Επικίνδυνο παιχνίδι

Η διατάραξη των σχέσεων Ρωσίας και Δύσης, η δημιουργία διχόνοιας στο εσωτερικό της Ουκρανίας και η καταλυτική ώθηση του Δούρειου Ίππου των ΗΠΑ (ΔΝΤ) στη χώρα, θα καταστήσουν την Ευρώπη ως τη μεγάλη ηττημένη

(To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες)

Τώρα που η σύντομη κρίση μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας έχει προς το παρόν κατευναστεί, με την Κριμαία να έχει πλέον αποσχιστεί και με μια κυβέρνηση να καθιερώνεται στο Κίεβο, η Ουκρανία θα πάψει σιγά σιγά να βρίσκεται στο επίκεντρο (άμεσα). Οι αγορές φαίνεται να δέχθηκαν θετικά τη συμφωνία με το ΔΝΤ, λαμβάνοντας υπόψιν τις διακυμάνσεις των CDS απέναντι στα ουκρανικά ομόλογα.

Παράλληλα,  ένας οικονομικός πόλεμος μεταξύ Ρωσίας και Δύσης, είναι μάλλον απίθανος, καθώς η Ε.Ε. σίγουρα θα αντιλαμβάνεται τα τεράστια προβλήματα που θα δημιουργούνταν στην ίδια – τώρα που είναι πιο ευάλωτη από ποτέ.

Με την ίδια ταχύτητα που εξελίχθηκε η διαμάχη Ρωσίας και Ουκρανίας, ακολούθησε και η αποδοχή των τετελεσμένων καθώς και η έλλειψη προσοχής στα του τι μέλλει γενέσθαι. Ο πραγματικός κίνδυνος έχει να κάνει με τη διατήρηση των σχέσεων Ρωσίας, Ουκρανίας και Ευρώπης-Αμερικής και την αποφυγή μιας ενδεχόμενης διαμάχης.

Μολονότι ένας στρατιωτικός και οικονομικός πόλεμος, που θα είχε καταστροφικά αποτελέσματα για όλες τις εμπλεκόμενες χώρες, βρίσκεται μάλλον εκτός σχεδίου, εντούτοις η πυροδότηση των σχέσεων μπορεί να επέλθει από εκεί που δεν το περιμένουμε: από το εσωτερικό της Ουκρανίας.

Σύμφωνα με μια πρόσφατη έρευνα της Οξφόρδης, η Ουκρανία φαίνεται να αδυνατεί να αποπληρώσει τα χρέη της (για τη χρήση του φυσικού αερίου κα.) απέναντι στη Ρωσία. Αυτή η κατάσταση επιδεινώνεται ακόμη περισσότερο, από τη στάση της Ρωσίας, που από τις 1 Απριλίου αύξησε την τιμή του φυσικού αερίου που εξάγει στην Ουκρανία κατά 50%+

Μολονότι η κίνηση αυτή αποτελεί πράξη «τιμωρίας» απέναντι στη χώρα, λόγω της στροφής της προς τη Δύση και μακριά από τη Ρωσία, δεν μπορεί και να θεωρηθεί δίκαιη – αν υποθέσουμε πως η Ρωσία θέλει πράγματι το καλό της μικρής της αδελφής- αφού παρόμοια τακτική δεν ακολουθήθηκε από την Ουκρανία – πχ. με τη διακοπή της παροχής ηλεκτρικού ρεύματος στη Κριμαία.

Στη περίπτωση λοιπόν, που η Ουκρανία βρεθεί στη δυσάρεστη θέση να μην μπορέσει να εξυπηρετήσει το χρέος της, η Ρωσία κατά πάσα πιθανότητα θα διακόψει την παροχή φυσικού αερίου (όπως έχει κάνει και στο παρελθόν άλλωστε).

Η κυβέρνηση του Κίεβου, που όπως η δικιά μας, προτιμάει να παραμένει ανιστόρητη, δίχως την ανησυχία για την ενδεχόμενη επανάληψη λαθών (τρίτων), λαθών που θα την κρίνουν ως ανόητη και ανίκανη (Αργεντινή, Ελλάδα κλπ.), δέχθηκε το δούρειο ίππο στο εσωτερικό της, οχι απλά ως δώρο, αλλά και ως μόνη και ιδανική επιλογή (ελευθερία μέσω της σκλαβιάς).

Το ΔΝΤ, δεχόμενο αμέσως την πρόταση του Κιέβου, υποσχέθηκε την παροχή $18 δις ($27 δις θα είναι το συνολικό πακέτο), με σκοπό να αποπληρωθεί εν μέρη το χρέος προς τη Ρωσία. Και όπως είναι πλέον γνωστό σε εμάς, η παροχή αυτή απαιτεί και κάποιες περικοπές, ιδιωτικοποιήσεις κλπ.  Και μια από τις πιο «καλοπροαίρετες» εξ’αυτών, είναι η «ανάγκη» για αύξηση της εγχώριας τιμής του φυσικού αερίου κατά 50% από το Μάιο.

Εδώ, κάνοντας μια παύση, στη προσπάθειά μας να καταλάβουμε τον συλλογισμό της κυβέρνησης του Κιέβου, δεν μπορούμε παρά να υποθέσουμε πως πίσω από τις παρούσες δράσεις και αποφάσεις, βρίσκεται κάποια μεγάλη σκευωρία:

Μη δίνοντας καμιά σημασία στις περικοπές μισθών, ιδιωτικοποιήσεις, αύξηση του χρέους, μείωση του ΑΕΠ κλπ. που θα ακολουθήσουν και θα προκαλέσουν μεγάλη δυσφορία στο λαό της Ουκρανίας (τον ήδη ταλαιπωρημένο), θα σταθούμε σε δύο μέρη του «Μεγάλου Σχεδίου» (Grand Plan), την αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου και την αναγκαία (σύμφωνα με το ΔΝΤ, το μεγάλο δανειστή) υποτίμηση του εθνικού νομίσματος της χώρας, το γρίβνα (hryvnia).

.

Η τιμή του φυσικού αερίου

Το πρώτο σκέλος, η αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου, θα αποτελέσει τη σκανδάλη ώστε να πυροδοτηθεί το πρώτο κύμα αναταραχών στη χώρα (έχουμε ήδη δει, πως σε αντίθεση με εμάς, οι Ουκρανοί δεν υπολογίζουν θύματα), όχι αργότερα του επερχόμενου χειμώνα. Εδώ αξίζει να ρίξουμε μια ματιά στην έως τώρα κατάσταση του μέσου Ουκρανού, για να μπορέσουμε να κρίνουμε εάν ανήκει στη κατηγορία του ανθρώπου που τίποτα δεν έχει να χάσει (και άρα οι αντιδράσεις θα είναι βίαιες και ανεξέλεγκτες) ή εάν ανήκει στην κατηγορία των ανθρώπων που έχουν αποταμιεύσεις, ακίνητα-περιουσία κλπ. (όπως πχ. οι Έλληνες) και άρα οι αντιδράσεις θα είναι ήπιες.

Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της χώρας λοιπόν, είναι μόλις $3,860 (σύμφωνα με το ΔΝΤ), όταν το αντίστοιχο της Ρωσίας είναι τέσσερις φορές μεγαλύτερο, ενώ της Ευρώπης σχεδόν δέκα φορές. Ο μέσος μηνιαίος μισθός στην Ουκρανία κυμαίνεται στα 250 ευρώ, με συρρικνωμένη αγορά εργασίας – ενώ τυχόν υποτίμηση του εθνικού νομίσματος της χώρας, ενδέχεται να οδηγήσει τους μισθούς σε ακόμη πιο χαμηλά επίπεδα (μειώνοντας παράλληλα και το ΑΕΠ).

Άλλωστε, η υποτίμηση έχει ήδη ξεκινήσει, με το γρίβνα να έχει ήδη χάσει το 20% της αξίας του από της αρχές του έτους – με πολλούς να αναμένουν μια περαιτέρω (ακόμη και ραγδαία) υποτίμησή του, λαμβάνοντας υπόψιν της απαιτήσεις του ΔΝΤ για άρση της υποστήριξης του.

.

.

Παράλληλα, μέχρι πρόσφατα, οι Ουκρανοί  λάμβαναν επιδόματα θέρμανσης, χρηματοδοτούμενα από το κράτος, αξίας $12 δις ετησίως (πηγή).  Μολονότι η παρούσα παροχή επιβάρυνε το κράτος σε σημαντικό βαθμό, θα πρέπει όμως να λάβουμε υπόψιν πως τα μέσα ετήσια έσοδα των νοικοκυριών της χώρας είναι μόλις 4,000 ευρώ (πηγή).

Κατ’ επέκτασιν, και με γνώμονα πως μέχρι το τέλος του 2016, η προγραμματισμένη σταδιακή απομείωση των επιδομάτων θα έχει ολοκληρωθεί, ο μέσος Ουκρανός θα πρέπει να δεσμεύει το 30% και πλέον του εισοδήματός του σε έξοδα θέρμανσης. Μπορούμε λοιπόν εύκολα να συμπεράνουμε, πως η επιβίωση του λαού της χώρας θα είναι εξαιρετικά δύσκολη – μια κατάσταση που θα επαναφέρει στους δρόμους διαδηλωτές και με προεκτάσεις ακόμη χειρότερες.

To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες (…)

Η υποτίμηση του γρίβνα

Έχουμε ήδη αναφέρει, πως από τις αρχές του έτους, το γρίβνα (το εθνικό νόμισμα της Ουκρανίας) έχει υποτιμηθεί κατά 20% περίπου. Κατά την άποψη του ΔΝΤ λοιπόν, το νόμισμα θα πρέπει να υποτιμηθεί ακόμη περισσότερο, αναιρώντας κάθε προσπάθεια στήριξής του. Ενδεχομένως το «ταμείο στήριξης» να ελπίζει στην ανάπτυξη των εξαγωγών της χώρας, που θα βασισθεί στις φθηνότερες τιμές των προϊόντων της.

Αν όμως γυρίσουμε το νόμισμα από την άλλη πλευρά, αντιλαμβανόμαστε πως παράλληλα θα αυξηθεί και το κόστος των εισαγωγών (πιθανότατα το ταμείο το παράβλεψε αυτό, άλλωστε έχει κάνει τόσα «λάθη») και κατ’ επέκτασιν του φυσικού αερίου – η τρίτη αύξηση στην όλη εξίσωση (αύξηση ως τιμωρία από τη Ρωσία, αύξηση ως πρόταση του ΔΝΤ, αύξηση λόγο του αυξανόμενου κόστους των εισαγωγών).

Και σαν να μην μας προβλημάτισε ήδη αρκετά αυτό το «Grand Plan», συνειδητοποιούμε επίσης πως μια τυχόν ραγδαία υποτίμηση του γρίβνα, θα προκαλούσε ένα ακόμη μεγάλο πρόβλημα στην Ουκρανία: Την αύξηση των χρεών της, με έμμεσο τρόπο (όπως θα συνέβαινε και στην Ελλάδα, σε περίπτωση που επιλέγαμε να επαναφέρουμε τη Δραχμή).

.

Η Ευρώπη για άλλη μια φορά το «μπαλάκι» μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας

Η Ευρώπη επέλεξε για άλλη μια φορά να γίνει αποδέκτης της καταστροφικής ιδεολογίας των ΗΠΑ, αποδεχόμενη την είσοδο (υποβοηθώντας την ουσιαστικά) του Δούρειου Ίππου των ΗΠΑ στην Ουκρανία. Και λέμε «αποδεχόμενη», καθώς μια ενδεχόμενη διατάραξη των σχέσεων με τη Ρωσία, θα είχε προεκτάσεις άμεσες μόνο στη Ευρώπη και κατά πολύ λιγότερο στις ΗΠΑ. Είμαστε δηλαδή το μπαλάκι του ανταγωνισμού μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, με δυσανάλογα μεγάλο ρίσκο σε σύγκριση με το πιθανό όφελος.

Το μεγάλο ρίσκο που αναλαμβάνει η Ε.Ε. σε αυτό το επικίνδυνο παιχνίδι, στο οποίο συναίνεσε να συμμετάσχει, αποτελεί το γεγονός ότι μπορεί να καταλήξει να χάσει την παροχή 2,5 τρις κυβικών ποδιών φυσικού αερίου (70 δις κυβικά μέτρα) ετησίως, σχεδόν το 1/5 των συνολικών της αναγκών – ένα κενό που δύσκολα θα καταφέρει να καλύψει ή που πολύ ακριβά θα καταφέρει να καλύψει, εισάγοντας εναλλακτική ενέργεια (πχ. πετρέλαιο, που είναι και πανάκριβο και παρουσιάζει απότομες διακυμάνσεις).

Επιπλέον, αυτή η διακοπή παροχής φυσικού αερίου θα μπορούσε να καταλήξει ως μόνιμη, αφού με τις επιθέσεις από τρία μέτωπα που δέχεται η Ουκρανία (ΗΠΑ, Ευρώπη, Ρωσία), ένας πιθανός εμφύλιος πόλεμος δεν βρίσκετε μακριά.

Στη περίπτωση που τελικά αυτός εξελισσόταν, οι αγωγοί φυσικού αερίου κατά πάσα πιθανότητα θα καταστρέφονταν. Και με την Ευρώπη σε άσχημη οικονομική κατάσταση, πιο ευάλωτη από ποτέ, μια τέτοια κατάσταση θα την ισοπέδωνε, δημιουργώντας συνθήκες διάλυσής και μια βασανιστική οικονομική-κοινωνική ταλαιπωρία σε ολόκληρη την ήπειρο.

Από την άλλη, η Ρωσία δεν θα αντιμετώπιζε ιδιαίτερα μεγάλο πρόβλημα, ενώ οι ΗΠΑ, μη εξαρτώμενες από το την παροχή φυσικού αερίου, επίσης δεν θα είχαν να αντιμετωπίσουν προβλήματα πέραν αυτών που ήδη έχουν. Ο μεγάλος χαμένος (σε περίπτωση αποτυχίας του όλου Grand Plan) θα ήταν η Ευρώπη.

.

Επίλογος

Παρακολουθώντας όλα τα τελευταία δρώμενα στο κόσμο, με μάτι και χαρακτήρα αντικειμενικό, χωρίς να επιτρέψουμε να εισχωρήσει ο υποκειμενισμός και η συμπάθεια προς κάποια φατρία αυτού του παγκόσμιου οικονομικού και πολιτικού πολέμου, παρατηρούμε πως τα πράγματα έχουν αγριέψει. Σε αυτό το σημείο, καλό θα ήταν να θυμηθούμε μερικά στοιχεία από τον προηγούμενο παγκόσμιο πόλεμο, προσάπτοντας τον σχετικό χαρακτήρα σε κάθε χώρα που είχε εμπλακεί σε αυτόν – σε μεγάλη κλίμακα.

Η Γερμανία, όπως και τότε, φαίνεται να «παίζει τα χαρτιά της» με μεγάλη προσοχή, συνάπτοντας προσωρινές συμμαχίες, ανάλογα με το συμφέρον της την κάθε χρονική συγκυρία. Λαμβάνοντας υπόψιν πως

.

(α) από τη μια μεριά επέτρεψε την ανάμιξη του ΔΝΤ στο «βασίλειό» της (την Ευρώπη), με σκοπό να καταφέρει να επιβληθεί σε αυτό (κάτι που αργότερα μετάνιωσε, τη περίοδο ακριβώς που ξεκίνησε ο επικοινωνιακός πόλεμος με τις ΗΠΑ, για παρακολουθήσεις κινητών και για τα μεγάλα λάθη του ΔΝΤ) και

(β) από την άλλη αποφάσισε τη μεταφορά μεγάλων κατασκευαστικών μονάδων (αυτοκινήτων) στη Ρωσία,

.

κανείς μπορεί να συμπεράνει πως σίγουρα επιθυμεί την αποκλειστική δική της ευημερία, παραβλέποντας της ευθύνες αλληλο-υποστήριξης που δέχθηκε να υπηρετήσει με την υπογραφή της συμμετοχής της ως μέλος Ε.Ε.

Οι ΗΠΑ από την άλλη, αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο να αποκλεισθούν από τον κόσμο, ως ο μεγάλος ηγέτης και το κέντρο της επιχειρηματικότητας (χώρες όπως η Κίνα, έχουν κουραστεί να παίζουν το παιχνίδι της και αρχίζουν να αποδεσμεύονται από αυτήν). Οι ΗΠΑ λοιπόν έχουν την ανάγκη για επεκτατικό πόλεμο.

Γνωρίζοντας πως δεν μπορούν να τον εκτελέσουν μόνοι τους, ψάχνουν για «μπροστάρηδες». Αντιλαμβανόμενοι την «αδυναμία» της Γερμανίας να επιβληθεί στο «βασίλειο» της, αποφάσισαν να την στηρίξουν (ενδέχεται ακόμη η «μεταφορά» των τοξικών αποβλήτων του 2008, να ήταν μέρος της συμφωνίας).

Η Ρωσία τώρα, ονειρεύεται την επαναφορά της σοβιετικής ένωσης και ο κ. Πούτιν την καθιέρωσή του ως μεγάλο τσάρο (ας μην μπερδεύουμε όμως τον λαό με τον ηγέτη και ας θυμηθούμε πως ο Ρωσικός λαός δεν επιθυμεί πραγματικά την επιστροφή της σοβιετικής ένωσης, όπως αυτό φάνηκε από τις μεγάλες διαδηλώσεις, την εποχή της συνεχόμενης επανεκλογής του κ. Πούτιν).

Όμως, όπως εμείς, έτσι και οι Ρώσοι, έχουν και εκείνοι πολλά να χάσουν (περιουσία) και γι’αυτόν τον λόγο προτίμησαν τη σταθερότητα, από την αποδυνάμωση της χώρας, που θα την καταστούσε ευάλωτη απέναντι σε επιθέσεις από τις ΗΠΑ (οικονομικές).

Λαμβάνοντας υπόψιν όλα τα παραπάνω, η «επίθεση» στην Ουκρανία θυμίζει τη κρυφή συμφωνία (την αρχική, στην οποία ελάχιστη προσοχή δίνεται σήμερα) Γερμανίας-Ρωσίας, που σκοπό είχε τότε την εισβολή και τον διαχωρισμό της Πολωνίας.

Όπως και τότε έτσι και σήμερα (με όπλα πλέον την οικονομία και την πολιτική), οι δύο μεγάλες φατρίες συνεργάζονται, δημιουργώντας διχόνοια στο εσωτερικό της Ουκρανίας (στάδιο 1ο), με την φιλοευρωπαϊκή βόρεια πλευρά της χώρας να επιθυμεί την ένωση με την Ευρώπη και την φιλορωσική νότια πλευρά την ένωσή της με τη Ρωσία.

Σε δεύτερη φάση (στάδιο 2ο), αυξάνουν τις πιέσεις στο εσωτερικό της Ουκρανίας  δημιουργόντας συνθήκες χάους και εμφύλιας σύρραξης, που θα κάνουν τον διαχωρισμό του «φιλέτου» πιο εύκολη υπόθεση.  Τελικά, θα προταθεί δημοψήφισμα (όπως και έγινε στη Κριμαία) και ο διαχωρισμός θα έχει εκπληρωθεί με επιτυχία.

Το εάν κάποια από τις τρεις φατρίες διατηρήσει το λόγο του ή όχι, αυτό μέλλει να φανεί. Το σίγουρο είναι πως σε περίπτωση αποτυχίας του Grand Plan, η Ευρώπη θα είναι η μόνη χαμένη (ενώ στη πραγματικότητα και στην αντίθετη περίπτωση θα είναι χαμένη, αφού διοικείται από δύο χώρες, που τίποτα και κανέναν δεν υπολογίζουν και συνορεύει με ένα τεράστιο έθνος, το οποίο ονειρεύεται την επιστροφή του στην εποχή των τσάρων).

Για επιβεβαίωση, αρκεί να μην ξεχνάμε πως για αιώνες ολόκληρους, η επιστροφή σε απολυταρχικά καθεστώτα είναι ο κανόνας και όχι η εξαίρεση. Γιατί να αλλάξει τώρα αυτό;

Γεώργιος Κασιμάνης, junior Analyst (economics)