Στον προθάλαμο του χάους

(To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες)

Το θέμα της χειραγώγησης των πάντων, μεταξύ άλλων με τη βοήθεια παραποιημένων, πλαστών ουσιαστικά στατιστικών στοιχείων ή άλλων μεθοδεύσεων (άρθρο), αναδεικνύεται ως το κορυφαίο της εποχής μας – αφού παρατηρείται σε όλες σχεδόν τις οικονομίες του πλανήτη, ανεπτυγμένες, αναπτυσσόμενες και αναδυόμενες.

Στην Ελλάδα βέβαια, στην οποία η χειραγώγηση, οφειλόμενη στην Τρόικα, είναι αντιστρόφως ανάλογη των υπολοίπων (αφού παραποιούνται προς το χειρότερο τα στατιστικά της στοιχεία), με στόχο τη λεηλασία της ιδιωτικής και δημόσιας περιουσίας της, διακρίνουμε μία επόμενη παγίδα: τις αγγλοσαξονικές «παροτρύνσεις» για μία μεγάλη διαγραφή χρέους (της τάξης των 100 δις €), παράλληλα με την επιστροφή στη δραχμή.

Έχοντας την άποψη λοιπόν ότι, τόσο όσον αφορά τη χειραγώγηση διεθνώς, όσο και το εθνικό νόμισμα, οφείλουμε να διδαχθούμε από το παράδειγμα της Αργεντινής, θεωρούμε σκόπιμο να αναφερθούμε στη σημερινή της κατάσταση – υπενθυμίζοντας πως οι κρίσεις σήμερα στις αναπτυσσόμενες οικονομίες, κυρίως στην Τουρκία, στην Κίνα και στη Ν. Αφρική, όχι μόνο δεν τελείωσαν, αλλά έχουν μόλις ξεκινήσει.

Η μείωση των πακέτων ρευστότητας εκ μέρους της Fed, η οποία θεωρείται ως ο βασικός λόγος της κρίσης τους, είναι κατά την άποψη μας απλά η αφορμή – αφού η βαθύτερη αιτία είναι η «αντιστροφή» των κεφαλαιακών ροών, από τις αναπτυσσόμενες στις ανεπτυγμένες. Κάτι ανάλογο προκάλεσε και την κρίση της Ευρωζώνης, στην οποία ξαφνικά οι κεφαλαιακές ροές αντιστράφηκαν από το Νότο προς το Βορά.

Ειδικότερα και στις δύο περιπτώσεις (Ευρωζώνη, αναπτυσσόμενες οικονομίες), οι επενδυτές τοποθέτησαν τα χρήματα τους περισσότερο ή λιγότερο βραχυπρόθεσμα, με κερδοσκοπικούς σκοπούς – με στόχο να αποκομίσουν μεγαλύτερες αποδόσεις, επειδή τόσο τα επιτόκια στις χώρες τους, όσο και οι υπόλοιπες δυνατότητες κερδοσκοπίας, ήταν πολύ περιορισμένες.

Στη συνέχεια, απέσυραν τα χρήματα τους, αφενός μεν επειδή οι κίνδυνοι στις αδύναμες οικονομίες αυξήθηκαν κατακόρυφα, αφετέρου λόγω της καλυτέρευσης των κεφαλαιακών αποδόσεων στις χώρες τους – κάτι που είχε επίσης συμβεί μετά το τέλος του συστήματος του Bretton Woods, τη δεκαετία του ’70.

Προφανώς ούτε η αύξηση των επιτοκίων, με την οποία προσπάθησαν να εμποδίσουν τις εκροές κεφαλαίων η Τουρκία και η Ν. Αφρική, ούτε οι έλεγχοι στη διακίνηση των χρημάτων που εφαρμόζει η Κίνα ή η Ουκρανία θα έχουν το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα – επειδή, εάν δεν διορθωθούν τα «θεμελιώδη μεγέθη» της εκάστοτε χώρας, όπως για παράδειγμα το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της Τουρκίας ή η τραπεζική φούσκα της Κίνας, η κατάσταση θα παραμείνει ως έχει.

Ειδικά όσον αφορά την Ευρωζώνη, κυρίως δε τον υπόλοιπο πλανήτη, εάν δεν επιλυθεί το πρόβλημα των μη ισορροπημένων ισοζυγίων, όπου οι πλεονασματικές χώρες ζουν εις βάρος των ελλειμματικών, το μέλλον θα είναι εκρηκτικό – ενώ θα διακινδυνεύσει σοβαρά η ειρήνη.

Στο παράδειγμα της Αργεντινής τώρα, η κεντρική της τράπεζα υποτίμησε σημαντικά την ισοτιμία του νομίσματος πριν από δύο περίπου εβδομάδες, κατά 13% σε σχέση με το δολάριο – ενώ, συγκριτικά με τις αρχές του 2012, το Peso έχει χάσει ήδη το 50% της αγοραστικής του αξίας.

Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση της χώρας παραποιεί τα οικονομικά της στοιχεία, θεωρώντας πως με τον τρόπο αυτό θα καταπολεμήσει τα προβλήματα της – κυρίως δε ότι θα αποφύγει τις εκροές κεφαλαίων, παραπλανώντας τους επενδυτές. Στο διάγραμμα που ακολουθεί φαίνεται η διαφορά μεταξύ των επισήμων στοιχείων και των πραγματικών, όσον αφορά την εξέλιξη του πληθωρισμού:

.

.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της στατιστικής υπηρεσίας της χώρας, ο πληθωρισμός ήταν της τάξης του 10% – ενώ στην πραγματικότητα υπολογίζεται μεταξύ 20% και 25%, από το ιδιωτικό ινστιτούτο «Fundacion de Investigaciones Economicas Latinoamericanas» (FIEL). Η διαφορά τεκμηριώνεται επίσης από την υποτίμηση του νομίσματος – ιδιαίτερα από αυτήν στη μαύρη αγορά (μπλε δολάρια).

Το ίδιο ισχύει δυστυχώς και για τα στοιχεία του ετήσιου προϋπολογισμού της χώρας – όπου η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι είχε πλεονάσματα έως το 2009, όπως φαίνεται από το γράφημα που ακολουθεί.

.

.

To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες (…)

Το ΔΝΤ όμως θεωρεί ότι, η Αργεντινή έχει συνεχή ελλείμματα στον προϋπολογισμό της (επόμενο γράφημα), με αποτέλεσμα να αυξάνεται ανάλογα το δημόσιο χρέος της – κάτι που οι διεθνείς επενδυτές πιστεύουν περισσότερο.

.

.

Θα μπορούσε βέβαια να θεωρήσει κανείς ότι πρόκειται απλά για παραποιημένες στατιστικές, χωρίς σοβαρά επακόλουθα – με στόχο την παραπλάνηση των Πολιτών της χώρας, από μία κυβέρνηση που δεν θέλει να παραδώσει την εξουσία.

Εν τούτοις, αυτού του είδους τα ψέματα έχουν πολύ σοβαρά επακόλουθα – όπως, για παράδειγμα, όσον αφορά τους μισθούς και τα ενοίκια. Ειδικότερα, επειδή οι μισθοί ή τα ενοίκια είναι συνδεδεμένα με την αύξηση του πληθωρισμού, τότε οι εργαζόμενοι ή οι ιδιοκτήτες ακινήτων εξαπατώνται – γεγονός που αργά ή γρήγορα συνειδητοποιούν, από την εξέλιξη της ισοτιμίας του νομίσματος.

Ένα δεύτερο παράδειγμα αποτελούν τα ομόλογα του δημοσίου – τα οποία είναι άμεσα συνδεδεμένα με τον πληθωρισμό. Στην περίπτωση αυτή, όταν ο επίσημος πληθωρισμός διατηρείται τεχνητά χαμηλός, το κράτος πληρώνει χαμηλότερα επιτόκια, ενώ οι επενδυτές χάνουν χρήματα – ανάλογα με τη διαφορά μεταξύ του επίσημου και του πραγματικού πληθωρισμού.

Οι πραγματικές αποδόσεις των κεφαλαίων λοιπόν είναι αρνητικές, οπότε οι επενδυτές επιλέγουν την αποχώρηση τους. Επειδή όμως συμβαίνει αυτό, το κράτος αδυνατεί να χρηματοδοτηθεί από τις αγορές – με αποτέλεσμα να υποχρεώνεται η κεντρική του τράπεζα να το δανείζει, τυπώνοντας συνεχώς νέα πληθωριστικά χρήματα. Το γεγονός αυτό φαίνεται από το γράφημα που ακολουθεί.

.

.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της κεντρικής τράπεζας της Αργεντινής, οι απαιτήσεις του ιδιωτικού τομέα απέναντι στο κράτος περιορίζονται συνεχώς – γεγονός που τεκμηριώνει το ότι, οι τράπεζες, οι ασφαλιστικές εταιρείες, καθώς επίσης τα επενδυτικά κεφάλαια αποφεύγουν να δανείσουν το κράτος.

Η μοναδική δυνατότητα λοιπόν της κυβέρνησης είναι η πώληση ομολόγων είτε στο εξωτερικό, είτε στην κεντρική της τράπεζα. Επειδή όμως, μετά τη χρεοκοπία του 2001, καθώς επίσης τη στάση πληρωμών, κανένας ξένος δεν δανείζει την Αργεντινή, παραμένει μοναδικός δανειστής η κεντρική τράπεζα – με αποτέλεσμα να έχει αυξηθεί ο ισολογισμός της κατά 400%, όπως φαίνεται από το επόμενο γράφημα.

.

.

Επειδή τώρα τόσο τα νοικοκυριά, όσο και οι επιχειρήσεις δανείζονται συνεχώς περισσότερα χρήματα, λόγω του ότι γνωρίζουν πως ο πληθωρισμός είναι υπέρ των οφειλετών και εναντίον των δανειστών, η «εκτύπωση» χρημάτων αυξάνεται συνεχώς – οπότε και ο πληθωρισμός, τον οποίο συνήθως συνοδεύει η ραγδαία υποτίμηση του νομίσματος.

Ολοκληρώνοντας, επειδή τα ελλείμματα του προϋπολογισμού της Αργεντινής δεν είναι υπερβολικά υψηλά, θα μπορούσε να πει κανείς πως η λύση της είναι απλή: η παροχή ακριβέστερων στοιχείων, σχετικά με τον πληθωρισμό, έτσι ώστε να έχουν θετικές πραγματικές αποδόσεις τα ομόλογα, οπότε να αγοράζονται από τον ιδιωτικό τομέα της χώρας.

Αυτό όμως προϋποθέτει μία μη λαϊκίστικη, σοβαρή κυβέρνηση, η οποία να έχει την πλήρη εμπιστοσύνη των Πολιτών της – κάτι που δυστυχώς δεν συμβαίνει στην Αργεντινή, όπως επίσης σε πολλές άλλες χώρες, με αποτέλεσμα να οδηγείται για μία ακόμη φορά στη χρεοκοπία.