Site icon The Analyst

Πολωνία, στον προθάλαμο της Ευρωζώνης

Πρόεδρος-Πολωνίας

Ενώ η δύστυχη Ουκρανία αποτελεί το πιόνι στη γεωπολιτική σκακιέρα, μεταξύ της Ρωσίας από τη μία πλευρά και των Η.Π.Α., καθώς επίσης της Ευρώπης από την άλλη, η Πολωνία διστάζει να υιοθετήσει το ευρώ – φοβούμενη για το μέλλον της

(To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες)

Η Πολωνία είναι περίπου δέκα χρόνια μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχοντας επιτύχει μεγάλη πρόοδο τόσο οικονομικά, όσο και πολιτικά. Αντίθετα, η δύστυχη Ουκρανία αποτελεί το πιόνι στη γεωπολιτική σκακιέρα, μεταξύ της Ρωσίας από τη μία πλευρά και των Η.Π.Α., καθώς επίσης της Ευρώπης από την άλλη – της Γερμανίας καλύτερα η οποία, εξαρτώμενη σε μεγάλο βαθμό ενεργειακά από τη Ρωσία (ανάλυση) προσπαθεί να κυριαρχήσει στην Ουκρανία, με τη βοήθεια της υπερδύναμης.

Ο χάρτης που ακολουθεί, στον οποίο φαίνονται οι ενεργειακοί αγωγοί από τη Ρωσία προς την ΕΕ, οι οποίοι διέρχονται από την Ουκρανία, περιγράφει με λίγα λόγια τα παιχνίδια εξουσίας στην περιοχή – όπου τόσο οι Η.Π.Α., όσο και η ΕΕ χρηματοδοτούν τους «αντάρτες», ενώ η Ρωσία το δικτάτορα. Φυσικά η χρεοκοπία της Ουκρανίας είναι προ των πυλών – όπως έχουμε αναφέρει σε προηγούμενο κείμενο μας.

.

Οι ενεργειακοί αγωγοί από τη Ρωσία προς την ΕΕ, οι οποίοι διέρχονται από την Ουκρανία

.

Όσον αφορά τώρα την Πολωνία, παρά το ότι η κυβέρνηση της είναι έτοιμη να υιοθετήσει το ευρώ, υποχρεωμένη με βάση τη συνθήκη που υπέγραψε με την ΕΕ, η χώρα είναι μάλλον διχασμένη – αν και κανένα άλλο ευρωπαϊκό κράτος δεν αναπτύσσεται με ρυθμό 2,05% (το 2013 έναντι του 2012).

Εκτός αυτού το ΑΕΠ της είναι αρκετά υψηλό σε απόλυτα νούμερα, ευρισκόμενο στην 7η θέση μετά από τη Γερμανία, τη Γαλλία, τη Μ. Βρετανία, την Ιταλία, τη Σουηδία και την Ισπανία – ενώ αποτελεί, μαζί με τη Γαλλία, το σημαντικότερο εμπορικό εταίρο της Γερμανίας. Ο πρόεδρος της Γερμανίας δε ανέφερε πρόσφατα ότι, οι Πολωνοί είναι εργατικότεροι των Γερμανών. Ο ισχυρισμός του ισχύει φυσικά, με δεδομένο το ότι, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, οι Πολωνοί εργάζονται 1.939 ώρες ετησίως, έναντι 1.419 των Γερμανών.

Η αιτία για την οποία παρουσιάζεται διχασμένη η κοινή γνώμη της Πολωνίας, κόμματα και Πολίτες, όσον αφορά την υιοθέτηση του ευρώ, είναι η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 – όπου, ενώ οι χώρες της Ευρωζώνης καταρρέουν η μία μετά την άλλη, η Πολωνία έχει επηρεαστεί πολύ λιγότερο, λόγω του ότι διατηρεί τη συναλλαγματική της κυριαρχία. Στα πλαίσια αυτά, μέσω των κατάλληλων διακυμάνσεων του νομίσματος της, έχει καταφέρει να αυξήσει τη ζήτηση για τα προϊόντα της – ενώ η κλιμάκωση των τιμών των εισαγομένων προϊόντων ωφέλησε τη δική της βιομηχανία.

Οι αμερικανικές εταιρείες αξιολόγησης επιβράβευσαν τη συγκεκριμένη πολιτική της χώρας, καλυτερεύοντας την πιστοληπτική της ικανότητα – με αποτέλεσμα να αυξηθεί σημαντικά η ζήτηση για τα ομόλογα του δημοσίου της. Ακριβώς για τους λόγους αυτούς, η αξιωματική αντιπολίτευση της Πολωνίας (Δίκαιο και Δικαιοσύνη) είναι υπέρ της διατήρησης του νομίσματος (Zloty) – με αποτέλεσμα να μην μπορεί να υιοθετηθεί το ευρώ, αφού η κυβέρνηση δεν διαθέτει την, απαιτούμενη για την αλλαγή του νομίσματος, πλειοψηφία στη Βουλή.

Οι επόμενες εκλογές, το 2015, θα επαναφέρουν το θέμα του ευρώ στην επικαιρότητα, με την κυβέρνηση να θέτει ως στόχο την υιοθέτηση του κοινού νομίσματος έως το 2016 – αν και οι εξειδικευμένοι αναλυτές θεωρούν πως κάτι τέτοιο δεν πρόκειται να συμβεί πριν από το 2017. Σύμφωνα τώρα με μία δημοσκόπηση που διενεργήθηκε το 2013, το 37% των Πολιτών εκφράζει το φόβο πως η οικονομική κατάσταση της χώρας θα επιδεινωθεί με το ευρώ, ενώ μόλις το 14% θεωρεί θετική την αλλαγή του νομίσματος – κυρίως δε οι νέοι.

Οι επιχειρήσεις βέβαια της Πολωνίας είναι υπέρ της εισαγωγής του ευρώ επειδή, αργά αλλά σταθερά ο ρυθμός ανάπτυξης μειώνεται. Για να αντιστραφεί η τάση απαιτούνται περισσότερες επενδύσεις, επίσης εκ μέρους του δημοσίου – οπότε διεύρυνση των ήδη υψηλών ελλειμμάτων του προϋπολογισμού (γράφημα).

.

Αξία κρατικού προϋπολογισμού της Πολωνίας

.

To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες (…)

Σύμφωνα τώρα με τους ειδικούς, η χώρα ευρίσκεται πολύ πίσω από τη Γερμανία, όσον αφορά τις αναπτυξιακές δυνατότητες, την τεχνολογία και την καινοτομία – ενώ, για να καλύψει την απόσταση, θα πρέπει να αναλάβει μεγάλα επενδυτικά ρίσκα. Επειδή όμως δεν έχει ελλείμματα μόνο στον προϋπολογισμό, αλλά και στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (γράφημα που ακολουθεί), δεν είναι σε θέση να αυξήσει τις επενδύσεις που απαιτούνται – εάν φυσικά δεν θέλει να διακινδυνεύσει το μέλλον της.

.

Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της Πολωνίας

.

Ολοκληρώνοντας, μία πιο προσεκτική ματιά στην Οικονομία της Πολωνίας, όπου η ανεργία αυξήθηκε στο 10,1% το 2013 (27% στους νέους), το εξωτερικό χρέος κλιμακώνεται συνεχώς μετά το 2008 (αν και το δημόσιο χρέος είναι μόλις στο 55,6% του ΑΕΠ), οι κρατικές υποδομές είναι σε πολύ άσχημη κατάσταση, τα δίδυμα ελλείμματα συνεχίζονται κοκ., δημιουργεί πολλά ερωτηματικά σχετικά με το μέλλον της χώρας – το οποίο, κατά πολλούς, είναι εξαιρετικά αβέβαιο.

.

Υστερόγραφο:  Με την κατάσταση στην Ουκρανία να επιδεινώνεται καθημερινά, ο κίνδυνος να δημιουργηθούν προβλήματα στις γειτονικές χώρες, κυρίως στην Πολωνία και στην Ουγγαρία, αυξάνεται – ενώ αρκετοί αναφέρονται στο ρίσκο ενός παγκοσμίου πολέμου, εάν τυχόν υπάρξει σοβαρή αντιπαράθεση μεταξύ των Η.Π.Α. και της Ρωσίας. Οι αναμνήσεις από την αφορμή του ξεσπάσματος του 1ου παγκοσμίου πολέμου, επανέρχονται – αφού και τότε ο έμμεσος αντίπαλος ήταν η Ρωσία.

Από οικονομικής πλευράς, η βιομηχανική παραγωγή στην Ουκρανία έχει καταρρεύσει, ενώ υπάρχει φόβος να μην ληφθεί η χρηματική βοήθεια, την οποία έχει υποσχεθεί η Ρωσία – τα 2 δις $, τα οποία χρειάζεται επειγόντως η χώρα, για να εξυπηρετήσει τις υποχρεώσεις της. Αφενός μεν τα δίδυμα ελλείμματα, αφετέρου το συνεχώς αυξανόμενο εξωτερικό χρέος (γράφημα), δυσχεραίνουν ακόμη περισσότερο τη θέση της Ουκρανίας – η οποία μάλλον δεν θα αποφύγει τη χρεοκοπία, παρασέρνοντας ενδεχομένως κάποιους εμπορικούς εταίρους της, εάν όχι συνολικά την Ανατολική Ευρώπη.

.

Εξωτερικό χρέος Ουκρανίας

.

Στη μάχη έχουν εισέλθει και οι αμερικανικές εταιρείες αξιολόγησης, με πρώτη την S&P, η οποία υποβίβασε την πιστοληπτική ικανότητα της Ουκρανίας σε CCC.

Περαιτέρω, στα ελάχιστα μηχανήματα αυτόματης ανάληψης χρημάτων που λειτουργούν,  δημιουργούνται μεγάλες ουρές – κυρίως επειδή οι Πολίτες της χώρας φοβούνται την «κατάργηση» τους. Τα ομόλογα του δημοσίου έχουν χάσει μεγάλο μέρος της αξίας τους, το νόμισμα της χώρας (Hrywnja) έχει υποτιμηθεί κατά 9% απέναντι στο δολάριο από την αρχή του έτους, παρά τις συνεχείς παρεμβάσεις της κεντρικής τράπεζας, ενώ το χρηματιστήριο «γράφει» νέα χαμηλά.

Ήδη κυκλοφορούν φήμες για νομοθετικό περιορισμό των αναλήψεων από τις τράπεζες, ενώ οι Ουκρανοί προσπαθούν να αγοράσουν ότι μπορούν, με τα χρήματα που διαθέτουν (βενζίνη, τρόφιμα κλπ.) – φοβούμενοι αφενός μεν ελλείψεις, αφετέρου την κατάρρευση της ισοτιμίας του νομίσματος.

Την προηγούμενη Τετάρτη αναβλήθηκε η δημοπρασία ομολόγων αξίας 2 δις € που θα αγοράζονταν πιθανότατα από τη Ρωσία – η οποία έχει υποσχεθεί να δανείσει τη χώρα με συνολικά 15 δις $. Με δεδομένο δε το ότι, το 25% των εξαγωγών της Ουκρανίας κατευθύνεται στη Ρωσία, η εξάρτηση της είναι κάτι παραπάνω από μεγάλη.

Αντίστοιχα μεγάλη είναι η εξάρτηση της Ρωσίας από την Ουκρανία, όσον αφορά τους αγωγούς φυσικού αερίου, με τους οποίους τροφοδοτείται η Ευρώπη. ‘Όλοι θυμούνται βέβαια  την εποχή όπου η Ρωσία σταμάτησε για ένα διάστημα την παροχή φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, με αφορμή την Ουκρανία – με αποτέλεσμα να μην μπορούν να λειτουργήσουν τα εργοστάσια, να μην έχουν τη δυνατότητα να θερμανθούν τα νοικοκυριά κοκ. Αρκετοί δε θεωρούν ότι, αυτή είναι η αιτία που η Γερμανία προσπαθεί να κυριαρχήσει στην Ουκρανία, με τον πυγμάχο και δικό της άνθρωπο που έχει στείλει εκεί.

Βασίλης Βιλιάρδος, για το Analyst.gr

Exit mobile version