Η κατάρρευση της Βενεζουέλας

(To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες)

Η ελληνική «παροιμία», σύμφωνα με την οποία «βάζουμε τα χεράκια μας να βγάλουμε τα ματάκια μας», επιβεβαιώνεται ακόμη μία φορά – αφού η Τρόικα επιμένει στην πιστή εφαρμογή της μελέτης του ΟΟΣΑ, την οποία ζήτησε η ίδια η κυβέρνηση, πληρώνοντας σχεδόν 1 εκ. € (αρνούμενη στη συνέχεια να δρομολογήσει όλες τις προτάσεις που περιέχει).

Η Βενεζουέλα τώρα έχει βυθιστεί στη βία – με την κυβέρνηση της να μην καταφέρνει να οδηγήσει τη χώρα στην έξοδο από την κρίση. Όπως παρατηρείται δε και στην Ελλάδα, η αξιωματική αντιπολίτευση είναι πολύ αδύναμη, για να αναλάβει την εξουσία – ενώ η κατάσταση θα μπορούσε να επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο, με τα γνωστά σταδιακά βήματα: απορύθμιση, κατάρρευση, πραξικόπημα – είτε εγχώριο (στρατιωτική δικτατορία), είτε ξένο (ΔΝΤ).

Περαιτέρω, πολλές ξένες επιχειρήσεις περιμένουν να εισπράξουν τα οφειλόμενα χρήματα από την κυβέρνηση της χώρας – μεταξύ των οποίων η γερμανική Lufthansa, στην οποία η Βενεζουέλα οφείλει 100 εκ. € (ενώ έχει επιβληθεί περιορισμός στη διακίνηση συναλλάγματος). Η χώρα βέβαια αντιμετωπίζει πολλά άλλα προβλήματα – το κυριότερο των οποίων είναι οι βίαιες αντιπαραθέσεις μεταξύ της κυβέρνησης και της αντιπολίτευσης, όπου έχουν ήδη προκαλέσει το θάνατο 20 ανθρώπων.

Η αστυνομία, η μυστική υπηρεσία και οι «ομάδες κρούσης» της κυβέρνησης πυροβολούν συνεχώς εναντίον των διαδηλωτών – όπου ουσιαστικά οι απώλειες σε ανθρώπινες ζωές δεν είναι γνωστές, αφού ολόκληρη η Βενεζουέλα είναι βυθισμένη στο χάος. Ο πρόεδρος της χώρας εμποδίζει τη δημοσιοποίηση των στοιχείων ενώ, όπως συμβαίνει και στην Ουκρανία, τα κόμματα αλληλοκατηγορούνται για φασιστικές μεθοδεύσεις – κάτι που πιθανότατα ισχύει όσον αφορά την κυβέρνηση, αφού έχουν συλληφθεί εκατοντάδες φοιτητές οι οποίοι, σύμφωνα με την αντιπολίτευση, έχουν υποστεί βασανιστήρια από την αστυνομία.

Η κατάσταση στη Βενεζουέλα επιδεινώνεται καθημερινά, μετά το θάνατο του πρώην ηγέτη της (Chavez), ο οποίος κατάφερνε να διατηρεί την εσωτερική ειρήνη, στα 14 συνεχόμενα έτη της προεδρίας του. Αργά ή γρήγορα δε θα ξεφύγει εντελώς από τον έλεγχο, με αποτέλεσμα το σπιράλ της βίας να κινηθεί ακόμη γρηγορότερα.

Η οικονομική κρίση τώρα, την οποία βιώνει η χώρα παράλληλα με την πολιτική, δεν αφήνει πολλά περιθώρια ελιγμών στην κυβέρνηση – με τις ελλείψεις σε βασικά είδη, όπως στα τρόφιμα και στα φάρμακα, να αυξάνονται καθημερινά. Ο πληθωρισμός υπολογίζεται στο 58%, ενώ παράλληλα ελλοχεύει η ύφεση – ο στασιμοπληθωρισμός λοιπόν, ο οποίος θεωρείται ως η απόλυτη συνταγή χρεοκοπίας (ανάλυση μας).

Φυσικά ο δείκτης του χρηματιστηρίου της χώρας έχει εκτοξευθεί στα ύψη (γράφημα), όπως συνήθως συμβαίνει σε εποχές πληθωρισμού – ενώ το νόμισμα της καταρρέει, για τον ίδιο ακριβώς λόγο.

.

.

Η κρατική γραφειοκρατία προσπαθεί, με τη συνεχή υιοθέτηση νέων ποινών και ελέγχων, να υποχρεώσει τις επιχειρήσεις να παράγουν προϊόντα – χωρίς αποτέλεσμα φυσικά, αφού σε περιόδους μειωμένης ζήτησης, κανένας επιχειρηματίας δεν είναι τόσο ανόητος, ώστε να αυξήσει τις επενδύσεις ή την παραγωγή του.

Εκτός αυτού, λείπει συνάλλαγμα – οπότε οι δημόσιες υπηρεσίες, λόγω των χαμηλών συναλλαγματικών αποθεμάτων, καθώς επίσης του υψηλού εξωτερικού χρέους (γράφημα) δεν εγκρίνουν την παροχή δολαρίων για την πληρωμή των εισαγωγών, με ορισμένες μόνο εξαιρέσεις.

.

.

Τα συναλλαγματικά αποθέματα της χώρας έχουν περιοριστεί στα 20 δις $ – στο χαμηλότερο ύψος τους δηλαδή των τελευταίων εννέα ετών (κάτι ανάλογο με αυτό που συμβαίνει στην Τουρκία). Το περασμένο χρονικό διάστημα δε έκλεισαν, λόγω έλλειψης συναλλάγματος, δύο ξένα εργοστάσια παραγωγής αυτοκινήτων – επειδή, χωρίς τα εισαγόμενα ανταλλακτικά, δεν μπορούσαν να λειτουργήσουν.

To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες (…)

Οι εισαγωγείς της Βενεζουέλας χρωστούν περί τα 10 δις $ σε ξένους προμηθευτές τους – ενώ η χώρα άρχισε να εμφανίζει τα πρώτα ελλείμματα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της, παρά το ότι διαθέτει ένα τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου παγκοσμίως, έχοντας συνεχώς αυξανόμενο ΑΕΠ (γράφημα).

.

.

Συνεχίζοντας, η κυβέρνηση της χώρας, για να αποφύγει τους εντολοδόχους των διεθνών τοκογλύφων, το ΔΝΤ, το οποίο έχει κυριολεκτικά «κατακρεουργήσει» τη Λατινική Αμερική στο παρελθόν (ανάλυση), κατέφυγε στην Κίνα – λαμβάνοντας δάνειο 5 δις $, έναντι μελλοντικών παραδόσεων πετρελαίου, όπως συνηθίζεται από την κίτρινη υπερδύναμη.

Πολλοί ισχυρίζονται φυσικά πως με τον τρόπο αυτό η Βενεζουέλα θα μεταλλαχθεί σε ένα κράτος-δορυφόρο της Κίνας, έχοντας ήδη λάβει δάνειο ύψους 20 δις $ το προηγούμενο έτος. Γεγονός πάντως είναι το ότι, ο κρατικός πετρελαϊκός όμιλος (PdVSA) στέλνει καθημερινά μεγάλες ποσότητες πετρελαίου στην Κίνα (450.000 βαρέλια το 2012), ίσες με το 20% περίπου της συνολικής παραγωγής του.

Ο ρωσικός πετρελαϊκός όμιλος «Rosneft» υποσχέθηκε να δανείσει στη Βενεζουέλα άμεσα το ποσόν των 2 δις $ – όπου όμως απλά θα εξασφαλιστεί μία «στάση αναπνοής», αφού οι συναλλαγματικές ανάγκες της χώρας είναι πολύ μεγαλύτερες.

.

Ο εμφύλιος πόλεμος

Οι συνθήκες που επικρατούν στη Βενεζουέλα θα μπορούσαν να εμφανιστούν και στην Ελλάδα – επειδή τόσο η κυβέρνηση της χώρας μας, όσο και η αντιπολίτευση, είναι εξαιρετικά αδύναμες.

Εκτός αυτού, σε αντίθεση με τη Βενεζουέλα, δεν διαθέτουμε πετρέλαιο, ενώ ουσιαστικά κυβερνάει το ΔΝΤ – οπότε είναι ίσως σκόπιμη η αναφορά μας στα δύο αντίθετα στρατόπεδα που έχουν σχηματισθεί εκεί, με αποτέλεσμα να αυξάνεται συνεχώς το χάσμα μεταξύ τους, μαζί με τις βίαιες κοινωνικές αναταραχές.

Ειδικότερα, η κοινωνία της Βενεζουέλας έχει διαχωριστεί επικίνδυνα. Από τη μία πλευρά έχουν τοποθετηθεί οι φτωχοί της χώρας, οι οποίοι έχουν κερδίσει από τα σοσιαλιστικά προγράμματα της σημερινής και της προηγούμενης κυβέρνησης – ενώ από την άλλη αυτοί που διαθέτουν παραδοσιακά πλούτο, ιδιοκτησία και πολιτική δύναμη, έχοντας παραγκωνισθεί τα τελευταία χρόνια.

Η πολιτική «πόλωσης» που είχε ακολουθήσει ο Chavez, ενέτεινε τις αντιθέσεις στη χώρα, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η δημιουργία μίας κυβέρνησης συνεργασίας, η οποία είναι απαραίτητη σήμερα για να αντιμετωπιστούν τα οικονομικά προβλήματα – όπως διαπιστώνεται και στην Ελλάδα.

Εν τούτοις, τα φτωχά στρώματα της κοινωνίας δεν τοποθετούνται πλέον μαζικά στο πλευρό του διαδόχου του Chavez – λόγω του υπερπληθωρισμού, της έλλειψης τροφίμων, των χρεοκοπιών των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, καθώς επίσης της μεγάλης αύξησης της εγκληματικότητας.

Η δυσαρέσκεια των συγκεκριμένων Πολιτών απέναντι στην κυβέρνηση έχει σαν αποτέλεσμα την περαιτέρω αποδυνάμωση της – αφού την εγκαταλείπουν όλο και περισσότεροι ψηφοφόροι της. Επομένως, η αντικατάσταση της από μία στρατιωτική δικτατορία φαίνεται πιθανότερη από ποτέ – εάν η κατάσταση επιδεινωθεί στο μέλλον.

Η κυβέρνηση τώρα προσπαθεί να κερδίσει χρόνο, έχοντας την ελπίδα πως θα αυξηθούν οι τιμές του πετρελαίου. Εάν οι τιμές παραμείνουν στα 100 $ το βαρέλι, θα προσφέρουν κάποιο χρονικό περιθώριο στον πρόεδρο της χώρας – ενώ, εάν μειωθούν, η κυβέρνηση θα καταρρεύσει σε χρόνο μηδέν.

Η τιμή του πετρελαίου είναι πάντως σημαντική και για τους δανειστές της Βενεζουέλας, οι οποίοι ευελπιστούν να πάρουν τα χρήματα τους από τα ομόλογα που αγόρασαν – οι αποδόσεις των οποίων μειώθηκαν αμέσως μετά την είδηση του θανάτου του σοσιαλιστή ηγέτη της (διάγραμμα).

.

.

Σύμφωνα με διεθνείς τράπεζες πάντως, η χώρα θα πρέπει να πληρώσει εφέτος έως και 24 δις $ σε ξένους επενδυτές – γεγονός που σημαίνει πως θα μπορούσε να οδηγηθεί σε στάση πληρωμών, αφού τα συναλλαγματικά της αποθέματα είναι μικρότερα.

Ευτυχώς όμως, η Κίνα την βοηθάει ακόμη, οπότε θα μπορέσει ίσως να ανταπεξέλθει, εκτός εάν ενταθεί η κρίση στις αναπτυσσόμενες οικονομίες – κάτι πολύ πιθανό, ειδικά λόγω της Κριμαίας και των «παιχνιδιών πολέμου» που διεξάγονται.

.

Βασίλης Βιλιάρδος, για το Analyst.gr

Επισκεφθείτε το Blog του συγγραφέα. Πατήστε εδώ.