές της οποίας έπεσαν ήδη κατά -14,46%. Η «Oi» δεν γνώριζε τη συγκεκριμένη επένδυση της Portugal Telekom – ενώ ένας από τους μεγάλους μετόχους της «Oi» είναι η τράπεζα ανάπτυξης της Βραζιλίας (BNDES).
Η συγκεκριμένη τράπεζα θα θελήσει μάλλον να αναιρέσει τη συμφωνία της «Oi» με την Portugal Telekom, θεωρώντας πως η τελευταία δεν τήρησε τους κανόνες «εταιρικής διακυβέρνησης» – αφού δεν ενημέρωσε για την επικίνδυνη επένδυση της στην θυγατρική της Espirito Santo International.
.
Οι προβληματισμοί
Η Espirito Santo International τώρα θέλει να παρουσιάσει τις επόμενες ημέρες ένα σχέδιο αναδιάρθρωσης της – γεγονός που προβληματίζει αρκετά όλους όσους έχουν σχέση μαζί της, επειδή υποθέτουν πως θα ζητήσει διαγραφή χρεών. Εναλλακτικά βέβαια ίσως οδηγηθεί σε ανταλλαγή χρεών έναντι μετοχών. Σε κάθε περίπτωση όμως, φαίνεται πως η Portugal Telekom δεν θα εισπράξει τα χρήματα της – οπότε θα αντιμετωπίσει και αυτή δυσκολίες.
Η εταιρεία αξιολόγησης S&P πάντως θεωρεί πολύ πιθανή την ολοκληρωτική απώλεια του 1,2 δις $, λόγω των οικονομικών δυσκολιών της πορτογαλικής τράπεζας – ενώ τυχόν διαγραφή χρεών θα δημιουργήσει μεγάλα προβλήματα και στο κράτος. Εάν συμβεί κάτι τέτοιο, τότε θα εμφανισθεί ένα χρηματοδοτικό και δημοσιονομικό κενό ύψους αρκετών δις € – ενώ κανένας δεν μπορεί να ισχυρισθεί πως ο υπόλοιπος τραπεζικός τομέας της Πορτογαλίας δεν έχει ανάλογα προβλήματα.
To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες (…)
Η δικτύωση δε της Πορτογαλίας με την Ισπανία και την Ιταλία από τη μία πλευρά, καθώς επίσης με τη Λατινική Αμερική από την άλλη, θα μπορούσε να μεγεθύνει κατά πολύ περισσότερο το πρόβλημα – το οποίο, όπως φαίνεται από τον ενοποιημένο ισολογισμό της Espirito Santo που ακολουθεί, δεν είναι καθόλου μικρό.
.
Ο ενοποιημένος ισολογισμός της Espirito Santo (2012, 2013)
(Πατήστε στον πίνακα για μεγέθυνση)
.
Ακριβώς για το λόγο αυτό αυξήθηκαν απότομα οι αποδόσεις των ομολόγων της Ισπανίας και της Ιταλίας – όπου υπενθυμίζουμε πως το χρέος της τελευταίας υπερβαίνει το 135% του ΑΕΠ της.
.
Τα ασφάλιστρα κινδύνου
Οι μετοχές όλων των εταιρειών που εμπλέκονται άμεσα ή έμμεσα στο πρόβλημα πέφτουν συνεχώς – ενώ οι εταιρείες αξιολόγησης μειώνουν την πιστοληπτική τους ικανότητα.
Το γεγονός αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να αυξάνονται τα ασφάλιστρα κινδύνου (CDS) – όπως, για παράδειγμα, της Banco Comercial Portugues (BCP) κατά 19%, καθώς επίσης της ισπανικής Santander κατά 15%. Αντίστοιχα αυξάνονται τα ασφάλιστρα των ομολόγων του δημοσίου της Πορτογαλίας και της Ισπανίας – ενώ θα ακολουθήσουν και αυτά πολλών άλλων χωρών της ευρωπαϊκής περιφέρειας.
Στο γράφημα που ακολουθεί, φαίνεται πως οι αποδόσεις των ομολόγων της Espirito Santo είναι υψηλότερες από αυτές της Αργεντινής – γεγονός εξαιρετικά ανησυχητικό για την τράπεζα.
.
Οι αποδόσεις των ομολόγων της Espirito Santo σε σύγκριση με αυτές της Αργεντινής
.
Ο κίνδυνος για τις αναπτυσσόμενες οικονομίες
Τον περασμένο Φεβρουάριο η Fed ανακοίνωσε πως θα μειώνει κάθε μήνα τις αγορές ομολόγων και ενυπόθηκων αξιόγραφων ύψους 85 δις $ μηνιαία, κατά 10 δις $ – γεγονός που οδήγησε τότε στη φυγή κεφαλαίων από τις αναπτυσσόμενες οικονομίες, όπως η Τουρκία, η Βραζιλία και η Ινδονησία, με αποτέλεσμα την υποτίμηση των νομισμάτων τους, τις πιστωτικές δυσκολίες κοκ.
Πρόσφατα δε επιβεβαίωσε τη συνέχιση της ίδιας πολιτικής, καθώς επίσης την ολοκλήρωση του προγράμματος τον Οκτώβρη – κάτι που σημαίνει ότι θα σταματήσει εντελώς την εκτύπωση νέων χρημάτων, ενώ εξετάζεται το ενδεχόμενο αύξησης των βασικών επιτοκίων.
Είναι βέβαιο λοιπόν πως το αργότερο όταν αυξηθούν τα βασικά αμερικανικά επιτόκια, τα ξένα κεφάλαια θα εγκαταλείψουν τις αναπτυσσόμενες αγορές – μία διαδικασία που θα μπορούσε όμως να επιταχυνθεί, μετά την πιθανή χρεοκοπία της πορτογαλικής τράπεζας ή κάποιας επόμενης. Σε μία τέτοια περίπτωση, χώρες όπως η Βραζιλία, η Τουρκία κοκ. θα αντιμετωπίσουν ξανά τα ίδια προβλήματα – ενδεχομένως πολύ μεγαλύτερα.
Η άλλη όψη του νομίσματος είναι οι πιθανές απώλειες των δανείων που έχουν δοθεί από τις ευρωπαϊκές τράπεζες στις αναπτυσσόμενες – τα οποία, μόνο εκ μέρους των γερμανικών τραπεζών, είναι 3,4 δις € στη Βραζιλία, 16,5 δις € στη Ρωσία, 5,8 δις € στην Ινδία και 13,4 δις € στην Κίνα.
Συνολικά δε τα δάνεια όλων των ευρωπαϊκών τραπεζών προς τις αναπτυσσόμενες οικονομίες ανέρχονται στα 3,4 τρις $, σύμφωνα με την BIS – κάτι που σημαίνει πως τα προβλήματα μίας μικρής σχετικά πορτογαλικής τράπεζας, θα μπορούσαν να ανοίξουν τους ασκούς του Αιόλου, όπως συνέβη το 2007 με την Lehman Brothers.