Η πέμπτη ρωσική φάλαγγα

(To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες)

Υπάρχουν αναμφίβολα πολλές ενδιαφέρουσες ειδήσεις, εάν θεωρήσει κανείς ως τέτοιες αυτές που προειδοποιούν για επερχόμενους κινδύνους – όπως, για παράδειγμα, η ραγδαία πτώση του τεχνολογικού δείκτη των Η.Π.Α. σε επίπεδα που προμηνύουν κατάρρευση, η καθοδική πορεία της τιμής του χαλκού, η οποία έχει φτάσει πλέον στο κόστος εξόρυξης, αποδιδόμενη στα τεράστια οικονομικά προβλήματα της Κίνας (άρθρο), η συνέχιση της πτώσης του ναυτιλιακού δείκτη Baltic Dry, ο μυστήριος θάνατος του δωδέκατου κατά σειρά τραπεζίτη, αυτή τη φορά της ολλανδικής ABN Amro, μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα κοκ.

Μία από αυτές βέβαια, η οποία έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα, είναι το ότι τα χρήματα που έλαβε από την ΕΕ για τη χρηματοδότηση των «καταυλισμών» των μεταναστών, ύψους 35 εκ. €, δαπανήθηκαν κυρίως για την ασφάλεια των συνόρων – οπότε η κατάσταση των «ασύλων», από πλευράς υγιεινής, είναι άθλια, με αποτέλεσμα να υπάρχουν φόβοι πρόκλησης ασθενειών και ξεσπάσματος επιδημιών.

Εκτός αυτού, το κράτος δεν φαίνεται να είναι πλέον σε θέση να εγγυηθεί την ασφάλεια των εγκαταστάσεων – την οποία στην Κόρινθο, καθώς επίσης στη Δράμα, έχει αναλάβει μία ιδιωτική εταιρεία, με κόστος που πλησιάζει τα 14 εκ. € ετησίως (πηγή: DWN). Με δεδομένο δε το ότι η αστυνομία στην Ελλάδα συνέλαβε, από τον Αύγουστο του 2012 έως τον Ιούνιο του 2013 περίπου 120.000 παράνομους μετανάστες, φαίνεται πως δημιουργείται ένας νέος, εξαιρετικά επικερδής κλάδος στη χώρα μας: ο κατά κάποιον τρόπο ιδιωτικός στρατός. 

Ενδιαφέρον έχει επίσης το ότι, εάν ισχύουν όσα ακούγονται και δεν είναι απλώς διαδόσεις, η εποχή θεωρείται εξαιρετικά θετική για τους τηλεοπτικούς σταθμούς – επειδή, λόγω των εκλογών, οι (νέοι κυρίως) υποψήφιοι πληρώνουν «αδρά» για να συμπεριληφθούν στα «πάνελ» των πολιτικών συζητήσεων, αυξάνοντας την αναγνωρισιμότητα τους, οπότε τις πιθανότητες εκλογής τους.

Ανεξάρτητα τώρα από τα παραπάνω, στην διεθνή πολιτική σκηνή κυριαρχούν οι συζητήσεις, σχετικά με το εάν ο Ρώσος πρόεδρος θα εισβάλλει στην Ανατολική Ουκρανία, με στόχο την κατάληψη εδαφών, επί πλέον της Κριμαίας – ειδικά μετά τις χθεσινές διαδηλώσεις στις ρωσόφωνες περιοχές της χώρας, οι οποίες απαιτούν την ένωση τους με τη Ρωσία.

Εν τούτοις, με κριτήριο τη σημερινή πολιτική της Δύσης, οι συζητήσεις αυτές δεν έχουν αντικείμενο, δεν είναι δηλαδή ρεαλιστικές – αφού η Ουκρανία δεν βρίσκεται στον προθάλαμο της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής χρεοκοπίας μετά από την πτώση της κυβέρνησης «Janukowitsch», αλλά από πολύ πριν.

Ειδικότερα, το τελευταίο μεγάλο χρονικό διάστημα «σιγόβραζε» στη χώρα μία οικονομική και κοινωνική κρίση, η οποία μεταβλήθηκε πρόσφατα σε μία ανοιχτή πολιτική κρίση. Όταν δε η συμφωνία σύνδεσης με την ΕΕ ανεστάλη το Νοέμβριο του 2013, είχαν προηγηθεί διαπραγματεύσεις και εργασίες για επτά ολόκληρα χρόνια – ενώ η συμφωνία ήταν ώριμη για υπογραφή, ήδη από τα τέλη του 2012, χωρίς να πραγματοποιείται.

Παράλληλα με τους (γεω)πολιτικούς λόγους, οι οποίοι έχουν σχέση με το εάν η Ουκρανία θα ανήκει (!) στην ΕΕ ή στη Ρωσία, σημαντικό ρόλο στην αναστολή της συμφωνίας διαδραμάτισαν οι εκ μέρους της Δύσης απαιτούμενες προϋποθέσεις, σε σχέση με την παροχή δανείων.

Αναλυτικότερα, το ΔΝΤ συνέδεσε την παροχή δανείων έως 18 δις $, με απαιτήσεις λήψης μέτρων λιτότητας, με προτεραιότητα τη δραστική μείωση των δημοσίων δαπανών, καθώς επίσης την αύξηση των εσόδων του κράτους – όπως συνήθως απαιτεί από όλες τις χώρες, στις οποίες εισβάλλει.

Όλα αυτά παρά το ότι το δημόσιο χρέος της Ουκρανίας, ως προς το ΑΕΠ της, είναι ελάχιστο (γράφημα), σε σχέση με άλλες χώρες – έως πρόσφατα χωρίς αυξητικές τάσεις.

.

.

Η προηγούμενη κυβέρνηση είχε απορρίψει τις απαιτήσεις του ΔΝΤ – ενώ η ΕΕ ήταν ανέκαθεν υπέρ, συνεχίζει να στηρίζει το ΔΝΤ και απαιτεί με τη σειρά της τη λήψη δραστικών μέτρων, καθώς επίσης τη δρομολόγηση διαρθρωτικών αλλαγών. Κάτι ανάλογο δηλαδή με αυτό που συνέβη με την Ελλάδα, αλλά και με τις άλλες χώρες που οδηγήθηκαν στα νύχια του ΔΝΤ – όπου όμως η χώρα μας πήρε 240 δις € συν πολλά άλλα (άρθρο), έχοντας λιγότερο από το 25% του πληθυσμού της Ουκρανίας, επειδή ήταν μέλος της Ευρωζώνης, η οποία κινδύνευε τότε (2010) να χρεοκοπήσουν οι τράπεζες της (κυρίως οι γαλλικές, καθώς επίσης οι γερμανικές) και να διαλυθεί.

Διαφορετικά θα είχε ήδη «αποδημήσει» – ενώ, για να είμαστε δίκαιοι, ο τότε Έλληνας  πρωθυπουργός δεν ήταν αυτός που ζήτησε άμεσα τη «βοήθεια» του ΔΝΤ (αν και μάλλον το είχε προσχεδιάσει – σενάριο), αλλά η Γερμανία, η οποία ουσιαστικά την επέβαλλε. Δεν ήταν ούτε ο κύριος υπεύθυνος του εγκλήματος του PSI (ανάλυση), αφού ζήτησε δημοψήφισμα (άρθρο), αλλά ξανά η Γερμανία, σε συνεργασία με τη Γαλλία – ενώ αυτός που εφάρμοσε τα εγκληματικά μέτρα του ΔΝΤ, ήταν ο επόμενος πρωθυπουργός.

Συνεχίζοντας στο θέμα μας, η αναστολή της συμφωνίας σύνδεσης με την ΕΕ προκάλεσε τις μαζικές διαδηλώσεις στην Ουκρανία, υπέρ της Ευρώπης – στις οποίες οι πολιτικοί εταίροι του γερμανικού ιδρύματος Konrad Adenauer (το «κόμμα της πατρίδας» της τότε φυλακισμένης πρώην πρωθυπουργού Julia Timoschenko, καθώς επίσης η «δημοκρατική ένωση για αλλαγές» του προστατευόμενου της γερμανίδας καγκελαρίου Vitali Klitschko), ανέλαβαν ηγετικό ρόλο. Μέσω των δύο αυτών κομμάτων το γερμανικό ίδρυμα δραστηριοποιήθηκε το 2013, εντείνοντας ακόμη περισσότερο τη συνεργασία του μαζί τους.

Μετά την «αλλαγή», μετά την εκδίωξη δηλαδή του πρώην πρωθυπουργού, η μεταβατική κυβέρνηση υπέγραψε στις 21 Μαρτίου του 2014 το πολιτικό μέρος της συμφωνίας σύνδεσης με την ΕΕ – με τη Βουλή να ψηφίζει υπέρ των μέτρων του ΔΝΤ σε δεύτερη συνεδρίαση της (η πρώτη ήταν αρνητική), τα οποία είχε απορρίψει η προηγούμενη κυβέρνηση.

To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες (…)

Στα πλαίσια αυτά, το έλλειμμα του προϋπολογισμού θα πρέπει να μειωθεί στο 2,5% το 2016, από 4,6% σήμερα (γράφημα), το 10% των δημοσίων υπαλλήλων θα πρέπει να απολυθούν αμέσως, οι τοπικές διοικήσεις (δήμοι) οφείλουν να αποκεντρωθούν, ενώ η τιμή του φυσικού αερίου, η οποία επιδοτείτο για τα νοικοκυριά μέχρι σήμερα, θα πρέπει να αυξηθεί κατά 50%, έτσι ώστε να ωφεληθούν τα δημόσια έσοδα (το δράμα της Νιγηρίας).

.

.

Την ίδια στιγμή η Gazprom απειλεί να καταργήσει τις εκπτώσεις στους λογαριασμούς φυσικού αερίου της Ουκρανίας, εάν η τελευταία δεν εξοφλήσει τα περίπου 2,6 δις $ που οφείλει – κάτι που φυσικά είναι αδύνατον, αφού τα συναλλαγματικά αποθέματα της χώρας έχουν σχεδόν εξαντληθεί, οπότε οι τιμές εισαγωγής θα αυξηθούν κατά 44%.

Συνεχίζοντας στις απαιτήσεις του ΔΝΤ, οι συντάξεις θα πρέπει να μειωθούν, οι δημόσιες επιχειρήσεις να αποκρατικοποιηθούν, παρά το ότι αξία τους έχει καταρρεύσει σαν αποτέλεσμα της κρίσης (κάτι που έχουμε ανάλογα διαπιστώσει και στην Ελλάδα), οι δαπάνες υγείας να περιορισθούν κοκ.

Προφανώς βέβαια, αγοραστές των ουκρανικών δημοσίων επιχειρήσεων θα μπορούσαν να είναι και Ρώσοι – οι οποίοι αφενός μεν θα πλήρωναν ελάχιστα χρήματα «με τη συνδρομή» του ΔΝΤ, αφετέρου γνωρίζουν καλύτερα από τον καθένα τη χώρα.

Έναντι τώρα της λήψης των μέτρων του ΔΝΤ, θα δοθεί στην Ουκρανία ένα χρηματοπιστωτικό πακέτο ανώτατου ύψους 18 δις $ – το οποίο όμως θα μπορούσε να αυξηθεί εντός των επομένων δύο ετών στα 27 δις $, από άλλες πηγές (πιθανότατα της ΕΕ).

Ένα μέρος αυτών των χρημάτων θα καταλήξει στην Gazprom, για την πληρωμή των οφειλομένων 2,6 δις $, ενώ ένα άλλο στο ρωσικό δημόσιο – για την εξόφληση του δανείου των 3 δις $ που δόθηκε υπό προϋποθέσεις στην προηγούμενη κυβέρνηση. Οι Πολίτες της Ουκρανίας θα είναι αυτοί βέβαια που θα πληρώσουν ακριβά την εισβολή του ΔΝΤ στη χώρα τους – με επικίνδυνες κοινωνικοπολιτικές συνέπειες.

Από την άλλη πλευρά, οι συνταξιούχοι στη Ρωσία λαμβάνουν 10.000 ρούβλια μέση μηνιαία σύνταξη – το διπλάσιο από τους Ουκρανούς σήμερα, η σύνταξη των οποίων θα μειωθεί ακόμη περισσότερο. Την ίδια στιγμή οι μισθοί των εργαζομένων στην Κριμαία αυξάνονται, λόγω της ένταξης της στη Ρωσία, ενώ υιοθετούνται για την περιοχή μέτρα οικονομικής ανάπτυξης – με το Ρώσο πρόεδρο να θέλει να προσθέσει δίπλα στα «εθνικά κίνητρα ένταξης στη Ρωσία» και οικονομικά, έτσι ώστε οι Πολίτες της Κριμαίας να είναι διπλά ικανοποιημένοι.

Η Ουκρανία όμως, υποχρεωμένη να υιοθετήσει τα μέτρα λιτότητας του ΔΝΤ και της ΕΕ, οδηγείται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση από την Κριμαία – όσο και αν γίνονται προσπάθειες (προπαγάνδα), για να χειραγωγηθούν οι μάζες. Η διαδικασία βέβαια αυτή δίνει ένα μεγάλο πλεονέκτημα στη Μόσχα, όσον αφορά το μέλλον της Ουκρανίας – πολύ ισχυρότερο από το οποιοδήποτε στρατιωτικό πλεονέκτημα που θα μπορούσε ποτέ να αποκτήσει.

Ακριβώς για το λόγο αυτό αναφέρεται κανείς σε μία «πέμπτη στρατιωτική φάλαγγα», η οποία έχει τοποθετηθεί με τη βοήθεια της Δύσης στην πλευρά της Ρωσίας, εναντίον της Ουκρανίας – με αποτέλεσμα να ζητήσει μόνη της η Ουκρανία την προσάρτηση της στη Ρωσία, κατά το παράδειγμα της Κριμαίας.

Περαιτέρω, η διευθύντρια του ΔΝΤ τόνισε πρόσφατα, σε συνέντευξη της στον τηλεοπτικό  σταθμό PBS, τη σημασία της ρωσικής οικονομικής βοήθειας, για την βυθισμένη στην κρίση Ουκρανία, λέγοντας τα εξής:

.

“Η ουκρανική οικονομία οδηγούταν στην απόλυτη καταστροφή. Χωρίς την οικονομική βοήθεια, την οποία της είχε δώσει η Ρωσία πριν από μερικούς μήνες, η Ουκρανία κατευθυνόταν στο πουθενά. Το ΔΝΤ δεν είναι ένα κοινωνικό ίδρυμα, το οποίο μοιράζει δωρεάν χρήματα. Η βοήθεια που θα δοθεί στην Ουκρανία θα είναι συνδεδεμένη με την καταπολέμηση της διαφθοράς, με την αποκατάσταση του χρηματοπιστωτικού συστήματος και της δημόσιας διοίκησης, καθώς επίσης με τις δομικές και λοιπές διαρθρωτικές αλλαγές που θα πρέπει να υιοθετηθούν”.

.

Οφείλουμε να υπενθυμίσουμε εδώ ότι, η Ρωσία είχε εγκρίνει στην Ουκρανία δάνειο 15 δις $ χωρίς την απαίτηση λήψης μέτρων, παράλληλα με τη μείωση των τιμών του φυσικού αερίου κατά 35% περίπου. Έναντι του δανείου η Μόσχα θα αγόραζε ομόλογα του δημοσίου – ενώ τα πρώτα 3 δις $ επενδύθηκαν ήδη το Δεκέμβριο του 2013 σε ουκρανικά χρεόγραφα. Μετά την πτώση της κυβέρνησης, η Ρωσία ακύρωσε τη συμφωνία, ζητάει πίσω τα 3 δις $ και κατάργησε τις εκπτώσεις στο φυσικό αέριο.

Σήμερα τα κρατικά ταμεία της Ουκρανίας είναι άδεια, ενώ τα συναλλαγματικά της αποθέματα, συμπεριλαμβανομένου του χρυσού, φτάνουν μόλις για δύο μήνες. Σύμφωνα δε με την αισιόδοξη θέση της κυβέρνηση της, αναμένεται μείωση του ΑΕΠ κατά 3% το 2014, καθώς επίσης αύξηση του πληθωρισμού κατά 12% – αν και αρκετοί προβλέπουν μείωση του ΑΕΠ κατά 10% και χρεοκοπία.

Ολοκληρώνοντας δεν είναι λίγοι αυτοί που, διαπιστώνοντας την αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου κατά 44%, την οποία επέβαλλε η Ρωσία στην Ουκρανία, αναρωτιούνται τι θα συνέβαινε εάν η ΕΕ, η οποία εξαρτάται σημαντικά από το ρωσικό αέριο (γράφημα), ευρισκόταν αντιμέτωπη με κάτι ανάλογο – ειδικά επειδή οι τιμές της ενέργειας είναι πολύ σημαντικές για το ρυθμό ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας.

.

.

Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα ήταν φυσικά εξαιρετικά επώδυνο και για τη Γερμανία – η οποία, μετά την κλείσιμο των εργοστασίων ατομικής ενέργειας, θα είναι ακόμη περισσότερο εξαρτημένη ενεργειακά από τη Ρωσία.

.

Βασίλης Βιλιάρδος, για το Analyst.gr

Επισκεφθείτε το Blog του συγγραφέα. Πατήστε εδώ.