
Tα συμφέροντα των Η.Π.Α. ωφελούνται από την αντιπαράθεση με τη Ρωσία, κυρίως όσον αφορά την πολεμική τους βιομηχανία, καθώς επίσης το φυσικό αέριο από σχιστόλιθο – ελληνικό χρηματιστήριο, πετρέλαιο, νομίσματα, χρυσός και διαμάντια
(To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες)
.
Οι προβλέψεις που αφορούν την πορεία των χρηματιστηρίων είναι κατά πολύ δυσκολότερες από τις μετεωρολογικές – κυρίως επειδή δεν εξαρτώνται μόνο από τα θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη, αλλά από τις διαθέσεις εκατομμυρίων επενδυτών σε ολόκληρο τον πλανήτη, καθένας εκ των οποίων έχει τα δικά του σχέδια, τους δικούς του στόχους και μία εκ των πραγμάτων μη ορθολογική συμπεριφορά.
Τελευταία δε, οι χρηματιστηριακοί δείκτες «άγονται και φέρονται» από τις ανακοινώσεις των κεντρικών τραπεζών, σε σχέση με τη νομισματική πολιτική που θεωρούν κάθε φορά ως επιβεβλημένη – χωρίς αυτό να σημαίνει πως έχουν δίκιο ή γνωρίζουν πραγματικά τι κάνουν. Άλλωστε πολλοί αναφέρονται σε μία «νομισματική ασυδοσία» (άρθρο), η οποία απειλεί να καταστρέψει ολόκληρο το χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Εκτός από τις ενέργειες των κεντρικών τραπεζών, οι γεωπολιτικές εξελίξεις επηρεάζουν επίσης τα χρηματιστήρια – ειδικά η κρίση της Ουκρανίας σήμερα, από την οποία εξαρτώνται πάρα πολλά πράγματα.
Είναι δεδομένο δε το ότι, τα συμφέροντα των Η.Π.Α. ωφελούνται από την αντιπαράθεση με τη Ρωσία – κυρίως όσον αφορά την πολεμική τους βιομηχανία, καθώς επίσης το φυσικό αέριο από σχιστόλιθο (άρθρο). Τυχόν αύξηση των πωλήσεων πολεμικού εξοπλισμού και σχιστολιθικού αερίου, θα επηρεάσει αναμφίβολα θετικά το ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας των Η.Π.Α. – οπότε υποθέτουμε πως θα κάνουν ότι μπορούν, για να συνεχιστεί η κρίση.
Στο σημείο αυτό θα σκεφτόταν εύλογα κανείς πως οι μετοχές των επιχειρήσεων πολεμικού εξοπλισμού των Η.Π.Α. έχουν καλές προοπτικές, καθώς επίσης όλες οι επιχειρήσεις που σχετίζονται με το φυσικό αέριο από σχιστόλιθο – μεταξύ των οποίων εκείνες οι ναυτιλιακές, οι οποίες το μεταφέρουν σε υγρή μορφή (LPG).
Εδώ υπάρχει μία ελληνική εταιρεία εισηγμένη στο Nasdaq (όμιλος Βαφειά), τα μεγέθη της οποίας φαίνονται πολύ θετικά. Πρόκειται για την Stealth Gas, η κερδοφορία της οποίας (21,2 εκ. $ το 2013) δεν ήταν καθόλου άσχημη – αν και η μετοχή της δεν είναι φθηνή, ενώ έχει μειωθεί κάπως τον τελευταίο καιρό.
Σε κάθε περίπτωση η επιχείρηση φαίνεται υγιής, ενώ τα μεγέθη της θα επηρεαζόταν θετικά από τυχόν κλιμάκωση της αντιπαράθεσης με τη Ρωσία – αντίθετα από τις ναυτιλιακές μεταφοράς ξηρού φορτίου, οι οποίες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τον παγκόσμιο ρυθμό ανάπτυξης, με το δείκτη που τις χαρακτηρίζει (Baltic Dry) να ευρίσκεται σε πολύ χαμηλά επίπεδα (στις 997 μονάδες περίπου, αν και όπως φαίνεται από το γράφημα που ακολουθεί παρουσιάζει πολλές διακυμάνσεις).
.
Οι έντονες διακυμάνσεις στον δείκτη Baltic Dry
.
Εδώ έχουμε μία άλλη ελληνική εταιρεία, επίσης εισηγμένη στο Nasdaq, η κατάσταση της οποίας επιβεβαιώνει την κρίση που αντιμετωπίζουν τα πλοία ξηρού φορτίου. Πρόκειται για την ESEA-Euroseas του κ. Πίττα – με την τιμή της μετοχής της εύλογα στο ναδίρ, όπως συμπεραίνεται από τα οικονομικά της στοιχεία.
Περαιτέρω, όλες οι χρηματιστηριακές αγορές της Δύσης είναι πολύ ακριβές – χωρίς αυτό να σημαίνει όμως πως έχουν δημιουργηθεί φούσκες (άρθρο). Μία φούσκα διακρίνεται από τη ραγδαία αύξηση των τιμών των μετοχών για ένα περιορισμένο βέβαια χρονικό διάστημα – η οποία φτάνει ακόμη και στο 80% σε επίπεδα δείκτη.
Κάτι τέτοιο δεν έχει συμβεί μέχρι σήμερα, οπότε είναι εξαιρετικά επικίνδυνες οι τοποθετήσεις τόσο στην άνοδο (long), επειδή η κρίση υπερχρέωσης, η τραπεζική κρίση, οι γεωπολιτικές εξελίξεις κοκ. θα μπορούσαν να προκαλέσουν την κατάρρευση των τιμών έως και 50% από τα σημερινά επίπεδα, όσο και στην πτώση (short) – επειδή μπορεί να προκληθεί φούσκα, με τις τιμές να αυξάνουν απότομα.
Τέτοιους κινδύνους δεν διακρίνουμε μόνο στις Η.Π.Α., αλλά και στην Ευρώπη – η οποία εξαρτάται κατά πολύ περισσότερο από τις εξελίξεις με τη Ρωσία. Τόσο η Γερμανία (πολύ μεγάλη ενεργειακή εξάρτηση της βιομηχανίας της), όσο και πολλές άλλες χώρες με τραπεζική έκθεση στην περιοχή (Γαλλία, Αυστρία κλπ.), θα μπορούσαν να βρεθούν αντιμέτωπες με σημαντικά προβλήματα – ενώ κάποιες άλλες, όπως η Πολωνία, η Σκανδιναβία κλπ., θα επιβαρυνθούν με μεγάλο κόστος από την αύξηση των δαπανών τους για πολεμικό εξοπλισμό (επιδείνωση των ελλειμμάτων και του δημοσίου χρέους).
To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες (…)
Το χρηματιστήριο βέβαια της Ιαπωνίας (Nikkei, 14.175 μονάδες) δεν μπορεί να θεωρηθεί ακριβό, παρά τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα, ειδικά εάν πράγματι προκληθεί πληθωρισμός – όπως φαίνεται ήδη, προερχόμενος αφενός μεν από την αύξηση του ΦΠΑ, αφετέρου από την εκτύπωση νέων χρημάτων (γράφημα). Το δημόσιο χρέος της πάντως έχει αυξηθεί στο 1,02 τετράκις εκ. γεν, υψηλότερο κατά 33,36 τρις γεν από το προηγούμενο έτος!
.
Η εξέλιξη του ισολογισμού της Ιαπωνίας
.
Δεν μπορεί επίσης να θεωρηθεί ακριβό το χρηματιστήριο της Ελλάδας, με το μεγαλύτερο ρίσκο του να επικεντρώνεται στις επερχόμενες εκλογές – όπου όμως οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως η συγκυβέρνηση θα κερδίσει τις δημοτικές, ενώ η αξιωματική αντιπολίτευση θα δυσκολευθεί πολύ να προηγηθεί στις ευρωεκλογές.
Εν τούτοις, αφενός μεν δεν πρόκειται για βουλευτικές εκλογές, οπότε δεν υπάρχει θέμα πολιτικής αστάθειας, αφετέρου το σύνολο των ψήφων της συγκυβέρνησης, του Ποταμιού, της Χρυσής Αυγής κοκ., των δυνητικών συνεργασιών δηλαδή της ΝΔ, θα είναι μάλλον πολύ υψηλότερο, από αυτό της Αριστεράς – η οποία συνεχίζει να κάνει τεράστια λάθη, ενώ δεν φαίνεται να υπάρχει περίπτωση συνεργασίας της με τα άλλα αριστερά κόμματα (ΚΚΕ, ΑΝΤΑΡΣΥΑ κοκ.).
Επομένως, μάλλον δεν πρόκειται να υπάρξει πολύ μεγάλη πτώση στο χρηματιστήριο – αν και δεν θα έμενε ανεπηρέαστο από τυχόν κατάρρευση των υπολοίπων σημαντικότερων της Δύσης (Η.Π.Α., Μ. Βρετανία, Γερμανία κλπ.). Εν τούτοις, εταιρείες σχετικά υγιείς, οι οποίες δίνουν μερίσματα, όπως ο ΟΠΑΠ (11,00 €) και η Τράπεζα της Ελλάδας (14,50 €) θα μπορούσαν να αποτελούν μία καλή επιλογή – με επόμενες την Alpha Bank (0,65 €), το Μυτιληναίο (6,25 €), την Intralot (1,97 €), τη ΔΕΗ (10,90 €) κοκ. Σε κάθε περίπτωση, η κεφαλαιοποίηση του ελληνικού χρηματιστηρίου (73,65 δις €) είναι πολύ χαμηλή – ίση με το 40% περίπου του ΑΕΠ της Ελλάδος.
Το ύψος του δημοσίου χρέους βέβαια (γράφημα, με σκούρο το σημερινό χρέος, με ανοιχτό οι προβλέψεις) συνεχίζει να είναι πρόβλημα για τη χώρα – αν και το κόστος εξυπηρέτησης του έχει μειωθεί στο ελάχιστο, ενώ θα περιορισθεί ακόμη περισσότερο.
.
Χρέος προς ΑΕΠ ανά χώρα (στο γράφημα 1η η Ελλάδα)
.
Συνεχίζοντας, στα νομίσματα είναι δύσκολο να εκφέρει κανείς άποψη – εκτός ίσως από τη λίρα της Τουρκίας, η οποία φαίνεται να είναι πολύ ακριβή σήμερα απέναντι στο ευρώ (2,855), εάν συνυπολογίσει κανείς τον πληθωρισμό στη χώρα (της τάξης του 10%), καθώς επίσης τη φούσκα των ακινήτων και τα μεγάλα προβλήματα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της.
Βέβαια, οι αυξημένες εξαγωγές χρυσού εκ μέρους της Τουρκίας, σε συνδυασμό με τα υψηλά επιτόκια, αύξησαν τις εισροές χρημάτων, οπότε ενίσχυσαν την ισοτιμία της λίρας – κάτι που όμως δεν μπορεί παρά να έχει ημερομηνία λήξης. Ενισχύθηκε επίσης από τις δηλώσεις του διοικητή της ΕΚΤ, σύμφωνα με τις οποίες θα κάνει ότι μπορεί για να γίνει φθηνότερο το ευρώ (μηδενισμός του βασικού επιτοκίου, αρνητικά επιτόκια για τις εκεί καταθέσεις των τραπεζών, αγορά ομολόγων, νέο πακέτο στήριξης κλπ.).
Περαιτέρω, το πετρέλαιο παραμένει πολύ ακριβό (100,02 $ WTI), κυρίως λόγω της αντιπαράθεσης στην Ουκρανία – αν και τυχόν χειραγωγημένη πτώση της τιμής του θα τραυμάτιζε την Αχίλλειο πτέρνα της Ρωσίας (άρθρο). Εν τούτοις, ο οικονομικός πόλεμος που διεξάγεται, έχει δημιουργήσει πολλά άλλα προβλήματα στη Ρωσία – τόσο στο νόμισμα, όσο και στην πώληση ομολόγων ή στο χρηματιστήριο.
Πολλοί βέβαια θεωρούν πως ορισμένες μετοχές της χώρας, όπως η Gazprom, οι τιμές των οποίων είναι αρκετά πιο χαμηλές από το 2008, έχοντας πολύ μεγάλες δυνατότητες αύξησης, αποτελούν ευκαιρία – κάτι που έχει μάλλον λογική.
Ολοκληρώνοντας τη μικρή μας παρουσίαση, θεωρούμε πως οι τοποθετήσεις στο χρυσό (το ασήμι ακολουθεί τις τιμές του, περί τα 1.288 $ ο χρυσός σήμερα και 19 $ το ασήμι), δεν είναι οι καλύτερες δυνατές – παρά το ότι η τιμή εξόρυξης του υπολογίζεται στα 1.200 $. Η αιτία είναι η χειραγώγηση του (άρθρο), η οποία δεν είναι καθόλου αμελητέα – αν και τυχόν πολεμική σύρραξη είναι πάντα θετική για την τιμή του.
Στα πλαίσια αυτά εναλλακτική δυνατότητα αποτελούν αναμφίβολα τα διαμάντια – αφού η τιμή των ακατέργαστων σχεδόν δεκαπλασιάστηκε, σε σχέση με τη δεκαετία του 1960. Σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, η τιμή αυξήθηκε κατά 13% (πηγή: Global Diamond Report 2013, Bain & Company) – ενώ η μέση ετήσια αύξηση υπολογίζεται στο 5,2%.
Η αιτία της αύξησης είναι αφενός μεν το ότι τα διαμάντια είναι ελκυστικά, αφετέρου η περιορισμένη ποσότητα τους – ενώ η ζήτηση τους αυξάνεται τόσο στην Κίνα, όσο και στη Ρωσία. Σύμφωνα δε με την De Beers, η ζήτηση θα αυξηθεί κατά 4,5% το 2014, ενώ η Bain & Company υπολογίζει με διπλασιασμό της το 2020.
Οφείλει να γνωρίζει κανείς βέβαια πως όσο πιο καθαρό είναι ένα διαμάντι, τόσο πιο ακριβό – ενώ το ένα καράτι ενός «ακάθαρτου διαμαντιού» με καφέ-κίτρινο χρώμα μπορεί να κοστίζει έως και 1 €, όταν το ένα καράτι διάφανου και απολύτως καθαρού διαμαντιού μπορεί να κοστίζει ακόμη και 10.000 €.
Φυσικά υπάρχει η δυνατότητα επένδυσης στα χρηματιστήρια, όπως στην καναδική Aber Diamond, ISIN: CA0028931057), ο κύκλος εργασιών της οποίας προέρχεται κατά 2/3 από τα βιομηχανικά διαμάντια. Επίσης στην Anglo American, ISIN: CA0028931057), η οποία κατέχει από δύο χρόνια τώρα το 85% της De Beers.
Η καλύτερη βέβαια επένδυση στην Ελλάδα συνεχίζει να είναι η αγροτική γη, ειδικά λόγω της προβλεπόμενης επισιτιστικής κρίσης και της αύξησης των τιμών των τροφίμων – ενώ οι δυνατότητες της να ξεφύγει από την κρίση είναι πολύ μεγάλες (άρθρο).
